Azerbaycan Tarixi 9-cu Sinif Pdf Download [EXCLUSIVE]
Gunn Capra
Cümhuriyyət elan etdiyi təməl prinsiplərinə sadiq qalaraq 1919-cu il avqustun 11-də Azərbaycan vətəndaşlığı haqqında qanun qəbul etdi. Bu qanuna görə, milliyyətindən və dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, özləri və ya valideynləri Azərbaycan ərazisində doğulmuş keçmiş Rusiya imperiyası təbəələri Azərbaycanın vətəndaşları hesab edilirdilər. Cümhuriyyət türk-müsəlman dünyasında ilk dəfə olaraq kişilərlə qadınların hüquq bərabərliyini təmin etdi. Qadınlara seçib-seçilmək hüququ verildi. Maraqlıdır ki, həmin dövrdə Avropa ölkələrinin çoxunda qadınların kişilərlə hüquq bərabərliyi hələ rəsmiləşməmişdi. Milli hökumət tarixi yer adlarının bərpa edilməsi üçün mühüm addımlar atdı. Yelizavetpol yenidən Gəncə, Qaryagin isə Cəbrayıl adlandırıldı.
Rəsmi tarixi mənbələr 19-cu əsrin əvvəllərində Rusiyanın tərkib hissəsinə çevrilən Qafqaz regionunun status-kvosuna diqqət çəkirlər. Həmin vaxt Rusiya imperiyası İrəvan və Qarabağ da daxil olmaqla, Azərbaycan xanlıqlarını rus çarının himayəsini qəbul etməyə məcbur edib. Həmin dövrün toponimikası və etnik tərkibi 95% azərbaycanlıların mövcudluğunu göstərir.
Maraqlıdır ki, Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra İran rəsmiləri, xüsusən milliyətcə azərbaycanlı olan şəxslər 19-cu əsrdə İrandan ayrılan Cənubi Qafqaz regionlarının birləşməsi məsələsini qaldırıblar. Buna cavab olaraq, Bakının Böyük Azərbaycan ideyasını təşviq edərək, İranın böyük hissəsini birləşdirmək istəyi var. Özünü orta əsrlər Ağqoyunlu hökmdarı, nəvəsi Şah İsmayıl Xətai qüdrətli Səfəvilər dövlətini, müasir İranın sələfini quran Uzun Həsənin varisi hesab edən prezident Əliyev bu iddialar haqqında açıq danışmasa da, onun administrasiyası abidələrin quraşdırılması və sərgilərin keçirilməsi yolu ilə bu tarixi əlaqəni vurğulayır. Bu qarşılıqlı iddialar İran-Azərbaycan münasibətlərinə kölgə salmağa davam edir.
dd2b598166