[ALBANIAN] VARGJET E NOLIT PER ZOGUN

Toni

unread,

Nov 14, 1996, 3:00:00 AM11/14/96

to

------------------------------------------------------------------------
<***> A L B A N I A N Usenet news:bit.listserv.albanian <***>
archives http://listserv.acsu.buffalo.edu/archives/albanian.html
------------------------------------------------------------------------

Here goes my favourite one (on the subject):

Kenga e Salep-Sulltanit

Nje mexhlis te madh na celi
Pandeli Jano Vangjeli
Me Sulltan-llokum na veli
Si kofini pas te vjeli.

Fyt i Floqit po pellet
Top' i Krosit po kercet:
C'eshte ky sheqer-kesmet
Hallvaxhin' e pame mbret!

:-)

Dhe rakia vete-vjen,
Xhafer Ypi na mberthen
Dhe per lot na mallengjen
Rreth konopit me legjen.

Koco Kotta, mjek hanxhari,
Nis nje valle palikari,
Se me nje ferman kusari,
Sadrazem u be firari.

Dhe Feridi faqe ndron,
Die shante, sot levdon,
Berrtet: "Rrofte Napoloni!
Fryn bulcit' e trumbeton,
Qe Katrani zbardhellon.

Dhe sarhosh Iljas Vrioni,
Dehet, sic e do zakoni,
Keshtu tha dhe Ksenofoni!"

Sec u-cporr xhumhurieti,
Sec u-rehatos mileti
Se Sulltani prap' e gjeti,
Se qe kur e humbi, s'fjeti!

C'ka sepse i vjetri qe
Madheshtor sa nje deve
Dhe ky s'ben as per meze!
Rrofte sa jep ylefe.

Sec na u gezua xhani,
Sec na preu Ramazani,
Sec na piu Italjani!
Rrofte pra Salep-Sulltani!

Vjene, 15 Tetor, 1928

Toni

_____________________________________________________________________
Opinions expressed/published on ALBANIAN do NOT necessarily reflect
the views of the owner and the co-owners and/or moderators, nor any
of their host institutions.

gjal...@juno.com

unread,

Nov 14, 1996, 3:00:00 AM11/14/96

to

------------------------------------------------------------------------
<***> A L B A N I A N Usenet news:bit.listserv.albanian <***>
archives http://listserv.acsu.buffalo.edu/archives/albanian.html
------------------------------------------------------------------------

VARGJET E NOLIT PER ZOGUN
shkruen Mithat Gashi

Zoti Fatjon Shkurti pati miresine me na i dergue ne kutin e
letrave t'ona nepermjet listes Albanian disa vargje te Theofan Stilian
Nolit. Nuk i kam pase pa ma para keto vargje te Nolit; prandej, me duhet
me e falenderue Zotin Shkurti edheme ket rast cilindo tjeter qi na
dergojne shkrime te cilat ose s i kemi ne kolekcionin t'one ose nuk i
kemi mundesite me i gjete.

Fan Nolit s mundet me ja mohue kush te mirat qi asht mundue me i
ba dhe qi i ka ba kombit shqiptar si ligjerues, si fetar, si publicist,
si perkthyes, etj.

Por, kjo nuk don me thane qi vargjet qi na u derguen, te cilat i
paska shkrue Noli me 1927, deshmojne te verteten per sa i perket persones
se Ahmet Zogut.

Si duket, Noli, prej mllefit qi ka pase- meqenese u sfidue si
politikan-
i ka shkrue keto vargje.

Po due me i reshtue ketu disa fakte te cilat jo shum kushi i ka
te kjarta rreth ardhjes se Nolit ne fuqi dhe rreth largimit tij prej
Shqipnije.

1. Nji grup shqiptaresh qi njifeshin si KLIKA nuk e dojshin Ahmet
Zogun. (e kemi fjalen para Revolucionit te Qershorit). Cka me ba me te?
Pergatiten njij fare Beqir Valteri prej Matit me e vra Zogun. Tue hyj
ne Parliament Zogu, Beqiri shtiu ne te edhe plagosi ne dy vende. Te
gjithe parliamentaret futin kryet nen tavolina. Muharrem Bajraktari me
forcat e veta hype ne minare te xhamise. Aj pritte urdhen prej Zogut qi
te gjuente. Zogu, pa e humbe fare, futet ne Parlaiment edhe thote: te
vazhdojme punimet.

2. Zogu me ket rast dha doreheqje dhe shkoj ne Mat.

3. U vra Avni Rustemi prej njij te afermi te Esat Pashe Toptanit
per me marre gjakun e TOptanit.

...ne Shqipni ende ishte nji qeveri legale. Ishte qeverija e
Delvines ne fuqi.

4. Me revolucion u pushtue Tirana. Fan Noli u zgjodh
kryeminister. Edhe kjo zgjedhje u ba ne nji menyre te habitshme. U ba
me short. Menjihere u denuen
edhe u ndoqen kundershtaret politik te REVOLUCIONAREVE...

C'u ba qeverija legale e Shqipnise? Pra, qeverija e Delvines?

5. Ahmet Zogu qi ishte ne Mat u detyrue me ike ne Jugosllavi.

6. Fan Noli qendori ne fuqi deri ne dhetor te 1924. Gjate kesaj
periudhe asnjihere nuk e mblodhi parlamentin. Lind pyetja: a kishte
demokraci. C'far demokracije? Si u baka demokracija mbrenda nji kohe
kaq te shkurte. Mandej, kush
bani ligje. Pa parlament si mund te kete demokraci. Mund te thuhet qi
Noli kishte parime demokratike, por.... Kur te thuhet kjo, a nuk duhet
te thomi se edhe komunistat kur erdhen ne FUQI thane qi kane parime
demokratike.

...per disa ende komunistat kane pase parime demokratike...
socialistat e shqipnise ndoshta e mendojne ashtu...!

7. Gjate kesaj periudhe (qershor -dhetor), Noli u detyrue me
kerkue ndihma per Shqipnine. Shkoj ne Gjeneve. Gjate ketij rrugetimi u
takue edhe me disa diplomate rus.... Kerkoj qi Shqipnija te baje
mardhanje diplomatike me RUsine. Ket propozim i ishte ba Ahmet Zogut ma
para, por Zogu tue e pase parasyshe qi anglezet nuk e donin nji gja te
tille, nuk pranoj me ba mardhanje diplomatike me ruset. Noli, me
deshire, pranoj.

8. Anglezet, francezet e fuqina tjera te Evropes e Balkanit nuk e
donin rusin ne Evrope. Keshtu, mobilizuen Zogun e e derguen ne Shqipni.

9. Kur trupat e Zogut kishin hy ne Shqipni edhe ishin tue ju
afrue TIranes, Fan Nali ishte tue i ra fyellit ne zyren e tij (kjo asht e
vertete).

10. Noli me tjere u largue prej Shqipnije.

______________________________________________________________
Un i dergova listes nji pjese te Thoma Nassi-t tue ba ket koment:
P.S. I learned something new: Zogu sent Thoma Nassi to Italy to invite
Fan Noli and Faik Konitza to return back to Albania...

Enver Hoxha on the other hand with his clan wiped out the entire
Albanian Intelligentsia which had receive their education during the Zogu
Period...mos of them had been educated in France, Germany, Austria,
Italy, and elsewhere in western universities.
_______________________________________________________

Zoti Shkurti na jep disa informata shum intersante: "Edhe Hoxha e
ftoi disa here Nolin te vinte ne Shqiperi, sic beri me mjaft intelektuale
te tjere, pavaresisht se i preu koken me vone. Ata paten nje leterkembim
te gjagte gjate zgjedhjeve te para ne Shqiperi. Po ta vesh re dhe botimi
i pare i 'Albumit' i kushtohet "kryetrimave qe cliruan Shqiperine nga
fashistet, nazistet, bejleret, dhe tradhetaret."

Keto gjana qi na i dergon Zoti Shkurti i kam dijte shum mire, por
po e falenderoj edhe nji here; per arsye se, ka shum lexuesa qi nuk i
dine keto imtesina edhe keto rreshta i hyjne ne pune ndonjenit.

Tashti disa krahasime te vogla:

1. Zogu dergoi Thoma Nassin ne Itali me e ftue Nolin me
ardhe
ne Shqipni, mbassi NOLI qe shpalle kundershtare i flaket i Zogut.

2. Enver Hoxha e ftoi Nolin; por, Noli nuk ishte
kundershtare i
Hoxhes.
4. Hoxha e Noli i kishin punet mire ne fillim, sa qi
kishin nji
korrespondence miqesore. Kjo tregohet me dedikimin qi u ka ba
komunistave NOLI
ne ALBUMIN e tij citue prej Zotit Shkurti. Shihnja edhe njihere
dedikimin.

Kush jane "KRYETRIMAT" e Nolit?

Sigurisht, jane Komunistat. Asht Enver Hoxha me shoke.

Kush jane BEJLERET e tradhetaret. Jane shqiptaret si
Mithat Bej Frasheri, Ekrem Bej Vlora, Hasan Dosti e shum tjere qi kishin
punue
per Shqipni.

PER SA U PERKET VARGJEVE TE NOLIT tutullue MARSHI
BABARAJT. Keto nuk jane kushedi se cfare... Noli ka shkrue edhe mire ma
vone
per Zogun. Aj, bile ne ZYREN e tij, mbassi erdhi ne SHBA (mbas nji
qendrimi prej
9 vjeteve ne Evrope Amerika nuk e lejonte me hyj perseri per shkak se aj
qe marre
me politike edhe "flirtonte" me KOMINTERNIN kur ishte ne Evrope) mbante
fotografine e Ahmet Zogut ne mure.

Me nderime,
Mithat Gashi

Edhe nji sqarim mikut tem te dashtun Fatjon: per sa u
perket
parimeve te mija politike sikurse e din, une jam per nji republike si
forma ma demokratike. Por, pa u zdugje dardha nuk bjen ne toke...:)

Besnik Pula

unread,

Nov 14, 1996, 3:00:00 AM11/14/96

to

------------------------------------------------------------------------
<***> A L B A N I A N Usenet news:bit.listserv.albanian <***>
archives http://listserv.acsu.buffalo.edu/archives/albanian.html
------------------------------------------------------------------------

Jungjatjeta.

=CBsht=EB mir=EB t=EB dim=EB =E7ka mendoi Noli p=EBr Zogun, por nuk kisha=
th=EBn=EB se Noli
mund t=EB merret si burim objektiv p=EBr periudh=EBn e Zogut. Si=E7 e dim=EB=
, Noli
kishte prirje majtiste, dhe ishte kund=EBr bejler=EBve n=EB t=EB cil=EBt Zog=
u
mb=EBshteste m=EB s=EB shumti legjitimitetin. Noli p=EBrkrahte fshatar=EBt=
-- q=EB
incidentalisht nuk ishin n=EB pozit=EB t=EB mir=EB n=EB periudh=EBn e Zogut=
-- dhe
ishte p=EBr reform=EBn agrare, pra shp=EBrndarj=EBn e tokave t=EB bejler=EBv=
e
fshatar=EBve q=EB i punonin. Me k=EBt=EB premtim ai edhe krijoi qeverin=EB e=
tij
revolucionare (e cila si=E7 e dim=EB nuk u tregua e q=EBndrueshme). Pra kjo =
na
tregon se Noli n=EB nj=EB koh=EB ishte edhe armik i Zogut. T=EB kujtojm=EB p=
oashtu
zem=EBrimin e Nolit me mikun e tij t=EB nj=EBkohsh=EBm, Faik Konic=EBn, p=EB=
r shkak se
Konica pranoi t=EB b=EBh=EBt ambasador i Shqip=EBris=EB s=EB Zogut n=EB SHBA=
(p=EBr k=EBt=EB
Konica i kishte th=EBn=EB Zogut: "Publikisht do t=EB t=EB p=EBrkrah dhe t=EB=
mbroj, por
privatisht do t=EB t=EB kritikoj dhe t=EB shaj.") Pra p=EBr t=EB kuptuar ant=
agonizmin
e Nolit me qeverin=EB e Zogut nuk do shum=EB mend se faktet jan=EB t=EB shum=
ta.

Sa p=EBr ftes=EBn e Hoxh=EBs q=EB ia b=EBri Nolit, duhet ta kemi parasysh se=
Noli
kishte shpresa t=EB m=EBdhaja n=EB pushtetin e Enver Hoxh=EBs dhe=
komunist=EBve. Sa
p=EBr ilustrim, m=EB posht=EB keni nj=EB citat nga nj=EB shkrim i Nolit i ti=
tulluar
"Dal=EBngadal=EB Kthjellohet", shkruar me rastin e Dit=EBs s=EB Flamurit,=
botuar n=EB
Dielli (Boston) m=EB 1946.

"Dita e flamurit na duket sivjet pak e mvrejtur, po kjo nuk na =E7udit
asfare. Q=EBkur u krijua Shqip=EBria m=EB 1912, shum=EB rrall=EB na ka=
rastisur ta
kremtojm=EB me nj=EB koh=EB fare t=EB kthjell=EBt.

K=EBt=EB her=EB kemi nj=EB ngush=EBllim: ret=EB nuk jan=EB shum=EB t=EB=
d=EBndura, dhe nuk
tregojn=EB as shi, as bresh=EBr, as furtun=EB. P=EBrkund=EBr, k=EBtu-atje=
duket sikur
ret=EB p=EBrndah=EBn. Andej nga lindja jan=EB t=EB kuqura nga nj=EB diell i=
flakt=EB, i
cili na shiguron me nj=EB m=EBnyr=EB energjetike q=EB e dominon shituat=EBn.

Dielli i flak=EBt =EBsht=EB Guverna Demokratike e Enver Hoxh=EBs, e cila pa =
dyshim
=EBsht=EB e fort=EB edhe br=EBnda edhe jasht=EB. Br=EBnda, se p=EBrve=E7=
veprave t=EB tjera
konstruktive, ka mundur ta zbatonj=EB reform=EBn agrare me rr=EBnj=EB dhe ta
transformonj=EB Shqip=EBrin=EB nga nj=EB =E7iflik i bejler=EBve n=EB nj=EB=
tok=EB t=EB
fshatar=EBve dhe pun=EBtor=EBve. Jasht=EB, se p=EBr her=EB t=EB par=EB n=EB=
histori t=EB saj
Shqip=EBria e vog=EBl q=EBndron ball=EB p=EBrpjet=EB, edhe di t'ua jap=EB xh=
evapin
kapadainjve, q=EB i bien m=EB qaf=EB, qofshin t=EB humbur si Greqia, qofshin=
t=EB
m=EBdhenj si Inglia."
[...]
"Ahere Dielli i Guvern=EBs Demokratike t=EB Enver Hoxh=EBs do t=EB ndrit=EB=
me t=EBr=EB
shk=EBlqimin. Dita e sotme, e cila po kthjellohet dal=EBngadal=EB, na jep sh=
enja
t=EB padyshimta p=EBr nj=EB t=EB nes=EBrme faqebardh=EB."

Pra mund t=EB jet=EB m=EB e kuptueshme p=EBrse Enver Hoxha nuk e=
konsideronte Nolin
si armik, p=EBrkundrazi, ta konsideroj=EB at=EB aleat. K=EBtu pra e shohim s=
e
ftesat e Zogut dhe Hoxh=EBs b=EBr=EB Nolit p=EBr t=EB cilat u fol m=EB her=
=EBt k=EBtu n=EB
list=EB, ishin b=EBr=EB n=EB situat=EB dhe rrethana krejt=EBsisht t=EB ndrys=
hme.

Ju p=EBrsh=EBndes,

Besniku