گر در سرت هواي وصال است حافظا بايد كه خاك درگه اهل هنر شوي
سؤال : چرا تقواي در سكون را اكثراً بطور كلي مردود ميدانند ولي از نظر من اين موضوع مردود نيست و انسان براي اينكه بتواند تقواي در حركت داشته باشد. مثلاً فردي كه خود، ساخته شده نباشد نه تنها نميتواند در جامعه اثر بگذارد و جامعه را اصلاح كند بلكه اين جامعه است كه روي او اثر ميگذارد، براي مثال امام وحتي شما و علما مدتي را در حوزهها گذرانيدهايد و سپس وارد اجتماع شدهايد و به اصلاح امور مردم ميپردازيد لذا از محضر مبارك ميخواهم كه نظر خودتان را بيان فرمائيد؟
جواب: اولاً در حوزه هم مدتي گذراندهايم حوزه كه در مقارههاي كوهها نبوده، حوزه هم در همين شهرها و در همين جامعه بود مثل قم و تهران و مشهد. اينطور نيست وقتي كسي وارد حوزه ميشود ميرود در يك كوهي و يك مقارهاي در را بر روي خودش ميبندد و آنجا مثلاً درس ميخواند! حوزه را هم مثل همين دانشگاه فرض كنيد، البته محيط دانشگاه طبعاً يك تفاوتهايي با محيط حوزه دارد.
اينكه ما گفتيم تقواي در حركت معنايش اين است كه شما يك اقدام مثبتي بكنيد و در اين اقدام مثبت خويشتندار باشيد و خود را از خطا نگهداريد، اين تقواي در حركت است. اما تقواي در سكون اين است كه شما كاري نكنيد. معروف است ميگويند: كسي كاري نميكند هيچ اشتباهي هم نميكند. شما اگر كتاب ننويسيد هيچ غلطي در كتاب در هيچ جا ننوشتهايد. اگر سخنراني نكنيد هيچ غلطي نگفتيد آيا براي اينكه ما غلط نكنيم خوب است كه كتاب ننويسيم، يا سخراني نكنيم، يا اصلاً حرف نزنيم، آيا به نظر شما اين درست است يا نه؟ درست آن است كه حرف بزنيم، اما حرف غلط نزنيم اين تقواي در حركت است و تقواي در سكون اين است كه براي اينكه شما دروغ نگوئيد و غيبت نكنيد اصلاً حرف نزنيد. اين درست است كه براي اينكه مبادا امر به معروف نابجا نكنيد اصلاً دهن باز نكنيد؟ يا براي اينكه چشمتان به نامحرم نيفتد اصلاً به خيابان نرويد؟! اين كه زندگي نشد، بايد شما حركت كنيد، مبارزه كنيد راه برويد و در صحنهي زندگي مواظب باشيد لغزشي به شما دست ندهد. والا هر كسي در خانهاش بنشيند تا لغزشي به او دست ندهد، اين لغزش دست ندادن قيمتي ندارد، اين تقواي در سكون است و ما نميگوئيم هيچ ارزشي ندارد چون هركس برود در خانهاش بنشيند از اين جهت كه گناهي نكرده خوب است، اما يك گناه ديگر مرتكب شده و آن اينست كه فعاليت اجتماعي نكرده، كارنكرده، تلاش نكرده. خداي متعال به پيغمبر اكرم فرمود: انالله يبغض الشاب الفارغ خدا جوان بيكار را دشمن ميدارد. آيا اگر جواني درس نخواند و كارنكند و همچنان بيكار، بيكار بگردد اين خوب است؟! در حوزه هم كسي كه ميرود يك كاري را انجام دهد كه همان درس خواندن است ما در آن سالهاي آخر كه در قم بوديم مبارزه هم ميكرديم حوزه آْن جايي بود كه مدرسه فيضيه داشت. كتك داشت، كماندوهاي شاه ميآمدند ميريختند، ميزدند زندگي كردن در حوزه شوخي نبود.