अभाव:

[Chandrakant Kulkarni]

विद्वद्भ्य: प्रणाम:।

अभावमधिकृत्य मम प्रश्ना:।

कतिपयदर्शनानि अभावं स्वतन्त्रप्रमेयत्वेन नाभ्युपगच्छन्ति।अस्मिन् सन्दर्भे मम प्रश्ना: इमे –

१ यानि दर्शनानि अभावं स्वतन्त्रप्रमेयत्वेन नाभ्युपगच्छन्ति तेषां परिगणनं केनचित् कृतं वा?

२ एतेषु दर्शनेषु 'भूतले घटो नास्ति' इति प्रतीते: विषयस्य गणना कस्मिन्पदार्थे भवति?

३ अभावस्य स्वतन्त्रप्रमेयत्वेन अभ्युपगमे एषां दर्शनानां क: क्लेश:?(तेषां कापि प्रतिज्ञा पीड्यते वा सिद्धान्तो व्याहन्यते वेति।)

विद्वांस: उत्तरदानेन अनुगृह्णन्तु ।

जिज्ञासु:

चन्द्रकान्त:। 

[Hnbhat B.R.]

१. प्रथमप्रश्नस्योत्तरमत्र पृष्ठे स्वयं दृश्यताम्, यत्र विभिन्नमतानुसारेण प्रमाणचर्चा कृता।

http://sanskrit.uohyd.ac.in/Corpus/CIIL/praman-vichara/pramanavichara-sandhi-split.txt

२. अनुपलब्धिप्रामाण्येन अभावस्य ज्ञानं भवति, यथा इह भूतले घटः, तथा इह भूतले घटाभावः इत्येकमेव ज्ञानम्। न केवलमधिकरणात्मकस्वरूपम्। तद्ग्रायकं प्रमाणं च अनुपलब्धिः प्रमाणान्तरमिति मीमांसकानां नयः।

३. अभवस्य घटवत्, पटवत् प्रत्यक्षविषयत्वाभाव एव प्रत्यक्षसिद्धमिति घटाभावोऽनुमानेननुमीयते इति केषां चन मतम्।

तदर्थं पृथक् अनुपलब्धेः प्रमाणान्तरत्वं न कल्पनीयमिति।

३. नैयायिकानां वैशेषिकानां मते एव अभावस्य प्रमेयत्वेन परिगणनम्, पदार्थतत्त्वज्ञानार्थमेव तयोः प्रवृत्तत्वात्। तथा हि। 

"धर्मविशेष प्रसूतात्द्रव्यगुणकर्मसामान्य विशेषसमवायानां पदार्थानां साधर्म्यवैधर्म्याभ्यां तत्त्वज्ञानान्निःश्रेयसम् । १,१.४ । " इति कणादमुनिप्रणीतं वैशेषिकं सूत्रम्, तथा, "प्रमाण-प्रमेय-संशय-प्रयोजन-दृष्टान्त-सिद्धान्तावयव-तर्क-निर्णय-वाद-जल्प-वितण्डाहेत्वाभास-च्छल-जाति-निग्रहस्थानानाम्तत्त्वज्ञानात् निःश्रेयसाधिगमः. {पदार्थोद्देशसूत्रम्}. १.१.२ " इति गौतममुनिप्रणीतं न्यायसूत्रं च प्रमेयत्वेन पदार्थानां गणनां कुरुतः। अन्येषां दर्शनानां प्रमेयेषु अभावस्य प्रमेयेष्वन्तर्भावस्यापेक्षा नास्तीति मे मतिः। 

न्यायवैशेषिकयोः अभावस्य भावपदार्थभिन्नत्वेन तस्यैकत्वे लाघवम्, अधिकरणस्वरूपमात्रे अनन्ताभावानां कल्पनागौरवमिति मुक्तावलीग्रन्थे प्रतिपादितम्। न्यायभाष्यवार्तिकादिग्रन्थेषु विशेषतः प्रतिपादनं द्रष्टव्यम्। 

विशेषेण अन्येषां विदुषामत्र विषये समाधानं प्रतीक्ष्यते।

2013/1/10 Chandrakant Kulkarni <charun...@gmail.com>

--
--
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)
to subscribe go to the link below and put a request
https://groups.google.com/group/bvparishat/subscribe
To unsubscribe from this group, send email to
bvparishat+...@googlegroups.com
 
 
 

[श्रीमल्ललितालालितः]

 यद्यपि किञ्चिदुक्तमन्यैः , अथापि षष्ठप्रमाणमपृष्टमपि तेन स्पृष्टम् - इति किञ्चिदुच्यते ।

2013/1/10 Chandrakant Kulkarni <charun...@gmail.com>

अभावमधिकृत्य मम प्रश्ना:।

अभावोऽयं न प्रमाणं किन्तु पदार्थ एव । स्वतन्त्रप्रमेयत्वेन - इत्यग्रे कथनात् ।
 

१ यानि दर्शनानि अभावं स्वतन्त्रप्रमेयत्वेन नाभ्युपगच्छन्ति तेषां परिगणनं केनचित् कृतं वा?

कानीमानि यानि प्रतीतिसिद्धमपलपन्ति - इति प्रकाशनीयमत्र । तदैवास्माभिस्तत्परीक्षितुं शक्यते ।

मोक्षसाधनतत्त्वज्ञानानुपयोगित्वात्कुत्रचिदगणने नालीकत्वं तन्मतेन कस्यापि इत्यवधेयम् ।

श्रीमल्ललितालालितः
www.lalitaalaalitah.com

[subrahmanyam korada]

नमो विद्वद्भ्यः

it is not possible to discuss such an issue here .

However the following books will be of good help . One will get  the  complete info for/against , प्रमाणम् / प्रमेयः in terms of  अभाव --

1.वाक्यपदीयम् - पदकाण्डः - संबन्धसमुद्देशः

2.श्लोकवार्तिकम् - अभावपरिच्छेदः 

3.खण्डनखण्डखाद्यम् - चतुर्थः परिच्छेदः - अभावत्वलक्षणखण्डनम्

(Udayana is the target)

Suggestion - it is better to take the help of  scholars for interpretation  of the texts .

धन्यो’स्मि

2013/1/12 श्रीमल्ललितालालितः <lalitaa...@lalitaalaalitah.com>

--

--
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)
to subscribe go to the link below and put a request
https://groups.google.com/group/bvparishat/subscribe
To unsubscribe from this group, send email to
bvparishat+...@googlegroups.com
 
 
 

--
Prof.Korada Subrahmanyam
Professor of Sanskrit,
CALTS,
University of Hyderabad 500046
Ph:09866110741(R),91-40-23010741,040-23133660(O)

[Chandrakant Kulkarni]

विद्वद्भ्यो नम:।

प्रतिस्पन्दार्थं धन्यवादा:।न तथापि सन्तुष्टोऽहं तत्रभवद्भिर्दत्तै: उत्तरै:। http://sanskrit.uohyd.ac.in/Corpus/CIIL/praman-vichara/pramanavichara-sandhi-split.txt इत्यत्र तु सर्वं विकृताक्षरमेव लेखनं मया दृष्टम्।अस्तु।

अत्रान्तरे केनचिदद्वैतिना सहास्मिन्नेव विषये मम सम्भाषा जाता।तेन दत्तानि उत्तराणीमानि-

१ यानि दर्शनानि अभावं स्वतन्त्रप्रमेयत्वेन नाभ्युपगच्छन्ति तेषां परिगणनमहं न जानामि।अद्वैतमते तावदभाव: स्वतन्त्रपदार्थत्वेन न गण्यते।

२'भूतले घटो नास्ति' इति प्रतीते: विषय: अस्मन्मते भूतलमेव ।यतो हि अभावोऽस्मन्मते अधिकरणरूप: भवति।

३ज्ञानेनाविद्यानाशे सति मोक्षोऽस्माभिरङ्गीक्रियते।यदि अभावं पृथक्पदार्थं वयं गणयाम: तर्हि मोक्षे परं ब्रह्म तथा अविद्याध्वंस: इति द्वौ पदार्थौ अवशिष्येते। न चैतदद्वैतमतानुकूलम्। अभावमधिकरणरूपं वयं मन्यामहे।तेन अविद्याध्वंस: परब्रह्मरूप: एव भवति।यतो हि ब्रह्मणि अधिकरणे एव अविद्या उज्जृम्भते। अविद्याध्वंस: परब्रह्मरूप: चेद् न अद्वैतहानि:।

एतै: उत्तरै: मम समाधानं जातम्।एवमेव साङ्ख्यादिदर्शनविद्भ्य: उत्तराणि अपेक्ष्यन्ते।

चन्द्रकान्त:

2013/1/13 subrahmanyam korada <kora...@gmail.com>

[Anand Hudli]

नमो विद्वद्भ्यः।

अद्वैतमते -
"भूतले घटो नास्ती" त्यत्र घटस्य अभावः भूतलं वा घटस्य तुल्यसत्ताको वा। घटे प्रातिभासिके सति, अभवोऽपि प्रातिभासिकः।
घटे व्यावहारिके सति अभावो व्यावहारिकः। घटस्य निषेधो भूतलमिति प्राभाकरमतेऽपि अङ्गीकृतम्। उक्तं अद्वैतसिद्धिकारैः -
अतात्त्विक (=अपारमार्थिक) एव वा निषेधोऽयम्। अतात्त्विके ऽपि न प्रातिभासिकः किंतु व्यावहारिकः। ... निषेधस्य बाध्यत्वं पारमार्थिकसत्त्वाविरोधित्वे न तन्त्रं, किंतु  निषेध्यापेक्षया न्यूनसत्ताकत्वम्।
विवरणम् - http://www.advaitasiddhi.org/part13,
               http://www.advaitasiddhi.org/part14

आनंदः

[Hnbhat B.R.]

Dear Friend,

Thank you for the inputs about your concept of God.

I may draw your kind attention that the topic subject is about the concept of अभाव or absence as an entity in Indian Philosophies as can be seen from the beginning of the topic:

कतिपयदर्शनानि अभावं स्वतन्त्रप्रमेयत्वेन नाभ्युपगच्छन्ति।अस्मिन् सन्दर्भे मम प्रश्ना: इमे –

by the member who started the topic. Please stick to the topic in your replies to keep the beauty of the topic discussed.

With regards

On Tue, Jan 15, 2013 at 1:14 AM, glade <gla...@gmail.com> wrote:

Hi chandrakant,

I am replying in English with some Sanskrit words meaning to respected gods mentioned in Veda and Sankhya and nyaya.

Here word "ghata" means "ghata-akash"
Our Brahmand shape is made of pot shape.

There "Mahada-akash" made of Mahat tatva.

Para-brahm is laying on top of mahad-akash.

And param-brahma is situated in bindu.

So at " atyantic" pralay , ghata-akash got smallest or lay in para-brahm ( hiranya-gharbh) or Narayan ( not Vishnu but Narayan of mahaNarayan Upanishad). See Vishnu puran ansh-6 , adhaya-3, Shloka-2,5,6,36-46,64-87.

Narayan(para-brahm) got lay ( dissolve like salt in sea) in param-brahm (parameshwar) .
See shiv- Gita ( word sindhav which says about moksha as dissolving in parmatmA or param-brahm).

To get more detail please read "Panglopnishad" and "mahanarayan Upanishad", "Brahman-mandal- Upanishad" , with nyaya shastra and sankhyA .

Hope this will helps you.

Thanks,
Glade