Istanbul'un Semt Isimleri & Farkli Dillerde Istanbul
ALI RIZA ATAER
From: Sami Akbaba
Subject: İstanbul un semt isimleri
Date: Wed, 21 Nov 2007 15:24:23 +0200
Semt Isimleri
Aksaray: Fatih’in sadrazami İshak Pasa, İc Anadolu Bolgesi’ndeki Aksaray’i ele gecirdikten sonra orada yasayan bolge insanlarini bugunku Aksaray semtinin bulundugu yere gonderir. Aksaraylilar da semte adlarini verirler.
Ahirkapi: Marmara Denizi’nin kiyisinda yer alan yedi ahir kapisindan birisi olan bu semte, Padisah atlarinin bulundugu has ahirin yaninda yer aldigi icin Ahirkapi ismi verildi.
Asiyan: kus yuvasi
Asiyan: Gunumuzdeki ismini sair Tevfik Fikret’in burada bulunan, Farsca’da kus yuvasi anlamina gelen ‘Asiyan’ isimli evinden aliyor.
Baglarbasi: Semt, en unlu bag ve bahcelerin bir donem burada yer almasindan dolayi bu adla aniliyor.
Bebek: Semtin isminin nereden geldigi konusunda iki rivayet bulunuyor. Bunlardan ilki, Fatih Sultan Mehmet’in bolgeyi korumasi icin gonderdigi bolukbasinin Bebek lakapli olmasi. Digeri ise padisahin semtteki bahcesinde gezerken yilan gorup korkan sehzadesine bebek demesi ve bundan sonra bahcesinin bebek bahcesi olarak anilmasi.
Besiktas: İlk gorus, semtin ismini Barbaros Hayrettin Pasa’nin gemilerini baglamak icin diktirdigi bes tastan aldigi yonunde. Digeri ise bir papazin burada yaptigi kiliseye Kudus’ten getirdigi besik tasini koydugu ve ismin buradan geldigi yonunde.
Beyazit: Sultan İİ. Beyazit’in buraya kendi ismiyle anilacak bir kulliye yaptirmasindan sonra semt, Beyazit olarak anilmaya basladi.
Beyoglu: Semtin isminin nerden geldigi konusunda cesitli rivayetler bulunuyor. Bunlardan ilkine gore, İslamiyet’i kabul edip burada oturmaya baslayan Pontus Prensinden adini aliyor semt. Digerine goreyse, ‘Bey Oglu’ diye anilan Venedik Prensinin burada oturmasindan geliyor semtin adi. Son bir rivayet de, burada oturan Venedik elcisine, yazismalarda, “Beyoglu” diye hitap edilmesinden semtin bu adla anildigini soyluyor.
Bakirkoy: Bizanslilarin ‘Makri Hori’ dedikleri semt, 14. yuzyilda Osmanlilarin eline gecince ‘Makrikoy’ adini aldi. 1925′te ulusal sinirlar icindeki yabanci kokenli adlarin degistirilmesi sirasinda Ataturk’un istegiyle semt Bakirkoy adini aldi.
Bostanci: Semt, adini eskiden her turlu meyve ve sebzenin yetistirildigi bostanlardan biri olmasindan aliyor.
Depremde catlayan kapi Catladikapi: Bizans zamaninda yapilan surlarin Sidera adi bir verilen kapisi, 1532 tarihinde meydana gelen depremde catlayinca, hem semt hem de kapi Catladikapi olarak anilmaya basladi.
Cemberlitas: Bizans’in en onemli meydanlarindan Constantinus Forumu’nun bulundugu yerdeki buyuk sutunlardan birisi olan Cemberlitas, semte adini verdi.
Cengelkoy: Eskiden gemi capalari bu koyde yapildigi icin isminin buradan geldigi tahmin ediliyor.
Ciksalin: Guzel manzarali, genis bir cevreye hakim olan bolgeye, halk arasinda “cik, salin” denilmeye baslandi.
Eminonu: Osmanli doneminde carsidaki esnafi denetleme yetkisi ‘Emin’lere aitti. Semt, adini burada bulunan ‘Gumruk Eminligi’nden aliyor.
Ferikoy: Semt adini Sultan Abdulmecit ve Abdulaziz donemlerinde yasayan Madam Feri’den aliyor. Bolgede bulunan genis topraklar padisah tarafindan Madam Feri’nin esine bagislanmisti. Ama esi olunce semt onun ismiyle anilmaya baslandi.
Galata: Gala, Rumca da “sut” anlamina geliyor. Bir rivayete gore Galata’nin adi semtteki suthanelere gonderme yapilarak turetildi. Baska bir goruse gore ise İtalyanca ‘denize inen yol’ anlamina gelen ‘galata’ kelimesi dusunulerek bu isim verildi.
Horhor: Fatih’te bulunan semt, adini Horhor cesmesinden aliyor. Rivayete gore Fatih Sultan Mehmet bolge civarinda yururken yerin altindan su sesleri duyar ve yanindakilere, “Buraya bir cesme yapin baksaniza ‘hor hor’ su sesleri geliyor” der ve buraya bir cesme yapilir. Cesme de semt de Horhor ismiyle anilmaya baslar.
Okmeydani: Fetih Ordusu kusatmanin bir kismini burada kurulan karargâhta gecirmis. Semtin ismi de boylelikle Okmeydani olarak kalmis.
Sisli: Sis yapimiyla ugrasan ve Sisciler diye anilan bir ailenin burada bir konagi oldugu ve ‘Siscilerin Konagi’nin zamanla degisiklige ugrayarak ‘Sislilerin Konagi’ hâline gelmesiyle semtin adinin Sisli
olarak kaldigi anlatiliyor.Saskinbakkal: Henuz yerlesimin olmadigi donemlerde yaz gunleri denizden yararlanmak icin bolgeye gelenlere bir bakkal dukkani acildigini gorenler, burada is yapilmayacagini dusunerek bakkala “saskin bakkal” yakistirmasi yaptilar. Bundan sonra da semt Saskinbakkal olarak anilmaya baslandi.
Sutluce: Bugun Sutluce semtinin oldugu yerde Sut Menbat isimli bir Rum koyu vardi. Koyun bir kosesindeki bakir bir kadin heykelinin memelerinden su akar; bu suyun, kadinlarin sutunu cogalttigina
inanilirdi. Bundan dolayi semt, Sutluce olarak anilir oldu.Tahtakale: Sozluk anlami ‘kale alti’ olan Taht-el-kale’nin bozulmasiyla Tahtakale’ye donusen semtin, Mercan ya da Beyazit dolaylarindaki eski sur benzeri yapinin asagi kotunda yer aldigi icin bu ismi
aldigi tahmin ediliyor.Taksim: Osmanli zamaninda sucularin; suyu, halka taksim ettikleri yer, Taksim olarak anilmaya baslandi.
Tesvikiye: Sultan Abdulmecit’in bir mahalle kurulmasi icin tesvikte bulundugu semtin adi Tesvikiye olarak kaldi. Bu durumu, Harbiye Karakolu ile Rumeli ve Valikonagi Caddelerinin kesistigi kavsakta bulunan iki
tas belgeleliyor.Unkapani: Bazi satis yerlerinde Arapca’da ‘Kabban’ adini tasiyan buyuk teraziler bulundugundan, buralari Kapan adini tasirdi. Sahiline bugday ve arpa yuklu gemiler demirlediginden, semt bu adi aldi.
Uskudar: Bizans devrinde, Skutari denilen asker kislalari, sehrin bu yakasinda yer aldigi icin semt Skutarion diye aniliyordu. Bu isim zamanla Uskudar’a donustu.
Veliefendi: Hipodrom bir zamanlar Seyhulislam Veli Efendi’nin sahibi oldugu topraklar uzerinde kuruldugundan semtin adi Veli Efendi’yle aniliyor.
Farkli Dillerde Istanbul
Istanbul’un pek cok dilde cok farkli isimleri bulunuyor.
Grekce: Vizantion
Latince: Bizantium, Antoninya, Alma Roma, Nova Roma
Rumca: Konstantinopolis, İstinpolin, Megali Polis, Kalipolis
Slavca: Cargrad, Konstantingrad
Vikingce: Miklagord
Ermenice: Vizant, Stimbol, Esdambol, Eskomboli
Arapca: Bizantiya, el-Mahsura, Kustantina el-uzma
Selcuklular zamaninda: Konstantiniyye, Mahrusa-i Konstantiniyye, Stambul
Osmanlica’da: Dersaadet, Deraliyye, Mahrusa-i Saltanat, Istanbul, İslambol, Daru’s-saltanat-i Aliyye, Asitane-i Aliyye, Daru’l-Hilafetu’l Aliye, Payitaht-i Saltanat, Dergah-i Mualla, Sudde-i Saadet.
Turkiye 'nin En Kalabalik Hukuk, Kultur ve Sanat Portallarindan
ARATAER_HUKUK_KULTUR_SANAT_PORTALI'na Hosgeldiniz.
UYELIK ICIN, ar_a...@hotmail.com adresine UYELIK konulu
mail atmaniz yeterlidir.
Bize mail atin:
arataer_hukuk__ku...@googlegroups.com
Daha fazla secenek icin,
http://groups.google.com/group/arataer_hukuk__kultur_sanat_portali?hl=tr
adresinde bu grubu ziyaret edin.
ULKEMIZIN KALKINMASI ICIN BASTA FRANSIZ URUNLERI OLMAK UZERE YABANCI MALLARI ALMAYALIM, 869 BARKODU ILE BASLAYAN TURK MALI KULLANALIM.
MSN Spaces ile web günlüğünüze doğrudan e-posta gönderin. Fıkraları, fotoğrafları ve daha fazlasını karşıya yükleyin. Ücretsiz! Ücretsiz!