Re: Karyera Pdf
Mina Spartin
20-asrning oxiriga kelib, keng koʻlamli oʻzgarishlar (ayniqsa, potencial kasblar oraligʻida) va kengroq taʼlim unga martaba rejalashtirishi (yoki loyihalashtirishi) imkonini berdi: Shu nuqtai-nazardan, kasb-hunar boʻyicha maslahatchi va martaba maslahatchisi oʻrini katta boʻldi. 20-asr oxiri 21-asr boshlarida kattalar uchun ketma-ket yoki bir vaqtning oʻzida ikki yoki bir nechta mavqega ega boʻlish odatiy hol emas edi. Shunday qilib, kasbiy identifikaciyalar ish odob-axloqidagi bu oʻzgarishlarni aks ettirish uchun tire yoki gibridlangan boʻldi. Iqtisodchi Richard Florida bu tendenciyani umumiy va aniqroq " kreativ gruh " orasida qayd etgan.
Asosiy koʻnikmalarga hozirgi mavqei haqida fikr va mulohaza yuritishi, mehnat bozorini oʻrganishi, taʼlim zarurligini aniqlashi, ochilish joylarini topish va karyerani oʻzgartirish qobiliyati kiradi.
Ushbu nazariyalarda nomzodlarga ish beruvchilar ham kasblarni erkin tanlash huquqiga ega deb taxmin qiladilar. Aslida esa ish oʻrinlarining tanqisligi va kerakli ish oʻrinlari uchun kuchli raqobat boʻlishi, qaror qabul qilishda jarayonini keskin tarizda qiyinlashtiradi. Koʻpgina bozorlarda xodimlar malum bir mavqe bilan shugʻullanishadi, chunki ular oʻzlariga mavjud boʻlgan har qanday ishni qabul qilishga majbur boʻlishgan. Bundan tashqari, Ott-Holland va uning hamkasblari madaniyat turiga qarab, kasb tanlashga katta taʼsir koʻrsatishi mumkinligini aniqlaganlar[12].
US News malumotlariga koʻra, siz uchun eng yaxshi kasbni tanlashda koʻp narsalarni hisobga olish kerakligi aytilgan. Ulardan baʼzilari quyidagilardan iboratdir: tugʻma isteʼdod, ish uslubi, ijtimoiy oʻzaro taʼsiri, ish va hayot balansi, siz qaytarib berishni xohlaysizmi yoki yoʻqmi, jamoatchilik oldida oʻzingizni erkin his etasasizmi, stress bilan shugʻullanasizmi yoki yoʻqmi va nihoyat qancha pul qilmoqchisiz. Agar kasb tanlash haddan tashqari bosimdek tuyilsa, mana yana bir variant: eng yaxshi qarorni qabul qilish orqali bugun toʻgʻri keladigan yoʻlni tanlang va kelajakda fikringizni oʻzgartirishingiz mumkunligini biling. Bugungi ish joyida kasb tanlash degani siz butun umringiz davomida shu ish yoʻnalishiga yopishib olishingiz shart degani emas. Aqlli qaror qabul qiling va uzoq muddatli maqsadlaringizdan kelib chiqib, keyingi maqsadingizni qayta koʻrib chiqishni rejalashtiring[13].
Kasbni oʻzgartirish mavqe va karyera boshqaruvining muhim jihati hisoblanadi. Umr davomida shaxs ham, mehnat bozori ham oʻzgaradi; koʻp odamlar hayoti davomida kasblarini oʻzgartirishni kutishi mumkun. AQSh Mehnat statistikasi byurosi tomonidan 1979-yilda yoshlarning milliy boʻylama soʻrovi orqali toʻplangan malumotlar shuni koʻrsatdiki, 18 yoshdan 38 yoshgacha boʻlgan shaxslar 10 dan ortiq ish joylariga ega boʻlishadi[14].
Odamlar oʻz kasblarini oʻzgartirishlarini xohlashlari uchun turli sabablar bor. Baʼzida karyeraning oʻzgarishi uzoq kutilgan ishdan boʻshatish natijasida yuzaga kelishi mumkun, boshqa paytlarda esa kutilmaganda va ogohlantirishsiz sodir boʻlishi mumkun[15].
Karyera muvaffaqiyati-bu mansab haqidagi akademik va mashhur yozuvlarda tez-tez ishlatiladigan atama. Bu shaxsni hozirgacha oʻz ishi va hayotida muvaffaqiyatli deb taʼriflash mumkin boʻlgan daraja va usullarni anglatadi[17].
1950-yil va 1960-yillarda odamlar odatda bir yoki ikkita firmada oʻz martabalari davomida ishlaganlar va muvaffaqiyat tashkilot tomonidan belgilanadi va lavozimga koʻtarilish, ish haqining oshishi va/yoki mansab bilan oʻlchanadi[18]. Bunday anʼanaviy karyera Donald Superning mavqe bosqichi modeli misolida keltirilgan[19]. Superning chiziqli mavqe bosqichi modeli mansab barqarorligi, tashkiliy tuzilmalar kontekstida amalga oshirilishini taklif qiladi. Shaxslar koʻproq tashqi mukofotlarni qidirib, tashkilot ierarxiyasiga koʻtarilishadi[20].
Erta karyera muvaffaqiyati keyinchalik umidsizlikni keltirib chiqarishi mumkun, ayniqsa, insonning oʻzini oʻzi qadrlashi uning mavqe yoki yutuqlari bil*an bogʻliq boʻlsa[21]. Kasbiy muvaffaqiyat baʼzi sohalarda, ilmiy tadqiqotlarda va keyinchalik boshqa sohalarda ham, masalan, oʻqitishda paydo boʻladi[21].
Inson erishgan karyerasi muvaffaqiyatining miqdori va turiga martaba kapitalining bir necha shakllari taʼsir qiladi[25]. Bularga ijtimoiy kapital (inson jajb qilishi mumkin boʻlgan shaxsiy aloqalar koʻlami, darajasi va chuqurligi), inson kapitali (namoyish qilinadigan qobiliyatlar, tajribalar va malakalar), iqtisodiy kapital (mansab bilan bogʻliq resurslardan foydalanish imkonini beruvchi pul va boshqa moddiy resurslar) va madaniy kapital (maʼlum bir ijtimoiy kontekstda samarali ishlash uchun koʻnikma, munosabat yoki umumiy savotxonlikga ega boʻlish) kiradi[26].
The activities may take place on an individual or group basis, and may be face-to-face or at a distance (including helplines and web-based services). They include career information provision (in print, ICT-based and other forms), assessment and self-assessment tools, counselling interviews, career education programmes (to help individuals develop their self-awareness, opportunity awareness, and career management skills), taster programmes (to sample options before choosing them), work search programmes, and transition services."[27]
Ishga qabul qilishni qoʻllab-quvvatlash turli xil mexanizmlar bilan jalb etiladi. Koʻpincha karyera yordami norasmiy boʻlib, shaxsiy tarmoqlar yoki boshqaruv kabi mavjud munosabatlar orqali taqdim etiladi. Xususiy mavqeni qoʻllab-quvvatlash marketingi bor boʻlib, ammo kasbiy faoliyat sifatida mavjud boʻlgan mavqe yordamining asosiy qismi davlat sektori tomonidan taqdim etiladi.
Baʼzi tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, oʻrta maktabdan keyin bir yillik taʼlim qoʻshilishi har bir ishchiga ish haqining 17,8% ga oshishiga olib keladi. Lekin, 9 yoki 10yildan ortiq qoʻshimcha oʻqish yillari ishchining ish haqiga unchalik taʼsir qilmaydi. Xulosa qilib aytganda, yaxshi oʻqimish, katta foyda. 2010-yilda AQSh ishchi kuchining 90 foizi oʻrta maktab diplomiga, 64 foizidan ozi kollej va 34 foizidan kami bakalavr darajasiga ega edi.
Insonlar karyerasi uchun taʼlim olishga harakat qilganida duch kelishi mumkin boʻlgan umumiy muammo-bu xarajat. Taʼlim bilan birga keladigan karyera maktabda oʻqishni toʻlash uchun etarlicha yaxshi pul toʻlashi kerak. Maktabda taʼlim olishning afzalliklari olingan darajaga (yoki sertifikatlashtirishga), maktab taklif qilishi mumkin boʻlgan dasturlarga va maktab reytingiga qarab juda farq qilishi mumkin. Baʼzan kollejlar talabalarga mutaxasislikga tayyorlash uchun koʻproq taʼlim beradi. Kollejlar talabalar xohlagan ishiga yoʻl va yordam berishlari odatiy hol emasdir[32].
Har bir inson ma'lum bir vaqtda o'z kelajagi, kelajakdagi kasbi haqida jiddiy o'ylay boshlaydi. Karyera nima ekanligini, qanday martaba turlari va modellari borligini, karerani qanday boshqarishni bilish, shuningdek ularning qobiliyatlari, zaif va kuchli tomonlar unga kasbiy o'sish va turmush darajasini yaxshilash uchun imkoniyat beradigan tashkilotda ish boshlash eng muhimi hisoblanadi. Bu jarayonda, ishdan qoniqishning yuqori darajasini olish, shaxsiy kasb istiqbollarini aniqroq aks ettirish, hayotning boshqa tomonlarini rejalashtirish, kelajakdagi kasbiy faoliyatga maqsadli tayyorgarlik ko'rish va mehnat bozorida raqobatbardoshlikni oshirish lozim. Ushbu maqolada, muvaffaqiyatli karyera qilishda insonning maqsadi va motivatsiyasining ahamiyati haqida fikr va mulohazalar qilinadi.
İnanırıq ki, ADA Universitetində fəaliyyət gstərən Karyera İdarəetmə Mərkəzi gələcək iş həyatınızı planlaşdırmaq n təklif etdiyi bir ox faydalı resurslar sayəsində tez-tez z tutacağınız sevimli məkana eviriləcək. Karyera İdarəetmə Mərkəzinin başlıca məqsədi tələbə və məzunlara gələcək iş fəaliyyətləri ilə bağlı məsələlərdə, həminin iş axtarılmasında kməklik gstərməkdir. Mərkəz tələbə və məzunların karyeralarını həyatları boyu inamla idarə etmək n onları lazımi vasitələrlə, həminin doğru məsləhətlərlə təmin edir.
ADA Univeristetinin hər bir fakltəsində tələbələrə mvafiq məsələlərdə yardım edən karyera məsləhətisi fəaliyyət gstərir. Karyera məsləhətiləri ADA-nın tələbə və məzunları n təcrbə və məşğulluq imkanlarını asanlaşdırmaq n işəgtrənlərlə sıx əməkdaşlıq edirlər.
lkədə universitet və sənaye əməkdaşlığının pionerlərindən biri kimi ADA Universiteti işəgtrənlərlə uzunmddətli əlaqələrin qurulması, eləcə də şirkət, universitet və lkənin rəqabət qabiliyyətinin artırılması n alışır. Biz birlikdə gələcəyə sərmayə qoyur, insan kapitalının inkişafı vasitəsilə iqtisadi artıma və davamlı rifaha nail oluruq. Şirkətinizin ADA Universitetinin tələbələri ilə əlaqəsi belədir.
Siz ADA Universitetinin tələbələrinə təcrbə imkanlarını təmin etməklə onların alışaraq yrənməklərinə kməklik gstərməklə yanaşı şirkətiniz n potensial işilər yetişdirirsiniz. Tələbələrimiz şirkətlərin fəaliyyətləri ilə bir başa tanış olur və məzun olduqdan sonra alışmaq istədikləri sahə ilə bağlı zlərini inkişaf etdirir,CV-lərini zənginləşdirir, eyni zamanda iş həyatına qatıldıqda artıq təcrbəli olurlar. Sizin kimi şirkətlər yarımıq və ya mrəkkəb layihələri tamamlamaq, həminin yeni işlərə başlamaq n yeni insan resursları əldə edirlər.
Tələbələrimiz gələcək liderlərdə axtardığınız keyfiyyətləri zlərində cəmləşdirən: yksək intellektə sahib, problem həll etmə bacarığına malik, effektiv nsiyyət quran, sıx əməkdaşlıq quran etik vətəndaşlardır. Onlar tənqidi təfəkkr, ixtisasları zrə dərin bilik, kəmiyyət əsaslandırılması, mrəkkəb problemlərin həll edilməsi, yaradıcı yanaşma, eləcə də komandada işləmə və nsiyyət qurma bacarığı, ingilis dilini gcl bilmək, aktiv dinləmə və iştirak etmə, znqiymətləndirmə, nəhayət, vətəndaş fəallığı kimi səriştələrə malikdirlər. Bunlar şirkətinizi inkişafa doğru aparacaq insani bacarıqlardır..
59fb9ae87f