Instrumental Proqram Təminatı
Beat Przybylski
Quraşdırılmış sistemlər və ya proqram mhəndisi mxtəlif sənayelərdə mxtəlif komponentlər n etibarlı Xsusi Mikro Proqram təminatının hazırlanmasına və layihələndirilməsinə kmək edir.
Kommunikasiyavasitələri. Bu vasitələr eyni bir kompterdə proseslərarasında verilənlərin mbadiləsini, lokal və qlobalşəbəkələrə verilənlərin trlməsini və proseslərləxarici qurğuların drayverləri arasındakı əlaqəni təminedir.
Təhlkəsizlik siyasətininişlənməsi təşkilatınrəhbərliyi tərəfindəntəsdiq olunmavə ətraflısənədləşdirmə iləbaşa atdırılır.Bundan sonraplanda gstərilənbtn komponentlərinfəal realizasiyasıgəlməlidir. Risklərjədvəlinin yenidənhesablanması vədeməli nətijədə,təşkilatın təhlkəsizliksiyasətinin modifikasiyaolunması oxvaxt ikiildə birdə həyatakeirilir.
İjazə hququnanəzarətproqrammhitininmxtəlifkomponentləri-Əməliyyatsistemininnvəsi,əlavətəhlkəsizlikvasitələri,verilənlərbazasınıidarəetməsistemi,aravasitəiproqramtəminatı(məsələn,tranzaksiyalarmonitoru)tərəfindənhəyatakeirilir.Bunabaxmayaraqəsasındaijazəverməməsələsininhəllolunduğumumikriteriyalarınıvə ijazəmatrisinisaxlamağınmumimetodlarınıməyyənetməkolar.
İnformasiyanınməxfiliyinintəmini vətamlığınanəzarətn əngjlvasitələrdənbirikriptoqrafiyadır.Bir oxjəhətlərdəo,proqram-texnikivasitələrarasındamərkəziyer tutur.Kriptoqrafiyaonlardanbir oxununrealizəolunmasınəsasrolunuoynayır,bəzən dəyeganəmdafiəvasitəsiolur.Məsələn,fizikimdafiəsiolduqjaətinolanportativkompterlərnyalnızkriptoqrafiyahəttaoğurlanmahalında daməxfiliyətəminatverir.Kriptoqafiyayaoxlukitablar,məqalələr,fərmanlarhəsrolunub.Yalnızqısaxlasəiləkifayətlənək.
Asimmetrikmetodlarınəsasatışmayanjəhətiaşağısrətliolmalarıdır.Buna grəonlarsimmetrikmetodlarlabirgəişlədilir.Məsələn,aarlarıngndərilməsiməsələsinihəll etməknəvvəljəməlumattəsadfiaarlasimmetrikşifrlənir,sonra buaarıalantərəfinaıqasimmetrikaarı iləşifrləyirlər,bundansonraməlumat vəaarşəbəkəilətrlr.
Hazırdainformasiyasistemlərininjoşquninkişafıiləəlaqədarinformasiyanınmdafiəsininkriptoqrafikmetodlarınınroluəhəmiyyətlidərəjədəartmışdır.Bu onlarınnisbətənaşağıqiyməti vəistifadəsininyksəksəmərəliliyiiləşərtlənir.İnformasiyanınmdafiəsininbeləsullarındanbirielektronrəqəmimzasıdır.Elektronrəqəmimzasıinformasiyanınəslliyinintəsdiqi vəonuntamlığıməsələsininisbətənasan vəujuz həlletməyəimkanverir.
Baza sistem proqramları - kompterin resurslarını, mərkəzi prosessor, yaddaş və girişıxış qurğularını idarə etmək ndr. Onlar btn istifadəilər n nəzərdə tutulmuş proqramlardır. Sistem proqram təminatı (SPT) kompterdə informasiyanın emalı prosesinin təşkili ilə yanaşı, eyni zamanda tətbiqi proqramlar n normal mhiti təmin edir. SPT kompterin aparat vasitələri ilə sıx əlaqədə olduğundan bəzən onu kompterin bir hissəsi də hesab edirlər. Kompter proqramları- konkret məsələnin (mətnin redaktəsi, mhasibat uotu və ya verilənlərin idarə edilməsi) həllini təmin edən kompter təlimatları yığımıdır, həminin, kompterin ardıcıl yerinə yetirəcəyi təlimatlar və yaxud əmrlər toplusudur.
Hər bir proqram tərtib edilərkən məyyən alqoritmdən istifadə edilir. Proqram hər bir alqoritmi maşının başa dşəcəyi formada ifadə edir, maşının girişinə verilən informasiyaları ıxış informasiyalarına evirən və xsusi şəkildə tərtib olunmuş sonlu sayda ardıcıl əmrlərdən ibarət alqoritmdir.