Nước tiểu màu cam là bệnh gì? Các bệnh lý cần cảnh giác

[Bình Đông Dược]

Nước tiểu màu vàng cam không phải lúc nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm các biểu hiện như vàng da, vàng mắt, phân bạc màu, tiểu buốt, đau lưng, sốt, đau bụng hoặc mệt mỏi bất thường, người bệnh không nên chủ quan.

Trong nhiều trường hợp, nước tiểu màu cam có thể liên quan đến các bệnh lý ở gan, mật, thận hoặc đường tiết niệu. Đây đều là những cơ quan tham gia trực tiếp vào quá trình chuyển hóa, lọc máu và đào thải chất cặn bã ra khỏi cơ thể.

1. Viêm gan

Viêm gan là một trong những bệnh lý có thể khiến nước tiểu chuyển sang màu cam, cam sẫm hoặc nâu vàng. Tình trạng này xảy ra khi tế bào gan bị viêm và tổn thương, làm ảnh hưởng đến khả năng xử lý bilirubin - sắc tố mật được tạo ra trong quá trình phân hủy hồng cầu.

Khi bilirubin tích tụ trong máu và được đào thải qua nước tiểu, màu nước tiểu có thể trở nên đậm hơn bình thường. Người bệnh viêm gan có thể gặp thêm các biểu hiện như mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, đau tức vùng hạ sườn phải, vàng da, vàng mắt, ngứa da hoặc phân nhạt màu.

Nếu nước tiểu màu cam đi kèm vàng da, vàng mắt, người bệnh nên đi khám sớm để kiểm tra chức năng gan và xác định nguyên nhân gây viêm gan.

2. Ứ mật

Ứ mật là tình trạng dòng chảy của mật bị cản trở hoặc giảm lưu thông. Khi mật không thể đi xuống ruột non như bình thường, bilirubin có thể ứ lại trong máu và làm nước tiểu chuyển sang màu vàng cam, cam sẫm hoặc nâu đậm.

Đây là nhóm bệnh lý cần đặc biệt lưu ý nếu nước tiểu màu cam đi kèm phân bạc màu, vàng da, vàng mắt và ngứa da. Người bệnh cũng có thể bị đau vùng hạ sườn phải, buồn nôn, ăn uống kém hoặc mệt mỏi kéo dài.

Ứ mật có thể liên quan đến bệnh gan, bệnh đường mật, sỏi mật hoặc tắc nghẽn đường mật. Người bệnh không nên tự xử lý tại nhà nếu các dấu hiệu này xuất hiện rõ ràng.

3. Sỏi mật hoặc tắc đường mật

Sỏi mật hoặc tắc đường mật có thể khiến dịch mật không lưu thông bình thường. Khi đường mật bị tắc, bilirubin không được đào thải đúng cách qua đường tiêu hóa mà có thể tăng trong máu, sau đó thải ra qua nước tiểu và làm nước tiểu chuyển màu bất thường.

Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như đau quặn vùng hạ sườn phải, đau vùng thượng vị, đau lan ra lưng hoặc vai phải, buồn nôn, nôn, sốt, ớn lạnh, vàng da, vàng mắt, phân nhạt màu và nước tiểu cam sẫm.

Nếu có đau bụng, sốt và vàng da cùng lúc, người bệnh cần đi khám sớm vì đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng hoặc tắc nghẽn đường mật.

4. Sỏi thận

Sỏi thận là bệnh lý tiết niệu có thể làm nước tiểu thay đổi màu sắc. Khi viên sỏi di chuyển, cọ xát hoặc gây tổn thương đường tiết niệu, nước tiểu có thể sẫm màu hơn, đôi khi ngả cam, hồng hoặc đỏ tùy mức độ lẫn máu.

Người bệnh sỏi thận thường có các triệu chứng như đau vùng hông lưng, đau quặn từng cơn, đau lan xuống bụng dưới hoặc vùng bẹn, tiểu buốt, tiểu rắt, buồn nôn, nôn, nước tiểu đục hoặc có mùi hôi.

Nếu nước tiểu màu cam kèm đau lưng dữ dội, tiểu ra máu hoặc sốt, người bệnh nên đi khám sớm để kiểm tra tình trạng sỏi và nguy cơ nhiễm trùng.

5. Nhiễm trùng đường tiết niệu

Nhiễm trùng đường tiết niệu xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập và gây viêm ở hệ tiết niệu. Bệnh có thể làm nước tiểu thay đổi màu sắc, trở nên đục, sẫm màu, có mùi hôi hoặc ngả vàng cam trong một số trường hợp.

Các dấu hiệu thường gặp gồm tiểu buốt, tiểu rát, tiểu nhiều lần, tiểu gấp, đau tức bụng dưới, nước tiểu có mùi hôi, đôi khi có sốt hoặc ớn lạnh. Nếu nhiễm trùng lan lên thận, người bệnh có thể đau hông lưng, sốt cao và mệt nhiều hơn.

Nhiễm trùng đường tiết niệu cần được điều trị đúng cách để tránh tái phát hoặc lan rộng lên thận.

6. Viêm bàng quang

Viêm bàng quang là tình trạng viêm xảy ra tại bàng quang, thường liên quan đến nhiễm khuẩn đường tiết niệu dưới. Bệnh có thể khiến nước tiểu đục, có mùi hôi, sẫm màu hoặc đôi khi ngả vàng cam.

Người bệnh thường có cảm giác tiểu buốt, tiểu rát, tiểu gấp, tiểu nhiều lần nhưng lượng nước tiểu ít. Một số trường hợp có thể đau tức vùng bụng dưới hoặc tiểu ra máu.

Nếu viêm bàng quang không được điều trị đúng, tình trạng viêm có thể tái phát nhiều lần hoặc lan lên đường tiết niệu trên.

7. Viêm thận hoặc nhiễm trùng thận

Viêm thận hoặc nhiễm trùng thận là bệnh lý cần được chú ý khi nước tiểu màu cam đi kèm sốt, đau lưng, tiểu buốt hoặc mệt mỏi rõ rệt. Khi thận bị viêm, nước tiểu có thể thay đổi về màu sắc, mùi và độ trong.

Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như sốt, ớn lạnh, đau vùng hông lưng, buồn nôn, tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi khó chịu. Trường hợp nặng có thể ảnh hưởng đến chức năng thận nếu không được điều trị kịp thời.

Đây là nhóm bệnh lý không nên tự dùng thuốc tại nhà, đặc biệt khi có sốt cao hoặc đau lưng dữ dội.

8. Suy giảm chức năng thận

Suy giảm chức năng thận có thể ảnh hưởng đến khả năng lọc máu và đào thải chất cặn bã qua nước tiểu. Khi hoạt động lọc thải bị rối loạn, người bệnh có thể nhận thấy nước tiểu thay đổi về màu sắc, số lượng hoặc tần suất đi tiểu.

Tuy nhiên, nước tiểu màu cam không phải là dấu hiệu đặc hiệu để kết luận suy thận. Người bệnh cần chú ý thêm các biểu hiện như phù mặt, phù chân, tiểu ít, tiểu đêm nhiều, mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn, tăng huyết áp hoặc đau vùng thắt lưng.

Nếu nghi ngờ chức năng thận suy giảm, người bệnh nên kiểm tra nước tiểu, xét nghiệm máu và đánh giá chức năng thận theo hướng dẫn của bác sĩ.

9. Viêm tuyến tiền liệt ở nam giới

Ở nam giới, viêm tuyến tiền liệt cũng có thể gây rối loạn tiểu tiện và làm nước tiểu thay đổi bất thường. Bệnh có thể khiến nước tiểu đục, có mùi hôi, sẫm màu hoặc ngả vàng cam trong một số trường hợp.

Các biểu hiện thường gặp gồm tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu khó, tia tiểu yếu, đau vùng tầng sinh môn, đau vùng bẹn, đau lưng dưới hoặc khó chịu vùng sinh dục. Trường hợp viêm cấp có thể kèm sốt, ớn lạnh và mệt mỏi.

Nếu nam giới có nước tiểu màu cam kèm tiểu khó, đau vùng chậu hoặc sốt, nên đi khám chuyên khoa tiết niệu để được chẩn đoán đúng nguyên nhân.

Khi nào cần đi khám?

Người bệnh nên đi khám sớm nếu nước tiểu màu cam kéo dài nhiều ngày hoặc đi kèm các dấu hiệu sau:

• Vàng da, vàng mắt.

• Phân nhạt màu, bạc màu hoặc trắng xám.

• Đau bụng dữ dội, nhất là vùng hạ sườn phải.

• Sốt, ớn lạnh.

• Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ra máu.

• Đau hông lưng dữ dội.

• Bí tiểu hoặc tiểu rất ít.

• Nôn liên tục, cơ thể mệt lả.

• Phù chân, phù mặt hoặc tăng huyết áp bất thường.

Những dấu hiệu này có thể liên quan đến bệnh gan mật, thận hoặc đường tiết niệu. Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân và hạn chế nguy cơ biến chứng.

Dược Bình Đông hiện có các sản phẩm bảo vệ sức khỏe từ thảo dược như Bổ Thận Bình Đông và Long Đởm Giải Độc Gan, hỗ trợ chăm sóc chức năng gan thận và sức khỏe tổng thể.

Sản phẩm không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Nếu nước tiểu màu cam kéo dài hoặc kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân trước khi sử dụng sản phẩm hỗ trợ.

Tổng kết

Nước đái màu cam có thể liên quan đến nhiều bệnh lý như viêm gan, ứ mật, sỏi mật, tắc đường mật, sỏi thận, nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm bàng quang, viêm thận, suy giảm chức năng thận hoặc viêm tuyến tiền liệt ở nam giới.

Tuy nhiên, màu nước tiểu chỉ là dấu hiệu gợi ý, không đủ để kết luận chính xác bệnh. Nếu tình trạng này kéo dài hoặc đi kèm vàng da, vàng mắt, phân bạc màu, tiểu buốt, đau lưng, sốt hay đau bụng dữ dội, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị đúng nguyên nhân.

------------------             

Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Sử– Cố vấn chuyên môn về vấn đề Gan Thận tại Dược Bình Đông

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: "Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Sử – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y". Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: "Theo Dược Bình Đông" hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

(*) Theo dõi Facebook Dược Bình Đông: https://www.facebook.com/binhdongpharma

 để cập nhật thêm thông tin sức khỏe hữu ích mỗi ngày.

—-------------------------------------------------

Bên cạnh đó bài viết có tham khảo từ Medlatec, Tâm Anh, Healthline.