On ikiye beş var
ALI MEYDAN
On ikiye be� var
D�nya 4.5 milyar ya��nda. D�nyan�n olu�umu ile ilgili genel kabul bu b�lgedeki �� y�ld�z�n �l�m� ve geriye kalanlar�n bir araya gelmesiyle olu�tu�u� �len y�ld�zlar�n kal�nt�lar�ndan olu�an ve ya�ayan bir gezegen. Sadece �zerinde canl�lar�n ya�ad��� de�il, ya�ama da kaynakl�k edecek �ekilde ya��yor olmas�. D��ar�dan d�nyaya bakarsan�z bir mavi bilye g�r�rs�n�z. Bu di�er b�t�n g�k cisimlerinden farkl� bir g�r�nt�d�r. Ancak bug�n d�nyaya d��ar�dan bakabilen insan say�s� 50�den fazla de�ildir. T�rk ve �slam tarihinde bunu ba�arabilen belki de tek ki�i Kul Nesimi�dir.
Gah ��kar�m g�ky�z�ne seyrederim alemi
Gah inerim yery�z�ne seyreder alem beni
D�nyan�n 4.5 milyar y�ll�k ya��n� 1 y�l olarak de�erlendirecek olsak kar��m�za ilgin� bir tablo ��kar. 12 ayl�k bir y�l�n yakla��k 11 ay�nda d�nya bir gaz toz bulutu halindedir. D�nyan�n kat� kabuk tutmas� ve karasal canl�lar�n ya�amaya ba�lamas� 1 ayl�k bir meseledir. Ku�lar son 10 g�nde d�nya sahnesinde yerlerini ald�lar. D�nyaya 90 milyon y�l egemen olan dinozorlar� son 8 g�nde sahnede g�r�yoruz. 3 g�n �nce ise muhte�em bir miras b�rakarak sahneyi terk ettiler. Bu g�ne kadar yakla��k 500 dinozor t�r� tespit edilmi�tir. Ancak yery�z�n de nesli yok olan tek canl� t�r� dinozorlar de�il. D�nyada ya�am�n ba�lamas�ndan bu yana 45 toplu yok olu� tespit edildi ve bu toplu yok olu�larda canl�lar�n %95�i yok oldu. Bu yok olu�lara b�y�k oranlarda asteroit ya da meteor �arpmalar�n�n sebep oldu�u tahmin edilmektedir. Yok olan canl�lar�n yerlerini yenileri ald�.
D�nyan�n 4.5 milyar y�lda olu�turdu�u jeolojik, ekolojik b�t�n olu�umlar� tehdit eden insan�n ortaya �ak��� 31 Aral�k g�n� yakla��k 21.00�dir. �nsan�n yerle�ik bir hayata ge�mesi, bir k�lt�r olu�turmas� ise on ikiye be� kalad�r. Be� dakikal�k s�re zarf�nda ise, sanki d�nya tarihinde �ok �nemli bir yer i�gal etmi� gibi bir davran�� i�ine girmi�tir.
Son be� dakikal�k zaman diliminde zaman zaman ortaya ��kan b�y�k firavunlar, krallar, h�k�mdarlar kendilerini d�nyan�n tek h�kimi olarak g�rm��ler, Tanr� olduklar�n� iddia edip, akla hayale s��mayacak zul�mlere imza atm��lard�r. Bug�n onlardan geriye y�k�k-d�k�k an�t mezarlar, kaya kabartmalar�, mumyalar vs. kalm��t�r. Ancak an�t mezarlar tarihi eser ka�ak��lar� taraf�ndan ya�malanm��, kaya kabartmalar� avc�lar taraf�ndan tahrip edilmi�, 3 bin y�ll�k mumyalar mezarlardan ��kar�ld���nda ise bir �fleyi�le da��l�p gitmi�tir.
Yak�n tarihimizde de durum de�i�memi�, yery�z�nde �imdiye kadar tespit edilen 1 milyon 400 bin canl�dan sadece biri olan insan bu durumu unutarak hem d�nyan�n ve di�er canl�lar�n efendisi olmak gibi bir misyon �stlenmeye �al��m��, hem de kendi t�r� �zerindeki zul�mlerini artt�rarak devam ettirmi�tir. Unutulmamal�d�r ki, do�adaki m�cadele daha �ok t�rler aras�nda de�il ayn� t�r i�inde devam etmektedir. Do�al kaynaklar�n tahrip edilmesi, sular�n kirletilmesi, ormanlar�n kesilmesi, fosil kaynaklar�n yok edilmesi sonucu atmosferin yap�s�n�n bozulmas�, ozon tabakas�n�n delinmesi gibi problemler ise son saniyeler de d�nyaya verdi�imiz zararlardan baz�lar�d�r. Bir K�z�lderili Atas�z� durumu �ok g�zel �zetlemektedir: �D�nyadaki do�al kaynaklar ihtiya�lar�m�za yeter ama h�rslar�m�za asla��
Burada s�z� Yunus Emre�ye b�rakmakta fayda var. ��yle sesleniyor �a�lar�n �tesinden
D�nyaya gelen ge�er, Bir bir �erbetin i�er
Bu bir k�pr�d�r ge�er, Cahiller onu bilmez
Gelin tan�� olal�m, ��in kolay�n tutal�m
Sevelim sevilelim, D�nya kimseye kalmaz
Yrd.Do�.Dr. Ali MEYDAN
Mersin �niversitesi