Multimedya Uygulamaları :
Metin, resim, film, ses ve animasyonun bir araya geldiği bu yazılımlar arasında genelde hobileri geliştirmeye yönelik yazılımlar ve ansiklopedik bilgi veren başvuru yazılımları yer alır.
Hizmet Yazılımları
Hizmet (Utility) yazılımları, genel sistem destek işlemlerini yapmak için kullanılan programlardır. Diskleri biçimlendirmek, dosyaları kopyalamak, disklerdeki programları yedeklemek, dosya sıkıştırma, dosya transfer(ftp), klavye düzenleme, disk yüzeyini düzenleme(fdisk, partitionmagic), virüs temizleme gibi işlemleri yaparlar. Çoğu işletim sistemi hizmet yazılımlarının yaptığı işlerin çoğunu yapmaktadır. Fakat bazı durumlarda hizmet yazılımları ayrı bir paket olarak daha güçlü özelliklerle üretilmektedir.
Tanim1
“Bir sistemin simulasyonu ,bu sistemi temsil edebilecek bir model
oluşturma işlemidir.”
Tanim2
“Simülasyon gerçek sistemin modelinin tasarımlanması ve bu model ile
sistemin işletilmesi amacına yönelik olarak , sistemin davranışını
anlayabilmek veya değişik stratejileri değerlendirebilmek için
deneyler yürütülmesi sürecidir.”
Tanim3
“Simülasyon geliştirilen veya yeniden düzenlenen sürecin proses
işlemlerini tamamlamada ve deneme çalışmalarını yürütmede ve
süreçlerin hata zamanlarını tahmin etmek için yapılan deneysel
çalışmadır .Yeni sürecin değişikliklere gösterdiği olası
reaksiyonları da anlayabiliriz.”
Simülasyon
Bilgisayar simülatörleri
Bilimsel simülatörleri
Sosyal simülatörleri
Acil simülatörleri
Araç simülatörleri
Uçuş simülatörleri
Sürüş simülatörleri
Simülasyon oyunları
Araç simülasyon oyunları
On 10 Ekim, 22:09, Sinan ÜST <sinanus...@gmail.com> wrote:
Uygulama Yazılımlarının Çesitleri
1 Paket Uygulama Yazılımları (Applications packages), Tek Basına Kullanılan
Programlar (Standalone Programs), Birlestirilmis yazılımlar (Integrated software)
ve Takım Yazılımları (Software Suites):
Paket Uygulama Yazılımlar: Ev ve isyeri kullanıcılarına yani çok genis bir pazara hitap
etmek için hazırlanan yazılımlardır. Paket yazılımlar sonuçları açısından belirli islevleri
yerine getirmek için tasarlanan uygulama yazılımlarıdır. Bu yazılımlar hazır oldukları
için çok çesitli durumlarda hemen yararlı olabilecek sekilde tasarlanmıslardır. Paket
yazılımlar uzman programcılar tarafından hazırlanan ucuz yazılımlardır. Bu yazılımlar
günlük hayatta sıkça yapılan bazı isler için gerekli programları hazırlayarak belirli bir
ücret karsılıgında ya da ücretsiz olarak dagıtılabilen yazılımlardır. Paket uygulama
yazılımlarının belirili islevleri örnegin kelime islem, sunum, tablo olusturma ve yönetme
(spreadsheet) veya veri tabanı yaratma ve yönetmedir. Hazır paketler halinde olan bu
paket uygulama yazılımları çesitli sekillerde satın alınabilmektedirler. Bunlar tek
baslarına alınıp kullanılabildikleri gibi birlestirilmis ya da takım olarak da alınıp
kullanılabilmektedir.
*Tek Basına Kullanılan Programlar (Standalone Programs): Tamamı ile tek
basına kullanılabilen paket yazılımlardır. Microsoft WORD ve EXCEL bunlara örnektir.
Bu programlar tek baslarına satın alınıp ayrı ayrı bilgisayara yüklenebilen (INSTALL) ve
mükemmel bir sekilde çalısabilen programlardır. Ancak bu programlar tek tek alınıp
bilgisayara yüklenecek olurlarsa her program kendi kaynagını kullanacagından hafızada
fazla yer tutacaklardır. Halbuki Word ve Excel’in ortak olarak kullanabilecekleri
kaynakları vardır. Ayrı ayrı yüklendiklerinde ortak olan kaynaklarını
kullanamamaktadırlar. Bu da bir dezavantaj olusturmaktadır.
*Birlestirilmis Programlar (Integrated Programs): Birlestirilmis programlar
verimlilik programlarının (paket yazılımlarının) bütün fonksiyonlarını tek kolay kullanılır
program olarak yönetilebilme imkanı sunmaktadır. Birlestirilmis paket programlarından
birisi olan Microsoft WORKS genellikle yeni kullanıcılar için amaçlanan yazılımdır ve
basit verimlilik yazılımlarının kolay ögrenilebilen ve kolay kullanılabilen versiyonlarını
sunmaktadırlar. Modül denen bütün fonksiyonlar aynı arayüzü paylasarak modüller
arasında çabucak gidip gelmeyi de saglamaktadır. Microsoft WORKS yazılımının
içerisinde de WORD gibi kullanılabilen kelime islem, EXCEL gibi çalısabilen tablo
olusturma ve veritabanı gibi programlar içermektedir. Ancak birlestirilmis yazılımlar tek
basına kullanılabilen paket yazılımları gibi tek tek alınıp bilgisayara
yüklenememektedirler. Bunun baslıca nedeni de programlar arası gidip gelmeyi saglayan
modüllerin tek baslarına bilgisayara yüklenememesidir. Örnegin WORKS içinde çalısan
tablo programını tek basına satın alıp bilgisayarınıza yükleyip tek basına kullanılan paket
programlar gibi kullanmanız mümkün degildir. Halbuki Microsoft WORD bu imkanı
vermektedir.
4
*Takım Yazılımlar (Software Suites): Takım yazılımları birbirlerinin
kaynaklarını paylastıkları birbirine baglı paket programlardır ve kullanıcılara tipik bir ofis
ortamında islerini yerine getirme imkanı saglamak için tasarlanmıstır. Takım
yazılımlarının avantajları; bireysel uygulamaların ortak program kodlarını, arayüz
araçlarını, sürücülerini ve grafik kütüphanelerini paylasmalarıdır. Microsoft Office
(WORD, EXCEL, POWERPOINT vb), Corel WordPerfect Office 12, Lotus SmartSuite
takım yazılımlarına örnektir.
Birlestirilmis yazılımların tek paket yazılımlarına göre avantajları:
Birlestitilmis yazılımlar tek paket yazılımlarından çok daha ucuzdur.
Kullanılan komutlar birlestirilmis paket yazılımları arasında ortak oldugundan
kullanıcılara kolaylık saglamaktadır
Birlestirilmis paket yazılımlarında bir programdan digerine veri aktarımı tek paket
programlarına göre çok daha kolaydır.
2 Müsteriye Yönelik Yazılımlar (Tailor-made software):
Müsteriye Yönelik Yazılımlar: Bilgisayar programcıları ve yazılım mühendisleri
tarafından kurumların özel ihtiyaçlarını karsılamak için gelistirilen yazılımlardır. Bu
yazılımlar bazen de kurumların kendi içlerinde olusturdukları bilgisayar bölümü
tarafından da yazılabilmektedirler.Müsteriye yönelik yazılımlara genellikle ihtiyacı
karsılayacak hazır paket programlarının olmadıgı durumlarda gereksinim duyulmaktadır.
Özel olarak hazırlandıklarından genellikle çok pahalı yazılımlardır. Ancak bazen
organizasyonların ihtiyaçları o kadar çok uzmanlastırılmıs olabilmekte ki müsteriye
yönelik pahalı yazılımlardan baska alternatifleri bulunamamaktadır. Müsteriye yönelik
yazılımlar özel amaçlı yazılımlardır. Örnegin bir lisenin kayıt kabul islerinin
yapılabilmesinde kullanılan program ya da trafik ısıklarının kavsaklarda kontrolünü
saglamak için trafık kontrol bölümünün ihtiyaç duygugu yazılımlar. Trafik ısıklarının
kavsaklardaki konumları dolayısı ile herbirinin farklı bir isleyis sekli vardır. Bu nedenle
de her kavsak için baska bir yazılımın yapılması gerekmektedir.
Sensör
(algılayıcı)
araç harekelerine göre
ayarlanmıs sensörler
(algılayıcı) araçların
kavsaklarda olan trafik
ısıklarına geldigini
5
3 Genel amaçlı paketler
Genel amaçlı paketler bir çok hazır yazılmıs yazılımlardır. Bu yazılımlar herhangi özel
bir is için özellikle hazırlanan yazılımlar degildirler. Bazı veri tabanı paketleri, örnegin,
müsteriye yönelik yazılımların gelistirilmesinde kullanılabilmektedir. Genel amaçlı
paketler çok popular yazılımlardır çünkü bu yazılımların dokümanları (kılavuzları ve
uygulama örnekleri, vb) çok mükemmeldirler, programları iyice test edilmistir ve pahalı
olmayan yazılımlardır.
4. Genel Amaçlı Uygulama Yazılımları
Günümüzde bilgisayar sistemleri için gelistirilmis çok sayıda genel amaçlı uygulama
yazılımı mevcuttur. Bunların sayısı ve özellikleri her geçen gün hızla artmaktadır. Bu
yazılımlardan kisi ve kurumlarca en yaygın olarak kullanılanları; kelime islem
programları, elektronik hesap tablosu programları, sunum programları, dosya yönetim ve
veri tabanı yönetim programlarıdır.
Genel amaçlı uygulama programları dört ana gruba ayrılırlar. Bunlar:
e) Kisisel Verimlilik Programları (Personal Productivity Programs)
f) Multimedya ve Grafik Programları (Multimedia and Graphics Softwares)
g) _nternet Programları (Internet Programs)
h) Ev ve Egitim Programları (Home and Education Programs)
4.1 Kisisel Verimlilik Programları (Personal Productivity Programs)
Kisisel Verimlilik Programları kisilere islerini etkili, hızlı ve verimli yapabilmelerini
saglayan programlardırlar. Bu programlar: Kelime _slem Programları (Word processing),
Hesap Tablosu Programları (Spreadsheet), Sunum Programları (Presentation graphics),
Dosya Yöneticileri ve Veri Tabanı Yönetim Programları (Database)dır.
Kelime _slem Programları : Bilgisayarın, çok güçlü özellikleri olan bir daktilo
makinesi gibi kullanılması özelligini saglayan programlardır. Hazırlamak istediginiz
belgede grafik, tablo, resim, dipnot ve belgeyi birden fazla sütun halinde düzenlemek gibi
özellikleri saglarlar. Bu programlar diger genel amaçlı uygulama yazılımlarına oranla çok
daha yaygın kullanılmaktadır. Bazı kelime islemciler, masa üstü yayıncılık, elektronik
takvim, ve elektronik posta gibi özelliklere sahip olan entegre ofis sistemlerinin temelidir
(Word, WordStar, WordPerfect, PW-Professional Write, Lotus Word Pro gibi).
Hesap Tablosu Programları : Hesap tablosu programları bilgisayar sistemini son
derece özellikli bir elektronik hesap makinesine dönüstüren programlardır. En basit
özelligi verileri oldukları gibi tablo seklinde listelemek oldugu gibi, verileri alıp çesitli
türlerde grafiklere dönüstürme özelligine de sahiptirler (Excel, Lotus 123, Quattro Pro
gibi).
Sunum Programları : Belli bir konuda yapılan arastırmanın ve/veya hazırlanan
raporların sonuçlarını bilgisayar yardımıyla diger kisilere anlatmak için kullanılır. Sunum
genellikle bilgisayara baglı bulunan bir projeksiyon/data shov cihazı yardımıyla yapılır.
Bu uygulamalar her türlü grafik, ses ve video görüntülerinin kullanılmasına imkan verir
(Microsoft PowerPoint, Corel Presentations ve Lotus Freelance Graphics)
Dosya Yöneticileri ve Veri Tabanı Yönetim Programları : Büyük miktardaki
verileri depolayıp bu verilere hızlı bir erisim ve bu verilerden raporlar hazırlanmasına
imkan veren programlardır (Access, Database/Dbase, FoxBase/FoxPro, Oracle, File
Maker gibi).
Bu yazılımlar genellikle üretici firmalar tarafından birlestirilerek MS-Office, Star
Office(Sun), Open Office(ücretsiz) gibi tek bir ofis paketi halindedirler.
4.2 Multimedya ve Grafik Yazılımları (Multimedia and Graphics Softwares)
Çokluortam (Multimedia) Yazılımları: Bilgisayar tabanlı medya ile bütünlesik olarak
hazırlanırlar. Çoklu ortam yazılımları masaüstü yayınlarını (desktop publishing)
(QuarkXPress gibi) ve multimedya yetkili programlarını; boyama, çizme, ve animasyon
programlarını; görüntü-yazma programlarını (image-editing) (Photoshop gibi); Üç boyut
sunan programları (CAD: Copmuter Aided Design Programs); ses ve video programlarını
içerirler.
Bir multimedya sunumu Bitmap grafiklerini, vektör grafiklerini, yazılmıs resimleri,
3-boyutlu imgeleri, yazılmıs videoları, ve sentezlenmis seslerin bazılarını ya da tümünü
içermektedir.
Bilgisayarlar multimedya dosyalarını dijital dosyalar halinde kayderlerse sanat, fotograf,
video, ve seslerle çalısabilirler. Ancak bu dijital dosyaları kaydetmek için sabit diskte çok
fazla bos yere ihtiyaç duyulmaktadır. Multimedya dosyalarının hafızada çok yer
kaplamasını önlemek için de birçok program küçültme-büyültme algoritmalarını
(CODECS) kullanmaktadır.
Grafik Yazılımları: Grafik üreten yazılım paketleri fonksiyonlarına göre dört ana
türe ayrılırlar:
Grafikler ve çizimler, bazen is grafikleri olarak da adlandırılırlar
Boyama ve resim çizme programları
imge isleme programları
3-Boyutlu Program paketleri (Computer Aided Design (CAD))
Grafik dosyaları genellikle iki ana türden olusmaktadır. Bunların birincisi grafikleri
vektör grafikleri olarak temsil ederken ikinci ise imgeleri B_TMAP olarak sunmaktadır.
1- Vektör Grafikler
Vektör grafikleri ile çizgiler bilgisayara denklemler halinde kaydedilirler. Bunlar vektör
formatında belirtilirler ve bir baslangıç noktası, bir uzunluk ve bir de yönleri
bulunmaktadır. Vektör grafikleri herhangi bir çözünürlük kaybı olmadan kolaylıkla
degistirilebilmektedirler. Vektör grafigi formatındaki bir imge büyültüldügü zaman
imgeyi olusturan piksel sayısı da orantılı olarak büyümekte ve görüntüde herhangi bir
degisiklik olmamaktadır.
1 0
2- B_TMAP Grafikleri
Dizayın yazılımlarında Bitmap grafikleri imgeleri istenildigi gibi yönetmek için
kullanılmaktadırlar. Bu tür yazılımlar sık sık dijital kameralarla bilikte
kullanılmaktadırlar ve çekilen resimleri degistirme ve gelistirme imkanı tanımaktadır.
Bir Bitmap dosyası ekrandaki her pikseli bilgi içeren tek bir bit olarak temsil etmektedir.
Eger piksel renkli ise ilave bitlerin depolanmasına ihtiyaç vardır.
Bir bitmap imgesinde degisiklik yapılmak istenirse, yazılım bunu herbir zamana karsı bir
piksel hazırlayarak yapar. Eger imge büyültülürse, imgede bulunan piksel sayısı aynı
kalmaktadır. Bunun sonucu olarak da pikseller birbirlerinden ayrı düsmekte ve imgenin
taneli ve net olmayan bir görüntü almasına neden olmaktadır.
4.2.A _s grafik programları (Business graphics programs)
_s grafik programlarının karakteristik özellikleri asagıdaki gibidir:
Bu programlar verilerini kümeler halinde veritabanı veya tablo
programlarından getirtmektedirler.
Bu programlar çesitli grafik formatları sunmaktadırlar. Bunlar pie charts,
her çesit bar charts, çizgi grafikleri ve x-y grafikleridir.
Grafikleri etiketleyebilmekte, eksenler ve veriler yazılabılmektedir.
Grafiklerin ve çizimlerin çok daha iyi sunulabilmesi için genis renk ve
format alanı sunmaktadır
_s grafik yazılımlarının baslıca uygulama alanları:
yapılan istatistiklerin kolay anlasılır bir sekilde sunulmasında. Örnegin,
pie chart kullanarak bir sehirdeki degisik yas grubundaki nüfusun
dagılımını göstermek veya petrol fiyatlarının yıllara gore nasıl degistigini
çizgi grafigi kullanarak göstermek.
Matematiksel fonksiyonları çizmek
4.2.B Boyama ve resim çizme programları (Painting and drawing programs)
Resim programları küçücük noktalardan olusan ve herbirinin bilgisayar ekranında bir
piksele (pixcel) karsılık geldigi bitmap grafiklerini yaratmak için kullanılırlar.
Boyama ve resim çizme programlarının karakteristik özellikleri asagıdaki gibidir:
Çok genis kalem, firça ve çizi stili ve çok genis renk ve desen ile serbest elle
çizim yapabilme becerisi sunmaktadır.
Resimlerin içerisine istenildiginde eklenebilen standard sekiller sunmaktadır.
Seçimler genellikle fare ve ikonları kullanarak yapılabilmektedir.
1 1
Silmek, kopyalamak ve hareket ettirmek istediginiz yerleri isaretleyebilme
imkanı tanımak
tek bir pikseli zum yapabilme özelligini kullanarak degistirebilmek
Boyama ve resim çizme yazılımlarının baslıca uygulama alanları:
Ekran üzerinde resim yapmada kullanılıyor. Bu uygulama yaratıcı
olabilme sansı saglamaktadır. Bu resimlerin çıktıları alınabilmektedir.
Dökümanlar üzerinde kullanabilmek üzere örnek resimler üretmek için
kullanılıyor.
Resim programları yapılan çalısmaları Bitmap (BMP), Grafik Yerdegistirme Formatı
(GIF), PNG (Portable Network Graphıcs), JPEG(Joint Photographic Experts Group)
ve TIFF (Tagged Image File Format)formatlarında kaydetmektedir. Bu formatların
temel farklı özellikleri vardır (kodlama, sıkıstırma algoritmaları gibi).
Çizim programları bir objenin vektörel grafigini yaratmak için kullanılırlar. En önemli
çizim programları Macromedia Freehand ve Adobe Illustrator’dür. Bu programlar
PostScript dilini kullanarak dosyalarını kaydediyorlar.
PostScript (PS): PS resim programlarında kullanılan formatlardan oldukça farklıdır. PS,
Adobe Systems'in ortaya çıkardıgı bir yazıcı dilidir. Çesitli komutları kullanarak PS
anlayan bir yazıcıdan çok kaliteli çıktılar alınmasını saglar. PS grafik dosyaları EPS
(Encapsulated PostScript) formatında kaydedilirler.
5.4.2.3 3-Boyutlu (CAD) Programları
3-Boyutlu programlar grafiklere üç boyut kazandırmak için kullanılan programlardır. Bu
programlar sayesinde objeler istenildigi dogrultuda döndürülebiliyorlar. Bu programlar
bilgisayar destekli tasarım (CAD: computer aided design) ve bilgisayar destekli üretim
(computer aided manifacturing) amacına yönelik olarak hazırlanmıslar ve daha çok
mimaride ve ürün gelistirmede kullanılımaktadırlar. Bir bina ya da ürünün modelleri
bilgisayar ortamında olusturulur, ekrandaki görüntü gerektiginde döndürülerek
incelenebilir, kesitleri alınabilir, üzerinde testler yapılabilir vb. AutoCad belki de en
bilinen CAD/CAM programıdir.
CAD programlarının uygulama alanları:
Mimarlıkta binaların dizaynlarını yapak için kullanılırlar
Trafik kontrollerinde, yol kavsaklarının detaylı bir sekilde çizilmesinde
Mühendislikte her türlü çizim için, örnegin arabaların iç ve dıs dizaynını
yapmada
Hassas çizim isteyen hertürlü endstriyel çalısmalarda.
moda dizayınında
5.4.2.4 Resim/_mge Yazıcıları
_mge Yazıcı programları resim programlarının komplike halidir. Bunlar hem resmi
görüntüleme hem de resim/fotograf üzerinde istenilen degisiklikleri yapabilme imkanı
veren programlardır. Adobe Photoshop en yaygın kullanılan programdır.
5.4.2.5 Animasyon Programları
Animasyon programları tek bir GIF dosyası içinde birden çok ve belli bir sırada konmus
GIF'lerden (=sahne) olusur. Dosya içinde bulunan sahneler, sonsuz bir döngü içinde, hızı
ayarlanarak vb hareketlendirilebilir. Animasyon programları, web ortamlarının
vazgeçilmez yardımcı elemanlarıdır. Sayfalara dinamiklik ve görsellik katarlar.
Profesyonel animasyon programları animasyonun yaratılmasında ve kontrolünde çok
komplike aletler sunmaktadır. Bu dosyaları web üzerinden görebilmek için
Macromedia’nın FLASH PLAYER ya da SCHOCKWAWE PLAYER’e ihtiyaç
duyulmaktadır.
5.4.2.6 Radyo Programları
Ses dosyaları, çesitli standart ses formatlarında kaydedilen dijital ses dalga formatında,
dijital veri içermektedirler. Bu formatlar seslerin dijital olarak nasıl tanımlandıgını açıkça
belirtmekte ve bir çesit sıkıstırma (küçültme) teknigi ile dosyaların boyutlarını
küçültebilmektedirler. Bunlara örnek MP3 (ya da MPG-3). AU, WAV ve MIDI’dir.
5.4.2.7 Video Yazıcıları
Hareketli görüntü formatları, sahneleri arka arkaya (sinema filmi gibi) sürekli
gösterebilen formatlardır. Web üzerinde de kullanılan en önemli hareketli görüntü
formatları MPEG, AVI ve Quick Time'dır. Bunlar:
5.4.3 _nternet Programları (Internet Programs)
_nternet programları iletisim, ögrenme ve birbirini etkilemede kullanılan genel amaçlı
uygulama programlarıdır.
Eklektronik posta programı, bilgisayar agları ve Internet ortamında kullanıcıların
birbirleriyle mesajlasmalarını saglar. En yaygın kullanılan e-posta programları, Microsoft
Outlook, Microsoft Outlook Express, Netscape Messenger, Eudora ve Lotus Notes’dir.
Bununla birlikte MSN, web sayfası yazma programı ve video konferansı yapabilmek için
kullanılan programlar da örnek olarak verebilebilir.
5.4.4 Ev ve Egitim Programları (Home and Education Programs)
Egitim : Bilgisayarlar egitimde her geçen gün gittikçe artan bir oranda
kullanılmaktadır. Bugün piyasada olan programların çogu ögreticileriyle birliktedir, yani
program içindeki yardım menüsünde programın kullanım bilgileri bulunmaktadır.
Ansiklopedik bilgiler içeren, belli bir yer veya konuda hazırlanmıs olan tanıtıcı
programlar, yabancı dil veya herhangi bir dersle ilgili olarak yardımcı olmak üzere
hazırlanmıs, internette online veya asenkron egitim için hazırlanmıs programlar egitim
amaçlı programlardır.
Ev: Kisisel maliye ve vergi islerinde kullanılan programlar, ev ve çevre düzeni
yapan programlar ve oyunlar evde kullanılabilen programlardır. Bilgisayar oyunları
bilgisayara yüklenip bilgisayara karsı oynanılabildigi gibi günümüzde internet aracılıgı
ile karsılıklı oynanabilen oyunlar olarak da hayatımızda önemliki yerlersini almıslardır.
5 Ticari Yazılımlar
Yazılım türleri içinde en özel ve en islevsel olarak bilinen ticari yazılımlar, bilgisayar
teknolojilerinin son 10-15 yılda büyük bir hızla en küçük ofislere dahi girmesi nedeniyle
çok büyük bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmıs müsteriye yönelik yazılımlardır. Özellikle
bilgisayarla yapılan islemlerin önceki gibi elle yapılan islere nazaran son derece hızlı ve
kolay yapılması, hem maliyet hem de zaman tasarrufu saglaması, birçok isletmenin
kurulus ya da yenilenme dönemlerinde bilgisayar ve ticari yazılım çözümlerine
yönlenmesini hızlandırmıstır. Dahası, Internet´in ortaya çıkıp her geçen gün hayatımıza
girmesiyle, adeta bir devrim niteliginde olan yepyeni ticaret ve is yapma biçimleri
yaratarak (e-ticaret, e-is, e-pazarlama vs.) ekonomi ve is yasamını derinden etkiledi. Bu
sayede, is dünyasının kullandıkları ticari yazılımlardan beklentileri ve istekleri arttı,
yazılımların islev ve teknoloji yönlerinden daha da çesitlenmesini sagladı.
Ayrıca is dünyasında küresel rekabetin artması, pazarlama sorunları, güvenlik ihtiyacı
gibi nedenlerle ticari yazılımların sadece basit stok ve cari hesap takibi, muhasebe kaydı
yapıp faturalandırma yapması yetersiz görülmeye baslandı. En azından veri güvenligi,
tüm yeni isletim sistemlerine uyumluluk, uluslararası standartlar düzeyinde veri alısverisi
ve kurumsal yapının tüm süreçleri ile (üretim, finansman, müsteri iliskileri vs.) entegre
olabilme yetenegine sahip komplike ticari yazılımlar ön plana çıkmaya basladı. (Örnegin
bir firmanın tüm is akısının kapsayan web odaklı içerik yönetimi, sanal magaza, e-ticaret
vs yazılımları gibi)
Genel olarak ticari yazılımlar firma yöneticilerinin verilere dayalı karar alma, verilen
kararların takibi, yapılan islerin, varsa bayilerin ya da subelerin denetlenmesi, tedarik
agının hızı gibi çok sayıda sürece dinamik bir yapı kazandırıyor, zaman ve maliyet
avantajı getiriyor. Simdi kısaca, ticari yazılım alırken dikkat edilecek kimi detayları
inceleyelim.
Ticari Yazılım Satın Alırken Dikkat Edilecek Konular
Firmanın kendi kurumsal ihtiyaçlarına uygun yazılımlar tercih edilmelidir. Bunun
için yazılımda aradıgı ve bekledigi özellikler firmanın ayrıntılı olarak yapacagı bir
"beklenti analizi" ile belirlenmelidir.
Kullanılacak yazılımın güncel olması, kendisini yenileyen, güncellenebilen bir
yapıya sahip, tüm isletim sistemlerine ve hepsinden önemlisi yaptıgınız is ve
kurumsal ihtiyaçlarınıza tam entegre olabilecek bir esnekligi olması çok
önemlidir. Eski bir teknolojiye sahip ya da yenilenebilme yeteneginden yoksun
bir ticari yazılım, is akısınızda beklediginiz verim ve kolaylıgı getirmeyecektir.
_sinize uygun yazılım paketlerine yönelmelisiniz. Hizmet yogun bir is
yapıyorsanız, tedarik isi yapan bir firmanın tercih edebilecegi bir yazılıma
yönelmemelisiniz. Dogrudan müsteriye mal satan bir is süreciniz varsa, örnegin
sanal magaza yazılımları sizin için uygun olabilir. Yazılım üreten firmalar bu
nedenle degisik sektörlere uyumlu ve farklılasabilen sektörel yazılım çözümleri
üretmekteler. Bu çözümler arasında isinize uygun olanı seçmelisiniz
_lgilendiginiz yazılımın saglam bir yazılım üreticisi firma tarafından hazırlanmıs
olması çok önemlidir. Bu hem o firmanın yazılım çözümlerinin çok sayıda kurum
tarafından kullanılıyor olması nedeniyle yazılımın gelismeye açık olmasını saglar
hem de yazılımdaki kimi eksiklik ve eklemeler çok daha hızlı yerine
getirildiginden yazılımı kullanan firmaların istekleri daha hızlı yerine getirilir.
Satın aldıgınız ticari yazılımın, onu üreten yazılım firma tarafından teknik destek
hizmetlerinin verilmesi de çok önemlidir. Herhangi bir problem ve kullanım
bilgisi için yaygın ve etkili destek hizmeti verilen yazılım ürünlerini tercih
etmelisiniz.
Ve en önemlisi, kopya ya da korsan ticari yazılımlara uzak durmalısınız. Bilisim
suçlarının da içeren yeni ceza yasaları korsan yazılımları kullananları agır sekilde
cezalandırma hükümlerini barındırıyor. Cezai yönü bir yana, korsan ve tescili
olmayan yazılımlar destek hizmetlerinden yoksundur, içlerinde güvenliginiz için
çok sayıda güvenlik açıgı bulunan, hesap kontrolü ve nakit akısınızı tehlikeye
sokabilecek tehditler (ya da casus programlar) içerebilmektedir. Ayrıca bu
yazılımlar, onları üretenlerin beyinsel ve düsünsel emekleriyle olusmaktadır. Bu
ürünleri hiçbir yazılım bilgisi olmadan kopyalayıp satanlar hırsızlık
yapmaktadırlar. Kısaca korsan yazılımlarla, tescilli yazılımları tercih etme
konusunda verilecek karar etik yani ahlaksal bir karardır. Korsanı seçmis olanlar
dolaylı olarak hırsızlıgı da onaylamıs olmaktadır.
HARUN ÇELİK BİLGİSAYAR PROGRAMCILIĞI 2.SINIF İKİNCİ ÖĞRETİM
· YAZLIM:Bilgisayar donanımı ile kullanıcı arasında iletişimi sağlayan sanal parçalardır.
Yazılımlar kullanıcının zamandan tasarruf etmesini ve ihtiyaçlarının giderilmesi için kullanılır
· SİSTEM YAZILIMI:Bilgisayar sisteminin çalışması için gerekli olan temel yazılımlara denir hem donanımla donanım arasındaki ilişkiyi hem de kullanıcıyla kullanıcı arasında iletişimi sağlar
· BİOS YAZILIMLAR:Bilgisayardaki donanımın kullanılabilir ve kullanılamaz olduğunu denetleyen yazılımlardır
· METİN TABANLI İŞLETİM SİSTEMİ
· GRAFİK TABANLI İŞLETİM SİSTEMİ
· DESTERE YAZILIMLAR
· UYGULAMA YAZILIMLARI
· KELİME İŞLEMCİ(word)
· ELEKTRONİK HESAPLAMA VE TABLOLAMA(excel)
· VERİ TABANI(accsess,mysQl)
· VERİ SUNUMU
· EGLENCE
· GRAFİK İŞLEM
İLK DERSTE ÖGRENMİŞ OLDUGUMUZ ÖNEMLİ KONULARA KISACA DEGİNDİİK…
TALİP ÇELİK 103278006
Veritabanı yazılımları
Bu yazılımlar bir önceki bölümde anlatılan yazılımlara çok benzerler ancak
bunlar kullanımı çok daha kolay olan ve bilgiler üzerinde değişiklik yapmanın
çok daha kolay olduğu ve daha büyük uygulamalarda kullanılırlar. Örneğin bir
üniveristediki öğrenci kayıtları bir veri tabanını oluşturur ve bu verileri
görüp değişiklikler yapmak mümkündür
Kişisel Haberleşme Yazılımları
Bu tür yazılımlar
kullanarak Fax , Email ve benzeri mesajlar gönderilip alınabilir. Oldukça sıkça
kullanılan MS OUTLOOK EXPRESS uygulama yazılımı bu tür yazılımlara bir
örnektir.
|
Email ve benzeri mesaj göndermenin yanında bilgisayarlar kullanılarak görüntülü haberleşme de mümkündür. Telefon hatlarının hızına bağlı olarak verimliliği değişen bu uygulamalar özellikle son yıllarda yoğun şekilde kullanılmaya başlanmıştır (Video Conferencing). Görüntülü konuşmalarda iki taraftaki bilgisayarda da kamera, mikrofon ve hoparlörler bulunur. |
Arkadaşlar 11/10/2011 salı günü saat 5 e kadar örnekleri mesaj olarak
gruba gönderin.
* Herkese açık yazılımlar (Public Domain): Bu yazılımları yazanlar programların sınırsız kopyalanmasına ve kullanılmasına izin verirler. Programın aslının değiştirilmemesini isteyebilirler. Programlarının üçüncü kişilere parayla satılmasını istemezler. Ayrıca alınan dosya başka bir yerde kullanılacaksa yazarına bildirilmesi istenmektedir.
* Paylaşılabilir Yazılımlar (Shareware): Kullanıcı yazılımı belirli bir süre kullanmakta (1 hafta 15 gün 1 ay…) eğer beğenirse satın almaktadır. Bu tür yazılımlar ucuzdur. Bu tür yazılımlar farklı özelliklere sahip olabilmektedir.
*
o Bazı yazılımların deneme süresi bitmesine rağmen kullanılabilirler. Programın açılışında veya kullanırken bu programın kayıtlı bir yazılım olduğunu belirten mesajlar gelir.
o Bazı yazılımlar deneme süresi sonucunda kullanılamazlar.
o Bazı yazılımların deneme süresince tüm özellikleri kullanılmayabilir. Belirli bir miktar para ödedikten sonra tüm özelliklerine sahip olunabilir.
* Deneme Yazılımları (Tryware): Geliştirilmiş bir yazılımın tanıtım amacıyla piyasaya sürdüğü sınırlı olarak kullanılabilen yazılımlardır.
* Yama Yazılımları (Pathc): Bir yazılımın eksik yönlerinin saptanıp düzeltip güncellemek amacıyla piyasaya sürülen yazılımlardır.
* Posta kartı programları (Postcardware): Belirli günleri kutlamak amacıyla hazırlanan posta kartı yazılımlarıdır.
Kelime İşlem Programları :
Bilgisayarın, çok güçlü özellikleri olan bir daktilo makinesi gibi kullanılması özelliğini sağlayan programlardır. Hazırlamak istediğiniz belgede grafik, tablo, resim, dipnot ve belgeyi birden fazla sütun halinde düzenlemek gibi özellikleri sağlarlar. Bu programlar diğer genel amaçlı uygulama yazılımlarına oranla çok daha yaygın kullanılmaktadır. Bazı kelime işlemciler, masa üstü yayıncılık, elektronik takvim, ve elektronik posta gibi özelliklere sahip olan entegre ofis sistemlerinin temelidir(Word, WordStar, WordPerfect, PW-Professional
Dosya Yöneticileri ve Veri Tabanı Yönetim Programları
Büyük miktardaki verileri depolayıp bu verilere hızlı bir erişim ve bu verilerden raporlar hazırlanmasına imkan veren programlardır(Access, Database/Dbase, FoxBase/FoxPro, Oracle, File Maker gibi).
Bu yazılımlar genellikle üretici firmalar tarafından birleştirilerek MS-Office, Star Office(Sun), Open Office(ücretsiz) gibi tek bir ofis paketi halindedirler.
UYGULAMA YAZILIM ÖRNEKLERİ
Günümüzde bilgisayar sistemleri için geliştirilmiş çok sayıda genel amaçlı uygulama yazılımı mevcuttur. Bunların sayısı ve özellikleri her geçen gün hızla artmaktadır. Bu yazılımlardan kişi ve kurumlarca en yaygın olarak kullanılanları; kelime işlem programları, elektronik hesap tablosu programları, sunum programları, dosya yönetim ve veri tabanı yönetim programlarıdır.
Kelime İşlem Programları : Bilgisayarın, çok güçlü özellikleri olan bir daktilo makinesi gibi kullanılması özelliğini sağlayan programlardır. Hazırlamak istediğiniz belgede grafik, tablo, resim, dipnot ve belgeyi birden fazla sütun halinde düzenlemek gibi özellikleri sağlarlar. Bu programlar diğer genel amaçlı uygulama yazılımlarına oranla çok daha yaygın kullanılmaktadır. Bazı kelime işlemciler, masa üstü yayıncılık, elektronik takvim, ve elektronik posta gibi özelliklere sahip olan entegre ofis sistemlerinin temelidir(Word, WordStar, WordPerfect, PW-Professional Write gibi).
Hesap Tablosu Programları : Hesap tablosu programları bilgisayar sistemini son derece özellikli bir elektronik hesap makinesine dönüştüren programlardır. En basit özelliği verileri oldukları gibi tablo şeklinde listelemek olduğu gibi, verileri alıp çeşitli türlerde grafiklere dönüştürme özelliğine de sahiptirler(Excel, Lotus 123, Quattro Pro gibi).
Sunum Programları : Belli bir konuda yapılan araştırmanın ve/veya hazırlanan raporların sonuçlarını bilgisayar yardımıyla diğer kişilere anlatmak için kullanılır. Sunum genellikle bilgisayara bağlı bulunan bir projeksiyon/data shov cihazı yardımıyla yapılır. Bu uygulamalar her türlü grafik, ses ve video görüntülerinin kullanılmasına imkan verir.
Dosya Yöneticileri ve Veri Tabanı Yönetim Programları : Büyük miktardaki verileri depolayıp bu verilere hızlı bir erişim ve bu verilerden raporlar hazırlanmasına imkan veren programlardır(Access, Database/Dbase, FoxBase/FoxPro, Oracle, File Maker gibi).
Bu yazılımlar genellikle üretici firmalar tarafından birleştirilerek MS-Office, Star Office(Sun), Open Office(ücretsiz) gibi tek bir ofis paketi halindedirler.