धन्यवादः - स्वागतम्

[Dr.Sampadananda]

how far it is correct to say स्वागतम् when someone says धन्यवादः while conversing in Sanskrit?

[Sivasenani Nori]

In the culture reflected in Sanskrit literature, dhanyavaadaH itself is seldom to be met with. The mature usage seems to be dhanyo'smi, dhanyo'ham, anugriheeto'smi etc. When we imported the British token of politeness 'thank you' (offered for even such things as a waiter serving a glass of water), dhanyavaadaaH must have become popular. Now America is the global trend-setter, so every thank you must be welcomed; what better than svaagatam to do so? If we could abandon the dhoti in favour of pantaloons, start wearing shirts and such, there seems to be nothing wrong with either thanking or welcoming such thanks - as long as the speaker intends to do so. However, another question arises as to why Sanskrit must be put into service when English words would do? There are certain situations like the samskrita sambhaaShaNa shibiras of Samskrita Bharati, where usage of Sanskrit is mandatory; but in other situations. ShiShTaprayoga seems to be to use English for such transactions. At the least such a practice demands less from the listeners because the Sanskrit dhanyatva seems to be weightier than the English thankfulness, the way things stand in present times.

budhajanavidheyaH

N. Siva Senani

On 14 October 2013 17:33, Dr.Sampadananda <sampadana...@gmail.com> wrote:

how far it is correct to say स्वागतम् when someone says धन्यवादः while conversing in Sanskrit?

--
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः।। (भ.गी.)
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "भारतीयविद्वत्परिषत्" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to bvparishat+...@googlegroups.com.
To post to this group, send email to bvpar...@googlegroups.com.
Visit this group at http://groups.google.com/group/bvparishat.
For more options, visit https://groups.google.com/groups/opt_out.

[Hnbhat B.R.]

On Mon, Oct 14, 2013 at 7:54 PM, Sivasenani Nori <sivas...@gmail.com> wrote:

In the culture reflected in Sanskrit literature, dhanyavaadaH itself is seldom to be met with. The mature usage seems to be dhanyo'smi, dhanyo'ham, anugriheeto'smi etc. When we imported the British token of politeness 'thank you' (offered for even such things as a waiter serving a glass of water), dhanyavaadaaH must have become popular. Now America is the global trend-setter, so every thank you must be welcomed; what better than svaagatam to do so? If we could abandon the dhoti in favour of pantaloons, start wearing shirts and such, there seems to be nothing wrong with either thanking or welcoming such thanks - as long as the speaker intends to do so. However, another question arises as to why Sanskrit must be put into service when English words would do? There are certain situations like the samskrita sambhaaShaNa shibiras of Samskrita Bharati, where usage of Sanskrit is mandatory; but in other situations. ShiShTaprayoga seems to be to use English for such transactions. At the least such a practice demands less from the listeners because the Sanskrit dhanyatva seems to be weightier than the English thankfulness, the way things stand in present times.

budhajanavidheyaH

N. Siva Senani

I agree with the opinion of Siva Senani. The original meaning

​ of the word धन्यः according to Amara is like this:\

३. १. ६) सुकृती पुण्यवान् धन्यः महेच्छस्तु महाशयः

( ३. १. ७) हृदयालुः सुहृदयः महोत्साहो महोद्यमः ।।३-१-३।।

​Here is शब्दकल्पद्रुम entry for the word with etymology:

(धनं लब्धा । धन “धनगणं लब्धा ।” ४ । ४ ।

८४ । इति यत् । धनलब्धा ॥ पुं, धनस्य निमित्तं

संयोगो उत्पातो वा । “गोद्व्यचोऽसंख्या परि-

माणाश्वादेर्यत् ।” ५ । १ । ३९ । इति यत् ॥)

The Amara and other usages are literary, and the usage of धन्योऽसि, धन्योऽस्मि is met in the portions quoted below and highlighted for the perusal of the meaning in the context:

​

 धन्य

[L=17645] [p= 2-780] धन्यः, पुं, (धनाय हितः । धन यत् ।) अश्वकर्ण-

वृक्षः । इति राजनिर्घण्टः ॥

[L=17646] धन्यः, त्रि, (धनाय हितः । धन यत् ।) पुण्य-

वान् । सुकृती । इत्यमरः । ३ । १ । ३ ॥

“स्वनामा पुरुषो धन्यः पितृनामा च मध्यमः ।

अधमो भ्रातृनामा च मातृनामाधमाधमः ॥”

इति गोयीचन्द्रधृतपद्यम् ॥

धन्यत्वकथनं यथा, --

सनत्कुमार उवाच ।

“विस्तीर्णबालुकामध्ये कच्छपः शतयोजनः ।

भीतश्च कम्पितस्तत्र दृष्टो दुःखी च शुष्कितः ॥

निःसारितो राघवेण मीनेन च महात्मना ।

धन्योऽसीति मयोक्तश्च नाहं धन्य उवाच सः ॥

क्षीरोदसागरो धन्यो जन्तवो यत्र मद्बिधाः ।

भवान् धन्योऽसि क्षीरोद ! तेनोक्तो नाहमेव च ॥

धन्या वसुन्धरा देवी यत्रैव सप्त सागराः ।

धन्यासि वसुधेत्युक्ता नाहमेवेत्युवाच सा ॥

धन्योऽनन्तो ममाधारः कृष्णांशो नागराड्विभुः ।

धन्योऽसीत्युक्तः परमो धन्यो नाहमुवाच सः ॥

धन्यश्च भगवान् ब्रह्मा विधाता जगतामपि ।

धन्योऽसि तत्र धाता च धन्यो नाहमुवाच सः ॥

धन्यो महेश्वरो देवो योगीन्द्राणां गुरोर्गुरुः ।

धन्योऽसीत्युक्तः शम्भुश्च धन्यो नाहमुवाच सः ॥

धन्यो गणेश्वरो देवो देवानां प्रवरः परः ।

देवेषु धन्यो मान्योऽसीत्युक्तो गणपतिर्मया ॥

नाहं धन्यो मुनिश्रेष्ठ ! सस्मितश्चेत्युवाच सः ।

धन्या वेदाश्च चत्वारः कर्म्माणि यद्व्यवस्थया ॥

तस्माद्धन्याश्च ते वेदा गच्छ तत्र मनीषिणः ।

यूयं धन्याश्च मान्याश्चेत्युक्ता वेदा मया ततः ॥

ऊचुस्ते न वयं धन्या यज्ञसंघश्च साम्प्रतम् ।

वयं व्यवस्थाकर्त्तारो यज्ञौघः फलदः स्वयम् ।

तस्माद्धन्यः स एवापि गच्छ गच्छ महामुने ! ॥

धन्योऽमि यज्ञसं घोऽसीत्युक्तस्तत्र मया विभो ! ।

ऊचुस्ते न वयं धत्या घन्यं कर्म्म शुभं मुने ! ॥ 

[Page2-780-b 52]

शुभकर्म्मासि धन्यं त्वं नाहं धन्यमुवाच तत् ।

श्रीकृष्णः परमात्मा च धन्यो मान्यश्च निश्चितम् ॥

धन्योऽसीति मयोक्तश्च दक्षिणाभिः सहेति च ।

इत्युक्तो भगवताप्यत्र कथितं सर्व्वकारणम् ॥”

इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे ८७ अः ॥

(धनं लब्धा । धन “धनगणं लब्धा ।” ४ । ४ ।

८४ । इति यत् । धनलब्धा ॥ पुं, धनस्य निमित्तं

संयोगो उत्पातो वा । “गोद्व्यचोऽसंख्या परि-

माणाश्वादेर्यत् ।” ५ । १ । ३९ । इति यत् ॥)

धन्यवाद

​ is coined to translate thanks or thank you into Sanskrit, and some what liberal idea is धन्योऽस्मि इति कथनम्। I don't think in any of the above usages, the meaning is anywhere near the English Expression than cutting the Sanskrit feet according to the English boot though the expression "धन्योऽस्मि" is frequently found in the discussions of bvp.

​

[विश्वासो वासुकेयः]

मम स्नेहितेन श्रीरमणशर्मणा एवमुक्तमासीत् - 

वस्तुतः

हिन्दीभाषायां धन्यवाद इति यद् अस्ति तस्मादेव अद्यत्वे संस्कृते आगतम्

साम्प्रदायिकः आचारः धन्यशब्दं न सहसा प्रयुङ्क्ते

यत्रैव ज्येष्ठानां सकाशात् कश्चन अनुग्रहः प्राप्तः

तत्रास्य शब्दस्य प्रयोगः

न मित्रेषु

न वा कनीयोभिः कृते उपकारे

दृश्यताम्

यत्र स्थानेन गरीयान् कनीयांसम् उपकरोति तत्र धन्यशब्दप्रयोगः

यत्र समानेन

तत्र उपकारशब्दप्रयोगः

यत्र कनीयसा

तत्र सन्तोषशब्दप्रयोगः

एषा प्राचीना संस्कृतिः

।

अतस् तेन प्रेरितोऽहं - धन्यतावचनं न्यूनं कृतवान्, तथा कश्चित् धन्यवादं वदति चेत्, "तत्र मम सन्तोषः" इत्यादि किमपि वदामि।

[ramchander deekonda]

parishade namaH,

Will it not be more appropriate to use the well known term "kRtajno'ham or kRtajno'smi" for expressing thanks, instead of dhanyo'smi or dhanyavAdaH.  

Please let me know your opinion.

Ramachandra Deekonda

[Ashwin Sawant]

Accepted,sounds better ,with appropriate meaning.

[ramchander deekonda]

In Telugu literature produced in chaste and classic style we always use the phrase kRtajnatalu (thanks).  Hardly we find the recently coined "dhanyavAdAlu", which is clearly imported from Hindi usage.  vAlmIki uses kRitajnata for gratefulness.  cf: dharmajnasca, kRtajnasca, satyavAkyo, dRDhavrataH. In my humble opinion, Sanskrit and Hindi scholars must make this usage popular and discourage the usage of dhanyavAda.  

Ramchander Deekonda

09966354106

On Monday, October 14, 2013 5:33:59 PM UTC+5:30, Dr.Sampadananda wrote:

[sunil bhattacharjya]

Dear friends,

If the term "dhanyo'smi or dhanyavAdaH" is used to mean "I  congratulate myself for receiving your grace", then the use may seem to be proper and even better than  using the term "kRtajno'ham or kRtajno'smi".

Regards,

Sunil KB

--

[ramchander deekonda]

parishade namaH,

dhanyo'smi in my humble opinion simply means BLESSED I AM.  There is little element of acknowledgement of gratefulness.  But, kRtajno'smi is basically an expression of acknowledgement of the favors received. 

Ramachandra Deekonda