For Lovers of Sangeeta Vidya.

20 views
Skip to first unread message

Dr. S. Ramakrishna Sharma

unread,
Aug 1, 2010, 7:29:43 PM8/1/10
to Bharatiya Vidvat Parishat, Foundation for Indian Scientific Heritage
सम्गीतमपि  साहित्यं
सरस्वत्या: स्तनद्वयं ।
एकमापादमधुरं
अन्यदालोचनामृतं।।
श्लोकमूलं कुत्रेति मन्दमतिरहं न जाने । अपि तु अर्धनारीश्वरं  श्लोकोऽयं नालंक्रियते किन्तु
हरिं त्रैलोक्यमोहिनीरूपधारिणं विशेषेण विभूषयति इति मे भाति ।
विदुषां विधेय:
 वि- सू - संगीतरसरसिकानां  मोदाय रागतालिका संलग्ना ।     

--
Aangirasa/Dr.S.Ramakrishna Sharma. M.A.,Ph.D.(Eng.Lit.),Ph.D.(Sanskrit.).
MELAKARTA CHART.pdf

hn bhat

unread,
Aug 1, 2010, 9:29:21 PM8/1/10
to bvpar...@googlegroups.com
सादरं प्रणामाः,

अहमपि न जाने ऽस्य श्लोकस्य मूलम्, किं तु मन्ये ऽसौ श्लोकः संगीत-साहित्यरूपयोः वाग्रूपायाः सरस्वत्या रूपभेदयोः तस्यैव मूर्तिमत्वेनाध्यस्तयोः स्तनद्वययोरन्तरं द्योतयितुमारचितमिति।(अन्तरं साम्यम्, भेदश्च) तत्र, एकस्यापातमधुरत्वं स्वरूपत एव नादरूपस्य श्रवणपथे ईषत्पातरूपेणैव ब्रह्मानन्दजनकत्वात्, अन्यस्य साहित्यस्य अमृतरूपत्वं तस्यालोचनरूपेण मन्थनेन उन्नीयास्वाद्यत्वात् अमृततुल्यत्वम्। 

 न मयाभ्यूहितम्, तदिदं पद्यमर्धनारीश्वरं वा मोहिनीरूपिणं वा भगवन्तं स्तोतुमिति। धन्यवादाः।

विदुषां शेमुषी किं किं न विभावयतीत्यपि न जाने।


2010/8/2 Dr. S. Ramakrishna Sharma <d.ramak...@gmail.com>

--
अथ चेत्त्वमिमं धर्म्यं संग्रामं न करिष्यसि।
ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि।।
तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)



--
Dr. Hari Narayana Bhat B.R.
EFEO,
PONDICHERRY

Dr. S. Ramakrishna Sharma

unread,
Aug 1, 2010, 9:46:11 PM8/1/10
to bvpar...@googlegroups.com
सत्यं सत्यं,
पुनरपि सत्यं ,
अन्तरं! साम्यं!! भेदश्च !!!
ये खलु संगीतपक्षपातिन: तेषां मते (विमतमस्माकं ) अन्यदालोचना "मृतं" इति!
अक्षरत्रुटिम्  निवारयन्  महादुपकार: कृत:।
विद्यादातृत्वं शंकरस्य विष्णोश्च स्यातां येअनिव तयो: सरस्वतीत्वं
किन्तु विष्णोरेव पूर्णनारीरूपधारिणा "द्वयस्यावकाश:"  इति शंकरस्य
नैव कोपसंभव:। मोहिनीमोहितस्यैव शम्भो: अय्यप्पपुत्रप्राप्ति: !
अत: आवयो: का  हानि:!  "मोहिनिसुतने शरणमय्यप्प"!!

2010/8/1 hn bhat <hnbh...@gmail.com>



--
Aangirasa/Dr.S.Ramakrishna Sharma. M.A.,Ph.D.(Eng.Lit.),Ph.D.(Sanskrit.).

Dr. S. Ramakrishna Sharma

unread,
Aug 1, 2010, 9:49:30 PM8/1/10
to bvpar...@googlegroups.com
येअनिव
येनैव अय्यय्यप्प! लिपिराक्षसबाधित: क्षन्तव्य:।

2010/8/1 Dr. S. Ramakrishna Sharma <d.ramak...@gmail.com>



--
Aangirasa/Dr.S.Ramakrishna Sharma. M.A.,Ph.D.(Eng.Lit.),Ph.D.(Sanskrit.).

hn bhat

unread,
Aug 1, 2010, 10:10:13 PM8/1/10
to bvpar...@googlegroups.com
2010/8/2 Dr. S. Ramakrishna Sharma <d.ramak...@gmail.com>
सत्यं सत्यं,

पुनरपि सत्यं ,
अन्तरं! साम्यं!! भेदश्च !!!
ये खलु संगीतपक्षपातिन: तेषां मते (विमतमस्माकं ) अन्यदालोचना "मृतं" इति!
विदुषां शेमुषी किं किं न विभावयतीत्यपि न जाने।

सत्यमुक्तं नादब्रह्मोपासकानामखण्डस्य शब्दब्रह्मण एवोपास्यत्वात्,
अन्यदालोचना "मृतं" इति! तथैव हि श्रूयते तत्त्वचिन्तकेभ्यः ---

पदे न वर्णा विद्यन्ते वर्णेष्ववयवा न वा।
वाक्ये पदानामत्यन्तं प्रविवेको न विद्यते॥

वैयाकरणानां क्षामायाचनेनायमुद्धृतः श्लोकः। :)

सादरं प्रणामाः


S P Narang

unread,
Aug 2, 2010, 8:50:12 PM8/2/10
to bvpar...@googlegroups.com
It is not traced in 1400 poems of my "pada-index of classical sanskrit poems"-- spnarang


From: Dr. S. Ramakrishna Sharma <d.ramak...@gmail.com>
To: Bharatiya Vidvat Parishat <bvpar...@googlegroups.com>; Foundation for Indian Scientific Heritage <foundation-for-india...@googlegroups.com>
Sent: Mon, August 2, 2010 4:59:43 AM
Subject: {भारतीयविद्वत्परिषत्} For Lovers of Sangeeta Vidya.

VKG

unread,
Aug 3, 2010, 10:09:04 PM8/3/10
to भारतीयविद्वत्परिषत्
Pranaam!

It is interesting to see that the debate has taken towards the so-
called incarnation/ birth of Ayyappa.

I would like to know the Puraana Vaakya (Which Puraana, Which Sarga)
mentions about the Avataara of Ayyappa.

The Mantra recited in praise of Ayyappa by some Purohits, mentions the
name Shaasta. (For that, they refer to the Ashwamedha Mantra> अयं
शास्ताधिपतिर्वो अस्तु।)

Many scholars say that, the Jaganmohini/ Mohini Form of Vishnu does
not mention the birth of a child.
More thoughts/ information from Puraana Pundits - are welcome.

Regards
VKG


On Aug 2, 6:49 am, "Dr. S. Ramakrishna Sharma"


<d.ramakrishn...@gmail.com> wrote:
> येअनिव
> येनैव अय्यय्यप्प! लिपिराक्षसबाधित: क्षन्तव्य:।
>

> 2010/8/1 Dr. S. Ramakrishna Sharma <d.ramakrishn...@gmail.com>


>
>
>
> > सत्यं सत्यं,
> > पुनरपि सत्यं ,
> > अन्तरं! साम्यं!! भेदश्च !!!
> > ये खलु संगीतपक्षपातिन: तेषां मते (विमतमस्माकं ) अन्यदालोचना "मृतं" इति!
> > अक्षरत्रुटिम्  निवारयन्  महादुपकार: कृत:।
> > विद्यादातृत्वं शंकरस्य विष्णोश्च स्यातां येअनिव तयो: सरस्वतीत्वं
> > किन्तु विष्णोरेव पूर्णनारीरूपधारिणा "द्वयस्यावकाश:"  इति शंकरस्य
> > नैव कोपसंभव:। मोहिनीमोहितस्यैव शम्भो: अय्यप्पपुत्रप्राप्ति: !
> > अत: आवयो: का  हानि:!  "मोहिनिसुतने शरणमय्यप्प"!!
>

> > 2010/8/1 hn bhat <hnbha...@gmail.com>


>
> > सादरं प्रणामाः,
>
> >> अहमपि न जाने ऽस्य श्लोकस्य मूलम्, किं तु मन्ये ऽसौ श्लोकः
> >> संगीत-साहित्यरूपयोः वाग्रूपायाः सरस्वत्या रूपभेदयोः तस्यैव
> >> मूर्तिमत्वेनाध्यस्तयोः स्तनद्वययोरन्तरं द्योतयितुमारचितमिति।(अन्तरं साम्यम्,
> >> भेदश्च) तत्र, एकस्यापातमधुरत्वं स्वरूपत एव नादरूपस्य श्रवणपथे ईषत्पातरूपेणैव
> >> ब्रह्मानन्दजनकत्वात्, अन्यस्य साहित्यस्य अमृतरूपत्वं तस्यालोचनरूपेण मन्थनेन
> >> उन्नीयास्वाद्यत्वात् अमृततुल्यत्वम्।
>
> >>  न मयाभ्यूहितम्, तदिदं पद्यमर्धनारीश्वरं वा मोहिनीरूपिणं वा भगवन्तं
> >> स्तोतुमिति। धन्यवादाः।
>
> >> विदुषां शेमुषी किं किं न विभावयतीत्यपि न जाने।
>

> >> 2010/8/2 Dr. S. Ramakrishna Sharma <d.ramakrishn...@gmail.com>

hn bhat

unread,
Aug 3, 2010, 11:45:16 PM8/3/10
to bvpar...@googlegroups.com
Thanks for raising the question. I had been haunted by this for long but could not find a solution. But this is based on the belief of people in heroic worship as we see in Tulunadu many daiva-s: 

Lord Ayyappa and Sabarimala
There are many stories regarding the birth of Lord Ayyappa. According to mythology Lord Ayyappa was an adopted son of King Rajasekara, a descendent of Pandya dynasty. As the king did not have a biological child he prayed to Lord Shiva. He was granted an orphan who was found as a baby on the bank of River Pampa which is considered as holy as the Ganges. The king took him to palace after a sage appeared and told that the baby had divine powers and whose identity would be known on his 12th birthday. While Lord Ayyappa grew in the palace, the queen gave birth to a baby boy. The queen, instigated by a royal minister, hatched a plan to eliminate Lord Ayyappa to prevent him from ascending the throne. She faked illness and made Lord Ayyappa go in search of tiger's milk assuming he would get killed. But Lord Ayyappa returned with a tigress and tigers to the palace. At the same time, the sage reappeared and revealed the identity of Lord Ayyappa to the king. The king decided to build a temple in the name of Lord Ayyappa. The lord aimed an arrow and shot it at the hills. He told the king to build the temple where the arrow landed. King Rajasekara laid the foundation stone for this temple and built it at Sabarimala. It is believed that Parasurama Maharshi installed the idol of Ayyappa at Sabarimala. 

According to another story, Lord Ayyappa was known as ‘Ayyan’ and was the army chief of the Pandalam royal family. During a war, he got killed and his uncle built a temple in his name after realizing his real form. After his demise, Lord Ayyappa was considered as an incarnation of Lord Sastha and people began worshipping him. 

The latter versions somehow got entangled with mythology of Shiva and Mohini, of whom an union was mentioned in Bhagavata, and in later Purana-s might have found place as giving birth to a child Shasta. In many web pages, I found the statement that none of the known Purana-s lend support to this story.

Parisheshyaat the last version of the stories given above highlighted seems to be somewhat reliable, if it is supported by history. In anyway, Ayyappa is related with the Pandalam family either as adopted son of Pandala king from Pandyan royal family or a chieftain in his legions. No historical evidence is put forward by anyone even in this respect, but the royal ornaments said to belong to Ayyappa in the custody of the royal treasury of Pandalam palace is still today is taken with band and procession to Ayyappa temple to adorn the image during the specific days.

It is to be noted a form of Shiva or so known as Shastr is worshiped in the Linga, in some places in Tulunadu and the shrine is built without roof as I have seen.

And, Sanskrit lexicons record Shastr as an epithet of Buddha. "Buddhah .... ....  muniindra.h shriighanaH shaastaa" and shastaa samntabhadre samantabhadre naa shaasake punaranyavat"  (Amara 1.1.14) and (Medini 58.63). 

Anyhow, they mention one Shastr-kalpa according to which the methods of worship are performed.

Some ascribe it to Parashurama who founded the temple according to some sources.

More opinions from learned scholars are welcome. 

Surendra Mohan Mishra

unread,
Aug 4, 2010, 12:40:16 PM8/4/10
to bvpar...@googlegroups.com
१- श्लोके'त्र मन्ये साहित्यस्य नाट्यरूपस्य श्रव्यत्वं दृश्यत्वञ्च (audio-visual appeal) रसिकेन कविना सरस्वतीस्तनद्वयदृष्टान्तमुखेन  प्रतिपित्सितं वर्तते । नाट्येतरस्यापि काव्यस्य श्रव्यत्वं परं तदर्थरसास्वादनेन तदालोचनयोग्यत्वमिति सर्वमवदातम् ।
२- श्लोको'यं नैयायिकस्य प्रतिभाति यतोहि एकमापातमधुरमित्युक्ते शब्दः स्वयमागत्य तत्र कर्णयोरापतति श्रोत्रेन्द्रियस्य तन्मते प्राप्यप्रकाशकारित्वनियमाभावात् ।परमन्यदालोचनामृतमित्यत्र लोचनस्य प्राप्यप्रकाशकारित्वनियमेन तथा सम्भवात् । अद्वैतवेदान्तिनस्तु श्रोत्रेन्द्रियस्यापि प्राप्यप्रकाशकारित्वमाहु: । ब्रह्मानन्दे     व्यापृतानां ब्रह्मानन्दसहोदरे नैतेषां यत्नः । कालिदासस्तु न्यायलोचनो भाति -- 'दूरावतीर्णा पिवतीव खेदादमूनि पम्पासलिलानि दृष्टि'रिति ।
३- अन्यदालोचना मृतम् इति सभङ्ग श्लेषमुत्प्रेक्षन्ते  पण्डितरामकृष्णवर्याः,संभवति तत्संगीतैकपक्षपातिनाम् ।
सादरम्,
सुरेन्द्रमोहनमिश्र:।


2010/8/2 hn bhat <hnbh...@gmail.com>
--
अथ चेत्त्वमिमं धर्म्यं संग्रामं न करिष्यसि।
ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि।।
तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)



--
*****
Surendramohan Mishra
Dept of Sanskrit,Pali & Prakrit
Faculty of Indic Studies,Kurukshetra University
KURUKSHETRA-136 119,Haryana,INDIA
Tel : (Off.)01744 238410(extn.)2504
(Mob.)098960 86579;(Res.)01744-238567
Blogs : http://surendrashastram.blogspot.com
            http://surendra-shaastram.blogspot.com

Jsra Prasad

unread,
Aug 4, 2010, 1:43:20 PM8/4/10
to bvpar...@googlegroups.com
आचार्य सुरेन्द्रमोहनमिश्रेभ्यः सादरं नमस्कारः ।
चर्चामिमाम् यदि अन्यत्र न नयामि तर्हि विवक्षामि यत् श्लोकस्यास्य कर्तृत्वं नैयायिके आपादितम् इति हेतोः प्रमुदितोऽयम् इति । यतोहि कश्चिदालङ्कारिकाणाम् अभिमानी काव्यकन्या नैयायिकैः कथम् आदृता इति हास्यात्मकं निरूपयन् वक्ति -
....
....
तामेव भुङ्क्ते ननु तार्किकोऽपि
प्राणान् हरन् भूत इव प्रविष्टः ।। इति ।
क्षम्यताम्, आदिमपादद्वयं न स्मरामि । विद्वांसः कृपया पूरयेयुरिति प्रार्थना । कदाचित् इयं निन्दास्तुतिर्वा ?

भवदीयः
आञ्जनेयप्रसादः

2010/8/4 Surendra Mohan Mishra <dr.surendramo...@gmail.com>



--
Jsra Prasad, Asst. Professor,
Dept. of Sanskrit Studies
University of Hyderabad,
Gachibowli, Hyderabad - 500 046
Tel: 040-2313 3803

Surendra Mohan Mishra

unread,
Aug 5, 2010, 12:33:46 PM8/5/10
to bvpar...@googlegroups.com
धन्यवादः प्रसादवर्याः ! एष एव प्रवादो जगति 'नो भ्रातरं तार्किक'मिति चान्यत्रापि परामृष्टम् । न तत्र पुनः प्रसादश्चेतसः ।
भवदुक्तार्धश्लोकस्य पूर्णरूपं नाहं जाने । स्वमनीषया पूरयामि --

काव्याङ्गनां यां समलङ्करोति
शृङ्गारसारस्सरसो रसज्ञः ।
"तामेव भुङ्क्ते ननु तार्किको'पि
प्राणान्हरन्भूत इव प्रविष्टः ।।"

कथं नैयायिकेतरो नेह काव्याङ्गनावाक्यविवक्षितशुश्रूषायामपाटवं भजत इति सद्योजातं किमपि निभालयन्तु --

आकाङ्क्षोत्कण्ठकण्ठा कवयितुरमला योग्यतां स्वां दधाना
बाला स्वार्थे विलोला मुनिरपि मुखरा सम्स्फुरन्ती स्वभावैः ।
आसत्तिं नित्यतृप्तिं स्वजनजनिमतीं निर्वृतिं मूर्च्छयन्ती
तत्कान्तावाक्यमानं मथितुमिह परस्तार्किकात्कः क्षमेत  ? ।।

अस्तु वा तत्परिहासविजल्पितं सखे परमार्थेन न गृह्यतां वचः ।


सादरम्,
सुरेन्द्रमोहनमिश्र:



2010/8/4 Jsra Prasad <jsrap...@gmail.com>

Jsra Prasad

unread,
Aug 6, 2010, 2:07:54 PM8/6/10
to bvpar...@googlegroups.com
आचार्येभ्यः सुरेन्द्रमोहनमिश्रमहोदयेभ्यः,

सादरं प्रणामाः । भवद्भिः संपूरितं अवशिष्टपादद्वयं महते मोदाय कल्पितम् ।
तथैव वाक्यार्थज्ञानहेतून् आकाङ्क्षा-योग्यता-सन्निधीरूपादाय छन्दोबद्धश्लोकेन रसास्वदः उपकल्पितः ।
धन्योस्मि अनुग्रहार्थम् । 'अपारे काव्यसंसारे कविरेकः प्रजापतिः' इति स्मरन् तथा -
'काचः काञ्चनसंसर्गाद्धत्ते मारकतीं द्युतिम् ।
तथैव सत्सन्निधानेन मूर्खो याति प्रवीणताम्' ।। इत्यपि अनुभवन् परिषद्विद्वद्वरेण्यान्सर्वानप्यभिवन्द्य
विरमामि ।

विनीतः

आञ्जनेयप्रसादः

2010/8/5 Surendra Mohan Mishra <dr.surendramo...@gmail.com>
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages