My Story with Mordechai Kedar Twenty Years Ago
Arab Academics
Greetings of knowledge, culture, achievement, and history,
About twenty years ago, I was working as a translator at the Qatari Ministry of Foreign Affairs, while also serving as President of the International Association of Arab Translators and Linguists (WATA). During a summer vacation that I spent in Palestine, an incident occurred that later sparked widespread controversy within the association's forums.
When I returned to Qatar, I was surprised to discover that Dr. Mordechai Kedar had registered as a member of the WATA forums and had participated in discussions and comments. As soon as the news spread, a wave of anger erupted among some members. Accusations were directed at me personally. Some accused me of betrayal, others accused me of collaboration, and some even claimed that I had arranged his membership in advance.
The truth is that I had nothing to do with his registration. Nor would my principles have allowed me to secretly bring anyone into the association's forums. However, I also did not believe in closing the door to dialogue or avoiding intellectual confrontation. I believed then, and I still believe today, that ideas should be confronted with ideas, arguments with arguments, and that civilized dialogue is more effective than exclusion and hostility.
It is true that Mordechai Kedar is known for political and intellectual positions with which I fundamentally disagree. It is also true that he represents a narrative that stands in opposition to the narrative of my people and my cause. Nevertheless, I believed that his presence in a forum of discussion provided an opportunity to challenge his views through knowledge, logic, and reason.
I tried to defend this principle at the time, but the atmosphere of anger and agitation was overwhelming. There was significant pressure from members and from the association's leadership to ban him from the forums. Ultimately, it was impossible to ignore the will of the majority.
Twenty years later, I remain committed to the same principle. I believe that one can disagree with an opponent without losing one's values, and confront an adversary without abandoning one's humanity. I believe in dialogue, in intellectual confrontation, and in the power of ideas.
Today, I continue to engage openly with Israelis. I debate them openly, disagree with them openly, and defend the rights of my people openly. For many years, I have carried the Palestinian narrative to audiences around the world and have advocated for the rights of my people in academic, cultural, and media circles.
The fact that thousands of Israelis have joined my networks does not mean that I have abandoned my cause, nor does it mean normalization. Rather, it means that I have succeeded in reaching audiences that were once difficult to reach. In recent days, thousands of Israeli academics and researchers have joined my networks. I see this as an opportunity for influence, dialogue, and the direct presentation of the Palestinian narrative.
I have often said: Do not strike your enemy when he is wounded or lying on the ground. Dignity is indivisible, and ethics are not reserved only for friends; they are tested most severely during conflict and disagreement.
For many years, I have chosen the path of knowledge, dialogue, and civilized confrontation. I may be right at times and wrong at others, but I remain convinced that reason is stronger than hatred, that knowledge outlasts noise, and that one can defend one's people and homeland without sacrificing one's humanity.
This is my story with Mordechai Kedar twenty years ago. It is also the story of my belief in dialogue and civilized confrontation, even under the most difficult circumstances.
Amer Al Azem
Thinker and Leader
June 6, 2026
הסיפור שלי עם מרדכי קידר לפני עשרים שנה
ברכות של ידע, תרבות, הישגים והיסטוריה,
לפני כעשרים שנה עבדתי כמתרגם במשרד החוץ של קטר, ובאותה תקופה כיהנתי גם כנשיא האגודה הבינלאומית למתרגמים ולבלשנים ערבים (WATA). במהלך חופשת קיץ שביליתי בפלסטין התרחש אירוע שעורר מאוחר יותר סערה גדולה בפורומים של האגודה.
כאשר חזרתי לקטר, הופתעתי לגלות כי ד"ר מרדכי קידר נרשם כחבר בפורומים של WATA והחל להשתתף בדיונים ובתגובות. ברגע שהדבר נודע, התעורר זעם בקרב חלק מהחברים. האשמות רבות הופנו כלפיי באופן אישי. היו שהאשימו אותי בבגידה, אחרים האשימו אותי בשיתוף פעולה, וחלקם אף טענו שאני הוא זה שסידר את הצטרפותו לפורום.
האמת היא שלא היה לי כל קשר לרישומו, ולא תיאמתי את הצטרפותו. יתרה מזאת, העקרונות שלי לא היו מאפשרים לי לפעול בדרך חשאית כזו. עם זאת, גם לא האמנתי בסגירת דלתות בפני דיאלוג או בהימנעות מעימות אינטלקטואלי. האמנתי אז, ואני מאמין גם היום, שיש להתמודד עם רעיונות באמצעות רעיונות, עם טיעונים באמצעות טיעונים, ושדיאלוג תרבותי ואינטלקטואלי יעיל יותר מהדרה ומהסתה.
נכון שמרדכי קידר ידוע בעמדות פוליטיות ואינטלקטואליות שאני חולק עליהן באופן יסודי. נכון גם שהוא מייצג נרטיב המנוגד לנרטיב של עמי ולמאבק הלאומי שלי. למרות זאת, סברתי כי נוכחותו בזירת דיון מעניקה הזדמנות להתמודד עם רעיונותיו באמצעות ידע, היגיון וחשיבה ביקורתית.
באותם ימים ניסיתי להגן על העיקרון הזה, אך אווירת הכעס וההסתה הייתה חזקה מאוד. חברים רבים וכן הנהלת האגודה דרשו לחסום אותו מהפורומים. בסופו של דבר לא ניתן היה להתעלם מרצון הרוב.
עשרים שנה לאחר מכן אני עדיין מחויב לאותו עיקרון. אני מאמין שאפשר לחלוק על יריב מבלי לאבד את הערכים שלנו, ואפשר להתמודד עם אויב מבלי לאבד את האנושיות שלנו. אני מאמין בדיאלוג, בעימות אינטלקטואלי ובכוחם של רעיונות.
כיום אני ממשיך לקיים שיח גלוי עם ישראלים. אני מתווכח איתם בגלוי, חולק עליהם בגלוי ומגן על זכויות עמי בגלוי. במשך שנים רבות נשאתי את הנרטיב הפלסטיני לקהלים ברחבי העולם ופעלתי למען זכויות העם הפלסטיני במסגרות אקדמיות, תרבותיות ותקשורתיות.
העובדה שאלפי ישראלים הצטרפו לרשתות שלי אינה אומרת שוויתרתי על עמדותיי או על זכויות עמי. משמעות הדבר היא שהצלחתי להגיע לקהלים שבעבר היה קשה להגיע אליהם. בימים האחרונים הצטרפו לרשתות שלי אלפי אקדמאים, חוקרים ואנשי מקצוע ישראלים. אני רואה בכך הזדמנות להשפיע, לנהל דיאלוג ולהציג את הנרטיב הפלסטיני באופן ישיר.
נהגתי לומר תמיד: אל תכה את אויבך כאשר הוא פצוע או מוטל על הקרקע. כבוד אינו ניתן לחלוקה, ומוסר אינו מיועד רק לחברים; הוא נבחן דווקא ברגעי מחלוקת ועימות.
במשך שנים רבות בחרתי בדרך של ידע, דיאלוג ועימות תרבותי ואינטלקטואלי. ייתכן שלעתים צדקתי ולפעמים טעיתי, אך אני עדיין משוכנע שהתבונה חזקה יותר מהשנאה, שהידע נשאר זמן רב יותר מהרעש, ושאפשר להגן על עמך ועל מולדתך מבלי לאבד את אנושיותך.
זהו סיפורי עם מרדכי קידר לפני עשרים שנה. זוהי גם סיפורו של האמון שלי בדיאלוג ובעימות תרבותי ואינטלקטואלי, גם בתנאים הקשים ביותר.
עאמר אל־עזם
הוגה דעות ומנהיג
6 ביוני 2026
تحية العلم والثقافة والإنجاز والتاريخ،
قبل عشرين عاماً تقريباً، كنت أعمل مترجماً في وزارة الخارجية القطرية، وكنت في الوقت نفسه رئيساً للجمعية الدولية للمترجمين واللغويين العرب (واتا). وخلال إجازة صيفية قضيتها في فلسطين، وقع حدث أثار جدلاً واسعاً داخل منتديات الجمعية، وما زلت أتذكر تفاصيله حتى اليوم.
عندما عدت إلى قطر، فوجئت بأن الدكتور مردخاي كيدار قد سجل عضواً في منتديات واتا وشارك ببعض التعليقات والمداخلات. وما إن انتشر الخبر حتى اشتعلت موجة من الغضب بين عدد من الأعضاء، وبدأت الاتهامات تنهال عليّ شخصياً. اتهمني البعض بالخيانة، واتهمني آخرون بالعمالة، وادعى بعضهم أنني كنت وراء انضمامه إلى المنتدى وأنني مهدت لذلك مسبقاً.
الحقيقة أنني لم أكن وراء تسجيله، ولم أرتب لانضمامه، ولم تكن أخلاقي تسمح لي بأن أمارس عملاً كهذا في الخفاء. لكنني في الوقت نفسه لم أكن أؤمن بإغلاق أبواب الحوار أو الهروب من المواجهة الفكرية. كنت أعتقد أن الأفكار تُواجه بالأفكار، وأن الحجة تُواجه بالحجة، وأن الحوار الحضاري أكثر فاعلية من الصراخ والإقصاء.
صحيح أن مردخاي كيدار معروف بمواقفه الفكرية والسياسية التي أختلف معها جذرياً، وصحيح أنه يمثل سردية معادية لشعبي ولقضيتي الوطنية، لكنني كنت أرى أن وجوده في ساحة الحوار يمنحنا فرصة لمناقشة أفكاره وكشف تناقضاتها بالحجة والمنطق والمعرفة.
حاولت يومها أن أدافع عن هذا المبدأ، لكن أجواء الغضب والتحريض كانت قوية، وكان هناك ضغط كبير من أعضاء ومجلس إدارة الجمعية لاتخاذ قرار بحظره. وفي نهاية المطاف لم يكن من الممكن تجاهل إرادة الأغلبية.
بعد عشرين عاماً ما زلت أتمسك بالمبدأ نفسه. أؤمن أن الإنسان يستطيع أن يختلف مع خصمه دون أن يفقد أخلاقه، وأن يواجه عدوه دون أن يتخلى عن إنسانيته. أؤمن بالحوار، وأؤمن بالمواجهة الحضارية، وأؤمن بأن الفكر يُهزم بالفكر، لا بالإلغاء.
واليوم، وبعد كل هذه السنوات، ما زلت أخاطب الإسرائيليين علناً، وأناقشهم علناً، وأختلف معهم علناً، وأدافع عن شعبي وحقوقه علناً. لقد أمضيت سنوات طويلة أحمل الرواية الفلسطينية إلى مختلف أنحاء العالم، وأدافع عن حقوق شعبي في المحافل الأكاديمية والثقافية والإعلامية.
إن انضمام آلاف الإسرائيليين إلى شبكاتي لا يعني أنني تخلّيت عن قضيتي، ولا يعني أنني طبّعت مع الاحتلال، بل يعني أنني نجحت في الوصول إلى مجتمع كان من الصعب الوصول إليه. خلال الأيام الماضية انضم آلاف الأكاديميين الإسرائيليين إلى شبكاتي، ومن بينهم أكاديميون وباحثون من جامعات ومؤسسات معروفة. وأنا أرى في ذلك فرصة للتأثير والحوار ونقل الرواية الفلسطينية مباشرة إلى الآخر.
لطالما قلت: لا تضرب عدوك وهو جريح أو ملقى على الأرض. فالكرامة لا تتجزأ، والأخلاق لا تُمارس مع الأصدقاء فقط، بل تُختبر أيضاً في لحظات الخلاف والصراع.
لقد اخترت منذ سنوات طويلة طريق الكلمة والمعرفة والحوار والمواجهة الحضارية. وقد أخطئ وقد أصيب، لكنني ما زلت أؤمن أن العقل أقوى من الكراهية، وأن المعرفة أبقى من الضجيج، وأن الإنسان يستطيع أن يدافع عن وطنه وشعبه دون أن يفقد احترامه لنفسه.
هذه هي قصتي مع مردخاي كيدار قبل عشرين عاماً، وهي في الوقت نفسه قصة إيماني بالحوار والمواجهة الحضارية حتى في أصعب الظروف.
عامر العظم
المفكر والقائد
6 يونيو 2026