BAHÇE BAKIMI
unread,Aug 4, 2011, 1:59:42 AM8/4/11Sign in to reply to author
Sign in to forward
You do not have permission to delete messages in this group
Either email addresses are anonymous for this group or you need the view member email addresses permission to view the original message
to bahçebakımı
BİTKİ BESİN ALIMI VE TOPRAK-KÖK İLİŞKİSİ
Toprakta yetişen bitkiler gereksinim duydukları besin elementlerinin
tamamına yakınını kökleri aracılığı ile alırlar. Az bir bölümünü de
toprak üstü organlarıyla(gövde, dal ve yapraklarıyla)alırlar. Bitki
besin alımını gerçekleştiren köklerin topraktaki yayılışı, bitki
türüne ve çevre şartlarına göre değişir. Çevre etkisi olarak toprak
yapısında, kil tabakasının ya da sertleşmiş bir tabakanın bulunuşu
köklerin derine inmesini önler. Bitkiler kumlu topraklarda killi
topraklara göre genelde daha ince, daha çok yan dallı ve derine inen
kök oluştururlar. Su ile duymuş topraklarda oksijen noksanlığı
nedeniyle kök gelişmesi büyük ölçüde sınırlanır.
Orta Anadolu bölgesinde köklerin derine inmesi yağışların toprak
yüzeyinden kök bölgelerine doğru akış hızının yeterli olmasından
kaynaklanmaktadır. Kök yoğunluğu yani kılcal köklerin fazlalığı derine
indikçe azalır. Bunu sebebi toprak üstündeki hava boşluklarının fazla
olmasıdır. Mesela çok sık ekilen bir buğdayın köklerinin yana doğru
yayılması seyrek dikilene göre daha azdır. Sağlıklı yetişen bir bitki,
kök sistemi çevresinde bulunan mikroorganizma yoğunluğunu artırarak,
bitki kök ve gövde gelişmesine, verilen besin maddelerinin yarayışlı
olmasını sağlar. Işık yoğunluğunun ilkbahara ve yaz aylarına doğru
artması ile birlikte kök ve gövde büyümesinde artış olmakla birlikte,
ışık yoğunluğunun azalması ile birlikte özellikle kök gelişimi azalma
oranının gövde gelişimi azalma oranından daha fazla olduğu tespit
edilmiştir. Çoğunlukla bitkilerde meyvelerin oluşma anında kök
gelişmesi göreceli olarak en azdır. Bunun sebebi fotosentez
ürünlerinin toprak üstü organlarda kullanılmasıdır. Yeterli düzeyde
bitki besin elementine sahip topraklarda kök büyümesi yoksul
topraklara göre daha fazladır. Özellikle, azotlu gübre uygulamasına
göre fosforla birlikte uygulanan azotlu gübrenin kök büyümesi üzerine
etkisi daha fazla olmuştur.
Kök büyümesi, toprak havasının oksijen içeriği %8 den aşağıya
düştükçe gerilemekte ve %2 den az olduğu zaman hemen hemen büyüme
durmaktadır. Kök bölgesinde oksijen miktarının azalması özellikle
potasyum ve fosfor alımını olumsuz etkilemekte, besin element alımı
çok azalmaktadır. Bitkilerde kök büyümesi, en uygun sıcaklığın
altındaki ve üzerindeki sıcaklıklarda azalır. Kök büyümesi düşük
sıcaklıklarda olumsuz şekilde etkilenmekte, kökler daha kısa ve kalın
olmakta, özellikle de yan kök oluşumu gerilemektedir. Böylece bitki
besin madde alımı yavaşlamaktadır.
ALPASLAN ÜLKÜ
Ziraat Yük.Mühendisi