|
MESİR |
| |
|
|
Osmanlı
Şehzadelerinin imparatorluk yönetimine hazırlık olmak üzere
Manisa'da görevlendirilerek eğitim gördükleri 1437 - 1595
döneminde, şehza deler maiyetleri ve yakınları ile Manisa'da ya
şar larken, kent büyük ölçüde imar görmüş, yoğun bir yapılaşma
yaşanmıştır.Bu dönemde yaptırılan yol, köprü, çeşme, camii, han,
hamam, mektep, medrese gibi önemli bir şok eserin içinde şüphe-
siz ki Yavuz Sultan Selim'in annesi ve Kanuni Sultan Süleyman'ın
eşi Hafsa Sultan tarafından yaptırılan Sultan Külliyesinin, ünlü
Mesir Macunu nun vaktiyle bu külliyeye ait darüşşifada hazır
lanması ve yine külliyenin camiinden halka saçılması nedeniyle,
Manisa işin farklı bir önemi vardır.
|
|
 |
Mesir Macununun
ortaya çıkışıyla ilgili çe- şitli öyküler mevcutsa da, yöre
halkı tarafından benimsenen ve nesilden nesile günümüze ulaşan
öykü, Hafza Sultan'ın hastalanması ve saray dok torları
tarafından derdine çare bulunamayan Vali de Sultan'ın Sultan
Külliyesine ait darüşşifanın yöneticisi Merkez Efendi tarafından
hazırlanan macun sayesinde şifa bulmasıyla başlar. Başlangıçta
Hafza Sultan'ın emriyle sadece darüşşifada ki hastalara
verilmekte olan ve Mesir adı verilen macun, halk arasında rağbet
görmesi ve talebin büyük boyutlara ulaşmasıyla, halka da
dağıtılma ya başlanırsa da, zamanla talebin karşılanamaz hale
gelmesi ve şikayelerin artması nedeniyle, Sultan Camii kubbe ve
minarelerinden halka saçılma sına karar verilir. Mesir Macununun
ününün giderek yaygınlaşması, bölge, hatta ülke çapında talep
edilir hale gelmesine paralel olarak halka saçım işi
törenselleşmiş ve bir şenlik haline gelerek günü- müze kadar
ulaşmıştır. |
|
|
Halk arasında
Mesir Macunu ile ilgili olarak, Nevruz günü bu macundan
yiyenleri bir yıl boyunca yılan, çıyan gibi zararlıların
sokmayacağı, hastalıklardan korunacağı, macundan yiyecek
gelinlik kızların o yıl içinde evlenecekleri, çocuğu
olmayanların çocuğu olacağı, çocuk has- talıkları ve ağır
hastalıklarda bile faydalı olduğu gibi inançlar yaygındır.
Esasen, çoğu baharat olmak üzere 41 çeşit maddeden yapılan Mesir
Macununun terkibine giren maddelerin özellikleri göz önüne
alındığında, uyarıcı iştah aşıcı, idrar söktürücü, gaz giderici,
bağırsak hareketlerini arttırıcı ve afro-dizyak etkilerinden söz
etmek mümkündür. Günümüzde Nevruz günü Sultan Külliyesinde
düzenle- nen Dua Töreni İle yapımına başlanan Mesir Macunu,
Nisan ayında sosyal, kültürel, sportif çeşitli faaliyetlerle,
kutlanan Mesir Şenliklerinin, Nisan ayının üşünşü ya da dördüncü
Pazar gününe rastla yan sa^ım töreninde halka saçılmaktadır.
Saçım Töreni gerek çeşitli rahatsızlıklarına şifa arayan ge
rekse de sadece izlemeye gelenler ile yerli yabancı turistler
tarafından büyük rağbet görmektedir. |
 |
|
| Zaman işinde
değişen yaşam koşullarına paralel olarak, eski gelenek ve
göreneklerimizin yavaş yavaş kaybolduğu günümüzde, Mesir
Şenlikleri yaklaşık beş yüzyıldır sürdürülen bir öneme sahiptir. |
|
MESiR MACUNU'NUN
TERKiBi
41 sayısı ile manevi etkisi de arzulanan Mesir Macunu'nun
terkibine giren ve tıbbi tesiri bilinen baharat ile maddeler
şunlardır:
Anason, hindistancevizi, hindistan çiçeği, çivit, çöpçini,
çörekotu, dar-ı fülfül, hardal, tohum, havlican, hıyarşenbe,
kakule, kalbarda, karabiber, karanfil, kebabe, kimyon,
kırımtartar, kişniş, Iimontuzu, iksir, mailleziz, meyanbalı,
portakal kabuğu, ravend kökü, safran, sakız, sarı hajile,
sinameki, şamlı, şeker, rezene, tarçın, tarçın çiçeği, teke
mersini, tiryak, udülkahar, vanilya, yenibahar, zencefil, zerde
çöp, zulumba. | |
