Xalçanın üzerinde namaz qılmaq olar? (www.DiniFetvalar.com)
Abu Hamza as Salafi
Xalçanın üzerinde namaz qılmaq olar?
Sual: Xalçanın üzerinde namaz qılmağın hökmü nedir? İmamın namaz qılması üçün mescide xalça qoymağın hökmü nedir? Allah sizi xeyirle mükafatlandırsın.
Cavab:
Hemd Allaha mexsusdur.
Prinsip olaraq xalça üzerinde namaz qılmağa icaze verilir. El-Buxari (379) ve Müslim (513) revayet etmişdirler ki, Meymune (Allah ondan razı olsun) demişdir: “Allah resulu sallallahu aleyhi ve sellem “xumranın” üzerinde namaz qılardı.
“Xumra” palma yarpaqlarından hazırlanmış kiçik hesirdir. Sifeti, üzü qoymaq üçün kifayet qeder böyükdür. İbadet eden insan özünü yerin heraretinden ve yaxud soyuğundan qorumaq üçün onun üzerine secde ede biler.
El-Xattabi “Xumra ola bilsin ki, bundan daha böyükdür, böyük ola biler” reyine üstünlük vermişdir ve Ebu Davudun (5247) İbn Abbasdan revayet etdiyi hedisi delil olaraq sitat getirmişdir. İbn Abbas demişdir: “Bir siçan geldi (daxil oldu) ve lampanın fitilini sürümeye başladı, bunu Allah resulunun sallallahu aleyhi ve sellem qarşısına, onun sallallahu aleyhi ve sellem oturduğu xumranın üzerine atdı, (fitil) bir dirhem ölçüsünde yeri yandırdı... Bu hedisi Şeyx Albani “Sehih Ebi Davud 4369” eserinde sehih olaraq tesnif etmişdir.
“Avn el-Me`bud” eserinde deyilir: Bu açıq-aydın gösterir ki, xumra kelimesi böyük hesir üçün de işledile, ona şamil edile biler. Bu cür açıqlama hemçinin “el-Nihaye” eserinde de qeyd olunmuşdur. Bax: “Feth el-Bari 333”.
El-Şeukani demişdir:
Sözügeden hedis delalet edir ki, hesirin üzerinde namaz qılmaqda heç bir müşkül, yanlışlıq yoxdur, ferqi yoxdur ister hesir parçadan, palma yarpaqlarından ve yaxud başqa bir şeyden hazırlanmış olsun. Hemçinin hesir ve yaxud xalça ister böyük ve ya kiçik olsun ferq etmez. Çünki peyğemberin sallallahu aleyhi ve sellem hesir, xalça ve heyvan derisi üzerinde namaz qıldığı sübut, tesdiq olunmuşdur.
Lakin xalça ve yaxud buna benzer eşyalar üzerinde namazın qılınmasının icaze olmamasına dair bezi sebebler ola biler. Bu sebeblerden aşağıdakılar misal getirmek olar:
1. Xalçanın üzerinde canlı varlıqların (insan, heyvan şekli) suretleri varsa: bu halda onları evde saxlamaq haramdır ve şekillerin (sifeti, üz hissesini) qaralamaq lazımdır.
2. Xalçanın üzerinde ibadet edenin diqqetini celb eden ve onu namazdan yayındıran bezekler ve naxışlar varsa; bu cür xalçalarda namaz qılmaq mekruhdur.
Daimi Heyet demişdir:
Dağlar, çaylar, göller, ağaclar, evler ve s. kimi cansı eşyaların şekillerine geldikde, ne qeder ki onların içinde ve yaxud etrafında canlı varlıqların suretleri yoxdur, bunlar (özü-özlüyünde) icazelidir. Bununla bele onların üzerinde namaz qılmaq mekruhdur, çünki bunlar ibadet edeni, abidi yayındırır ve namazda onun xuşusunu eksildir, amma onu namazı hele de sehihdir, doğrudur. “Feteve el-Lecne el-Deime 6/180”
Hemçinin demişdir:
Mescidler Allahın evleridir, namazın eda edilmesi ve Allahın ezemetlendirilmesi, ucaldılması, terif edilmesi ve Allah qorxusunu teşviq etmek üçün bina edilmişdir.
Haşiye, bezeklerde ve mescidlerin divarlarında naxış ve dekorativler qulun qelbini Allahı zikrden yayındırır ve abidin, bendenin xüşusunun (Allah qorxusunun) ekser hissesini quldan götürür. Ona göre de, selefin çoxu bunarı mekruh hesab etmişdir. Bundan dolayı müselmanlar mescidlerde bu cür şeylerden çekinmelidirler. Savablarına elave etmek, artırmaq niyyetile, alemlerin Rebbi Allaha yaxınlaşmaq istedikleri yerlerde (mescidlerde) onları ibadetden yayındıran şeylerden uzaq olmaqla ibadetlerini mükemmel şekilde yerine yetirmeye çalışmalıdırlar. Lakin (bu cür naxışların işlendiyi xalçalar üzerinde) namaz qılmağa geldikde, namaz sehihdir.
3. Hemçinin torpağın üstünde namaz qılmamaq üçün bir kes hesirin üzerinde namaz qılır.
El-Buxari (2036) Ebu Seid el-Xudrinin (Allah ondan razı olsun) bele dediyini revayet etmişdir: “Biz Allah Resulu sallallahu aleyhi ve sellem ile Ramazanın orta on günlerinde etikaf etdik ve iyiriminci günün seheri çıxdıq. Allahın Resulu sallallahu aleyhi ve sellem iyirminci günün seheri bize xitab etdi ve buyurdu: “Mene Qedr Gecesi gösterildi, lakin sonra unutduruldum, ele ise bunu (Qedr Gecesini) axırıncı on, tek gecelerde axtarın. Gördüm ki, suyun ve palçığın içinde secde edirem. Allah resulu sallallahu aleyhi ve sellem ile etikaf eden her kes, geri dönsün”. Camaat mescide geri döndü ve biz semada her hansı bulud elameti görmedik. Sonra bir bulud geldi ve yağış yağdı, namaza iqame verildi, Allah resulu sallallahu aleyhi ve sellem palçığın ve suyun içinde secde etdi ve biz onun sallallahu aleyhi ve sellem burnunun ucunda ve sifetinde palçıq izlerine gördük.
Müslimin (1167) revayet etdiyi hedisde deyilir: “Onun sallallahu aleyhi ve sellem alnı palçıq ve su ile örtülmüşdü”.
Bu hedis peyğemberin sallallahu aleyhi ve sellem tevazökarlığına delalet edir. Bele ki, o suyun ve palçığın üzerinde secde etdi ve emr etmedi ki, üzerine secde etmesi üçün ona bir şey getirsinler.
4. Mescidde bütün camaat üçün yere döşenmiş xalçanın üzerinde namaz qılmamaq üçün bir kes hesirin üzerinde namaz qılır ve yaxud yerde necaset ola bileceyinden ehtiyat ederek bundan salamat qalmaq üçün bir kes hesirin üzerinde namaz qılırsa.
Şeyxul islam ibn Teymiyye demişdir:
Güclü vesveseden eziyyet çeken keslere geldikde, onlar yerde ve yaxud her kes üçün yere döşenen xalçalar üzerinde namaz qılmırlar, eksine onlar hesir ve yaxud buna benzer... şey üzerinde namaz qılırlar.
Mecmu Feteve 22/177
5. Sadece namaz üçün hesir olmalıdır, evde ve yaxud mescidde namazı bir şey üzerinde qılmaq mühümdür düşündüyünden dolayı bir kes hesir üzerinde namaz qılır. Bir çox insanlar evde hetta xalça olsa bele hesir üzerinde namaz qılırlar.
Şeyxul islam ibn Teymiyye (Allah ona rehmet etsin) demişdir:
Hesirin üzerinde-ibadet eden keslerin israrla etdikleri şekilde-namaz qılması seleflerimizin, Mühacirlerin ve Ensarların ve onlara haqq yolunda tabe olanların yolu deyil. Eksine onlar resulullahın sallallahu aleyhi ve sellem mescidinde yerde namaz qılırdılar ve onların heç birinde sadece namaz üçün istifade etdikleri bir hesir yox idi. Revayet olunmuşdur ki, Abdurrehman ibn Mehdi Medineye glende hesirini yere serdi. Malik emr eti ki, onu (hesiri) götürsünler. Ona dediler: “O, Abdurrehman ibn Mehdidir”. Malik dedi: “Meger siz bilmirsiniz ki, bizim mescidde hesiri yere sermek bidetdir?”
Mecmu Feteve 22/163
6. Eyni hökm bir çox mescidlerde olduğu kimi sadece imam üçün yere serilen hesire de şamildir. Mescid başdan ayağa xalçalar ile döşenmesine baxmayaraq hesiri imamın üzerinde namaz qılması üçün serirler. İmam ne üçün diger ibadet ehlinden ferqlendirilir?
Bu münasib deyil, çünki buna ehtiyac yoxdur. Hemçinin bu cür etmek (imam üçün ayrıca hesir döşemek) hemin insanda diger insanlardan üstün olduğu hissini yarada biler.
Mesele ondadır ki, xalça döşenmiş mescidde hesirleri yere sermek bidetdir. Lakin bu cür etmek üçün meselen “soyuq ve yaxud döşemenin nahamar olması ve ya birinci xalçanın temiz olmaması ve s. buna benzer sebebler varsa”, o halda bu bidet sayılmır.
Allah daha yaxşı bilir.
Muhammad Saleh elMuneccid
http://www.dinifetvalar.com/fetva.pl?id=527
Get more out of the Web. Learn 10 hidden secrets of Windows Live. Learn Now