Terim Desteği: “Steady-state”

11 views
Skip to first unread message

yağmur kızılöz

unread,
May 21, 2025, 11:28:44 AM5/21/25
to bilimsel-te...@googlegroups.com
Merhaba,

“Steady-state” teriminin Türkçe karşılığından emin olamadım. Kaynak: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Magnetic_confinement_fusion 

Bazı kaynaklarda “düzenli durgu”, “yatışkın durum” veya “kararlı” olarak çevriliyor. Ancak hangisini kullanmam gerektiğine emin olamadım. 

Bu terimin Türkçeye nasıl çevrilmesi gerektiği konusunda desteğinizi rica ederim. 

Teşekkür ederim,
İyi Çalışmalar. 

Ünal KURT

unread,
May 21, 2025, 12:14:30 PM5/21/25
to yağmur kızılöz, bilimsel-te...@googlegroups.com
Kararlı durum / sürekli hal 
 transient in karşıtı, geçici durum değil kararlı durum

Prof. Dr. Ünal KURT
Elektrik-Elektronik Mühendisliği Öğretim Üyesi
Yenilenebilir Enerji ve Uygulamaları ABD Başkanı
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
Prof.Dr.
Instructor at Department of Electrical and Electronics Engineering.
Head of Renewable Energy and Application Master Programme.
533 425 00 53


yağmur kızılöz <yagmur...@gmail.com>, 21 May 2025 Çar, 18:28 tarihinde şunu yazdı:
--
Bu iletiyi Google Grupları'ndaki "bilimsel-terimler-genel" grubuna abone olduğunuz için aldınız.
Bu grubun aboneliğinden çıkmak ve bu gruptan artık e-posta almamak için bilimsel-terimler...@googlegroups.com adresine e-posta gönderin.
Bu tartışmayı görüntülemek için https://groups.google.com/d/msgid/bilimsel-terimler-genel/70B70719-1592-4D9F-A381-6FDDC82D41E2%40gmail.com adresini ziyaret edin.
Daha fazla seçenek için https://groups.google.com/d/optout adresini ziyaret edin.

Ozgur Akdemir

unread,
May 21, 2025, 3:28:05 PM5/21/25
to yağmur kızılöz, bilimsel-te...@googlegroups.com
Merhabalar, 

"Steady-state" kimyasal kinetikte "Kararlı durum" olan hali anlatan bir terimdir. 

Örneğin serbest radikaller üzerinden ilerleyen bir reaksiyonda birim zamanda oluşan ve harcanan radikal konsantrasyonu aynı ise bu durum bir "Steady State" olarak değerlendirilir. 

Saygılarımla,

Dr. Özgür Akdemir

21 May 2025 Çar 18:28 tarihinde yağmur kızılöz <yagmur...@gmail.com> şunu yazdı:
--

Uğur KEZİK

unread,
May 25, 2025, 4:56:35 AM5/25/25
to Ozgur Akdemir, yağmur kızılöz, bilimsel-te...@googlegroups.com

Merhabalar,

Bilimsel metinlerde sıkça karşılaştığımız “steady-state” terimi, özellikle benim de uzmanı olduğum doğa bilimleri, tarım, orman, çevre ve toprak bilimi gibi disiplinlerde oldukça kritik bir kavramdır. Bu terim için genellikle “kararlı durum” ifadesi kullanılmaktadır. Ancak Türkçede hem anlamı daha iyi yansıtacak hem de dile daha yakın alternatifler bulmak mümkündür.

Aşağıda, farklı disiplinlerde kullanılabilecek geleneksel ve orijinal Türkçe karşılıklar içeren bir tablo sunuyorum. Gerek teknik gerekse özgün kullanımlar için başvuru kaynağı olması dileğiyle…

Disiplin/Alan

İngilizcesi

Klasik Türkçesi

Orijinal/Alternatif Türkçesi

Tarım

Steady-state yield

Kararlı durum verimi

Durgun dönem verimi,

Sabitlenmiş verim,

Dengelenmiş verim

Ormancılık

Steady-state forest

Kararlı durum ormanı

Süreğen denge ormanı,

Eş durum ormanı,

Yerleşik orman

Toprak Bilimi

Steady-state infiltration

Kararlı durum infiltrasyonu

Sabitlenmiş sızma,

Dengelenmiş sızma,

İstikrarlı sızma

Ekoloji

Steady-state ecosystem

Kararlı durum ekosistemi

Süreğen denge ekosistemi,

Durgun dönem ekosistemi, Dengelenmiş ekosistem

Çevre Bilimleri

Steady-state flow

Kararlı durum akışı

Sabit akış, Eş akış,

Dengede seyir

Modelleme / Matematik

Steady-state solution

Durağan durum çözümü

Sabitlenmiş çözüm,

Sabit hal çözümü

Kimya

Steady-state concentration

Kararlı durum derişimi

Dengelenmiş derişim,

 Süreğen denge derişimi

Akademik literatürde çoğunlukla “kararlı durum” kullanılmakla birlikte, bilimsel Türkçemizin zenginleşmesi ve kavramların daha anlamlı aktarılması açısından yukarıdaki özgün karşılıkların da değerlendirilmesini öneriyorum. Alanında çalışan meslektaşlarımın ve öğrencilerin görüşlerini merakla bekliyorum.

Dr. Uğur KEZİK

KSÜ Orman Fakültesi

Toprak İlmi ve Ekoloji ABD


'Ozgur Akdemir' via bilimsel-terimler-genel <bilimsel-te...@googlegroups.com>, 21 May 2025 Çar, 22:28 tarihinde şunu yazdı:

bulent.sankur

unread,
May 27, 2025, 4:50:31 AM5/27/25
to Ozgur Akdemir, yağmur kızılöz, bilimsel-te...@googlegroups.com



Merhaba,

Steady state terimi hidrolojide, ekonomide, kimyada,
elektrik-elektronikte hep biraz farklı karşılanıyor:

Kanımca:

* Kararlı rejim veya kalıcı durum en uygunu bence. Bunun dışında kararlı
durum da denebilir, ancak kararlı durumun önemli farklı bir anlamı var.
Dinamik bir sistemin tepkisinin sonsuza erişmediği, "patlamadığı,
kontrolden çıkmadığı" hallere de stable state = kararlı durum deniyor.

* Fizik, hidroloji, biyolojide ... yatışkın, örneğin, yatışkın akış,
yatışkın rejimde büyüme, yaygın kullanılıyor.

Bazı örnekler aşağıda:

kalıcı durum (Aİng. steady state) müh. Bir dinamik sistem değişkeninin
zaman sonsuza giderken üzerinde hiçbir geçici rejim kalıntısının
bulunmadığı durum. Eşanlam: kalıcı rejim; yatışkın durum.

kararlı durum 1. (İng. stable state) elk. Bir sistemde bir yöndeki
değişikliğin onu dengeleyen karşı bir yöndeki değişiklikle dengelendiği
durum. 2. Dinamik bir sistemin girişine bir uyarıcı uygulandığı ana
kadar kaldığı sükunet durumu. 3. Yapay sinir ağlarında öğrenme
sürecinde nöronların bağlantı ağırlıklarının değişmediği aşama. 4. kim.
Maddenin fiziksel ve kimyasal değişikliğe uğramadan özelliklerini uzun
süre koruduğu konumsal ya da termodinamik durumu. 5. fiz. Klasik
fizikte, hafifçe uzaklaşıldığında oluşan etkilerin dengeyi kurma yönünde
olduğu, dolayısıyla küçük dış etkilerin bozamadığı denge durumu. 6.
Kuantum mekaniğinde kendiliğinden başka bir duruma geçemeyen durum.

kalıcı rejim tepkisi (İng. steady-state response) elk. Dinamik bir
sistemde geçici rejimler sönümlendikten sonra gözlemlenen tepki
fonksiyonu. Eşanlam: sürekli rejim tepkisi.

kalıcı durum yaklaşıklığı (Fİng. Bodenstein steady state approximation;
quasi steady-state approximation; steady state approximation) kim.
Kimyada hız yasalarını elde etmek için başvurulan, tepkimede ara ürünün
ortaya çıkar çıkmaz tüketildiği varsayımı.

Saygılar,
Bülent
,
>> [1] adresini ziyaret edin.
>> Daha fazla seçenek için https://groups.google.com/d/optout
>> adresini ziyaret edin.
>
> --
> Bu iletiyi Google Grupları'ndaki "bilimsel-terimler-genel" grubuna
> abone olduğunuz için aldınız.
> Bu grubun aboneliğinden çıkmak ve bu gruptan artık e-posta almamak
> için bilimsel-terimler...@googlegroups.com adresine
> e-posta gönderin.
> Bu tartışmayı görüntülemek için
> https://groups.google.com/d/msgid/bilimsel-terimler-genel/CAHoQ3ae_BSzXDeQsQ4kTcY3sADQ1aRWaLjXefM7LU67v8Vjz%3DA%40mail.gmail.com
> [2] adresini ziyaret edin.
> Daha fazla seçenek için https://groups.google.com/d/optout adresini
> ziyaret edin.
>
>
> Links:
> ------
> [1]
> https://groups.google.com/d/msgid/bilimsel-terimler-genel/70B70719-1592-4D9F-A381-6FDDC82D41E2%40gmail.com?utm_medium=email&utm_source=footer
> [2]
> https://groups.google.com/d/msgid/bilimsel-terimler-genel/CAHoQ3ae_BSzXDeQsQ4kTcY3sADQ1aRWaLjXefM7LU67v8Vjz%3DA%40mail.gmail.com?utm_medium=email&utm_source=footer

--
Boğaziçi Üniversitesi
Elektrik-Elektronik Mühendisliği
Tel: 90 212 359 6455
Faks: 90 212 287 2465
Web: http://www.ee.boun.edu.tr/busim
>> [1] adresini ziyaret edin.
>> Daha fazla seçenek için https://groups.google.com/d/optout
>> adresini ziyaret edin.
>
> --
> Bu iletiyi Google Grupları'ndaki "bilimsel-terimler-genel" grubuna
> abone olduğunuz için aldınız.
> Bu grubun aboneliğinden çıkmak ve bu gruptan artık e-posta almamak
> için bilimsel-terimler...@googlegroups.com adresine
> e-posta gönderin.
> Bu tartışmayı görüntülemek için
> https://groups.google.com/d/msgid/bilimsel-terimler-genel/CAHoQ3ae_BSzXDeQsQ4kTcY3sADQ1aRWaLjXefM7LU67v8Vjz%3DA%40mail.gmail.com
> [2] adresini ziyaret edin.
> Daha fazla seçenek için https://groups.google.com/d/optout adresini
> ziyaret edin.
>
>
> Links:
> ------
> [1]
> https://groups.google.com/d/msgid/bilimsel-terimler-genel/70B70719-1592-4D9F-A381-6FDDC82D41E2%40gmail.com?utm_medium=email&utm_source=footer
> [2]
> https://groups.google.com/d/msgid/bilimsel-terimler-genel/CAHoQ3ae_BSzXDeQsQ4kTcY3sADQ1aRWaLjXefM7LU67v8Vjz%3DA%40mail.gmail.com?utm_medium=email&utm_source=footer

--
Boğaziçi Üniversitesi
Elektrik-Elektronik Mühendisliği
Tel: 90 212 359 6455
Faks: 90 212 287 2465
Web: http://www.ee.boun.edu.tr/busim
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages