Çelik Yapılar

[Areste Ltd.Şti. PakSiding]

Neden Çelik Yapı?
Hiç düşündünüz mü, çelik olmasaydı insanlığın hali ne olurdu?
İnsanoğlu çeliği bulduğundan günümüze kadar hangi alanda kullandıysa
başarılı bir sonuca ulaşmıştır ve bu gelecekte de aynı
olacaktır.Evimizde kullandığımız bıçaktan ,tencereden,konserve
kutularından ,iş ve özel hayatımızın değişmez parçası olan trafik
araçlarından otomobil ,otobüs,tren ve tren rayları,gemiler ve deniz
altılar ,asma köprüler,uzak mesafeleri yakın kılan uçaklar, uzaya
fırlatılan füzeler , geleceğin uçan arabaları ve keşfedilecek daha
nice araçlar ve gereçler.
Bu kadar çok yönlü olan çeliği insanoğlu uzun yıllardır bina ve konut
yapımında da kullanıyor. Amerika da çelik ,gökdelenlerin vazgeçilmez
bir malzemesidir.Köprüler kuleler çelik ile inşa edilmektedir.1889
senesine Paris teki 320 m yüksekliğindeki Eyfel kulesini yapmak için
zamanın teknolojisiyle 7000 ton çelik kullanılırken ,günümüz
teknolojisindeki daha mukavemetli çelik ve bağlantı elemanlarıyla bu
2000 tona indirilebilir.20 sene önce 95 ton ağırlığındaki bir otovinç
140 ton yük kaldırırken ,bu gün 60 ton ağırlığında bir teleskop
vinçler ,üretilen kaliteli çelikler sayesinde ,hiç zorlanmadan 160 ton
yük kaldırabilirler.Bu şöyle de algılanabilir.Geçmişte ağır ve kalın
çeliğin kullanıldığı yerlerde şimdi hafif çelik kullanılarak binaları
ağırlıkları hafifleştirilebilir.
1999 yılında arka arkaya yaşadığımız depremler,hangi inşaat
malzemesinin depreme daha uygun olduğu sorusunu gündeme
getirmiştir.Burada göz ardı edilmemesi gereken en önemli husus, hangi
malzeme olursa olsun ,onun doğru projelendirilip doğru olarak
kullanılmasıdır.
Yalnız unutmamak gerekir ki deprem kütle ile kütlede ağırlık ile doğru
orantılıdır.Yani yapı ne kadar hafif olursa deprem sırasında o kadar
az deprem darbesi alır.Özge yapının ürettiği çelik yapıların en önemli
özelliği hafif galvanizli çelik profillerden olmasıdır.Dünya nın bir
çok yerinde özellikle deprem riski olan bölgelerde bu tarz binalar
yapılmaktadır.Bu tür malzemeler kullanılarak kütle azaltılır,dolayısı
ile depremin etkisi de azalır.Çelik sünek bir malzeme olduğundan büyük
bir şekil değiştirme sığası vardır.Bu özelliğinden dolayı,Deprem
enerjisini yutmasına sebep olur.Elastiklik modülü ahşapta
100.000,betonarmede 210.000,çelikte 2.100.000 dür.Yani çeliğin betona
göre uzama özelliği vardır,uzamada deprem darbesini alır.Zor altında
şekil değiştiren çelik , zor kalınca eski mukavemeti ile özelliğini
korumaya devam eder.Mukavemeti çok yüksek olan çeliğin ,emniyet
gerilmesi 1440 kg/cm2.Çelik ahşap ve betonarmeye göre oldukça homojen
ve izotrop bir malzeme olduğundan, üretimi ise sıkı ve sürekli denetim
altında gerçekleştiğinden güvenli bir malzemedir ve her noktada aynı
özelliği gösterir.Fabrikada bilgisayar destekli tasarımlarla
üretildiklerinden standartlık ve seri üretim sağlanır ve montaj
aşamasında inşa süresini kısaltır.Şantiyedeki montaj ise büyük
ölçüdeki hava koşullarından bağımsızdırlar ve temiz bir çalışma ortamı
sağladıklarından çevreyi kirletmezler.
Çelik yapılar betonarme yapılara göre çok daha hafif
olduklarından ,sömelleride küçüktür. Hafif olduğundan zemini uygun
olmayan bölgelerin vazgeçilmez bir yapı malzemesidir.Duvar ve kolon
kesitleri ise daha ince olduğundan bina içi kullanım alanları daha
geniş olur.Çelik yanmaz bir malzemedir,ancak ısıya karşı duyarlı
olduğundan ,yangına karşı dayanıklı kompozit malzemelerle kaplanarak
ısının taşıyıcı sisteme geçme riski azaltılmış olur.
Sıkı ve sürekli denetimden geçerek üretilen çelik yapılar montaj
esnasında ve sonrasında gözle görülecek şekilde kontrole açık
olduğundan güvenli ve sağlamdır.Bir aksaklığı saklamak imkansız
denecek kadar azdır.Betonarmede ise beton döküldükten sonra donatılar
kapatıldığında aksaklıkların tespiti çok zor ve pahalı olur.
Çelik elemanlar çatlama,kırılma ve çürüme yapmaz,zararlı böceklerden
etkilenmez.Diğer yapılarda yıldırım çok büyük risk taşırken çelik
evlerde topraklama nedeniyle risk aradan kaldırılmış olur.
Türkiye de çeliğin kullanım alanı çok düşüktür.Yapılarda kullanılan
çelik oranı %5 ler civarındadır ve bunların tamamı sanayi
yapılarıdır.Gelişmiş ülkelerde bu oran % 30 ile % 50 arasındadır.
Ülkemizde çelik yapı denilince NPU ve NPI lardan yapılan sanayi
yapıları anlaşılmaktadır.Oysa konutlarda ince cidarlı 1,5 mm-3 mm ye
kadar olan galvanizli özel şekillendirilmiş profiller kullanılmalı ve
bu malzemeler yaygınlaştırılıp tanıtılmalıdır.Önemli olan kalın
malzeme kullanılması değil,hesabı (statik,mukavemet ve dinamik)
yapılan çelikler ile yeni konutlar inşa ederek hafif binalar imal
etmektir.
Tamamıyla Türk mimar ve mühendislerinin uzun araştırma ve
çalışmalarından sonra elde ettikleri neticeler Özge Yapı nın
bünyesinde yerli bir üretime dönüştürülmüştür. Özge Yapı nın
öncülüğünü ve üretimini üstlendiği yeni tip yapı sisteminin en önemli
özelliği ,yapılan statik hesaplarına göre galvaniz çelik olarak
üretilen U ve C profillerden oluşması ve özel profillerin imalattaki
ve montajdaki birleşimlerinde hiç kaynak kullanılmamasıdır. İmalattaki
tüm panel bağlantıları (clinch-technic) soğuk birleştirme metodu ile
özel makinelerle yapılmaktadır.Montajdaki panoların birbirlerine
bağlantıları ise cıvata ve vida kullanılarak yapılır.Bu metot hızlı
imalat ,yüksek mukavemet sağlar,malzemelerin mikro yapısını
bozmayarak korozyona karşı korur ve malzeme ömrünü artırır.Bina
dışarıdan komple OSB ile kaplanır,duvar ve çatı ısı ve ses izolasyonu
ile kaplandıktan sonra içeriden 15 mm yangına ve suya dayanıklı
alçıpan ile kaplanır.Amaç hafif prefabrik inşaat sektöründe
müşterilere hızlı ,ekonomik,modern ürünler ve çağdaş hizmetler
sunmaktadır.
Binanın dış kaplamalarında çok değişik alternatifler vardır.
Mantolama ,ahşap lambiri,vinly plastik yalı baskı,izolasyonlu dekor
tuğla bunlardan bazılarıdır.Avrupa da en yaygın olanı mantolama
sistemidir.Binanın dış duvarları komple nefes alabilen yüksek
dansitesi olmayan köpük veya taşyünü ile kaplanır.Üzerine özel ince
bir sıva çekilerek esnek kanaviçe filesi çekilir.Kuruduktan sonra
üzerine darbelere dayanıklı ince renkli dekor sıva yapılır veya özel
bir boya ile boyanır.Bu sistemle binanın ısı ve ses değerleri daha
fazla artırılır.Özge yapının dış duvar ısı değerleri Türk
standartlarında istenen değerlerin iki katından daha fazladır.Bu şöyle
de izah edilebilir:Kışları daha az bir enerji harcayarak
ısıtılabilir,yazları ise normal sıcaklıkta serinletmek için ayrı bir
klimaya ihtiyaç gerekmemektedir.
Çeliğin avantajları ve kullanım alanları sayılamayacak kadar
çoktur.Sonuç olarak eğer Depreme karşı güvende olmak ve çağdaş bir
binada yaşamak istiyorsanız ,yapabileceğiniz en iyi şey taşıyıcı
sistemi hafif çelik olan bir evde yaşamaktır.