kadın çalışması yapacak arkadaşa

[ASA]

200 örgüt, Anayasa için el ele verdi
06/12/2007 (429 kişi okudu) radikal gazetesinden alındı

DEMOKRATİK, ÖZGÜRLÜKÇÜ VE EŞİTLİKÇİ BİR ANAYASA İÇİN; ANAYASA KADIN
PLATFORMU'NUN TALEPLERİ


Anayasa, sadece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi değil, Avrupa Sosyal
Şartı, Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın
Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) ve eki tavsiye kararları gibi Türkiye'nin
taraf olduğu tüm ilgili sözleşme, direktif ve sözleşmeler referans
alınarak hazırlanmalıdır.


AKP tarafından Prof. Dr. Ergun Özbudun başkanlığındaki bir grup
akademisyene hazırlatılan ve 13 Eylül 2007 tarihinde kamuoyuna
açıklanan taslak üzerinden taleplerimiz:


Madde No Anayasa Taslağı Anayasa Kadın Platformu Değişiklik Talebi
Başlangıç Maddesi Herkesin insan haysiyetinden kaynaklanan evrensel
hak ve hürriyetlere sahip olduğu inancıyla hareket eden, her türlü
ayrımcılığı reddeden, farklılıklarımızı kültürel zenginliğimizin
kaynağı olarak gören bir eşitlik anlayışına sahip biz Türk Milleti;
insan haklarına ve hukukun üstünlüğüne dayanan demokratik ve lâik
Cumhuriyetin kurum ve kurallarını düzenleyen bu Anayasayı, egemen
irademizin ve Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemâl Atatürk'ün
çağdaş uygarlık hedefi ile ebedî barış idealine olan bağlılığımızın
ifadesi olarak kabul ve teyid ederiz. Anayasanın gerekçesinde ve
başlangıç maddesinde, "her türlü ayrımcılığı, ırkçılığı, sorunların
şiddet yoluyla çözümünü reddeden; toplumsal barış ve uzlaşmayı
amaçlayan; farklılıklarımızı kültürel zenginliğimizin kaynağı olarak
gören bir eşitlik anlayışına sahip Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları"
olarak insan haklarına ve hukukun üstünlüğüne dayalı, eşitlikçi,
çoğulcu, katılımcı ve özgürlükçü bir demokrasi ve sosyal adalet
ilkelerine bağlı, çevreye ve hayvan haklarına duyarlı, demokratik ve
lâik Cumhuriyetin kurum ve kurallarını düzenleyen bir anayasal düzen
içinde yaşama kararlılığı net bir biçimde belirtilmelidir.
Madde 4: Devletin Temel Amaç ve Görevleri Devletin temel amaç ve
görevi, insan haysiyetini korumak, kişilerin hak ve hürriyetlerini
kullanmalarının önündeki bütün engelleri kaldırmak ve halkın huzur,
güvenlik ve refahını sağlamak suretiyle insanın maddî ve manevî
varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaktır. Devletin
temel amaç ve görevi, demokrasiyi, insan onurunu korumak; kadın-erkek
eşitliğini fiilen sağlamak; kişilerin hak ve özgürlüklerini sosyal
hukuk devleti ve adalet ilkelerine aykırı olarak sınırlayan siyasal,
ekonomik ve sosyal bütün engelleri kaldırmak, kişilerin ve toplumun
refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak suretiyle insanların maddi ve
manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaktır.
Madde 9: Eşitlik (1) Herkes dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce,
felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım
gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.(2) Hiçbir kişiye, aileye,
zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.(3) Kadınlar, çocuklar, yaşlılar
ve engelliler gibi özel surette korunmayı gerektiren kesimler için
alınan tedbirler, eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz.(4)
Devlet organları ve idare makamları, bütün eylem ve işlemlerinde kanun
önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadır. (1)
Herkes dil, ırk, etnik köken, renk, cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet
kimliği, siyasal düşünce, felsefî inanç, din, mezhep, medeni hal, yaş,
engellilik ve benzeri nedenlerle ayırım gözetilmek-sizin yasa önünde
eşittir.(2) Doğrudan, dolaylı veya sonuçlardaki her türlü ayrımcılık
yasaktır. (4) Devlet, kadınların ve erkeklerin eşit haklara sahip
olmasının fiili olarak gerçekleştirilmesi, kadın-ların önündeki mevcut
engellerin kaldırılması, hayatın tüm alanlarında gerçek bir fırsat ve
uygulama eşitliği yaratılması ve atamayla ve seçimle oluşan tüm karar
organlarında kadınların eşit temsil ve katılımını sağlamak dahil
hukuksal ve kurumsal tüm geçici özel önlemleri almakla yükümlüdür. Bu
özel önlemler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz. (5) Sosyal devlet
ilkesinin gereği olarak engelliler, çocuklar ve yaşlılar lehine
alınacak özel önlemler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.
Maddeler: 19, 21, 22, 24, 26, 29, 31, 32 Madde 19: Özel Hayatın ve
Aile Hayatının Gizliliği ve KorunmasıMadde 21: Konut Dokunulmazlığı
HürriyetiMadde 22: Haberleşme HürriyetiMadde 24: Din ve İnanç
HürriyetiMadde 26: İfade HürriyetiMadde 29: Çalışma, Teşebbüs ve
Sözleşme HürriyetiMadde 31: Toplantı, Gösteri ve Yürüyüş Düzenleme
HürriyetiMadde 32: Hak Arama Hürriyeti ve Adil Yargılanma Hakkı Temel
hak ve özgürlükler "genel ahlak", "milli güvenlik", "kamu düzeni" ve
"genel sağlık" gibi soyut ve keyfi, içeriği kişiden kişiye, zamandan
zamana değişen gerekçelerle sınırlandırılmamalıdır. Dolayısıyla,
taslağın bu maddelerindeki bu ifadeler çıkarılmalıdır.
Madde 12: Dernek Kurma Hürriyeti (1) Herkes, önceden izin almaksızın
dernek kurma, bunlara üye olma ve üyelikten ayrılma hürriyetine
sahiptir.(2) Dernek kurma hürriyeti millî güvenliğin, kamu düzeninin,
genel sağlığın, genel ahlâkın, başkalarının hak ve hürriyetlerinin
korunması veya suç işlenmesinin önlenmesi amaçlarıyla sınırlanabilir.
(3) Dernekler, kanunun öngördüğü hallerde hâkim kararıyla
kapatılabilir veya faaliyetten alıkonulabilir. Ancak, gecikmesinde
sakınca varsa millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya
suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde,
kanunla yetkili kılınan merci, derneği faaliyetten men edebilir. Bu
merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur.
Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde karar
kendiliğinden yürürlükten kalkar.(4) Birinci fıkra hükmü, Türk Silâhlı
Kuvvetleri ve genel kolluk mensuplarına, hâkim ve savcılar ile bu
meslekten sayılanlara ve görevlerinin gerektirdiği ölçüde diğer kamu
hizmeti görevlilerine sınırlamalar getirilmesine engel değildir.(5) Bu
madde hükümleri vakıflarla ilgili olarak da uygulanır. (1) Herkes,
önceden izin almaksızın dernek kurma, bunlara üye olma ve üyelikten
ayrılma özgürlüğüne sahiptir.(2) Devlet, vatandaşların her düzeyde
alınan kararlara ve uygulamanın denetimine demokratik katılımını
sağlamak amacıyla sivil toplum örgütlenmesini ve örgütlerini
destekler. (3) Dernek kurma özgürlüğü başkalarının temel hak ve
özgürlüklerinin korunması veya suç işlenmesinin önlenmesi amaçlarıyla
sınırlanabilir.(3) Dernekler, yasanın öngördüğü hallerde yargıç
kararıyla kapatılabilir ya da faaliyetten alıkonulabilir.
Madde 36: Seçme ve Seçilme ve Siyasi Faaliyette Bulunma (2) Seçimler
ve halkoylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık
sayım ve döküm esaslarına göre, yargı organının yönetim ve denetimi
altında yapılır. Yurt dışında bulunan Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşlarının oy hakkını kullanabilmelerini sağlayacak esaslar
kanunla belirlenir. (2) Seçimler ve halkoylaması serbest, eşit, gizli,
tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre,
cinsiyetler arası eşit temsil ve katılımı fiilen sağlayacak şekilde
özel önlemler alınarak yargı organının yönetim ve denetimi altında
yapılır. Yurt dışında bulunan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının oy
hakkını kullanabilmelerini sağlayacak esaslar yasayla belirlenir.
Madde 37: Siyasi Parti Kurma Hürriyeti (5) Devlet, siyasî partilere,
yeterli düzeyde ve hakça malî yardım yapar. Partilere yapılacak
yardımın, partilerin alacakları üye aidatının ve bağışların tâbi
olduğu esaslar kanunla düzenlenir. (5) Devlet, siyasî partilere,
cinsiyetler arası fırsat eşitliğini sağlamayı da gözeterek kullanılmak
üzere yeterli düzeyde ve hakça malî yardım yapar. Partilere yapılacak
yardımın, partilerin alacakları üye aidatının ve bağışların tâbi
olduğu esaslar yasayla düzenlenir.
Madde 38: Siyasî partilerin uyacakları esaslar (1) Siyasî partilerin
tüzük ve, programları ile fiilleri, insan haklarına, Devletin
bağımsızlığı ve bölünmez bütünlüğüne, demokrasiye, cumhuriyete ve
lâikliğe aykırı olamaz. (1) Siyasî partilerin tüzük ve programları ile
fiilleri, insan haklarına, Devletin bağımsızlığı ve bölünmez
bütünlüğüne, demokrasiye, cumhuriyete ve lâikliğe aykırı olamaz.
Siyasi parti teşkilatlarının tüm karar organları cinsiyetler arası
eşit temsil ve katılımı fiilen sağlayacak esaslara göre oluşur.
Madde 39: Kamu Hizmetlerine Girme Hakkı (1) Her vatandaş, kamu
hizmetlerine girme hakkına sahiptir.(2) Hizmete alınmada, görevin
gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.(3) Yasama,
yürütme ve yargı organları dahil olmak üzere, kamu hizmetinde görev
alanların mal bildiriminde bulunmaları ve bu bildirimlerin tekrarlanma
süreleri kanunla düzenlenir. (3) Göreve alınmada görevin gerektirdiği
nitelikler saklı kalmak kaydıyla cinsiyetler arası eşitliği sağlamak
esastır ve bunun için devlet özel destekler dahil olmak üzere gereken
her türlü önlemi alır.
Madde 40: Vatan Hizmeti Vatan hizmeti, her vatandaşın hakkı ve
ödevidir. Bu hizmetin Türk Silâhlı Kuvvetlerinde veya kamu kesiminde
ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağı kanunla
düzenlenir. Ekonomik ve sosyal yaşamda yüzyıllardır süren negatif
ayrımcılık nedeniyle eğitim, iş ve benzeri alanlarda her türlü yarışa
dezavantajlı olarak başlayan kadınların bir de zorunlu vatan hizmeti
uygulamasıyla yükümlü tutulması ihtimalini içermesinden dolayı,
günümüz koşullarında kadınlar açısından ek sorunlar doğuracağı için bu
maddenin değiştirilmesini talep ediyoruz.
Madde 42: Bilgi edinme, dilekçe ve başvuru hakları (1) Herkes bilgi
edinme, dilekçe ve başvuru haklarına sahiptir. Yabancılar için bilgi
edinme hakkı karşılıklılık esasına düzenlenir.(2) Anayasa ile tanınmış
hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkes, yetkili makama başvurma
hakkına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun
yollarına ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek
zorundadır. (1) Herkes, TBMM dahil her türlü kamu makamına bilgi
edinme ve şikayet amaçlı, dilekçe vermek, yasa teklifi yapmak dahil
başvuru ve yazılı yanıt alma haklarına sahiptir. Yabancılar için bilgi
edinme hakkı karşılıklılık esasına düzenlenir.(2) Vatandaşların
anayasa mahkemesine bireysel ve topluca başvurma hakkı vardır.
Madde 43: Ailenin korunması Aile, toplumun temelidir; eşler arasında
eşitliğe dayanır ve her türlü hukukî, ekonomik ve sosyal korunmadan
yararlanır. (1) Aile, eşler arasında eşitliğe, ev işleri, çocukların
bakım ve yetiştirilmesinde ve diğer tüm bakım işlerinde eşit
sorumluluğa dayanır ve her türlü hukukî, ekonomik ve sosyal korunmadan
yararlanır.(2) Devlet, aile içi şiddet ve namus cinayetlerinin
insanlık suçları olduğunu kabul eder ve önlenmesi için her türlü
önlemi almakla yükümlüdür.
Madde 45: Eğitim ve öğrenim hakkı (1) Kimse, eğitim ve öğrenim
hakkından mahrum bırakılamaz.(2) Eğitim ve öğretim, demokratik, lâik,
çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi
altında yapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz.
(3) Temel eğitim, bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet
okullarında parasızdır.(4) Özel ilk ve ortaöğretim okullarının bağlı
olduğu esaslar, Devlet okulları için öngörülenler dikkate alınarak
kanunla düzenlenir.(5) Eğitim ve öğretim dili Türkçedir. Türkçeden
başka dillerde eğitim ve öğretim yapılması ile ilgili esaslar,
demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olarak kanunla
düzenlenir.Alternatif 1(6) Kılık ve kıyafetinden dolayı hiç kimse
yükseköğrenim hakkından mahrum bırakılamaz.Alternatif 2 (6)
Yükseköğretim kurumlarında kılık ve kıyafet serbesttir.(7)
Milletlerarası andlaşma hükümleri saklıdır. (1) Kimse, eğitim ve
öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Devlet eğitim ve öğrenimden
kadınların her düzeyde eşitçe yararlanması için gerekli özel önlemleri
almakla yükümlüdür. (3) Devlet, okul öncesi eğitimi yaygınlaştırmakla
yükümlüdür. Parasız okul öncesi eğitim kurumlarının yaygınlaşması için
Devlet, yerel yönetimler ve özel kurumları da içerecek şekilde
politikalar üretmek ve desteklemekten sorumludur.(5) Eğitim ve öğretim
dili Türkçedir. Türkçeden başka dillerde eğitim ve öğretim
yapılmasıile ilgili esaslar, demokratik toplum düzeninin gereklerine
uygun olarak yasayla düzenlenir.
Madde 46: Çalışma ile ilgili esaslar (1) Devlet, çalışanların hayat
seviyesini yükseltmek, çalışanları ve işsizleri korumak, istihdamı
artırmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.(2)
Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.
(3) Küçükler ve kadınlar ile bedenî ve ruhî yetersizliği olanlar,
çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar. Kadınlar ve
erkekler arasında işe alınma, çalışma şartları ve ücretler bakımından
ayrımcılık yapılamaz.(4) Çalışanlar dinlenme, ücretli hafta ve bayram
tatili ile yıllık izin haklarına sahiptir.(5) Devlet, çalışanların
yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri için gerekli
tedbirleri alır.(6) Asgarî ücretin tespitinde, çalışanların geçim
şartları ile ülkenin ekonomik durumu göz önünde bulundurulur. Anayasa
Kadın Platformu bu Maddenin isminin "Çalışma ve Dinlenme Hakkı" olarak
değiştirilmesini önermektedir.(Yeni fıkra: 1) Her T.C. vatandaşı
eşitlik ilkesiyle uyumlu bir biçimde gelir karşılığı çalışma hakkına
sahiptir.(2) Devlet, çalışanların yaşam düzeyini yükseltmek,
çalışanları, işsizleri ve iş gücü dışında kalanları korumak, istihdamı
artırmak ve aile ve iş yaşamının uyumlaştırılmasını sağlamakla
yükümlüdür ve bunun için gerekli tüm önlemleri alır.(3) Kimse, yaşına
ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz.(4) Küçükler ile bedenî ve
ruhî yetersizliği olanlar, çalışma koşulları bakımından özel olarak
korunurlar. Kadınlar hamilelik ya da yeni doğum yapma gibi doğurganlık
hakları açısından korunurlar. Kadınlar ve erkekler arasında işe
alınma, çalışma şartları ve ücretler bakımından ayrımcılık yapılamaz.
Evlilik, hamilelik ve doğum nedeniyle işten çıkarma yapılamaz.(5)
Çalışanlar dinlenme, ücretli hafta ve bayram tatili ile yıllık izin
haklarına sahiptir.Yeni fıkra: (6) Kamu ve özel sektör işe alımlarında
kadın-erkek eşitliği ilkesi esastır ve devlet bu ilkenin uygulanması
için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür. (7) Devlet,
çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri
için gerekli önlemleri alır.Yeni fıkra: (8) Kamu ve özel sektör ayrımı
gözetilmeksizin işverenler çocuk bakım hizmetleri sağlamakla
yükümlüdür.
Madde 47: Sendika Kurma Hakkı (2) Sendikaların ve üst kuruluşlarının
kuruluş, yönetim ve işleyişleri demokratik esaslara aykırı olamaz. (2)
Sendikaların ve üst kuruluşlarının kuruluş, yönetim ve işleyişleri
demokratik esaslara aykırı olamaz ve cinsiyetler arası eşit temsil ve
katılım ilkesine uygun olarak belirlenir.
Madde 49: Sağlık ve sosyal güvenlik hakları ile sosyal yardım ve
hizmet (1) Herkes, sağlık ve sosyal güvenlik haklarına sahiptir.(2)
Devlet, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimlerini, malûl ve
gazileri, engellileri, yaşlıları ve korunmaya muhtaç çocuklar gibi
kesimleri özel olarak korur.(3) Devlet, bu hakları sağlayacak gerekli
tedbirleri alır ve teşkilâtı kurar. (1) Herkes, sağlık ve sosyal
güvenlik haklarına sahiptir.(2) Devlet, harp ve vazife şehitlerinin
dul ve yetimlerini, malûl ve gazileri, engellileri, yaşlıları ve
korunmaya muhtaç çocuklar gibi kesimleri özel olarak korur. Yeni fıkra
(3) Devlet, ev kadınları da dahil olmak üzere tüm kadınların sağlık ve
sosyal güvenlik haklarına sahip olmaları için özel önlemler alır. Yeni
fıkra (4) Devlet kadınların üreme sağlığı ve doğurganlık hakları
konularında ücretsiz sağlık ve eğitim hizmetleri sağlamak, gebelik ve
sonrasında destekleyici politikaları hayata geçirmekle yükümlüdür. (5)
Devlet, bu hakları sağlayacak gerekli önlemleri alır ve teşkilatı
kurar
Madde 50: Devletin sosyal ve ekonomik ödevlerinin sınırları Devlet,
sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen ödevlerini, bu
ödevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek, malî kaynaklarının
yeterliliği ölçüsünde yerine getirir. Bu maddenin tamamen
çıkarılmasını talep ediyoruz.
Madde 51: TBMM'nin Kuruluşu (1) Türkiye Büyük Millet Meclisi, genel
oyla seçilen beşyüzelli milletvekilinden oluşur.(2)
Milletvekillerinden dörtyüzellisi kanundaki esaslara göre belirlenen
seçim çevrelerinden seçilir. Yüz milletvekili ise siyasî partilerin
ülke seçim çevresi için düzenleyeceği listelerden nispî temsil esasına
göre seçilir. (1) Türkiye Büyük Millet Meclisi, cinsiyetler arası eşit
temsil ve katılım esaslarına uygun olarak belirlenen seçim
çevrelerinden, genel oyla ve nispi temsil esasına göre seçilen ....
milletvekilinden oluşur.
Madde 55: Seçimlerin Genel Yönetimi ve Denetimi (3) Yüksek Seçim
Kurulu, yedi asıl, dört yedek üyeden oluşur. Üyelerin altısı Yargıtay,
beşi Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından üye
tamsayılarının salt çoğunluğunun gizli oyu ile dört yıllığına seçilir.
Süresi bitenler yeniden seçilebilir. Üyeler, salt çoğunluk ve gizli
oyla aralarından bir başkan ve bir başkanvekili seçerler. (3) Yüksek
Seçim Kurulu, seçim sonucunda her bir cinsiyetin artı/eksi 5 tolerans
payıyla en az yüzde 50 temsil ve katılımını sağlama ilkesine uymayan
aday listelerini reddetme ve listelerini bu ilkeye uygun olarak
düzeltmeyenlerin seçim dışı bırakılmasına karar vermek yetkisine
sahiptir.
Madde 71: Türkiye Büyük Millet Meclisinin İç Düzeni ve Çalışma
Esasları (2) Başkanlık Divanı, Meclisteki siyasî parti gruplarının
milletvekili sayısı oranında katılmalarını sağlayacak şekilde kurulur.
Siyasî parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.(5)
Başkanvekillerinin, kâtip üyelerin ve idare amirlerinin sayısı ve
seçim usulleri Meclis İçtüzüğünde belirlenir. (2) Başkanlık Divanı,
Meclisteki siyasî parti gruplarının milletvekili sayısı oranında
katılmalarını ve cinsiyetler arası eşit temsili sağlayacak şekilde
kurulur. Siyasî parti grupları Meclis Başkanlığı için aday
gösteremezler.(5) Başkanvekillerinin, kâtip üyelerin ve idare
amirlerinin sayısı ve seçim usulleri Meclis İçtüzüğünde cinsiyetler
arası eşit temsil ilkesi gözetilecek şekilde belirlenir.
Madde 72: İçtüzük ve Siyasi Parti Grupları: (1) Türkiye Büyük Millet
Meclisi, çalışmalarını, kendi yaptığı İçtüzük hükümlerine göre yürütür.
(2) İçtüzük hükümleri, siyasî parti gruplarının, Meclisin bütün
faaliyetlerine milletvekili sayısı oranında katılmalarını sağlayacak
şekilde düzenlenir. (2) İçtüzük hükümleri, siyasî parti gruplarının,
Meclisin bütün faaliyetlerine milletvekili sayısı oranında ve
cinsiyetler arası eşit temsil ilkesi çerçevesinde katılmalarını
sağlayacak şekilde düzenlenir.
Madde 84: Bakanlar Kurulu Kuruluş (3) Bakanlar, milletvekilleri veya
milletvekili seçilme yeterliğine sahip olanlar arasından Başbakanca
seçilir ve Cumhurbaşkanınca atanır; gerektiğinde Başbakanın önerisi
üzerine Cumhurbaş-kanınca görevlerine son verilir. (3) Bakanlar,
milletvekilleri veya milletvekili seçilme yeterliğine sahip olanlar
arasından, cinsiyetler arası eşit temsil esasına uygun olarak
Başbakanca seçilir ve Cumhurbaşka-nınca atanır; gerektiğinde
Başbakanın önerisi üzerine Cumhurbaşkanınca görevlerine son
verilir.Yeni fıkra (.) Başbakan, Başbakan yardımcıları ve Bakanların
seçim ve atamalarında cinsiyetler arası eşit temsil ilkesi gözetilir.
Madde 95: Merkezi İdare (1) Türkiye, merkezî idare kuruluşu
bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin
gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayırılır.
(2) İllerin idaresi, yetki genişliği esasına dayanır.(3) Kamu
hizmetlerinin görülmesinde verim ve uyum sağlamak amacıyla, birden çok
ili içine alan merkezî idare teşkilâtı kurulabilir. Bu teşkilâtın
görev ve yetkileri kanunla düzenlenir. Yeni fıkra (4) Merkezi idare
teşkilatının oluşturulmasında cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım
ilkesi uygulanır ve teşkilatın her düzeyinde bu eşitliği sağlamakla
yükümlü özel kurullar oluşturulur.
Madde 96: Mahalli idareler (1) Mahallî idareler; il, belediye veya köy
halkının müşterek mahallî ihtiyaçlarını karşılamak üzere, kuruluş
esasları kanunla belirlenen, karar organları seçimle oluşan kamu
tüzelkişileridir.(3) Mahallî idarelerin seçimleri, 36 ncı maddedeki
esaslara göre dört yılda bir yapılır. Ancak, milletvekili genel veya
ara seçiminden önceki veya sonraki bir yıl içinde yapılması gereken
mahallî idareler genel veya ara seçimleri, milletvekili genel veya ara
seçimleriyle birlikte yapılır. (3) Mahallî idarelerin seçimleri, 36
ncı maddedeki esaslara ve cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım
ilkesine uygun olarak dört yılda bir yapılır. Ancak, milletvekili
genel veya ara seçiminden önceki veya sonraki bir yıl içinde yapılması
gereken mahallî idareler genel veya ara seçimleri, milletvekili genel
veya ara seçimleriyle birlikte yapılır.Yeni fıkra (8) Mahalli
idarelerin tüzel kişilikleri cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım
ilkesine uygun olarak oluşturulur, bu amaçla cinsiyetler arası
eşitliği sağlamakla görevli kurullar oluşturmak başta olmak üzere
gerekli tüm düzenlemeler yapılır ve önlemler alınır.
Madde 101: Yükseköğretim Kurulu (2) Yükseköğretim Kurulu onbir üyeden
oluşur. En az dördü farklı üniversite ve yükseköğretim kurumlarında
görevli profesörler arasından olmak üzere, üyelerden altısı Bakanlar
Kurulu tarafından seçilir. Üyelerden beşi ise farklı üniversite ve
yükseköğretim kurumlarında görevli profesörler arasından kanun
tarafından belirlenen usullere göre üniversitelerce seçilir. (2)
Yükseköğretim Kurulu, üniversite ve yükseköğretim kurumlarında görevli
profesörlerin kendi aralarından seçeceği onbir üyeden oluşur. Üyeler,
cinsiyetler arası eşit temsil ilkesine uygun olarak seçilir.
Madde 102: Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları (1) Kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları, kanunla
kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen
usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu
tüzelkişilikleridir. Yeni fıkra: (.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarının yönetimleri cinsiyetler arası eşit temsil ve katılım
ilkesine uygun olarak belirlenir.
Ek Madde Önerisi Anayasada, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamanın
bir aracı olarak, ulusal eylem planları hazırlayacak ve uygulanmasını
denetleyecek, kendine ait bir bütçesi olan, bağımsız bir Kadın-Erkek
Eşitliği Ulusal Mekanizmasına yer verilmelidir.