चतुरध्यायात्मक-पातञ्जल-योग-सूत्र-विषये जिज्ञासा

[Dr. P. Ramanujan]

मान्याः,

 

चतुरध्यायात्मकं पातञ्जलयोगसूत्रम् अस्तीति जानामि ।

(प्रसिद्धैकाध्यायात्मक पञ्चोनद्विशतसूत्रवतः भिन्नम् ।)

 

तस्य व्याख्यादयः सन्ति वा उपलभ्यन्ते वा इति जिज्ञासा वर्तते ।

(दशोत्तरचतुःशतसूत्रवद्विषये प्रश्नः ।)

 

यदि केचन जानन्ति तर्हि कृपया अवबोधयन्तु इति प्रार्थये ।

 

रामानुजः

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
[ C-DAC is on Social-Media too. Kindly follow us at:
Facebook: https://www.facebook.com/CDACINDIA & Twitter: @cdacindia ]

This e-mail is for the sole use of the intended recipient(s) and may
contain confidential and privileged information. If you are not the
intended recipient, please contact the sender by reply e-mail and destroy
all copies and the original message. Any unauthorized review, use,
disclosure, dissemination, forwarding, printing or copying of this email
is strictly prohibited and appropriate legal action will be taken.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[V Subrahmanian]

https://archive.org/details/PatanjalYogaDarshanm.with.Bhasyas.Sanskrit

Patanjal-Yoga-Darshanam with Vyasa-Bhasya, Tattva-Vaisharadi by Vachaspati and Yogabhashyavarttika by Vijnanabhiksu

by Patanjali, Vyasa, Vachaspati Misra, Vijnanabhiksu

A commentary attributed to Shankaracharya is also available. 

Apart from these, there is a 'Yoga maṇi prabhā' authored by Sri Govindananda, the author of the 'Bhāṣya Ratna prabhā' (on Shankaracharya's Brahma sutra bhāṣya).

There is a 'Yoga sutra vṛtti' by Sri Sadaśiva Brahmendra Saraswati (the author of the famous 'Brahma sutra vṛtti').

regards

subrahmanian.v 

--
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "भारतीयविद्वत्परिषत्" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to bvparishat+...@googlegroups.com.
To post to this group, send email to bvpar...@googlegroups.com.
Visit this group at http://groups.google.com/group/bvparishat.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.

[Nagaraj Paturi]

Title: Yoga-sutra with Three Commentaries

Author: Patanjali Muni

Commentators: Sri Vyasa, Sri Vachaspati Mishra, Sri Bhojadeva

Language: Sanskrit

Editor: Sri Kashinath Shastri Agashe

Published and Printed by: Hari Narayan Apte

Printed at: Ananda Ashram Press, Pune

Year of Printing: 1904

 

at

 

https://archive.org/details/patanjaliyoga

--

Nagaraj Paturi

 

Hyderabad, Telangana, INDIA.

 

Former Senior Professor of Cultural Studies

 

FLAME School of Communication and FLAME School of  Liberal Education,

 

(Pune, Maharashtra, INDIA )

 

 

 

[Nagaraj Paturi]

There is a book called

The "Yoga Sutra of Patanjali": A Biography

 By David Gordon White

 

 

[shankara]

Namaste,

The query is not about the well known Yoga Sutra having 195 sutras. It is about another Yogasutra having 510 sutra.

 

regards
shankara

---

From: Nagaraj Paturi <nagara...@gmail.com>
To: bvpar...@googlegroups.com
Sent: Wednesday, 2 December 2015 1:07 PM
Subject: Re: {भारतीयविद्वत्परिषत्} चतुरध्यायात्मक-पातञ्जल-योग-सूत्र-विषये जिज्ञासा

[Surendra Mohan Mishra]

thanks for the inf. but who is the author n what is it's nature
vis-a-vis the sutra-s of patanjali ? can you qoute a few sutra-s from
the text at the beginning ? regards.

On 01/12/2015, 'shankara' via भारतीयविद्वत्परिषत्

<bvpar...@googlegroups.com> wrote:
> Namaste,
> The query is not about the well known Yoga Sutra having 195 sutras. It is
> about another Yogasutra having 510 sutra.
>  regards
> shankara

> From: Nagaraj Paturi <nagara...@gmail.com>
> To: bvpar...@googlegroups.com
> Sent: Wednesday, 2 December 2015 1:07 PM
> Subject: Re: {भारतीयविद्वत्परिषत्} चतुरध्यायात्मक-पातञ्जल-योग-सूत्र-विषये
> जिज्ञासा
>
> There is a book called
> The "Yoga Sutra of Patanjali": A Biography
>  By David Gordon White
> On Wed, Dec 2, 2015 at 12:55 PM, Nagaraj Paturi <nagara...@gmail.com>
> wrote:
>

> Title: Yoga-sutra with Three CommentariesAuthor: Patanjali Muni

> Commentators: Sri Vyasa, Sri Vachaspati Mishra, Sri Bhojadeva
> Language: Sanskrit
> Editor: Sri Kashinath Shastri Agashe
> Published and Printed by: Hari Narayan Apte

> Printed at: Ananda Ashram Press, PuneYear of Printing:

*****
Surendramohan Mishra
Dept of Sanskrit,Pali & Prakrit
Faculty of Indic Studies,Kurukshetra University
KURUKSHETRA-136 119,Haryana,INDIA
Tel : (Off.)01744 238410(extn.)2504
(Mob.)098960 86579;(Res.)01744-238567
Blogs : http://surendrashastram.blogspot.com
http://surendra-shaastram.blogspot.com

[Dr. P. Ramanujan]

पातञ्जल योगसूत्राणि
1.1 अथातो युज्यते क्रियाम्।
1.2 तदनुशासनं सर्वस्मिन्नपि।
1.3 आत्मनः प्रत्यवायेषु व्यवसायेषु च योगात्।
1.4 योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः।
1.5 वृत्तयोऽक्रियाविपरिणामात् अर्थविपरिणामः।
......

1.125 क्रियाभ्यासे संसिद्धेः कालविमर्षणात्।

(इति पातञ्चलीये योगसूत्रे प्रथमोऽध्यायः ।)

2.1 प्रकृत्यनवस्था विनष्टे क्लेशनाशः।
2.2 तत्संस्करणं विभूतिः।
2.3 शक्तिव्यवच्छेदात्।
.....

2.107 आत्माधिकरणे श्वासप्रश्वासाभ्यां सर्वनियन्त्रणम्।

(इति पातञ्चलीये योगसूत्रे द्वितीयोऽध्यायः। )

3.1 श्वासप्रश्वासयोर्विसर्गेण कैवल्यस्थितिः।
3.2 प्रत्यगात्मनि प्रकृत्यानियोगः।
3.3 मनोऽवस्थाने संसर्गव्यायामे च श्वासप्रक्षेपः।
.......

3.128 तन्निरोधे स्वशक्तितन्त्रेणावगतिः।

(इति पातञ्चलीये योगसूत्रे तृतीयोऽध्यायः। )

4.1 यमनियमाभ्यामिन्द्रियार्थपरिग्रहः।
4.2 इन्द्रियाणान्तदर्थेभ्यः सांम्यमोपायात्।
4.3 श्वासप्रश्वासाभ्यामात्मनः स्थैर्यं विकल्पोपवादः।
......

4.137 लिङ्गसूक्ष्माभ्याम् सर्वज्ञत्वम्।
4.138 कारणसूक्ष्माभ्याम् सङ्कुलवृत्तिश्च।
4.139 आतिदेशिकेत्वात्मन्यव तृप्तात्मा।

(इति पातञ्चलीये योगसूत्रे चतुर्थोऽध्यायः। )

1992 क्रैस्ताब्दे मह्यं एस्. एन्. तवारिया नामकेन मुम्बापुरीस्थेन केनचित् योगाभ्यासरतेन

1910 तमे क्रैस्ताब्दे लिखितमेवंविधं पातञ्जलयोगसूत्रं मम अध्ययनाय दत्तम् ।

तस्य विशेषादिकं ज्ञातुं प्रकाशयितुं च उद्युक्तः सन् विद्वत्सु कस्यापि एतद्विषये

अवगतिः स्याच्चेत् उपकाराय कल्पेत इति न्यवेदिषम् ।

 

रामानुजः

[sadasivamurty rani]

मान्यविद्वत्प्रवरॆभ्य: श्रीमद्ब्य: रामानुजन् महाभागेभ्य: प्रणामा:।

भवद्भिरुक्तविशॆषयुक्त: कोऽपि ग्रन्थ: विद्यतॆ वा इति मया बहुधाऽन्विष्यते।

मम विविधव्याखातॄणां व्याख्याविशॆषॊपेता:, विविधभाषानुवादॊपेताश्च पातञ्जलयॊगसूत्रप्रतय:

विद्यन्ते मदीयॆ वैयक्तिकग्रन्थागारे।

तासां प्रतीनामनुशीलनानन्तरं, तथा भवतां द्वितीयलेखगतविशॆषाणां च परिशीलनानन्तरं मन्मनसि समुत्पन्नानां विचाराणामुपस्थापनमत्र प्रयॊजनलॆशं वा साधयॆयुरिति धियाऽत्र प्रस्तौमि।

ता: सर्वाऽपि प्रतय: (मत्सकाशे  विद्यमाना:) यथोक्तं भवद्भि: पञ्चोनद्विशतसूत्रयुक्ता: एव सन्ति।

परन्तु अध्यायविभागविषये तु कश्चन भेद: दृश्यते। 

ता: सर्वा अपि प्रतय: १. समाधिपाद: (५१ सूत्रयुक्त:), साधनपाद: (५५ सूत्रयुक्त:), विभूतिपाद: (५५ सूत्रयुक्त:), कैवल्यपाद:(३४) सूत्रयुक्त: इति पादाख्यया विषयविभागेन  समलङ्कृतम् पातञ्जलयॊगसूत्रम् इति अभिप्रायमॆव समर्थयन्ति। 

अत्र पादव्यवस्था एव सर्वत्राङ्गीकृता "अध्याय" नामग्रहणं तु कुत्रापि न विद्यते। (एकाध्यायात्मक: ग्रन्थ: इति कथनापेक्षया पादचतुष्टययुक्त: इति ग्रहणे औचित्यम् भवेदिति मे काचिद् आशा।)

अथ भवद्भि: प्रस्तूयमान ४१० सूत्रयुक्तग्रन्थविषयॆ मम विचार: एवं वर्तते।

पञ्चोनद्विशतसूत्रयुक्तम् पातञ्जलयॊगसूत्रमूलग्रन्थकलॆवरमेव स्वीकृत्य केनचित् व्याख्याकारेण वा अथवा केनचित् विदुषा वा प्राथमिकस्तरीयाणां अध्येतॄणां सुखावबोधार्थं ४१० सूत्रॆषु विस्तरॆण कथितवन्तस्स्यु:।

निशितपरिशीलनॆ इयं संभावना स्फुरति मे यथा-

इति भवन्त: यत् सूत्रत्रयरूपेण उदाहृतवन्त: तत् सूत्रत्रयम् "अथ यॊगानुशासनम्" इति प्रथमसूत्रस्य रूपविस्तृतिरॆव। 

1.1 अथातो युज्यते क्रियाम्। 

1.2 तदनुशासनं सर्वस्मिन्नपि। 

1.3 आत्मनः प्रत्यवायेषु व्यवसायेषु च योगात्।

तत: परम् -

1.4 योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः। इत्येतत् सूत्रम् मूलपाठे द्वितीयसूत्ररूपेण दत्तमस्ति। अत्र चतुर्थसूत्ररूपेण प्रस्तुतम्।

एवमॆव इतरॆषां सूत्राणामपि विषये कूलङ्कषविचार: करणीय:। तथा यदि क्रियते अयं ४१० सूत्रयुक्त: नवप्रस्तुतग्रन्थ: प्रसिद्धयॊगशास्त्रग्रन्थस्यैव विस्तृतरूपॊ वा उत सम्पूर्णभॆदवान् वा इति विनिश्चॆतुं शक्यते।

मदीया: एते विचारा: वर्तमनचर्चावसरे उपयॊगाय भवेयुरिति आशया सप्रणामं विरम्यते अत्र मया।

Dr. Rani Sadasiva Murty

---

From: Dr. P. Ramanujan <ra...@cdac.in>
To: bvpar...@googlegroups.com
Sent: Wednesday, 2 December 2015 11:12 PM
Subject: Re: {भारतीयविद्वत्परिषत्} च तुरध्यायात्मक-प ातञ ्जल-योग-सूत्र-विषय े जिज्ञासा

[sunil bhattacharjya]

Dear friends,

The total number of verses in the twelve chapters of the Yogayajnavalkya is 508 (501 full verses + 7 half verses). It has 98 verses on Yama, Niyama and Asana (from the 8th verse of the first chapter to the end of the third chapter), excluding the firat 7 general introductory verses of the first  chapter. Thus the number of verses on Rajayog in the Yogayajnavalkya is 410 (508 - 98). Is it by any chance that someone somewhere has mantioned about these 410 Rajayoga verses in the Yogayajnavalkya?

Regards,

Sunil KB

[sadasivamurty rani]

मान्यविद्वत्प्रवरॆभ्य: श्रीमद्ब्य: रामानुजन् महाभागेभ्य: तथैवेतरविद्वद्भ्योऽपि प्रणामा:।

क्षन्तव्योऽयं जन:। रात्रौ एकवादनवॆलायां उट्टङ्कितायां पूर्वतनलॆखायां केचन दॊषा: संजाता:। तान् संस्कृत्य तमेव विषयं पुन: निवेदयन्नस्मि।

श्रीरामानुजन् महाभागा:! भवद्भिरुक्तविशॆषयुक्त: कोऽपि ग्रन्थ: विद्यतॆ वा इति मया बहुधाऽन्विष्यते।

मदीयॆ वैयक्तिकग्रन्थागारे  विविधव्याख्यातॄणां व्याख्याविशॆषॊपेता:, विविधभाषानुवादॊपेताश्च  पातञ्जलयॊगसूत्रप्रतय:षट् प्रकारा:विद्यन्ते ।

तासां प्रतीनामनुशीलनानन्तरं, तथा भवतां द्वितीयलेखगतविशॆषाणां च परिशीलनानन्तरं मन्मनसि समुत्पन्नानां विचाराणामुपस्थापनमत्र प्रयॊजनलॆशं वा साधयेदिति धियाऽत्र कांश्चन विचारान् प्रस्तौमि।

ता: सर्वाऽपि प्रतय: (मत्सकाशे विद्यमाना:) यथोक्तं भवद्भि: पञ्चोनद्विशतसूत्रयुक्ता: एव सन्ति।

परन्तु अध्यायविभागविषये तु कश्चन भेद: दृश्यते। 

ता: सर्वा अपि प्रतय: १. समाधिपाद: (५१ सूत्रयुक्त:), साधनपाद: (५५ सूत्रयुक्त:), विभूतिपाद: (५५ सूत्रयुक्त:), कैवल्यपाद:(३४) सूत्रयुक्त: इति पादाख्यया विषयविभागेन  समलङ्कृतम् पातञ्जलयॊगसूत्रम् इति अभिप्रायमॆव समर्थयन्ति।) अत्र पादव्यवस्था एव सर्वत्राङ्गीकृता "अध्याय" नामग्रहणं तु कुत्रापि न विद्यते। (एकाध्यायात्मक: ग्रन्थ: इति कथनापेक्षया पादचतुष्टययुक्त: इति ग्रहणे औचित्यम् भवेद्वा इति मे विज्ञप्ति:।))

अथ भवद्भि: प्रस्तूयमान ४१० सूत्रयुक्तग्रन्थविषयॆ मम विचार: एवं वर्तते।

पञ्चोनद्विशतसूत्रयुक्तम् पातञ्जलयॊगसूत्रमूलग्रन्थकलॆवरमेव स्वीकृत्य केनचित् व्याख्याकारेण वा अथवा केनचित् विदुषा वा प्राथमिकस्तरीयाणां अध्येतॄणां सुखावबोधार्थं ४१० सूत्रॆषु विस्तरॆण पुनर्निर्मितं स्यात्।

एकेन परिशीलनॆन इयं संभावना स्फुरति मे यथा-

1.1 अथातो युज्यते क्रियाम्। 

1.2 तदनुशासनं सर्वस्मिन्नपि। 

1.3 आत्मनः प्रत्यवायेषु व्यवसायेषु च योगात्।

इति भवन्त: यत् सूत्रत्रयरूपेण उदाहृतवन्त: तत् सूत्रत्रयम् "अथ यॊगानुशासनम्" इति प्रथमसूत्रस्य रूपविस्तृतिरिव भाति। 

तत: परम् -

1.4 योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः। इत्येतत् सूत्रम् मूलपाठे द्वितीयसूत्ररूपेण दत्तमस्ति। अत्र चतुर्थसूत्ररूपेण प्रस्तुतम्।

तथा यदि क्रियते अयं ४१० सूत्रयुक्त: नवीनोऽयं ग्रन्थ: प्रसिद्धयॊगशास्त्रग्रन्थस्यैव विस्तृतरूपॊ वा उत सम्पूर्णभॆदवान् वा इति विनिश्चॆतुं शक्यते।

मदीया: एते विचारा: वर्तमानचर्चावसरे उपयॊगाय भवेयुरिति आशया सप्रणामं विरम्यते अत्र मया।

 

Dr. Rani Sadasiva Murty

---

From: 'sadasivamurty rani' via भारतीयविद्वत्परिषत् <bvpar...@googlegroups.com>
To: "bvpar...@googlegroups.com" <bvpar...@googlegroups.com>
Sent: Thursday, 3 December 2015 1:30 AM

[Hnbhat B.R.]

It seems the text as mentioned by Sadashiva Murthi, contains the sUtra-s with commentary, numbered throughout, including the Vritti-s and the Sutra-s without numbering separately for Sutra-s and Vrittis- continuously.

[Dr. P. Ramanujan]

I am sharing the text I have, herewith, for scholars to locate any similar work, commentary, reference etc. and inform.

 

Thanking in advance,

 

Dr. P. Ramanujan

On December 3, 2015 at 7:23 AM "Hnbhat B.R." <hnbh...@gmail.com> wrote:

 

It seems the text as mentioned by Sadashiva Murthi, contains the sUtra-s with commentary, numbered throughout, including the Vritti-s and the Sutra-s without numbering separately for Sutra-s and Vrittis- continuously.

 

 

 

--

निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "भारतीयविद्वत्परिषत्" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to bvparishat+...@googlegroups.com.
To post to this group, send email to bvpar...@googlegroups.com.
Visit this group at http://groups.google.com/group/bvparishat.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.

[Nagaraj Paturi]

This is certainly a highly interesting work.

 

Some conspicuous distinct features of the work are:

 

1. use of words such as प्रतिभासमान, अध्यास, मिथ्या etc. typical of advaitic works.

 

2. Intense pranayama related ideas , particularly repeated use of the expression श्वासप्रश्वास