Միայն մի խումբ ցեղապաշտ գործիչներ գերադասեցին հայության
15 views
Skip to first unread message
martines
Jan 19, 2011, 7:44:36 AM1/19/11
to ARMENISCHE LEGION
Հայ ժողովուրդը առաջին համաշխարհային պատերազմում կորցրեց իր դարավոր
հայրենիքի 90 տոկոսը և արևմտահայության զանգվածային կոտորածով ու
բռնագաղթով դատարկվեց պատմական հայրենիքը: Սփոփիչ էր Հայաստանի
Հանրապետության (1918-20թթ ) և Խորհրդային Հայաստանի կայացումը, որը
թեպետ գտնվում էր ԽՍՀՄ կազմում` Ստալինյան և Բոլշևիկյան դաժան
ճիրաններում, հայության հարատևման ու գոյության փարոսն էր հանդիսանում:
20-րդ դարասկզբին ծնված երկու համաշխարհային հրեշները` ֆաշիստներն ու
կոմունիստները վառեցին երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հրդեհը:
Խորհրդային Հայաստանը կոմունիստական ճամբարի երկիր էր և խորհրդային
բանակում կռվող հարյուր հազարավոր հայեր իրենց սուրբ արյունն էին հեղում
հանուն Ստալինի և կոմունիստական վարչակարգի գոյատևման համար` տալով
անվանի զորահրամանատարներ ու լեգենդար հերոսներ:
Ֆաշիստական Գերմանիան չէր կարող հաշվի չառնել հայության դիրքորոշումը
դեպի կոմունիստական Ռուսաստանը: եվ սև ամպեր էին կուտակվում հայության
գլխին, ֆաշիստները հայերին համարում էին հրեականացվաց ժողովուրդ, որը
ենթակա էր ստրկացման ու բնաջնջման:
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին ԽՍՀՄ-ից դուրս գտնվող մեկ ու
կես
միլիոն հայեր հայտնվել էին շատ նուրբ իրավիճակում: 1920 թվականից հետո
եվրոպայի, հյուսիսային Ամերիկայի, միջին արևելքի երկրների քաղաքացիներ
դարձաց հայերը պետք է ճշտեին իրենց դիրքորորոշումը պատերազմի հանդեպ:
Նրանք անհանգստացած էին նաև Խորհրդային Միությունում ապրող իրոնց
ազգակիցների ճակատագրով, որպեսզի 1915-1921թթ. աղետը նորից չկրկնվեր:
Ինչպես պետք է վարվեին հայերը գերմանացիներին անհրաժեշտ, իրենց
հնդեվրոպացիություն-արիականությունը փաստող` ֆաշիզմի
գաղափարախոսությանը
հարիր երաշխիքներ տալիս: Ռուսաստանի կազմի մեջ մտնող խորհրդային
Հայաստանը, բնական է այս ուղղությամբ ոչինչ չէր կարող ձեռնարկել:
Ազգային ավանդական կուսակցությունները տարբեր կարծիք ունեին այս
խնդրում:
Հնչակյան կուսակցությունը համաձայն էր խորհրդահայ վարչակարգին, որևե
խանգարող բան նրա դեմ չեր ցանկանում ձեռնարկել: Հնչակների կողմնակիցները
բացառապես բանվորներ էին և կուսակցությունը գործնականում աննշան էր:
Ռամկավար Ազատական կուսակցությունը, որը ֆինանսապես ամենահզորն էր, չէր
կարողանում իր հայացքները հարմարացնել մարքսիզմի հետ, բայց Հայաստանի
Ռուսաստանի կազմում լինելը դիտում էին երկրի գոյատևման հիմք` թուրքական
վտանգի հանդեպ: Դա նշանակում էր ոչինչ չձեռնարկել Մոսկվայի դեմ:
Դաշնակցությունը, որն ամենաժողովրդականն էր և մեծ դեր էր խաղում, խիստ
հակակոմունիստական ճանապարհ էր բռնել, բայց ԽՍՀՄ-ի փլուզումը նույնպես
չէր ուզում: Դաշնակցությունը հիշում էր 1917 թվականի քաոսը և գիտակցում
էին, որ միայն հայկական զինված ուժերը կարող էին դիմակայել թուրքական
ներխուժմանը` ԽՍՀՄ-ի անհապաղ փլուզման դեպքում: ՀՅԴ-ն խնդիր էր դարձրել
ԽՍՀՄ-ի հնարավոր հակառակորդների` Անգլիայի և Գերմանիայի հետ նախօրոք
կապի
և Երևանում ազգային բանակի ստեղծումը` Հայաստանի գոյությունը ապահովելու
համար: Գերմանիայի հետ գործակցությունը հնարավոր էր գերմանացիների հետ
հարյուրամյակների վաղեմություն ունեցող մշակույթային և հոգևոր
հարաբերությունների հիմքի վրա, չնայաց որ Գերմանական Ռայխը Առաջին
համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռազմական միության մեջ էր Օսմանյան
կայսրության և երիտթուրքերի հետ: 1940 թ-ի խնդիր այն էր, որ նոր
Գերմանիան` երրորդ Ռայխը, բռնապետություն էր և ընդամենը հանդուրժում էր
ժողովրդավար դաշնակցականներին: Ճնայած նրա անդամներից ոմանք վաղեմի
կապեր
ունեին Ռայխի բարձրաստիճան պաշտոնյաներից ոմանց հետ, նրանց համար օրինակ
էր ազատախոհ Անգլիան:
Ազգային կուսակցություններից ոչ մեկը չէր կարող բացահայտ սիրաշահել
ֆաշիզմին, քանի որ հարվածի տակ կդներ դաշնակից երկրներում ապրող
հայությանը և այնտեղ գործող իրենց կենտրոններին: Եվ ամենակարևոր
հանգամանքը այն էր, որ կուսակցությունները չունեին ազգայնական
ցեղապաշտական ավանդույթներ ու մտայնություն: Ըստ էության եվրոպահայ
համայնքը մնացել էր անառաջնորդ ու շվարած վիճակում:
Ֆաշիզմի հարվածից հայության այդ հատվածը կարողացան փրկել մի խումբ
անհատներ` ականավոր քաղաքագետներ, որոնք կերտում էին Հակաստանի
նորագույն
պատմությունը:
Առաջինը ՀՅԴ շեշտված ազգային դիմագիծ ունեցող գործիչներն էին` Դրաստամատ
Կանայանի գլխավորությամբ, ովքեր ֆաշստական գաղափարախոսության հետ ոչ մի
ընդհանուր բան չունենալով փորձում էին մանևրել դաշնակիցների և եռյակ
միության միջև: Դրաստամատ Կանայանը իր նախկին զինակիցների հետ մեկնեց
ռազմաճակատ, Գերմանացիների գրաված տարածքներում համոզեց հայերին
բացահայտ
չանցնել ոչ ռուսների, ոչ էլ գերմանացիների կողմը, այլ պահեն
չեզոքություն: Այս մտայնությամբ նա հատուկ բանագնաց ուղարկեց
Անդրկովկաս,
որպեսզի հայությունը չոգևորվի և չձեռնարկի հակառուսական քայլ: Հայ
ռազմագերիները երախտիքով են հիշում զորավարի հետ հանդիպումը Վիստրաուի
ճամբարում և Բեռլինում, որտեղ 2000 հայ ռազմագերիների հետ հանդիպման էր
եկել զորավարը գեներալ Վլասովի հետ: Հայրենակիցների հետ հանդիպումը
կարևոր նշանակություն ուներ, կազմավորվում էին ազգային լեգիոններ:
Լեգիոնակաների նպատակն էր փրկել Հայաստանը:
Երկրորդ շերտը համոզված ֆաշիստներ էին` ժամանակին Հիտլերի կյանքը
փրկած`
Բեռլինի ծխախոտի ֆաբրիկայի տնօրեն, քաղաքական շրջանակներում հայտնի,
նացիոնալ-սոցիալիստական կուսակցության միակ ոչ գերմանացի անդամ` Ալֆրեդ
Մուրադյանի առաջնորդությամբ: Ֆաշիստների հետ համագործակցած այս
քաղաքական
խմբավորումը միակն էր, որ իրոք ցանկանում ու հավատում էր Գերմանիայի
հաղթանակին և Հայաստանի ապագան տեսնում այդ հաղթանակի մեջ: Ֆաշիստ հայ
գործիչները մեծապես նպաստում էին հայերի հանդեպ վերաբերմունքի
ձևավորմանը: 1942 թվականին Ռայխը ճանաչեց հայերի արիական ռասային
պատկանելու հանգամանքը: Ֆաշիստական նրանց գործունեությունը բարենպաստ
պայմաններ ստեղծեց համակենտրոնացման ճամբարներում գտնվող հայ
ռազմագերիների համար:
նրանք հովանավորում էին ռազմագերիներին և նրանցից ստեղծում հայկական
լեգիոնը: Բեռլինում ստեղծեցին ՙՀայաստան՚ թերթը և ծավալում էին
ցեղապաշտական քարոզչություն: Այս քաղաքական շերտի ամենամեծ
ծառայությունը
այն էր, որ հաջողացրեց հայկական լեգիոնի ստեղծումը, որը Գերմանիայի
հաղթանակի դեպքում պիտի տեղափոխվեր Հայաստան: Համակենտրոնացման
ճամբարներում հայտնված Հայ ռազմագերիներն իրենց այլազգի բախտակիցների
դառը ճակատագրին չարժանանալու և չոչնչանալու համար առաջին հերթին
պարտական են հենց այս մարդկանց:
Երրորդ քաղաքական խումբը հայցեղակրոններն էին Գարեգին Նժդեհի
գլխավորությամբ: Գերմանական ֆաշիզմը նույնպես ցեղապաշտական
գաղափարախոսություն էր, այսքանով միայն կար ընդհանրություն: Սակայն
հիմքում նժդեհականությունը և գերմանական ցեղամոլությունը էապես տարբեր,
հակոտնյա երևույթներ էին: Դեռևս մինչև Մուսոլինիի և Հիտլերի գաղափարների
ձևավորումը արեգին Նժդեհը Լեռնահայաստանում իրականացնում էր
ցեղապաշտական
քաղաքականություն, դրա արտահայտությունն են նրա Սյունիքյան շրջանի
ոգեղեն
քարոզները, ելույթները, հրամանագրերը, նամակները, ստեղծած գայլավաշտերը,
ռազմական ամբողջ կառույցը: Նժդեհի ազգայնականությունը չէր հենվում
այլամերժությամբ ազգային ինքնահաստատման վրա: Զբաղված լինելով
ինքնապաշտպանական կռիվներով նա չհասցրեց այն վերածել ամփոփ ու վերջավոր
գաղափարախոսության: Գերմանական ֆաշիզմը խարսխված էր գերմանական
ռասայական բացառիկության, այլ ազգերից ՙկենսական տարածքներ՚ կորզելու,
հրեատյացության վրա: Նմանությունը, ընդհանրությունը արտաքին էր, ձևական,
անվանական ( երկու դեպքում էլ խոսվում էր ցեղապաշտության մասին), իսկ
տարբերությունը` խորքային ու էական, ազգի (ցեղի) հանդեպ Նժդեհյան ՍԻՐՈՒՆ
համեմատելի չէր այլ ազգերի հանդեպ ֆաշիստական ԱՏԵԼՈՒԹՅՈՒՆԸ: Նժդեհն էլ
ֆաշիզմի հետ հարաբերությունները կառուցեց նպատակ ունենալով ոչ միայն
ապահովել Եվրոպահայությանը և հայ ռազմագերիներին, այլև սերմանել արիական
ոգեղենություն հայության մեջ: Երբևե հայրենիք վերադարձող
ռազմագերիներին,
որ խորհրդային վարչակարգի պատճառով մեկուսացված էին, ներարկել ազգային
արմատներից չկտրվելու, սեփական արժեքը գիտակցելու, հայոց արիականության
զուլալ գաղափարները:
Դրաստամատ Կանայանի, Ալֆրեդ Մուրադյանի և Գարեգին Նժդեհի երբեմն
ընդհարվող խմբերի միասնական ջանքերի շնորհիվ Գերմանիայի զավթաց
տարացքներում ապահովագրվեց հայությունը: Ոչ մի մարգարե անշուշտ չէր
կարող
պնդել, թե Հիտլերը չի հաջողացնի իրականացնել իր աշխարհակալ ծրագիրը,
ուստի այդ մի քանի քաղաքական ազգայնական գործիչները չվարանեցին նետվել
ամենավտանգավոր տեղերը, բայց, ի պատիվ իրենց` այս անգամ ոչ թե օտարի
շահերի համար, այլ իրենց` հայության: Նրանք հաշվել էին բոլոր
տարբերակները և այդ տարբերակներից յուրաքանչյուրում գործելու կերպը:
Լեգիոնը կազմված էր հայ ռազմագերիների կյանքը փրկելու և Ստալինգրադի
անկման դեպքում թուրքիայի հարձակման ժամանակ Հայաստանը ապահովելու
հաշվարկով, հակառուսական և հակագերմանական ելույթները պահածոյացվել էին
այս կամ այն կողմի հարվածից խուսափելու համար:
Ի հակադրություն նրանց հայության առաջնորդների մեծ մասը ազգին մղեց
հակաֆաշիստական պայքարի, որի արդյունքը համաշխարհային պատերազմի ելքի
համար շոշափելի չէր կարող լինել, սակայն շոշափելի եղան մի բուռ մնացած
ազգի համար: Միայն մի խումբ ցեղապաշտ գործիչներ գերադասեցին հայության
շահերը գերագույնը ճանաչել և չմասնակցելով երկու համաշխարհային
հրեշների`
ֆաշիզմի և կոմունիզմի վառած հրդեհին, խուսափել ազգի համար ճակատագրական
հետևանքներից:
հայրենիքի 90 տոկոսը և արևմտահայության զանգվածային կոտորածով ու
բռնագաղթով դատարկվեց պատմական հայրենիքը: Սփոփիչ էր Հայաստանի
Հանրապետության (1918-20թթ ) և Խորհրդային Հայաստանի կայացումը, որը
թեպետ գտնվում էր ԽՍՀՄ կազմում` Ստալինյան և Բոլշևիկյան դաժան
ճիրաններում, հայության հարատևման ու գոյության փարոսն էր հանդիսանում:
20-րդ դարասկզբին ծնված երկու համաշխարհային հրեշները` ֆաշիստներն ու
կոմունիստները վառեցին երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հրդեհը:
Խորհրդային Հայաստանը կոմունիստական ճամբարի երկիր էր և խորհրդային
բանակում կռվող հարյուր հազարավոր հայեր իրենց սուրբ արյունն էին հեղում
հանուն Ստալինի և կոմունիստական վարչակարգի գոյատևման համար` տալով
անվանի զորահրամանատարներ ու լեգենդար հերոսներ:
Ֆաշիստական Գերմանիան չէր կարող հաշվի չառնել հայության դիրքորոշումը
դեպի կոմունիստական Ռուսաստանը: եվ սև ամպեր էին կուտակվում հայության
գլխին, ֆաշիստները հայերին համարում էին հրեականացվաց ժողովուրդ, որը
ենթակա էր ստրկացման ու բնաջնջման:
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին ԽՍՀՄ-ից դուրս գտնվող մեկ ու
կես
միլիոն հայեր հայտնվել էին շատ նուրբ իրավիճակում: 1920 թվականից հետո
եվրոպայի, հյուսիսային Ամերիկայի, միջին արևելքի երկրների քաղաքացիներ
դարձաց հայերը պետք է ճշտեին իրենց դիրքորորոշումը պատերազմի հանդեպ:
Նրանք անհանգստացած էին նաև Խորհրդային Միությունում ապրող իրոնց
ազգակիցների ճակատագրով, որպեսզի 1915-1921թթ. աղետը նորից չկրկնվեր:
Ինչպես պետք է վարվեին հայերը գերմանացիներին անհրաժեշտ, իրենց
հնդեվրոպացիություն-արիականությունը փաստող` ֆաշիզմի
գաղափարախոսությանը
հարիր երաշխիքներ տալիս: Ռուսաստանի կազմի մեջ մտնող խորհրդային
Հայաստանը, բնական է այս ուղղությամբ ոչինչ չէր կարող ձեռնարկել:
Ազգային ավանդական կուսակցությունները տարբեր կարծիք ունեին այս
խնդրում:
Հնչակյան կուսակցությունը համաձայն էր խորհրդահայ վարչակարգին, որևե
խանգարող բան նրա դեմ չեր ցանկանում ձեռնարկել: Հնչակների կողմնակիցները
բացառապես բանվորներ էին և կուսակցությունը գործնականում աննշան էր:
Ռամկավար Ազատական կուսակցությունը, որը ֆինանսապես ամենահզորն էր, չէր
կարողանում իր հայացքները հարմարացնել մարքսիզմի հետ, բայց Հայաստանի
Ռուսաստանի կազմում լինելը դիտում էին երկրի գոյատևման հիմք` թուրքական
վտանգի հանդեպ: Դա նշանակում էր ոչինչ չձեռնարկել Մոսկվայի դեմ:
Դաշնակցությունը, որն ամենաժողովրդականն էր և մեծ դեր էր խաղում, խիստ
հակակոմունիստական ճանապարհ էր բռնել, բայց ԽՍՀՄ-ի փլուզումը նույնպես
չէր ուզում: Դաշնակցությունը հիշում էր 1917 թվականի քաոսը և գիտակցում
էին, որ միայն հայկական զինված ուժերը կարող էին դիմակայել թուրքական
ներխուժմանը` ԽՍՀՄ-ի անհապաղ փլուզման դեպքում: ՀՅԴ-ն խնդիր էր դարձրել
ԽՍՀՄ-ի հնարավոր հակառակորդների` Անգլիայի և Գերմանիայի հետ նախօրոք
կապի
և Երևանում ազգային բանակի ստեղծումը` Հայաստանի գոյությունը ապահովելու
համար: Գերմանիայի հետ գործակցությունը հնարավոր էր գերմանացիների հետ
հարյուրամյակների վաղեմություն ունեցող մշակույթային և հոգևոր
հարաբերությունների հիմքի վրա, չնայաց որ Գերմանական Ռայխը Առաջին
համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռազմական միության մեջ էր Օսմանյան
կայսրության և երիտթուրքերի հետ: 1940 թ-ի խնդիր այն էր, որ նոր
Գերմանիան` երրորդ Ռայխը, բռնապետություն էր և ընդամենը հանդուրժում էր
ժողովրդավար դաշնակցականներին: Ճնայած նրա անդամներից ոմանք վաղեմի
կապեր
ունեին Ռայխի բարձրաստիճան պաշտոնյաներից ոմանց հետ, նրանց համար օրինակ
էր ազատախոհ Անգլիան:
Ազգային կուսակցություններից ոչ մեկը չէր կարող բացահայտ սիրաշահել
ֆաշիզմին, քանի որ հարվածի տակ կդներ դաշնակից երկրներում ապրող
հայությանը և այնտեղ գործող իրենց կենտրոններին: Եվ ամենակարևոր
հանգամանքը այն էր, որ կուսակցությունները չունեին ազգայնական
ցեղապաշտական ավանդույթներ ու մտայնություն: Ըստ էության եվրոպահայ
համայնքը մնացել էր անառաջնորդ ու շվարած վիճակում:
Ֆաշիզմի հարվածից հայության այդ հատվածը կարողացան փրկել մի խումբ
անհատներ` ականավոր քաղաքագետներ, որոնք կերտում էին Հակաստանի
նորագույն
պատմությունը:
Առաջինը ՀՅԴ շեշտված ազգային դիմագիծ ունեցող գործիչներն էին` Դրաստամատ
Կանայանի գլխավորությամբ, ովքեր ֆաշստական գաղափարախոսության հետ ոչ մի
ընդհանուր բան չունենալով փորձում էին մանևրել դաշնակիցների և եռյակ
միության միջև: Դրաստամատ Կանայանը իր նախկին զինակիցների հետ մեկնեց
ռազմաճակատ, Գերմանացիների գրաված տարածքներում համոզեց հայերին
բացահայտ
չանցնել ոչ ռուսների, ոչ էլ գերմանացիների կողմը, այլ պահեն
չեզոքություն: Այս մտայնությամբ նա հատուկ բանագնաց ուղարկեց
Անդրկովկաս,
որպեսզի հայությունը չոգևորվի և չձեռնարկի հակառուսական քայլ: Հայ
ռազմագերիները երախտիքով են հիշում զորավարի հետ հանդիպումը Վիստրաուի
ճամբարում և Բեռլինում, որտեղ 2000 հայ ռազմագերիների հետ հանդիպման էր
եկել զորավարը գեներալ Վլասովի հետ: Հայրենակիցների հետ հանդիպումը
կարևոր նշանակություն ուներ, կազմավորվում էին ազգային լեգիոններ:
Լեգիոնակաների նպատակն էր փրկել Հայաստանը:
Երկրորդ շերտը համոզված ֆաշիստներ էին` ժամանակին Հիտլերի կյանքը
փրկած`
Բեռլինի ծխախոտի ֆաբրիկայի տնօրեն, քաղաքական շրջանակներում հայտնի,
նացիոնալ-սոցիալիստական կուսակցության միակ ոչ գերմանացի անդամ` Ալֆրեդ
Մուրադյանի առաջնորդությամբ: Ֆաշիստների հետ համագործակցած այս
քաղաքական
խմբավորումը միակն էր, որ իրոք ցանկանում ու հավատում էր Գերմանիայի
հաղթանակին և Հայաստանի ապագան տեսնում այդ հաղթանակի մեջ: Ֆաշիստ հայ
գործիչները մեծապես նպաստում էին հայերի հանդեպ վերաբերմունքի
ձևավորմանը: 1942 թվականին Ռայխը ճանաչեց հայերի արիական ռասային
պատկանելու հանգամանքը: Ֆաշիստական նրանց գործունեությունը բարենպաստ
պայմաններ ստեղծեց համակենտրոնացման ճամբարներում գտնվող հայ
ռազմագերիների համար:
նրանք հովանավորում էին ռազմագերիներին և նրանցից ստեղծում հայկական
լեգիոնը: Բեռլինում ստեղծեցին ՙՀայաստան՚ թերթը և ծավալում էին
ցեղապաշտական քարոզչություն: Այս քաղաքական շերտի ամենամեծ
ծառայությունը
այն էր, որ հաջողացրեց հայկական լեգիոնի ստեղծումը, որը Գերմանիայի
հաղթանակի դեպքում պիտի տեղափոխվեր Հայաստան: Համակենտրոնացման
ճամբարներում հայտնված Հայ ռազմագերիներն իրենց այլազգի բախտակիցների
դառը ճակատագրին չարժանանալու և չոչնչանալու համար առաջին հերթին
պարտական են հենց այս մարդկանց:
Երրորդ քաղաքական խումբը հայցեղակրոններն էին Գարեգին Նժդեհի
գլխավորությամբ: Գերմանական ֆաշիզմը նույնպես ցեղապաշտական
գաղափարախոսություն էր, այսքանով միայն կար ընդհանրություն: Սակայն
հիմքում նժդեհականությունը և գերմանական ցեղամոլությունը էապես տարբեր,
հակոտնյա երևույթներ էին: Դեռևս մինչև Մուսոլինիի և Հիտլերի գաղափարների
ձևավորումը արեգին Նժդեհը Լեռնահայաստանում իրականացնում էր
ցեղապաշտական
քաղաքականություն, դրա արտահայտությունն են նրա Սյունիքյան շրջանի
ոգեղեն
քարոզները, ելույթները, հրամանագրերը, նամակները, ստեղծած գայլավաշտերը,
ռազմական ամբողջ կառույցը: Նժդեհի ազգայնականությունը չէր հենվում
այլամերժությամբ ազգային ինքնահաստատման վրա: Զբաղված լինելով
ինքնապաշտպանական կռիվներով նա չհասցրեց այն վերածել ամփոփ ու վերջավոր
գաղափարախոսության: Գերմանական ֆաշիզմը խարսխված էր գերմանական
ռասայական բացառիկության, այլ ազգերից ՙկենսական տարածքներ՚ կորզելու,
հրեատյացության վրա: Նմանությունը, ընդհանրությունը արտաքին էր, ձևական,
անվանական ( երկու դեպքում էլ խոսվում էր ցեղապաշտության մասին), իսկ
տարբերությունը` խորքային ու էական, ազգի (ցեղի) հանդեպ Նժդեհյան ՍԻՐՈՒՆ
համեմատելի չէր այլ ազգերի հանդեպ ֆաշիստական ԱՏԵԼՈՒԹՅՈՒՆԸ: Նժդեհն էլ
ֆաշիզմի հետ հարաբերությունները կառուցեց նպատակ ունենալով ոչ միայն
ապահովել Եվրոպահայությանը և հայ ռազմագերիներին, այլև սերմանել արիական
ոգեղենություն հայության մեջ: Երբևե հայրենիք վերադարձող
ռազմագերիներին,
որ խորհրդային վարչակարգի պատճառով մեկուսացված էին, ներարկել ազգային
արմատներից չկտրվելու, սեփական արժեքը գիտակցելու, հայոց արիականության
զուլալ գաղափարները:
Դրաստամատ Կանայանի, Ալֆրեդ Մուրադյանի և Գարեգին Նժդեհի երբեմն
ընդհարվող խմբերի միասնական ջանքերի շնորհիվ Գերմանիայի զավթաց
տարացքներում ապահովագրվեց հայությունը: Ոչ մի մարգարե անշուշտ չէր
կարող
պնդել, թե Հիտլերը չի հաջողացնի իրականացնել իր աշխարհակալ ծրագիրը,
ուստի այդ մի քանի քաղաքական ազգայնական գործիչները չվարանեցին նետվել
ամենավտանգավոր տեղերը, բայց, ի պատիվ իրենց` այս անգամ ոչ թե օտարի
շահերի համար, այլ իրենց` հայության: Նրանք հաշվել էին բոլոր
տարբերակները և այդ տարբերակներից յուրաքանչյուրում գործելու կերպը:
Լեգիոնը կազմված էր հայ ռազմագերիների կյանքը փրկելու և Ստալինգրադի
անկման դեպքում թուրքիայի հարձակման ժամանակ Հայաստանը ապահովելու
հաշվարկով, հակառուսական և հակագերմանական ելույթները պահածոյացվել էին
այս կամ այն կողմի հարվածից խուսափելու համար:
Ի հակադրություն նրանց հայության առաջնորդների մեծ մասը ազգին մղեց
հակաֆաշիստական պայքարի, որի արդյունքը համաշխարհային պատերազմի ելքի
համար շոշափելի չէր կարող լինել, սակայն շոշափելի եղան մի բուռ մնացած
ազգի համար: Միայն մի խումբ ցեղապաշտ գործիչներ գերադասեցին հայության
շահերը գերագույնը ճանաչել և չմասնակցելով երկու համաշխարհային
հրեշների`
ֆաշիզմի և կոմունիզմի վառած հրդեհին, խուսափել ազգի համար ճակատագրական
հետևանքներից:
martines
Jan 20, 2011, 2:05:46 AM1/20/11
to ARMENISCHE LEGION
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages