در دوره ی آغازین هوانوردی، هواپیماها (در مقایسه با هواپیماهای امروزی) با سرعت بسیار پایینی پرواز می کردند که حتی به بیش از 300 کیلومتر هم نمی رسیدبه تدریج سرعت هواپیماها به بالای 650 کیلومتر برساعت رسید.
در این زمان بود که دانشمندان علوم آیرودینامیک دریافتند که با افزایش سرعت، میزان «پسا» هم افزایش پیدا می کند و در سرعت معینی، دیگر هواپیما نمی تواند سرعت بگیرد. علت این موضوع اینگونه بیان شد که با افزایش سرعت، به تدریج سرعت گردش انتها یا نوک پره های پروانه ی موتور به سرعت صوت نزدیک می شود.
در بیشترین سرعت هواپیماهای پیستونی (حدود 950 کیلومتر)، سرعت انتهای پره ها از سرعت صوت هم می گذرد و پسای زیادی ایجاد می کند که مانع سرعت گرفتن هواپیما می شود.
در چنین سرعت هایی، پروانه ی موتور هواپیماهای پیستونی نه تنها نیروی کشش (تراست) تولید نمی کند، (به سبب حرکت بسیار زیاد) تبدیل به دیسک یا دایره ی تو پو چرخنده ای می شود که تنها پسا ایجا میکند.
متخصصان آیرودینامیک آن زمان، این حد را یک محدوده ی سرعت یا همان «دیوار صوتی» در نظر می گرفتند و بر این عقیده بودند که گذشتن از دیوار صوتی و پشت سر گذاشتن آن، کاری غیر ممکن است.
با ورود به عصر جت و پیش رفت علم آیرودینامیک، گذشتن از دیوار صوتی برای جنگده های امروزی کاری بسیار آسان است. «صوت» در شرایط عادی (دما و فشار معمولی) در سطح دریا سرعتی برابر با 332 متر بر ثانیه تا 195/1 کیلومتر بر ساعت دارد. این سرعت، با افزایش ارتفاع و کاهش فشار و تراکم هوا، کاهش می یابد و در ارتفاع بالاتر فواصل را با سرعت کمتری می پیماید.
صوت، از راه ضربات مولکول های هوا، به یکدیگر و انتقال انرژی آن ها، فضا را می پیماید. هرچه تعداد مولکول ها در یک حجم معین بیش باشد، انتقال انرژی بیشتر صورت میگیرد و صوت با سرعت بیشتری انتقال می یابد. پس در نتیجه ی افزایش ارتفاع، تعداد مولکول ها در یک حجم معین کاهش می یابد و صوت با سرعت کم تری فضا را می پیماید.
این امواج، نتیجه ی افزایش سرعت یا اعمال نیرو به لایه ای از مولکول های آب اند، امراج ضربه ای همانند امواج درون آب هستند. با این تفاوت که آن ها در سیالی دیگر به نام «هوا» تشکیل می شوند.
امواج ضربه ای در هواپیما در سرعت صوت، بسیار قدرتمندند، چنانکه در صورت پرواز هواپیما نزدیک به زمین و گذر آن از دیوار صوتی، امواج ضربه ای با منتهای قدرت به اجسام زمینی (مانند شیشه های ساختمان ها) برخورد می کند و سبب شکستن آن ها می شود. حتی اگر شخصی به طور مستقیم در معرض امواج ضربه ای قرار گیرد احتمال از دست دادن شنوایی و پاره شدن پرده ی گوش اون بسیار است.
- صدای انفجار مانند که هنگام شکستن دیوار صوتی تولید می شود نتیجه ی چیست؟
امواج حاصله از حرکت هواپیما ها، در سرعت های زیر سرعت صوت، از هویپیما دور می شوند و به گوش شنونده می رسند. اما با رسیدن هواپیما به سرعت صوت، این صداها دیگر فرصت دور شدن از هواپیما را ندارند و در جلوی هواپیما جمع می شوند.
با گذر از سرعت صوت، صدایی چند ده برابر شده از حرکت پواهیما به گوش شنونده می رسد که مانند انفجار شدید یا صدای رعد و برقی بسیار قدرت مند است.
منبع: برگفته از مقاله ی سایت هوانوردی ایر
--
حمید نادریان
الفبا آموخته حقوق
شیمی درمانی یعنی استفاده از دارو های شیمیای در درمان بیماری. برای نمونه آنتی بیوتیکی که برای سرماخوردگی می خوریم، نوعی شیمی درمانی است. اما امروزه این اصطلاح فقط در مورد داروهای ضد سرطان استفاده می شود.
چون سلول های بدخیم سرطانی به همه جای بدن مهاجرت میکنند، یکی از راه های درمان سرطان های بدخیم، استفاده از دارو های شیمیایی است که می توانند این سلول های را از بین ببرند. متاسفانه مانند همه دارو های دیگر، این داروها روی بافت سالم بدن هم اثرات مخربی دارند، و از این بین، بافت های حساس، مانند بافت های مغز استخوان و دستگاه گوارش که فعالیت های زیاد و حساسی دارند، بیش تر صدمه می بینند.
اما برای نابود کردن سلول های بدخیم، ناچار باید این صدمه را تحمل کرد. البته پس از پایان شیمی درمانی، این آثار به مرور برطرف می شوند.
انتخاب نوع دارو بر حسب عواملی مانند: نوع تومور، اندازه، محل و مرحله ی بیماری، مختلف است و پزشک ممکن است تشخیص دهد که باید از چند نوع داروی مختلف استفاده شود.
دارو های شیمی درمانی از راه خوراکی، تزریق عضلانی و یا تزریق وریدی به بیمار داده می شوند. تزریق داروهای شیمی درمانی دردی ندارد، اما ممکن است عوارضی مانند احساس گرما در هنگام تزریق یا حالت تهواع داشته باشند.
انتخاب محل شیمی درمانی بر حسب نوع دارو مختلف است. برخی داروها باید به طور حتم در بیمارستان تزریق شوند و فرد یکی دور روز نیز در بیمارستان بستری شود.
زمان بین مراحل شیمی درمانی، به نوع غده و دارو و عوامل متفاوت دیگر بستگی دارد. اما بیش تر طوری انتخاب می شود که در این فاصله بدن فرصت کافی برای ترمیم بافت های سالم آسیب دیده، داشته باشد.
مصرف دارو های دیگر در طول دوره ی شیمی درمانی باید زیر نظر پزشک باشد. زیرا برخی دارو ها ممکن است اثر دارو های شیمی درمانی را تغییر دهند.
عوارض جانبی:
تغذیه:
بعد از شیمی باید بدن بتواند صدمه های ناشی از این دارو ها را جبران کند. بنابراین تغذیه در بیماری که شیمی درمانی می شوند، اهمیت بسیاری دارد.
مصرف پروتئین به طور تقریبی باید 2 برابر شود و سبزی و مایعات به مقدار کافی مصرف شوند. اما مایعات نباید خیلی گرم و یا خیلی سرد باشند. دستور های کامل مربوط به تغذیه را می توانید از پزشکان و یا متخصصان تغذیه بگیرید.