Bài 1: THAM VẤN TÂM LÝ
Từ gốc của Tham vấn hay tư vấn là Couseling. Không quan trọng từ tiếng Việt là tham vấn hay tư vấn vì đó chỉ là cái vỏ thôi, quan trọng là hiểu đúng nội dung của nó là được.
Chúng ta phân biệt từ tham vấn/tư vấn tâm lý và tư vấn nhà đất, pháp luật, sức khỏe, dưỡng sinh... ở chỗ:
Tư vấn nhà đất, pháp luật, sức khỏe..(Consultant).--> đối tượng là thế giới bên ngoài, ngoại lai, có thể cân đo đong đếm.
Tham vấn/tư vấn tâm lý(Counseling)------------------------> đối tượng là thế giới bên trong, nội tâm, tinh thần, tình cảm, không thể cân đo đong đếm.
Tham vấn viên Counselor, helper
Thân chủ Counselee, helpee
I. Định nghĩa:
- Tư vấn là giúp đỡ để thân chủ tự giúp.
- Tự tin – Thành thật – Thân thiện – Thanh thản – Trách nhiệm – Tôn trọng – Tương quan – Thiện chí – Tận lực – Trí nhớ - Tin tưởng – Tỉnh táo – Trình độ - Tín nhiệm – Tận tụy – Tập trung – Tế nhị - Thu thập thông tin – Thiết lập niềm tin – Mối quan hệ - Tự chủ - Tình người – Thách thức – Trân trọng – Tiên liệu …
- Tiến trình:
Tham vấn là 1 tiến trình, tham vấn viên đồng hành cùng đi với thân chủ một đoạn đường để khám phá con người và vấn đề của thân chủ. Cần đủ thời giờ để tìm hiểu, cần đủ để lớn lên. Tìm hiểu, khám phá con người và vấn đề của thân chủ. Khám phá để biết, biết rồi mới giúp thân chủ. Giúp cho thân chủ biết cách đối diện với hoàn cảnh, có cái nhìn đa chiều và biết cách giải quyết … Qua tiến trình đó, cả tham vấn viên và thân chủ đều lớn lên.
- Tương tác:
Mối tương quan mang tính hợp tác. Cần thiết lập một mối tương quan gần gũi, thân thiện, chân thành với thân chủ. Không gần thì không hiểu, không thân thì người ta không nói, không chân thành thì không gặp nhau. Hợp tác là cả hai cùng làm, cùng cố gằng, tìm tòi, … Trong sự hợp tác này thân chủ là yếu tố chính (vấn đề là của họ, thay đổi là nơi họ, áp dụng là do họ) Tư vấn viên chỉ giúp đỡ, phụ 1 phần. Tương quan này là 2 chiều.
Mối tương quan này phải lành mạnh, trong sáng, không dấu diếm.
- Tiềm năng:
Sức mạnh tiền ẩn.TVV khơi sức mạnh nơi chính đương sự để từ đó họ đủ dũng khí, tự tin đối diện, giải quyết vấn đề. Trong cả tiến trình, TVV phải giúp TC tìm thấy sức mạnh đó, để họ nhận biết được giá trị bản thân (có thể về tinh thần hoặc thể chất, tính tình, trí tuệ, …)
è Trước khi giúp người khác lạc quan TVV phải lạc quan
è Trước khi giúp người khác mạnh TVV phải mạnh
è Không thể cho cái mình không có
è Khi biết được giá trị của mình -> trở nên tự tin -> dám làm,dám chịu trách nhiệm, dám đứng dậy, dám thay đổi.
|
Tiềm năng + nỗ lực = dám thay đổi |
è Phải giúp TC lấy sức mạnh bản thân để tự giúp. TC không dựa dẫm, lệ thuộc.
- Tự quyết:
Tự quyết tương đương với tự mang trách nhiệm, chủ động. Chúng ta không quyết định tahy cho TC mà làm cho họ mạnh lên để tự quyết định một cách chủ động. Khi họ tự quyết, họ sẽ không đổ thừa, họ sẽ tự xoay xở khi khó khăn.
(Sáng nay cô dạy mình từ "Thay đổi": thay đổi tư duy, cảm xúc, hành vi)
' Kết luận:
|
Tham vấn là 1 tiến trình, qua đó ta tương tác, dùng đủ thời giờ để hiểu con người và vấn đề của thân chủ dựa trên sự gần gũi, thân thiện, chân thành; và qua đó ta khơi tiềm năng cho thân chủ, giúp thân chủ có đủ tự tin để tự quyết vấn đề của họ. |
I. Mục tiêu tham vấn:
(phải thay đổi tư duy trước hành vi cảm xúc, có tư duy tốt mới có hành vi cảm xúc tốt)
II. Nguyên tắc tham vấn:
Thời gian tư vấn:
1 trường hợp có thể là vài buổi ( ít nhất là 3 buổi) hoặc vài năm
1 buổi 45p - 1h
Buổi đầu có thể ngắn hơn hoặc dài hơn
Những vết thương lòng để càng lâu, càng thối rữa thì càng tốn nhiều thời gian để giải quyết
Dành thời gian đủ để cho thân chủ có cơ hội diễn tả nỗi lòng--> quan tâm thân chủ
(kết thúc buổi học, bữa sau sẽ tiếp phần nguyên tắc này)
Vào ngày 07/09/2011, Thuy Lien Nguyen <nguyenth...@gmail.com> viết:
> cảm ơn Quế Thanh nhiều ^^
>
> Vào 17:39 Ngày 07 tháng 9 năm 2011, Que Thanh <queth...@gmail.com> đã
> viết:
>
>>
>>
>> ---------- Thư đã chuyển tiếp ----------
>> Từ: Lan Hương <lhuo...@gmail.com>
>> Ngày: 15:48 Ngày 22 tháng 3 năm 2011
>> Chủ đề: Re: THAM VẤN TÂM LÝ
>>
>> Đến: lop-tr...@googlegroups.com
>>
>>
>> (tiếp theo bài 1)
>>
>> __________________________________________________________________________
>>
>>
>> I. Mục tiêu tham vấn:
>>
>> 1. Giải quyết vấn đề
>> 2. Ngăn ngừa: những sự việc xấu đừng xảy ra hoặc xảy ra thì không trầm
>> trọng, bớt tai hại
>> 3. Củng cố, gìn giữ
>> 4. Cải tiến: làm cho tốt hơn
>> 5. Thay đổi (tư duy, hành vi, cảm xúc, nhận thức)
>>
>> (phải thay đổi tư duy trước hành vi cảm xúc, có tư duy tốt mới có hành vi
>> cảm xúc tốt)
>>
>>
>>
>> II. Nguyên tắc tham vấn:
>>
>>
>>
>> Thời gian tư vấn:
>>
>> 1 trường hợp có thể là vài buổi ( ít nhất là 3 buổi) hoặc vài năm
>>
>> 1 buổi 45p - 1h
>>
>> Buổi đầu có thể ngắn hơn hoặc dài hơn
>>
>>
>>
>> Những vết thương lòng để càng lâu, càng thối rữa thì càng tốn nhiều thời
>> gian để giải quyết
>>
>> Dành thời gian đủ để cho thân chủ có cơ hội diễn tả nỗi lòng--> quan tâm
>> thân chủ
>>
>>
>>
>> (kết thúc buổi học, bữa sau sẽ tiếp phần nguyên tắc này)
>> --
>> Quế Thanh
>> 0164 77 29 227
>>
>>
>
--
*PH**A**N THI DI**EU LI**NH *
*Training Coo**rdinator***
Mobile: +84 937 959 109 | Email:
linh...@vita-share.com<hanh....@vita-share.com>
Tel: +84 835 059 109 | Fax: +84 839 846 986 | Web:
http://www.vita-share.com
275/8B - 275/8D Nguyen Van Luong, Ward 17, Go Vap District, Hochiminh city,
Vietnam

II. Nguyên tắc tham vấn:
Nguyên tắc là những đòi buộc cơ bản để tham vấn
Muốn biết rõ, phải nghe kỹ.
Giữ bí mật là để tôn trọng thân chủ, tạo lòng tin nơi thân chủ.
Thái độ biểu hiện: Biết mà như không biết.
- Đôi lúc chúng ta thấy hành vi xấu nhưng động cơ tốt
- Đôi lúc động cơ tốt nhưng hành vi chưa chắc tốt
- Để biết một con người, 1 sự việc đôi khi không đơn giản là nhìn và thấy
- Đừng vội phán đoán ai, đừng tỏ ra thái độ phán xét ai.
- Phải luôn tôn trọng người khác vì đ1o là một nhu cầu của con người
- Người ta không muốn đến với chỗ không tôn trọng mình.
Note: Người càng nhỏ bé, thấp kém bao nhiêu thì càng cần sự tôn trọng hơn những người khác.
- Khi người ta thiếu, yếu, ngheo, … về 1 phương diện nào đó, họ mặc cảm về những đeì6u đó.
- Người yếu về mặt tinh thần thì dễ bị ảnh hưởng
- Người nghèo dễ bị tổn thương
Note: Vì vậy TVV càng phải tỏ ra tôn trọng, trân trọng với họ.
- Khị bị tổn thương người ta rất khó tha thứ (tổn thương lòng tự trọng)
- Khi người ta có vấn đề, nghĩa là khi đó người ta đang thuộc về phía yếu.
- Giá trị con người không nằm ở bên ngoài.
Có nhiều vấn đề mới nhìn tưởng như vậy nhưng đi sâu nó nằm ở chỗ khác.
Là làm việc có tổ chức, có kế hoạch, có dự tính, có lượng giá, có giờ giấc, có đòi hỏi, … Không đi theo cảm xúc, hứng thú. Phải có suy nghĩ, tính toán.
Trong tất cả những gì chúng ta làm cần có một hệ quy chiếu:
- Tôi nói như thế có lợi cho thân chủ hay không?
- Tôi lên kế hoạch như vậy có lợi cho thân chủ hay không?
- …
Note: Có những thân chủ cần đi nhanh, có những thân chủ cần đi chậm … Trong tất cả những gì chúng ta làm phải nghĩ đến chúng ta làm có lợi cho thân chủ hay không.
Làm sao để tìm ra, để thân chủ tìm thấy sức mạnh của mình. Để thân chủ đứng vững trên chính đôi chân của họ.
III. Sự khác nhau giữa tham vấn tâm lý và trị liệu:
Tham vấn tâm lý và trị liệu thực chất giống nhau, chỉ khác nhau ở mức độ.
Tham vấn: Giúp đỡ những người đang trong tình trạng bình thường
Trị liệu: Người đó đã có những rối loạn biểu hiện
Tham vấn dùng phương pháp giống trị liệu nhưng đơn giản hơn; Trị liệu phải can thiệp bằng những phương pháp rõ ràng, có khi dùng thuốc, Tham vấn chỉ dùng tâm lý
Yêu cần chuyên môn của người làm trị liệu cao hơn. TV và TL có thể kết hợp.
Bài 5: MỘT SỐ TRƯỜNG PHÁI TRONG
THAM VẤN VÀ TRỊ LIỆU
I. Phân tâm học:
(Psychoanalysis – Phân tích tâm lý)
Freud nhấn mạnh vô thức:
- Vô thức chi phối hành vi con người, chi phối mình mà mình không biết tại sao mình làm như vậy, nghĩ như vậy.
- Vô thức – quá khứ đi đôi với phân tâm
- Frued chủ trương: mọi sự (tình cảm, hành vi, …_ đều có nguyên nhân. Nguyên nhân đó bị lãng quên, vùi vào vô thức.
è Khi làm tham vấn phải luôn luôn nhấn mạnh quá khứ của thân chủ.
è Vô thức là “nơi chứa” những trải nghiệm quá khứ, kinh nghiệm sống đã qua, là những chuyện/ vấn đề chưa giải quyết xong unfinish business
- Những chuyện trong vô thức, theo thời gian, nếu không giải quyết được, có thể nó thành biến chứng. Giống như những biến chứng của những vế thương.
- Phương pháp này giúp ta trở về quá khứ để tìm ra những gút mắt, khởi điểm đã tạo nên thực trạng của thân chủ.
- Vô thức hình thành ngay từ khi còn là phôi thai.
- Biết về quá khứ của thân chủ càng nhiều càng tốt
- Làm việc với ai cần biết: Người đó lớn lên ở đâu? Lớn lên với ai? Hoàn cảnh gia đình thế nào?
- Biết được nguyên nhân vô thức của hành vi là đã giải quyết được 50% vấn đề, biết được nguyên nhân thì dễ tự chủ hơn.
- Cùng 1 kinh nghiệm giống nhau nhưng nhiều người phản ứng khác nhau do mức độ của kinh nghiệm và cá tính của mỗi người.
Ví dụ: Những ca tham vấn tâm lý lâm sàng của cô:
Thân chủ là 1 người đàn ông đẹp trai, co địa vị trong xã hội. Nhưng mỗi khi gặp người lạ thì rất sợ, đổ mồ hôi nhiều... Truy về quá khứ, tuổi thơ của anh ta thì có 1 sự kiện diễn ra : hồi những năm đói nghèo của nước mình, anh này bị ghẻ trên đầu do thiếu vitamin. Ba mẹ anh lo làm ăn nên không có nhiều thời gian chăm sóc con. Để dễ xứt thuốc cho con, mẹ anh cạo đầu anh ( đầu trọc) , rồi thoa thuốc đỏ lên (đầu đỏ). Vì đầu anh bị ghẻ nên nó cũng bị chảy mũ, nhảy nước lòng thòng. Từ khi ấy, khi chơi với những người trong xóm thì anh không sợ, vì người quen biết anh rồi, đâu có gì phải sợ. Nhưng mỗi khi người lạ đến thì anh rất sợ, sợ họ thấy cái đầu trọc đỏ lòm của anh. Từ đó, anh có thói sợ người lạ.
...
è Cơn sợ vô cớ chắc chắn có nguyên nhân vô thức
è Kinh nghiệm vô thức có kể cả ngay khi từ trong bào thai (Tâm trạng người mẹ) ( BÀo thai không lý luận mà chỉ cảm nhận)
è Vì mọi sự đều có nguyên nhân nên để giải quyết vấn đề cần:
- Tìm nguyên nhân hay là tìm ra đâu là biến cố đầu tiên hay thời gian đầu tiên tạo ra hệ quả đó.
- Tìm hiểu quá khứ: Cách đơn giản nhất là trao đổi, đặt câu hỏi ( làm sao để TC nói về cuộc sống quá khứ của họ càng nhiều càng tốt.
- Khi TC nói, thái độ của TVV rất quan trọng
- TVV cần có kỹ năng gợi mở, bao gồm kỹ năng đặt câu hỏi (Đặt câu hỏi phải khéo. Kín đáo, tế nhị, mang tính tôn trọng). Khi đặt câu hỏi tránh lộ liễu đi vào chuyện quá riêng tư.
- Trắc nghiệm (dùng trắc nghiệm phóng chiếu vô thức)
è Trắc nghiệm phóng chiếu:
- Mất thời gian
- Đòi hỏi người giải thích phải có kỹ thuật cao.
Các cách thức:
1. Những câu lửng (nửa vời):
Để cho người ta nối tiếp, hoàn thành tiếp.
VD: Khi còn bé tôi thường …
Ba tôi là người …
2. Những hình vẽ:
Người, cây, nhà, gia đình, …
VD: Nhà không chính diện, góc nhìn nghiêng (xu hướng ko bày tỏ hoàn toàn, giữ cho riêng mình). Vẽ cây trùm tán (có xu hướng khép kín). Cây không có rễ (phần ẩn sâu bên trong). Trang trí nhiều vào bức tranh (có thể quan tâm đến bên ngoài nhiều hơn thực chất bên trong). Nữ mà vẽ nam hoặc ngược lại (vẽ về người mình mơ ước), vẽ cùng giới (chính mình).
3. Kể chuyện dựa trên những bức hình có sẵn:
Tưởng tượng -> Phóng chiếu ra ngoài.
4. Liên tưởng:
Đưa 1 vật, hoặc 1 từ để người đó giải thích ý nghĩa.
5. Phân tích giấc mơ:
Muốn giải thích về giấc mơ cần nhiều yếu tố, co nhiều liên hệ đến cuộc sống.
6. Thôi miên:
7. Trắc nghiệm phóng chiếu
Anh/chị đã làm một ca với thân chủ bằng việc kí hợp đồng rồi nhưng càng làm anh/chị càng thấy khó chịu và ghét thân chủ. Anh/chị sẽ xử sự như thế nào?
Groupsngf giúp e với:
Anh/chị đã làm một ca với thân chủ bằng việc kí hợp đồng rồi nhưng càng làm anh/chị càng thấy khó chịu và ghét thân chủ. Anh/chị sẽ xử sự như thế nào?
--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "chuyen vien ban hang" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to chuyen-vien-ban-...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.