श्रीवैष्णवशास्त्रेषु जीवन्मुक्तिः

[विश्वासो वासुकिजः (Vishvas Vasuki)]

काञ्चीपूर्णः प्रपन्नानां विदेहमुक्तिं कथयाम् आस रामानुजम् प्रतीति प्रसिद्धम्।

किन्तु, जीवन्मुक्तिः क्वचिन् निषिद्धा?

(यद्य् अपि न पठितं, केषुचित् पाञ्चरात्रशास्त्रेष्व् अङ्गीक्रियत इति सन्देह्मि। तथा, सम्प्रदायान्तरे - https://hinduism.stackexchange.com/questions/28408/do-any-vaishnav-sect-believe-in-jivan-mukti )

--

--
Vishvas /विश्वासः

[Hari Parshad Das]

साधकस्य ततः सम्यक् सद्विवेकिनि चेतसि।
लक्ष्मीनारायणाख्यं तत् सामरस्यं प्रकाशते ।। 41 ।।
जीवन्नेव भवेन्मुक्तः पुनीते चक्षुषा जगत्।
सिद्धाः स्युस्तस्य मन्त्रास्ते लौकिका वैदिकाश्च ये ।। 42 ।।
स्नातः सर्वेषु वेदेषु विद्यासु सकलासु च।
सिद्धान्तेषु च सर्वेषु तीर्थेषु च भवेदसौ ।। 43 ।।

— (लक्ष्मीतन्त्रम् , अध्याय २४)

--
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Hindu-vidyA हिन्दुविद्या" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to hindu-vidya...@googlegroups.com.
To view this discussion on the web visit https://groups.google.com/d/msgid/hindu-vidya/CAFY6qgHw2iaFHwfhrE3KKHOkEY0FrhJgWjkZAxiupOwjEADpyg%40mail.gmail.com.

--

Automatically Inserted Signature: Dear receiver. In case I am not able to reply to your emails due to lack of time, kindly do not take it negatively. In the age of the internet and social media, it is almost impossible to respond to hundreds of individuals who are simultaneously communicating with us using these platforms. Although my attempt is to try and respond to every email, it is simply not possible sometimes due to work overload and time related constraints. Kindly understand my predicament and excuse me if I am sometimes unable to reply to your emails.

[V Subrahmanian]

In the Bhagavatam 5th Canto, beginning, there is a dialogue between Priyavrata and Brahmaa. In the course of the dialogue, the words of the Lord are recounted:

मुक्तोऽपि तावद्बिभृयात्स्वदेहमारब्धमश्नन्नभिमानशून्यः
यथानुभूतं प्रतियातनिद्रः किं त्वन्यदेहाय गुणान्न वृङ्क्ते १६  

Even if one is liberated, he nevertheless accepts the body he has received according to his past karma. Without misconceptions, however, he regards his enjoyment and suffering due to that karma the way an awakened person regards a dream he had while sleeping. He thus remains steadfast and never works to achieve another material body under the influence of the three modes of material nature.  

The ideas of Jivanmukti, Prarabdha karma bhoga by him and the simultaneous idea of his not identifying with it, on the analogy of a man who has woken up from a dream not identifying with the dream person/s and events. 

Sri Vijayadhvaja Tirtha, of the Madhva following, says: जीवन्मुक्तोऽपि यावत् प्रारब्धकर्मनाशः तावत् स्वदेहं बिभृयात् |  [Even the Jivanmukta will bear his body till the exhaustion of the prarabdha karma.] 

In some 'ubaabhoga-s' of Purandara Dasa this term appears, as for example:  https://madhwafestivals.com/category/ashada-maasa/ugabhoga/

Avina kombina tudiyalli sasive nintidda kalave
Ninna nenedava jivanmuktanallave
Sarvakaladalli oralutta naralutta harihari endava

Jivanmukta embudakke Enu ascaryavayya purandaravithala||

मध्वाचार्यग्रन्थेषु बहुवारं जीवन्मुक्तपदप्रयोग: -

https://tinyurl.com/4yn3t6e7

Sri Viraraghava (Ramanuja), in the Bhagavatam commentary for the above 5.1.16 verse for which the Madhwa school Vijayadhwaja specifically used the word 'jivanmukti', says, without using that word, just what is admitted in Advaita:

 

ओम् 

[V Subrahmanian]

The word ' 'ubaabhoga-s'  in my earlier post should correctly read ' 'ugaabhoga-s' '   

regards

vs

[sunil bhattacharjya]

Jivanmukti, for the followers of Madvacharya means Samipya-Mukti, (i.e. of  being near (or close  to) the Lord Vishnu)  The indivisibitity of the devotee does exist, and if the devotee (due to his certain actions)  falls from grace of  Lord Vishnu, he or she will have to take birth.

However the Jivanmukti for the Advaitin  means he escape from the cycle of birth and death, as he or she loses his individual identity and becomes one with the Brahman.

My 2 cents

skb 

To view this discussion on the web visit https://groups.google.com/d/msgid/hindu-vidya/CAKk0Te0nUu9%3DwT930jjsNy4Bu0DLxs9Sciq0prEBqPYFFuejzA%40mail.gmail.com.

[विश्वासो वासुकिजः (Vishvas Vasuki)]

एवं निर्णीतं ज्ञायते श्रीवैष्णवैः (अत्र शुद्ध-सत्त्वम् इति शैवागमोक्त-बुद्धि-तत्त्ववद् वेत्य् अन्यसूत्रे प्रस्तोष्यते) -

शुद्ध-सत्त्वमयं श्रीवैकुण्ठं प्राप्तस्य  
निर्दुःख-निरतिशयानन्द-रूप--भगवद्-अनुभवतः कैङ्कर्यात्मको **मोक्षः** ।  
न तु स्वात्मानुभव-रूप-कैवल्यम् एव,  
तस्य परिमितानन्द-प्रदत्वात् ।

एवं चाप्राकृत-शुद्ध-सत्त्वमय-लोक-प्राप्त्य्-अनन्तरम् एव  
जीवस्य मुक्त इति व्यवहारः,  
न तु ततः पूर्वम् इति स्थितिः ।

पराभ्युपगता जीवन्-मुक्तिर् न सम्मन्यते,  
जीवतो मुक्तत्वासम्भवात् ।  
मुक्ति-सादृश्यात् गौण-व्यवहारे तु न विरोधः । 

[विश्वासो वासुकिजः (Vishvas Vasuki)]

गौणव्यवहारानुसारेण जीवन्मुक्ताव् इदं सुन्दरम् अद्भुतं विवरणं रहस्यत्रयसारानुकथनात् कस्माच्चन - 

तत्र स्व-रूप–निष्ठायाम् अभिज्ञापकानि लिङ्गानीमानि -
पर-कृत-परिभव-वेलायां परिभावकोदाहृत-दोषाणां देहानुबन्धित्व-ज्ञानेन स्व-रूपाननुबन्धित्व-ज्ञानेन च विषाद-राहित्यं,
तेषु च परिभावकेषु वृथा पतिष्यन्तीति अपार-कारुण्यं,
स्व-गत-दोष-स्मारकतया उपकार-स्मरणं,
स्व-स्व-कर्मानुगुण-फल-प्रदान(-तत्-क्षय-)-लक्षण–दया-रसवता भगवता प्रेर्यमाणाः परिभवन्तीति
तेषु निर्विकार-चित्तत्वं,
प्रारब्धं च कर्म स-मूलं विनश्यतीत्य् अतिसन्तोषश् च ।

तद् एतेषु चिह्नेषु परिदृश्यमानेषु
अचिद्-विलक्षणे सर्व-भूतानुकूल्याद्य्-अर्ह-ज्ञान-शालिनि
सर्वतो-मुखाकिञ्चन्यवति
स्वतः सर्व-समस्य कर्मानुगुण-फल-प्रदस्य स्व-तन्त्रस्य शेषिणः शेष-भूते
पर-तन्त्रे, परायत्त-हिते, स्व–स्व-रूपे निष्ठास्तीति विजानीयात् ॥

अथ उपाय-निष्ठायाम् अभिज्ञापकानि चिह्नानि-

भगवद्-व्यतिरिक्ते स्वस्मिन् परस्मिन् वा
स्व-रक्षण-सामर्थ्य-राहित्य-बुद्धिः,
मरण-पर्यन्तेषु भय-हेतुषु सत्स्व् अपि
अभिमतासक्ति-विशेषेण प्रीतिः,
रक्षकावष्टम्भेन महती धृतिः,
भर-न्यास-विषये स्व-यत्न-निवृत्तिः,
अनिष्टनिवृत्तीष्टप्राप्तिषु तादधीन्य-मतिश् च ।

अथ पुरुषार्थ-निष्ठायाम् इमान्य् अभिज्ञान-लिङ्गानि -

प्रारब्ध-कर्म-विशेषानुरूप–भगवत्-सङ्कल्पायत्तत्व-बुद्ध्या
देह-यात्रायां नैश्चिन्त्यं,

शास्त्राविरुद्धस्य अ-प्रयत्नागतस्य विषयस्य
प्रारब्ध-कर्म-फल-रूप–ऋणापकरण-बुद्ध्या स्वीकरणं,

प्राप्तयोर् अपि सुख-दुःखयोः हर्ष-शोक-परित्यागः,

स्वरूपानुरूप–परम-प्राप्य–कैङ्कर्याभिरुचिः
तादृश-कैङ्कर्य-प्राप्तौ त्वरा चेति ।

सत्स्व् एतेषु चिह्नेषु
अ-परिच्छेद्य-परम-पुरुषार्थे ऽपि अस्ति निष्ठेति जानीयात् ॥

[विश्वासो वासुकिजः (Vishvas Vasuki)]

रुचिरम्! धन्योऽस्मि!!

On Thu, 31 Aug 2023 at 13:59, desikan desikan <srith...@yahoo.com> wrote:

   वेदे श्रूयते। 

उत मोपवदेयु:। उत मे पाप्मानमपहन्युरिति।

[IMG]http://i49.tinypic.com/14ttsu0.jpg[/IMG]

न दैवं देशिकात्परम् न परं देशिकार्चनात्।   
श्रीदेशिकप्रियः

 

To view this discussion on the web visit https://groups.google.com/d/msgid/hindu-vidya/CAFY6qgH5Ccnm2a4wH%2B8t2_awgFVi4YPF6dw_M2TigmT24UNCjQ%40mail.gmail.com.

[विश्वासो वासुकिजः (Vishvas Vasuki)]

इदम् अपि -

सेतु-भङ्गे स्रोतः-प्रवृत्तिवद्,  
आवरण-भङ्गे प्रकाश-प्रसरवच् च  
स्वतः प्राप्तः **परिपूर्ण-भगवद्-अनुग्रहाविर्भावः**  
**कथितो**  भवति  ।  

आत्म-मात्रानुभव-रूपं **कैवल्यं** तु  
**न सर्व-पाप-निवृत्ति-पूर्वकं**-  
सत्यां सर्व-पाप-निवृत्तौ भगवद्-अनुभव-सङ्कोचे कारण-विरहात्,  
केवलात्मानुभव-कारण-भूतस्य ब्रह्मानुभव-प्रतिबन्धकी-भूतस्य च कर्मणस् सत्त्वे  
सर्व-पाप-निवृत्त्य्-अनुपपत्तेश् च।

शास्त्र-श्रवण-दशायां, **योग-दशायां** च  
जायमानो **ब्रह्मानुभवः**  
सु-कृत-विशेष-मूलः, करणायत्तः, **परिमितः**, विच्छेद-सहितश् च ।

**मुक्तदशायां** जायमानस् तु  
सङ्कोच-विच्छेद-कारण-विरहात्  
**परिपूर्ण-विषयः**, पुनर्-विच्छेद-रहितश् च ।  
तादृशानुभव-परीवाहः **सर्व-विध-कैङ्कर्य-समूहः** ॥

[विश्वासो वासुकिजः (Vishvas Vasuki)]

आश्चर्यजनकम् इदम्!

स्व-रूप+उपाय+अर्थेष्व् अ-वितथ-निविष्ट-स्थिर-मतेस्
स्व-निष्ठाऽभिज्ञानं सु-भगम् अपवर्गाद् उपनतात् (अपि - शीघ्र-प्राप्यतया) ।(5)
प्रथिम्ना यस्यासौ (दौ) प्रभवति विनीतस् स्थगयितुं
गभीरान् दुष्-पूरान् गगन-महतश् छिद्र-निवहान् ॥ ३२ ॥