CON CHÁU HỌC GÌ VỀ SỰ THẬT KHI NGƯỜI LỚN TIN TRUMP?

[Golden Pen]

Võ Ngọc Ánh 

CON CHÁU HỌC GÌ VỀ SỰ THẬT KHI NGƯỜI LỚN TIN TRUMP? 

 

Khi người lớn tin Trump, con cháu không chỉ học chính trị. Chúng học cách đối xử với sự thật. Trong gia đình đúng sai không quan trọng bằng việc cả nhà đứng về phe nào.

Gia đình là nơi dạy con lễ nghĩa, thật thà... Nhưng trong nhiều gia đình MAGA dần biến thành phòng họp chính trị. Tivi bật. Trump nói. Người lớn gật đầu. 

Trump nói “cuộc bầu cử bị đánh cắp”. Người lớn hiểu bầu cử gian lận. Con hỏi bằng chứng đâu. Người lớn đáp, con chưa hiểu chính trị. Bài học đầu tiên được ghi nhớ, đặt câu hỏi là phiền phức.

Trump gọi báo chí là “fake news”. Người lớn xem đó là hiển nhiên. Con đưa ra một bài báo có dữ liệu. Người lớn bảo, đừng tin mấy cái đó. Bài học kế tiếp, tin tức không cần đúng, chỉ cần hợp ý nhà mình.

Trong nhiều gia đình gốc Việt, điều này càng rõ. Người lớn quen áp đặt. Họ nghĩ mình hiểu biết hơn, nhất là khi kiến thức đến từ những kênh YouTube quen thuộc, nói rất chắc, rất lớn tiếng.

Trump bị kiểm chứng. Người lớn nói, tại họ ghét ổng. Trump nói sai. Người lớn bảo, ổng nói quá thôi. Sai không còn là thông tin, nó khoác áo phong cách. Và con cháu học được sự thật bị giết bằng nhiều cách. 

Dần dần, con cháu hình thành một logic. Có lợi cho Trump thì là sự thật. Bất lợi thì là âm mưu. Ai chỉ ra mâu thuẫn thì bị gắn nhãn thiên tả. Sự thật không còn để tìm hiểu. Từ đó, con cháu học rằng sự thật không cần đúng. Chỉ cần không làm người lớn nổi giận.

Người lớn vẫn dạy con trung thực. Nhưng ngay trong nhà lại dạy con cách đẽo ý nghĩ cho hợp với sự ủng hộ chính trị của người lớn.

Nói dối là xấu, trừ khi nói dối cho bên mình. Đạo đức được nghỉ phép khi vấn đề có liên quan đến Trump.

Gia đình là nơi trẻ học cách tin người lớn. Khi cha mẹ tin Trump bất chấp dữ kiện, trẻ học rằng niềm tin quan trọng hơn bằng chứng. 

Khi người lớn nổi giận với sự thật, con cháu học rằng cảm xúc thắng lý trí. Khi người lớn coi thường kiểm chứng, con cháu học rằng trung thành quan trọng hơn đúng sai.

Trump không cần trực tiếp nói với trẻ em. Người lớn làm điều đó giúp ông. Mỗi lần bênh Trump trước mặt con, họ vô tình dạy rằng sự thật có thể mang màu, mang họ, mang khẩu hiệu.

Những đứa trẻ lớn lên trong gia đình MAGA có thể không trở thành người chỉ biết nói dối. Nhưng chúng lớn lên với một khái niệm sự thật phải méo mó. Sự thật không phải điều đúng nhất, mà là điều làm hài lòng người lớn.

Kết quả cho những việc này đạo đức không thể lớn hơn sự trung thành.

Trump rồi sẽ đi. Nhưng những đứa trẻ đó thì lớn lên. Và nếu xã hội sau này tự hỏi vì sao người ta dễ chấp nhận nói dối, dễ chọn phe hơn chọn đúng sai. 

Giả dối trở thành hợp lý khi con cháu bị làm cho biến dạng nhận thức từ người lớn ủng hộ Trump. 

Rứa hỷ,

 

Virus-free.www.avast.com