Fwd: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Πέμπτη 27 Δεκεμβρίου 2018
Grigoris Κounnamas
Το Κυπριακό είναι θέμα ΕΙΣΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΟΧΗΣ ενός Ανεξάρτητου Κράτους ,μέλους των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης . ===============================================================================================================================
===============================================================================================================================
Η συμφωνία για τον East Med αναβαθμίζει γεωστρατηγικά την Κύπρο και την Ελλάδα και δημιουργεί νέα ενεργειακά δεδομένα στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου
Η ΕΔΕΚ χαιρετίζει το κλείσιμο της συμφωνίας για τον αγωγό EastMed.
Η κατασκευή του αγωγού East Med αποτελούσε πάγιο αίτημα του κόμματος.
Η θετική αυτή εξέλιξη αναβαθμίζει γεωστρατηγικά την Κύπρο και την Ελλάδα και δημιουργεί νέα ενεργειακά δεδομένα στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου.
Γραφείο Τύπου
Λευκωσία, 20 Δεκεμβρίου 2018
Η ΕΔΕΚ επαναφέρει τη σταθερή θέση της για την ανάγκη διαμόρφωσης μιας κοινής γραμμής Ελλάδας και Κύπρου με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση του τουρκικού επεκτατισμού
Τα όσα αναφέρονται στο άρθρο τέως Προέδρου της ΕΔΕΚ, Γιαννάκη Ομήρου στην εφημερίδα Ο Φιλελέυθερος για την μη έλευση του πυραυλικού συστήματος S-300 και τα οποία αποτελούν ουσιαστικά βιωματική εμπειρία του κ. Ομήρου, είναι ιδιαίτερα σημαντικά και αποκαλυπτικά δεδομένου ότι δυστυχώς τα ίδια πρόσωπα που προαποφάσισαν την μη έλευση των πυραύλων στη συνέχεια ήσαν από τους ουσιαστικούς υποστηρικτές και προωθητές τόσο της αποδοχής του Σχεδίου Ανάν όσο και της αδρανοποίησης του Δόγματος Ενιαίου Αμυντικού Χώρου Ελλάδας και Κύπρου και της αναστολής των προγραμματισμένων καθιερωμένων ετήσιων στρατιωτικών ασκήσεων που διεξάγονταν.
Με αυτή την ευκαιρία και με αφορμή τις συνεχώς κλιμακούμενες τουρκικές προκλήσεις σε Αιγαίο και Κύπρο, η ΕΔΕΚ επαναφέρει τη σταθερή θέση της για την ανάγκη διαμόρφωσης μιας κοινής γραμμής Ελλάδας και Κύπρου με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση του τουρκικού επεκτατισμού.
Η γραμμή αυτή θα πρέπει να στηρίζεται στους εξής πυλώνες:
- τον πολιτικό, με συγκεκριμένες δράσεις στα Η.Ε και την ΕΕ,
- τον ενεργειακό, με περαιτέρω αναβάθμιση των τριμερών συνεργασιών και προώθηση της ολοκλήρωσης του ενεργειακού προγράμματος της Κυπριακής και Ελληνικής Δημοκρατίας και
- τον στρατιωτικό με επανενεργοποίηση του δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου και της αυξημένης ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας στην Κύπρο τόσο αριθμητικά όσο και σε επίπεδο οπλισμού.
Λευκωσία, 23 Δεκεμβρίου 2018
- Το φάντασμα των S-300 πάνω από την Κύπρο
- Από τους S-300 στο φυσικό αέριο
- Πάλι θυμήθηκε τους S-300 της Ελλάδας ο Ερντογάν
Δυστυχώς, ο θόρυβος της μηχανής του στρατιωτικού ελικοπτέρου που μας μετέφερε στο Πεντάγωνο ήταν τόσο δυνατός, που καμιά συνομιλία δεν ήταν εφικτή. Το μόνο για το οποίο κατορθώσαμε να συνεννοηθούμε ήταν ότι, μόλις φτάναμε στο Υπουργείο θα ανεβαίναμε στο Γραφείο του Υπουργού, για να μιλήσουμε για τη σύσκεψη. Δυστυχώς, όταν το ελικόπτερο προσγειώθηκε στο ελικοδρόμιο του Πενταγώνου ήταν ήδη αργά.
Στο σημείο αυτό και ενώ στη σύσκεψη επικρατούσε παγωμάρα, ο Πρωθυπουργός Σημίτης διέκοψε φανερά εκνευρισμένος τον Πρόεδρο Κληρίδη. Η σύσκεψη φαινόταν να κινδυνεύει να τιναχτεί στον αέρα.
Ακολουθεί συζήτηση για τις νέες ημερομηνίες στην άφιξη των πυραύλων. Ο Πρόεδρος Κληρίδης αναφέρει ότι του δημιουργείται η εντύπωση ότι η Ελληνική Κυβέρνηση πήρε απόφαση για τη μη έλευση των πυραύλων.
Στη συνέχεια ο Πρωθυπουργός αναπτύσσει πολιτικά επιχειρήματα γιατί δεν πρέπει να υπάρξει επιμονή στη μεταφορά των πυραύλων στην Κύπρο, με κυριότερα, τις διεθνείς αντιδράσεις, την στρατιωτικοποίηση του Κυπριακού και τις δυσκολίες για την ενταξιακή πορεία της Κύπρου.
Και συνέχισε: Λέτε να μεταφερθούν οι πύραυλοι στην Κύπρο και να μην αναπτυχθούν. Δεν μπορούμε όμως να είμαστε καθόλου βέβαιοι ότι δεν θα κτυπήσουν οι Τούρκοι. Στην Τουρκία επικρατεί πολιτική αστάθεια και αβεβαιότητα και συνεπώς υπάρχει ένα πολιτικό κλίμα που ευνοεί επιθετικές ενέργειες. Οι πύραυλοι, έστω και αποθηκευμένοι, θα αποτελούν μια συνεχή εστία έντασης. Σε ό,τι αφορά την ενταξιακή πορεία της Κύπρου, διαφωνώ ότι δεν θα επηρεαστεί, επειδή ο χρόνος ένταξης θα είναι το 2004-2005.
Θα το εγείρουν οι Γερμανοί, οι Γάλλοι, οι Βρετανοί και άλλοι και θα εμποδίσουν την ένταξη. Σε κάθε περίπτωση οι επιπτώσεις θα είναι αρνητικές από τη μεταφορά και εγκατάσταση των πυραύλων στην Κύπρο. Και κάτι άλλο. Στις 11 και 12 Δεκεμβρίου θα έλθετε στη Βιέννη για τη Σύνοδο Κορυφής.
Πρωθυπουργός Σημίτης: Δεν συμφωνείτε να δηλώσετε ότι θα έλθουν στην Ελλάδα;
Πρόεδρος Κληρίδης: Όχι, διότι θα φανεί ότι ενδώσαμε.
Πρωθυπουργός Σημίτης: Αν έλθουν τα Ηνωμένα Έθνη, το Συμβούλιο Ασφαλείας και πουν ότι η θητεία της Ειρηνευτικής Δύναμης θα ανανεωθεί, μόνο αν δεν έλθουν οι πύραυλοι; Συμφωνώ ότι δεν πρέπει να φανεί διάσταση μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας. Μπορεί να έχουμε διαφορετικές εκτιμήσεις αλλά δεν θέλουμε να αφήσουμε μόνη την Κύπρο. Ο φόβος μας όμως είναι ότι θα οδηγηθούμε σε περιπέτειες. Στόχος ήταν να δοθεί ένα μήνυμα με τους πυραύλους. Και το μήνυμα δόθηκε.
Γλ.Κληρίδης: Θα γίνει πόλεμος…
Στη συνέχεια ο Πρόεδρος Κληρίδης επιχειρηματολογεί, διαφωνώντας με τον Πρωθυπουργό Σημίτη για τα όσα είχε αναφέρει για την στρατιωτική πτυχή του θέματος. Ακολουθεί ένας ιδιαίτερα ενδιαφέρων διάλογος μεταξύ Σημίτη και Κληρίδη.
Πρωθυπουργός Σημίτης: Τι θα συμβεί αν οι Τούρκοι στείλουν αεροπλάνα για υπερπτήσεις πάνω από τη Λευκωσία;
Πρόεδρος Κληρίδης: Θα τους καταγγείλουμε στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Πρωθυπουργός Σημίτης: Δεν θα επηρεαστεί ο τουρισμός σας;
Πρόεδρος Κληρίδης: Θα το αντέξουμε. Η οικονομία μας είναι ισχυρή.
Πρωθυπουργός Σημίτης: Και αν οι Τούρκοι προχωρήσουν σε κάποιας μορφής χερσαία επιχείρηση, για να καταλάβουν εδάφη; Τι θα γίνει;
Πρόεδρος Κληρίδης: Θα γίνει πόλεμος!
Ο Σημίτης άκουσε με έκπληξη και έκδηλη ταραχή τη χωρίς δισταγμούς αναφορά του Κληρίδη για πόλεμο και περιορίστηκε να αναφωνήσει επαναλαμβάνοντας δις το ερώτημα: «Πόλεμος;».
«Επιχείρημα προς τους Τούρκους για επίθεση»
Στη συνέχεια, μετά που είχα επανειλημμένα ζητήσει το λόγο, τελικά μου δόθηκε για να απαντήσω στα όσα ο Πρωθυπουργός ανέφερε για τους πυραύλους. Εξήγησα ότι τα οχήματα που θα μετέφεραν τους πυραύλους, δεν ήταν βέβαια μήκους 100 μέτρων και εξέφρασα απορία πώς ήταν δυνατό να υπάρχει μια τέτοια εντύπωση. Πρόσθεσα ότι, εν πάση περιπτώσει, το θέμα της εγκατάστασης των πυραύλων ήταν συμβατική υποχρέωση των Ρώσων, οι οποίοι είχαν μελετήσει τα πάντα και δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα, ούτε στη διακίνηση των οχημάτων, ούτε στην ασφαλή εγκατάσταση του πυραυλικού συστήματος. Ρωσικό προσωπικό θα παραλάμβανε τους πυραύλους, θα τους μετέφερε και θα τους εγκαθιστούσε.
Στη συνέχεια, υπέδειξα με μεγάλη λεπτομέρεια ότι παρά τις αδυναμίες στην αντιαεροπορική προστασία της Κύπρου, η Εθνική Φρουρά διέθετε αρκετά αξιόλογη και σύγχρονη αντιαεροπορική προστασία. Εξέθεσα ένα προς ένα τα αντιαεροπορικά συστήματα και το βεληνεκές τους.
«Ως Υπουργός Άμυνας της Δημοκρατίας κατά τους τελευταίους δέκα μήνες γνωρίζετε ότι πρόβαλα και διακήρυξα κατ’ επανάληψη την προσήλωση τόσο τη δική μου όσο και ευρύτερα της Κυβέρνησης στο αδιαπραγμάτευτο και αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα της Κύπρου να οργανώνει την άμυνα της ως κράτος ανεξάρτητο, ισότιμο μέλος της Διεθνούς Κοινότητας.
» Οι τελευταίες εξελίξεις που οδήγησαν στην απόφαση ματαίωσης της εγκατάστασης του ρωσικού πυραυλικού συστήματος στην Κύπρο, θεωρώ ότι επέφεραν σοβαρό τραυματισμό στην άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στον κορυφαίο και ζωτικό τομέα της άμυνας, που συνιστά θεμελιακό πυλώνα στον αγώνα του λαού μας για ελευθερία και δικαίωση.
» Κατόπιν τούτων και μετά και την απόφαση του Κ.Σ. ΕΔΕΚ για αποχώρηση από την Κυβέρνηση, σας υποβάλλω την παραίτησή μου.
» Εύχομαι και προσδοκώ ότι παρά τις σημερινές δυσκολίες η υπόθεση της άμυνας της Κύπρου θα διαφυλαχθεί και το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου, ως κορυφαία επιλογή του Ελληνισμύ
Την ημέρα που ξέσπασαν οι συγκρούσεις: Η 21η Δεκεμβρίου 1963 μέσα από τα επίσημα κυβερνητικά ανακοινωθέντα
Του ΠΕΤΡΟΥ ΠΑΠΑΠΟΛΥΒΙΟΥ
Τα επίσημα κυβερνητικά ανακοινωθέντα από το Αρχείο Ανακοινωθέντων του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών στη Λευκωσία, δείχνουν το κλίμα που επικρατούσε στην Κύπρο την 21η Δεκεμβρίου 1963, και περιγράφει σειρά περιστατικών που ξέσπασαν απανωτά στο νησί.
Πυροβολισμοί με ένα νεκρό
Αστυνομική ανακοίνωσις: Περί την 2:10 πρωινήν ώραν της σήμερον, αστυνομική περίπολος ανέκοψε αριθμόν Τουρκοκυπρίων εις την οδόν Ερμού, παρά τον Σύλλογον «Ολυμπιακός», και εζήτησεν παρ’ αυτών τας ταυτότητάς των προς έλεγχον. Ούτοι ηρνήθησαν να παρουσιάσουν ταύτας, αντ’ αυτού δε ήρχισαν να φωνάζουν ότε συνεκεντρώθησαν πολλοί Τούρκοι και ηκολούθησε αναταραχή. Ενώ οι αστυνομικοί προσεπάθουν να επιβάλουν την τάξιν, άγνωστος εκ του πλήθους ήνοιξε πυρ κατ’ αυτών. Οι αστυνομικοί επυροβόλησαν τότε προς την κατεύθυνσιν του προσώπου το οποίον επυροβόλει κατ’ αυτών και απεσύρθησαν διά να καλέσουν ενισχύσεις. Αύται αφίχθησαν εντός βραχέος χρονικού διαστήματος ότε η κατάστασις ετέθη υπό έλεγχον.
Αργότερον εις την σκηνήν του επεισοδίου ευρέθη νεκρός ο εκ Λευκωσίας Ζεκκή Χαλήλ, ηλικίας 25 ετών. Σοβαρώς τραυματισμένη ευρέθη ωσαύτως η Σαλιχέ Χασάν, ωσαύτως εκ Λευκωσίας, ήτις διεκομίσθη εις το Γενικόν Νοσοκομείον Λευκωσίας όπου αργότερον υπέκυψεν εις τα τραύματά της.
Περί την 3:20 π.μ. καθ’ ον χρόνον η Αστυνομία ευρίσκετο εις την σκηνήν του επεισοδίου, εξ αυτοκινήτου διερχομένου διά της οδού Ερμού ηνοίχθη πυρ δι’ αυτομάτου όπλου αποτέλεσμα του οποίου υπήρξεν ο τραυματισμός Έλληνος αστυνομικού. Οι αστυνομικοί ανταπέδωσαν το πυρ. Το εν λόγω αυτοκίνητον ανευρέθη αργότερον εγκαταλελειμένον εις μικράν απόστασιν εκ της σκηνής του επεισοδίου. Τούτο υπέστη ζημίας εκ σφαίρας.
Την 5:30 π.μ. οι Μάξιμος Γεωργίου και Ενβέρ Μεχμέτ, αμφότεροι εκ Λευκωσίας, ευρέθησαν τραυματισμένοι πλησίον της οδού Ερμού και μετεφέρθησαν εις το Γενικόν Νοσοκομείον Λευκωσίας.
Επίθεση στη συνοδεία υπουργού
Αστυνομική ανακοίνωσις: Περί την 9:50 π.μ. περιπολικόν αυτοκίνητον της Αστυνομίας συνοδεύον τον υπουργόν Συγκοινωνιών και Έργων, όστις μετέβαινεν δι’ εργασίαν εις το Τμήμα Δημοσίων Έργων, υπέστη επίθεσιν διά ράβδων, λίθων και φιαλών υπό μεγάλου αριθμού μαθητών του Τουρκικού Λυκείου εις την οδόν Ιλαρίωνος. Τα αυτοκίνητα ανεκόπησαν και οι μαθηταί επρόκειτο να επιβούν του αστυνομικού αυτοκινήτου και να αφοπλίσουν τους αστυνομικούς ότε οι αστυνομικοί έρριψαν τρεις πυροβολισμούς. Αποτέλεσμα τούτων υπήρξεν ο ελαφρύς τραυματισμός δύο μαθητών. Εντός της πόλεως διεξάγονται περιπολίαι, η κατάστασις δε ευρίσκεται υπό έλεγχον.
Ριπές κατά αυτοκινήτων
Ανακοίνωσις της Χωροφυλακής: Περί την μεσημβρίαν της σήμερον, καθ’ ον χρόνον Ελληνοκύπριος εκ Λυθροδόντα εταξίδευε διά του αυτοκινήτου του επί της οδού Λουρουτζίνας – Ιδαλίου, εις τι σημείον έξωθι του χωρίου Λουρουτζίνα δέκα περίπου άγνωστοι διέταξαν τούτον να σταματήση. Ούτος δεν εσταμάτησε και συνέχισε τον δρόμον του, ότε ερρίφθησαν κατ’ αυτού πυροβολισμοί. Ο εν λόγω Ελληνοκύπριος ετραυματίσθη ελαφρώς εις το πρόσωπον και μετηνέχθη εις το Γενικόν Νοσοκομείον Λευκωσίας διά νοσηλείαν.
Ωσαύτως περί την μεσημβρίαν της σήμερον, καθ’ ον χρόνον Τουρκοκύπριος εταξίδευε δι’ αυτοκινήτου ταξί μετά της οικογενείας του εις Λευκωσίαν, εις τι σημείον έξωθι της Λακατάμιας άγνωστοι επυροβόλησαν κατά του οχήματός του. Συνεπεία των πυροβολισμών διετρήθησαν τα ελαστικά και εθραύσθη ο οπίσθιος υελοπίναξ του αυτοκινήτου. Ο Τουρκοκύπριος μετέβη εις την Αστυνομικήν Σχολήν Στροβόλου, όπου κατήγγειλε την υπόθεσιν. Ουδείς ετραυματίσθη.
Η Χωροφυλακή διερευνά τα επεισόδια.
Όχλος ένοπλων Τούρκων
Ανακοίνωσις της Αστυνομίας: Περί την 9:50 π.μ. ώραν της σήμερον, καθ’ ον χρόνον Έλλην Κύπριος εξ Ομορφίτας ωδήγει την μοτοσυκλέτταν του εξ Ομορφίτας εις Λευκωσίαν, επυροβολήθη έξωθι του Ψυγείου Λευκωσίας ανεπιτυχώς υπό τριών Τούρκων Κυπρίων, φερόντων πιστόλια, οίτινες ευρίσκοντο επί κεφαλής μεγάλου τουρκικού πλήθους.
Περί την 10:15 π.μ. ώραν της σήμερον, καθ’ ον χρόνον το υπ’ αρ. ΤΑΕ 213 λεωφορείον, οδηγούμενον υπό Έλληνος Κυπρίου, ήλαυνεν επί της οδού Κυρηνείας – Λευκωσίας, μεταφέρον τρεις Έλληνας Κυπρίους επιβάτας, οίτινες μετέβαινον εις τας εργασίας των, επυροβολήθη δις υπό τουρκικού πλήθους, το οποίον είχε συγκεντρωθή παρά το Τουρκικόν Λύκειον. Συνεπεία των πυροβολισμών δύο των πλευρικών υελοπινάκων του λεωφορείου εθραύσθησαν. Ουδείς ετραυματίσθη.
Περί την 10:30 π.μ. ώραν της σήμερον, καθ’ ον χρόνον το υπ’ αριθ. Q41 αυτοκίνητον, οδηγούμενον υπό Έλληνος Κυπρίου, ήλαυνεν επί της οδού Κυρηνείας-Λευκωσίας, μεταφέρον τρεις Έλληνας Κυπρίους μεταβαίνοντας εις τας εργασίας των, επυροβολήθη πλειστάκις υπό τουρκικού πλήθους, το οποίον είχε συναθροισθή έξωθι του Τουρκικού Λυκείου. Δεν εσημειώθησαν θύματα ή ζημίαι.
Περί την 2:25 μ.μ. ώραν το αυτοκίνητον τύπου «βαν» υπ’ αρ. ΑΜ 323, οδηγούμενον υπό Έλληνος Κυπρίου και μεταφέρον έτερον Έλληνα Κύπριον ως επιβάτην επί της οδού Κυρηνείας – Λευκωσίας, περιεκυκλώθη παρά το Τουρκικόν Λύκειον υπό πλήθους εκ 50 περίπου Τούρκων, οίτινες ανέτρεψαν το «βαν» και επετέθησαν κατά του οδηγού και του επιβάτου. Τα δύο θύματα διεσώθησαν τη επεμβάσει σημαινόντων Τούρκων και απεστάλησαν εις το Γενικόν Νοσοκομείον Λευκωσίας. Εν εκ των θυμάτων είχε δεχθή τραύματα διά μαχαίρας, το δε έτερον ετραυματίσθη εις την κεφαλήν.
Πυροβολισμοί στη Μια Μηλιά
Ανακοίνωσις Χωροφυλακής: Σήμερον, 21ην Δεκεμβρίου 1963, περί την 4:45 μ.μ. ώραν, κατηγγέλθη υπό τριών Τούρκων Κυπρίων ότι, καθ’ ον χρόνον επέστρεφον εις Λευκωσίαν από το χωρίον Τζάος εντός του αυτοκινήτου των, περί την 3:30 μ.μ. επυροβολήθησαν ανεπιτυχώς αφού είχον διέλθη έξωθι του καφενείου της Μιας Μηλιάς. Η Χωροφυλακή επεσκέφθη την σκηνήν και εξηκρίβωσεν ότι δύο κρότοι ομοιάζοντες προς πυροβολισμούς είχον ακουσθή έξωθι του χωρίου προς την κατεύθυνσιν της Κυθραίας περί την 12:30 μ.μ. Η υπόθεσις εξετάζεται.
ΚΟΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ-ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ
Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας συνηντήθησαν σήμερον την πρωίαν και συνεζήτησαν την δημιουργηθείσαν κατάστασιν λόγω των χθεσινοβραδινών ατυχών επεισοδίων. Ο Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος απευθύνουν έκκλησιν προς πάντα τα μέλη αμφοτέρων των κοινοτήτων όπως διατηρήσουν την ψυχραιμίαν των και αποφύγουν οιανδήποτε πρόκλησιν. Πάντα τα αναγκαία μέτρα έχουν ληφθή υπό της κυβερνήσεως διά την διατήρησιν της ασφαλείας και της τάξεως εν τη νήσω και την προσαγωγήν ενώπιον της Δικαιοσύνης οιουδήποτε προσώπου, παραβαίνοντος τον νόμον. Τα μέλη αμφοτέρων των κοινοτήτων προτρέπονται όπως συνεχίσουν με ηρεμίαν τας καθημερινάς ασχολίας των.
Ναι, μηδέν στρατεύματα, μηδέν εγγυήσεις: Η όποια μετεξέλιξη του κυπριακού κράτους δεν νοείται χωρίς κατοχυρωμένη «κανονικότητα»
Του ΜΑΡΙΟΥ ΕΥΡΥΒΙΑΔΗ
Γιατί ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου νιώθει την ανάγκη να επαναλαμβάνει κάθε τόσο μια πάγια τουρκική θέση αναφορικά με μια πιθανή συμφωνία ως προς το Κυπριακό; Πώς, δηλαδή, όποτε και εάν επιτευχθεί, η συμφωνία αυτή θα συμπεριλαμβάνει τουρκικά στρατεύματα και τουρκικές εγγυήσεις; Ολόκληρη η σχετική πρόσφατη δήλωσή του στην τουρκική εθνοσυνέλευση –στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό στις 18 Δεκεμβρίου– έχει ως εξής: «Πλέον δεν τίθεται θέμα έναρξης διαπραγματεύσεων απλά και μόνο για να γίνεται λόγος για διαπραγματεύσεις. Θα καθορίσουμε πρώτα τι, γιατί και με ποιες παραμέτρους και σε ποιο πλαίσιο. Διαφορετικά δεν πρόκειται να ξεκινήσουν απλά και μόνο για να γίνεται λόγος. Αλλά υπενθυμίζω ξανά σε εκείνους που ονειρεύονται μηδέν εγγυήσεις, μηδέν στρατεύματα, ας ξυπνήσουν από αυτό το όνειρο. Να το εγκαταλείψουν, τέτοιο πράγμα δεν θα γίνει ποτέ».
- Χρονικά, και όχι τυχαία, οι δηλώσεις Τσαβούσογλου συνέπεσαν με την επίσκεψη της εκπροσώπου του ΓΓ του ΟΗΕ κ. Τζέιν Χολ Λουτ στη Λευκωσία και τη δεύτερη συνάντησή της με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη στις 18 Δεκεμβρίου. Η κ. Λουτ άκουσε τα ίδια, στην κατ’ ιδίαν συνάντησή τους, από τον Τούρκο ΥΠΕΞ, όταν τον συνάντησε στις 13 του μηνός στην Άγκυρα.
Όμως πέραν του δημόσιου συμβολισμού και της ουσίας υπάρχει και ένας επιπρόσθετος λόγος για την τοποθέτηση Τσαβούσογλου. Και αυτός είναι η ενόχληση της Άγκυρας πως υπάρχει ζήτημα στρατευμάτων και εγγυήσεων και πως αυτό βρίσκεται πλέον στο τραπέζι. Ίσως χρειάζεται να θυμίσω πως αυτό είναι κάτι το πρόσφατο και, ναι, «καινοφανές» στην ιστορία των λεγόμενων διαπραγματεύσεων. Όταν ο μακαρίτης Σπύρος Κυπριανού προσπάθησε να θέσει τέτοιο ζήτημα, με τη φιλοσοφία της «πρόταξης», δεν χρειάζονταν καν να τοποθετηθεί η Άγκυρα. Η δική μας «ρεαλιστική» τάχατες σχολή –η τότε αμερικανική Δεξιά του ΔΗΣΥ και η μελλοντικά (μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου) αμερικανική Αριστερά του ΑΚΕΛ– τον ειρωνεύονταν και τον κορόιδευαν δημόσια, μέχρι που, μαζί, τον «εκπαραθυρώσαν». Ως συνέπεια η ελληνική πλευρά παρασύρθηκε σε μια ατέρμονη διαδικασία (endless process) για την «εσωτερική διακυβέρνηση» που έγινε αυτοσκοπός, ενώ δεν αποτολμούσε να θέσει θέμα κατοχικών στρατευμάτων και αναχρονιστικών εγγυήσεων. Δεν ήταν, μας έλεγαν, «ρεαλιστικό» και θα ενοχλούσε την Άγκυρα.
Τα πράγματα άλλαξαν μόνο όταν ο τέως Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς επέμενε και έβαλε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων –και ας λοιδορήθηκε από ΑΚΕΛ – ΔΗΣΥ και τους ομοϊδεάτες τους– το ζήτημα της «κανονικότητας» του μελλοντικού κυπριακού κράτους. Πως, δηλαδή, δεν νοείται να συμφωνηθεί λύση με την παραμονή ξένων στρατευμάτων και αναχρονιστικών εγγυήσεων σε μια ανεξάρτητη και κυρίαρχη Κύπρο, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων διακρατικών θεσμών.
- Ο Κοτζιάς ακολούθησε μια αφαιρετική στρατηγική. Αποποιήθηκε επίσημα ενός μελλοντικού για την Ελλάδα ρόλου ως «εγγυήτριας» δύναμης, κάνοντας έτσι ανέφικτη τη νομιμοποίηση μιας μελλοντικής συμφωνίας. Και όποιος σε Ελλάδα και Κύπρο πιστεύει πως χωρίς τον Νίκο Κοτζιά –πλέον– θα υπάρξει ελληνική κυβέρνηση που θα υπογράψει μια νέα Ζυρίχη είναι πολιτικά βαθιά νυχτωμένος.
Τώρα το ζήτημα βρίσκεται στο τραπέζι και το γεγονός από μόνο του ενοχλεί την Άγκυρα. Οφείλουμε να επιμένουμε στο ζήτημα της «κανονικότητας» του κράτους. Ναι, μόνο με μηδέν στρατεύματα και μηδέν εγγυήσεις μπορεί να υπάρξουν προοπτική και μέλλον για την Κύπρο. Μόνο μέσα από την «κανονικότητα» διασφαλίζεται η βιωσιμότητα του κράτους. «Κανονικό» είναι το κράτος εκείνο που λειτουργεί ως φορέας ασφάλειας, ελευθερίας και διανεμητικής δικαιοσύνης των πολιτών του. «Κανονικό» είναι το κράτος που λειτουργεί ως υποκείμενο του διακρατικού συστήματος και υπόκειται μόνο στο εθιμικό και θεσμικό διεθνές δίκαιο. Κανονικό είναι το κράτος που δεν είναι ενεργούμενο και δεν λειτουργεί ως σατραπεία κανενός.
Εναλλακτικά και μέσα από μια λανθάνουσα αντίληψη περί ρεαλισμού, η λαγόκαρδη κομματική πολιτική ελίτ φαίνεται να είναι διατεθειμένη, έναντι νεφελωδών υποσχέσεων, να θέσει τον κυπριακό Ελληνισμό υπό την ομηρεία της Άγκυρας. Την πολιτική ομηρεία οι πολιτικά εξωνημένοι θα βρουν τρόπους να την εκλογικεύσουν. Την οικονομική –τον κεφαλικό φόρο– πώς θα τον δικαιολογήσουν; Προσωποποιημένη, αυτή είναι η συνταγή Μεβλούτ Τσαβούσογλου και των iç oğlan του στα κατεχόμενα. Μετά τη λαφυραγωγία του πολέμου του 1974 θα ακολουθήσει και η εσαεί λαφυραγωγία μιας τουρκικής ειρήνης. Εκτός αν η δική μας κομματική ελίτ κρύβει κάποιο στρατηγικό άσο στο μανίκι της για να τον διαπραγματευθεί με τον κάθε Τσαβούσογλου. Οι αρχαίοι τον έλεγαν «από μηχανής θεό».
Στο μεσοδιάστημα οφείλουμε να συνεχίζουμε με τον άσο που διαθέτουμε και που δεν είναι άλλος από το κυπριακό κράτος. Όσο λαβωμένη και να είναι η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει νομιμοποιημένο υποκείμενο του διακρατικού συστήματος. Η όποια μετεξέλιξη του κυπριακού κράτους δεν νοείται χωρίς κατοχυρωμένη «κανονικότητα». Αυτό σημαίνει «μηδέν στρατεύματα, μηδέν εγγυήσεις» («asker yok, guaranti yok»).
Τόλμη και εγκατάλειψη της μιζέριας: Ούτως ή άλλως, η ακολουθούμενη πολιτική είναι αδιέξοδη
Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ
Το κυπριακό εσωτερικό μέτωπο περνά μια περίοδο αναταραχής, ρευστότητας και διχασμού. Στο Κυπριακό υπήρχε πάντα βέβαια μια διαφορετική αντίληψη για την πορεία που έπρεπε να ακολουθηθεί και που χώριζε την κοινωνία και τον πολιτικό κόσμο στα δύο, αλλά αυτή τη φορά παρατηρούνται διαφορές και ανακατατάξεις στις ίδιες τις συνιστώσες του κυπριακού κοινωνικού σχηματισμού που αντανακλώνται στο πολιτικό τοπίο.
- Δεν είναι μόνο η σφοδρή αντιπαράθεση ανάμεσα στο ΑΚΕΛ και τον Πρόεδρο Αναστασιάδη αλλά και το ρήγμα που παρατηρείται στα ενδότερα της μεταπρατικής κυπριακής αστικής τάξης. Πρόκειται για ρήξη συμφερόντων σε σημείο που βάλλεται ο Αναστασιάδης από τους ίδιους τους φίλους του που του καταλογίζουν ότι η πολιτική του στο Κυπριακό κατευθύνεται από συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένων και των προσωπικών και οικογενειακών του! Αυτοί όμως που βάλλουν εναντίον του το κάνουν γιατί νιώθουν να ζημιώνονται με την πολιτική του τα δικά τους συμφέροντα.
Τα τελευταία χρόνια η μεταπρατική κυπριακή αστική τάξη εναπόθετε πολλές ελπίδες σε μια λύση που θα της άνοιγε την τουρκική αγορά έστω και σε καθεστώς και ρόλο υποτελούς για την Κύπρο. Πρόκειται για μια λεβαντίνικη πολιτική που θέτει υπεράνω όλων τα εμπορο-οικονομικά συμφέροντα μιας τάξης, μιας ομάδας και αδιαφορεί για τα ευρύτερα συμφέροντα του κοινωνικού συνόλου, για την ίδια την ύπαρξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτή η πολιτική απέτυχε να επιβληθεί με το σχέδιο Ανάν πίσω από το οποίο κινητήρια δύναμη ήταν αυτό το κομμάτι της κυπριακής αστικής τάξης.
Σήμερα ένα κομμάτι των μεταπρατών Κυπρίων αστών φαίνεται να θέτει υπό αμφισβήτηση αυτή την πολιτική και να αποβλέπει στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του στο πλαίσιο ενός ευρύτερου χώρου που σχηματοποιείται με συμμαχίες στην περιοχή. Σε αυτό το πλέγμα συμμαχιών αντιλαμβάνονται και τη διατήρηση της κυπριακής κρατικής οντότητας με όσο το δυνατό λιγότερη εξάρτηση από την Άγκυρα, στην ανάγκη και με λύση δύο κρατών. Αυτό είναι που προκαλεί τους τριγμούς στον ευρύτερο χώρο της μεταπρατικής αστικής τάξης και κατ’ επέκταση στον ευρύτερο χώρο της κυπριακής Δεξιάς και της κύριας πολιτικής του έκφρασης που είναι ο ΔΗΣΥ.
Σε αυτό τον κόσμο του μεταπρατισμού οι επιχειρήσεις ήταν πάντα πιο σημαντικές από τα ιδεώδη. Ιστορικά άλλωστε η λέξη «Λεβαντίνος» ήταν συνώνυμη με αυτήν της διπροσωπίας. Κάποιοι θαύμαζαν τους Λεβαντίνους επειδή ακριβώς δεν είχαν ιδανικά και επιβίωναν ως μια λεβαντίνικη τάξη συμφερόντων. Πολλές φορές βέβαια όταν ανατρέπονταν οι ισορροπίες και οι συμμαχίες πλήρωναν και αυτοί τη νύφη.
Αυτό συνέβη επανειλημμένα στην ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των πολυτάραχων σχέσεών της με τη Δύση. Ακόμη πιο τραγική υπήρξε η μοίρα των λεβαντίνικων κοινοτήτων στο σύγχρονο τουρκικό κράτος αλλά και σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Είναι γι’ αυτό τον λόγο που η διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και η τουρκική επικυριαρχία που θα ακολουθήσει θα μετατρέψει την κυπρολεβαντίνικη αστική τάξη σε μιας χρήσης είδος, παρασύροντας μαζί της στον αφανισμό και τον υπόλοιπο πληθυσμό.
- Η κυπριακή λεβαντίνικη μεταπρατική αστική τάξη βρίσκεται σε σταυροδρόμι αυτή τη στιγμή: Ένα κομμάτι της πιστεύει πάντα πως τα συμφέροντά της θα εξυπηρετηθούν καλύτερα με μια λύση προδιαγραφών σχεδίου Ανάν ενώ ένα άλλο κομμάτι της αρχίζει να προσανατολίζεται στη διατήρηση της κυπριακής κρατικής οντότητας ως εταίρου στον ευρύτερο χώρο που σχηματοποιείται με συμμαχίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αν όμως αληθεύουν οι πληροφορίες που διαρρέουν είναι πρόθυμη να αποδεκτεί λύση δύο κρατών. Εν ολίγοις παρατηρούνται τριγμοί στην τεκτονική πλάκα πάνω στην οποία επικάθηται η άρχουσα κυπριακή τάξη. Όπως και στη σεισμολογία, έτσι και στην κοινωνιολογική και πολιτική ανάλυση, είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τις εξελίξεις σε μια μεταβατική ρευστή περίοδο. Μια πιθανότητα είναι να συνεχίσει να βαθαίνει η κρίση, ενώ μια άλλη είναι να επιτευχθεί η επανασυγκόλληση συμφερόντων και να αποφευχθεί το επαπειλούμενο πολιτικό ρήγμα.
Αν δεν υπάρξει επανασυγκόλληση το ΑΚΕΛ θα στηρίξει απ’ ό,τι φαίνεται τη λεβαντίνικη μερίδα ενώ οι «μεσαίοι» δεν θα έχουν άλλη επιλογή, τουλάχιστον μέχρι που να ξεκαθαρίσει το τοπίο, από το να στηρίξουν τη μερίδα γύρω από τον Αναστασιάδη. Είναι φανερό όμως ότι αν η πολιτική Αναστασιάδη οδηγεί σε δύο κράτη –όπως αναφέρεται ότι το συζητά– είναι εξίσου επικίνδυνη με την πολιτική της πεπατημένης που ακολουθήθηκε όλα αυτά τα χρόνια με μόνο αποτέλεσμα την εδραίωση των κατοχικών δεδομένων. Σε αυτή την περίπτωση στην πολιτική αυτή θα υπάρξει αντίδραση από ευρύτερα λαϊκά στρώματα.
Διερχόμαστε μια περίοδο κοινωνικο-πολιτικών ακροβασιών υψηλού ρίσκου. Ένας δρόμος υπάρχει για να αποφύγουμε τους κινδύνους που μας απειλούν:
- Μια νέα στρατηγική για επιβίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας μακριά από τα ταμπού και τα φοβικά σύνδρομα που έχουν καλλιεργηθεί όλα αυτά τα χρόνια.
Μιας στρατηγικής που θα ενσωματώνει και τους Τουρκοκυπρίους –αυτό θα πρέπει να είναι το στοίχημα– προκαλώντας κόστος στην Άγκυρα όσο θα επιμένει να έχει παρουσία στο νησί και να μη επιτρέπει μια λύση δημοκρατικών και ευρωπαϊκών προδιαγραφών.
Τα δεδομένα, περιφερειακά και ευρωπαϊκά καθώς και οι ενεργειακοί σχεδιασμοί στην περιοχή που παίρνουν πλανητικό χαρακτήρα, είναι στοιχεία που ευνοούν την επεξεργασία μιας νέας πορείας στο Κυπριακό. Χρειάζεται σοβαρότητα, τόλμη και εγκατάλειψη της μιζέριας. Ούτως ή άλλως, η ακολουθούμενη πολιτική είναι αδιέξοδη.
Δοκιμάστηκε για δεκαετίες και δεν έχει αποδώσει. «Αυτή δεν έχει τέλος η παρτίδα…» για να θυμηθούμε τον ποιητή (Μανώλης Αναγνωστάκης, Το σκάκι)
*Πανεπιστημιακός, διευθυντής του Κέντρου Ελληνικών Ερευνών Καναδά – ΚΕΕΚ και μέχρι πρόσφατα επιστημονικός συνεργάτης του ΕΔΙΑΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
| ||
Γιάννος Χαραλαμπίδης Ισραηλινή ασπίδα με F-35 και τουρκικοί άξονες στη Λουτ
Ισραηλινή ασπίδα με F-35 και τουρκικοί άξονες στη Λουτ
23.12 2018 Γιάννος Χαραλαμπίδης
Το Ισραήλ, η Κύπρος και η Ελλάδα, υπό την υψηλή επιτήρηση των ΗΠΑ και με τη σύμφωνη γνώμη της ΕΕ, υπέγραψαν κατ’ αρχήν συμφωνία για τον EastMed. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία συνεχίζει τη δική της αναθεωρητική πολιτική και την ενίσχυσή της στη θάλασσα, η οποία χρειάζεται, βεβαίως, την αεροπορική κάλυψη. Την οποία, όντως, διαθέτει επαρκώς. Συνεπώς, παρά την υπογραφή για EastMed, η απειλή συνεχίζει να υπάρχει και στον αέρα και στη θάλασσα και στην ξηρά. Στον αέρα υπάρχει για την Κύπρο η ασπίδα του Ισραήλ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι, εάν υπάρχει στρατηγική συμμαχία, την κρίσιμη στιγμή, θα έρθουν οι Ισραηλινοί πιλότοι να μας σώσουν εμπλεκόμενοι σε πόλεμο με την Τουρκία, ενώ εμείς θα καθόμαστε αραγμένοι στον καναπέ.
Κυριαρχία στον αέρα
Αλήθεια είναι ότι, η κυριαρχία του Ισραήλ στον αέρα στο FIR Λευκωσίας ενοχλεί την Άγκυρα. Για να μην πούμε ότι ενοχλούνται και αρκετοί εν Κύπρω ημέτεροι, διότι βλέπουν το γεωπολιτικό παιχνίδι να αλλάζει και να διαψεύδονται οι εκτιμήσεις τους και οι πολιτικές τους. Και τις ΗΠΑ να στηρίζουν τον EastMed, του οποίου η υλοποίηση έχει δρόμο ακόμη. Δεν αποκλείεται να βάλουν ακόμη και ημέτεροι «βόμβες» στα θεμέλιά του, για να κρατήσουν το παράθυρο ανοικτό στον αγωγό προς Τουρκία ως προϋπόθεση, όπως δημόσια τονίζει η Τουρκία, για τη λύση της ομοσπονδίας. Αυτός δεν είναι ο μόνος εκ των έσω κίνδυνος. Εμείς επιμένουμε, πάντως, στην τουρκική απειλή στην ξηρά, διότι, εάν θέλει η Τουρκία να προκαλέσει πανικό, θα ενεργήσει στη γραμμή αντιπαράταξης. Ένα τέτοιο επεισόδιο μπορεί να γίνει αντιληπτό διά γυμνού οφθαλμού και να επιφέρει ψυχολογικές επιπτώσεις, απώλεια εδάφους και οικονομικές καταστροφές. Ταπείνωση. Και επιβολή λύσης υπό την απειλή απώλειας εδαφών και φυσικού αερίου. Εξαρτάται, βεβαίως, τι θέλει η Άγκυρα, η οποία θεωρεί δεδομένη την επί του εδάφους κατάσταση, και προχωρεί στα επί της θαλάσσης τετελεσμένα, όπου η απειλή δεν γίνεται αντιληπτή. Δεν την βλέπουμε, αλλά υπάρχει. Γιατί αναφέρονται τα ανωτέρω; Διότι, η κατ’ αρχήν απόφαση για τον EastMed αυξάνει τις ανάγκες ασφάλειας και τη δημιουργία συμμαχιών και αποτροπής. Θέλει σαφή στόχο για τη διατήρηση στη ζωή της Κυπριακής Δημοκρατίας ως νομικής και συνταγματικής προϋπόθεσης για την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, χωρίς την αλλαγή καθεστώτος, που θα δίνει συνταγματικά και άλλα δικαιώματα στην Άγκυρα μέσα από εκ περιτροπής Προεδρίες. Το φυσικό αέριο δεν θα πρέπει να είναι κίνητρο για τη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την αντικατάστασή της από δύο ισότιμα κράτη στο πλαίσιο μιας ομοσπονδίας, αλλά κίνητρο για την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία, όπως το κεκτημένο της ΕΕ καθορίζει, και την επανενσωμάτωση των κατεχομένων στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Τουρκικά υποβρύχια και Άμπραμς
Ο διπλωματικός τομέας κινείται χέρι-χέρι με τη στρατηγική συνεργασία. Πριν από την κατ’ αρχήν συμφωνία για τον EastMed διεξήχθη η άσκηση Ονήσιλος - Γεδεών, στην οποία έλαβαν μέρος ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη τύπου F-35, F-16, F15. Η υπεροχή των ισραηλινών μαχητικών είναι προφανής, όμως, την ίδια στιγμή, η Τουρκία δέσμευσε χώρους εντός της ΑΟΖ για να εμπεδώσει την κυριαρχία της στη θάλασσα και να αμφισβητήσει τα ειδικά κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία θεωρεί τον αδύναμο κρίκο στην περιοχή. Η Κύπρος δεν διαθέτει ούτε πολεμικά αεροσκάφη, ούτε πλοία. Ακόμη και το «Ιωαννίδης» φέρει μόνον ένα πυροβόλο 20 χιλιοστών. Συνεπώς, μπορεί να συμμετέχει μόνο σε αποστολές έρευνας και διάσωσης. Δεν είναι, στην ουσία, πολεμικό σκάφος. Για να ήταν, θα έπρεπε να είχε αγοραστεί και να τοποθετηθεί σε αυτό πυραυλικό σύστημα βεληνεκούς 60 και 70 χιλιοστών. Γιατί δεν αγοράστηκε; Ποιον κοροϊδεύουμε; Τους εαυτούς μας, τους Τούρκους ή και τους δύο; Από την πλευρά της, η Άγκυρα έχει βάλει πλώρη για να αναδειχθεί σε θαλασσοκράτειρα δύναμη. Εντός των επόμενων δύο ετών αναμένεται η ολοκλήρωση της κατασκευής δύο υποβρυχίων σε τουρκικά ναυπηγεία και ενός μικρού αεροπλανοφόρου. Ήδη, προχωρεί στον εκσυγχρονισμό αρμάτων μάχης με γερμανικές μηχανές, ενώ αναμένεται η κατασκευή των νοτιοκορεατικών αρμάτων, αντιγραφής των αμερικανικών Άμπραμς με γερμανικές μηχανές.
Η σημασία της Κύπρου
Ο EastMed συνιστά, εκ των πραγμάτων, ενεργειακό, οικονομικό και στρατιωτικό αμυντικό άξονα. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Κύπρος πρέπει να αποφασίσει τι άμυνα και τι συμμαχίες επιθυμεί να έχει. Που σημαίνει, τη σύναψη στρατηγικών συμμαχιών με την Ελλάδα και το Ισραήλ σε βάθος χρόνου. Η Κύπρος μπορεί να διαθέσει τη θέση και τις υποδομές της, όπως είναι τα λιμάνια και τα αεροδρόμιά της, πολιτικά και στρατιωτικά. Ταυτοχρόνως, θα μελετηθεί η δυνατότητα: 1. Να συνδράμει οικονομικά μαζί με την Ελλάδα για την αγορά οπλικών συστημάτων που θα ενισχύσουν τον άξονα Κύπρου - Ελλάδας, σε ό,τι αφορά πλοία, ακόμη και αεροπλάνα.
2. Να δημιουργηθεί κοινή στρατιωτική δύναμη με επιτελείο των τριών χωρών που αποτελούν τη σπονδυλική στήλη του EastMed. Στη δύναμη αυτή μπορούν να συμμετάσχουν και άλλα κράτη που έχουν συμφέροντα με τον EastMed. Σημαντικές προς αυτήν την κατεύθυνση είναι οι μονάδες του κυβερνοχώρου.
3. Να συμφωνηθεί η στάθμευση ή μεταστάθμευση ελληνικών και ισραηλινών, ακόμη και αμερικανικών, αεροσκαφών ή ελικοπτέρων στη Βάση Ανδρέας Παπανδρέου. Ανάλογη συμφωνία είναι δυνατή για τα λιμάνια.
4. Να δημιουργηθεί, επί τη βάσει νομοθετικής ρύθμισης, Ινστιτούτο Τεχνολογίας και Ανάπτυξης, για να είναι δυνατή η έρευνα και η συμμετοχή της Κύπρου σε προγράμματα της ΕΕ και σχετικές συνέργειες.
Η κρίσιμη ώρα…
Η απόφαση για τον EastMed κλείνει την πόρτα στον αγωγό προς Τουρκία, ο οποίος εμφανιζόταν ως το δώρο προς την Άγκυρα, προκειμένου να επιλυθεί το Κυπριακό στο πλαίσιο μιας ομοσπονδίας. Είναι πρόδηλον ότι η Τουρκία εντάσσει στους όρους αναφοράς τον διαμοιρασμό του φυσικού αερίου που συνοδεύεται από τον επαναπροσδιορισμό της Κυπριακής ΑΟΖ σε σχέση με αυτήν του Ισραήλ και της Αιγύπτου, για να εξουδετερώσει το σημείο όπου συμπίπτει η ελληνική με την κυπριακή ΑΟΖ. Άρα, η ομοσπονδία, ως στόχος και επιλογή, συγκρούεται με τη στρατηγική που έρχεται να υπηρετήσει ο EastMed. Εν ολίγοις, Ρωσία και Τουρκία θέλουν να ελέγξουν τη διοχέτευση φυσικού αερίου μέσω του αγωγού Κύπρου προς τουρκικά παράλια και μέσω του Turkish Stream. Στον αντίποδα είναι ο EastMed, που απεγκλωβίζει την Ευρώπη, έστω και μερικώς, από τη Ρωσία και την Τουρκία, μια εξέλιξη που ευνοείται από τις ΗΠΑ. Εφόσον η τουρκική πολιτική δεν αλλάζει, θα υπάρξει η κρίσιμη ώρα. Η ώρα της αναμέτρησης. Η περίοδος της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου, την οποία η Άγκυρα θα επιδιώξει να εμποδίσει μόνον εάν η Κύπρος είναι απομονωμένη και χωρίς αποτροπή. Υπό αυτές συνθήκες, είναι σημαντική η συμμαχία με το Ισραήλ, γιατί: 1. Δημιουργούνται κοινά ενεργειακά και γεωπολιτικά συμφέροντα. 2. Η Κύπρος είναι γεωπολιτική και ενεργειακή έξοδος του Ισραήλ, λόγω έλλειψης στρατηγικού βάθους. 3. Εφόσον υπάρχουν κοινά ενεργειακά συμφέροντα, το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει να πληγεί ο EastMed. Το ίδιο ισχύει και για την ΕΕ, της οποίας θα συνιστά και δικό της έργο ενεργειακής τροφοδοσίας, αλλά και για τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και την Ιταλία, ένεκα εμπλοκής δικών τους εταιρειών. Γι’ αυτό είναι σημαντική η κοινή στρατιωτική δύναμη.
Το αντιομοσπονδιακό Ισραήλ…
Το Ισραήλ δεν επιθυμεί την εμπλοκή της Τουρκίας στα ενεργειακά και είναι γι’ αυτό που δυσανασχετούν οι ηγεσίες του ΑΚΕΛ και του ΔΗΣΥ, η καθεμιά με τον δικό της τρόπο, συνταυτιζόμενες με τις θέσεις της Άγκυρας, όπως τους κάρφωσε προ μηνός ο Μουσταφά Ακιντζί. Οι Ισραηλινοί θέλουν τη γεωστρατηγική, οικονομική και ενεργειακή αποδυνάμωση της Άγκυρας, διότι την θεωρούν απειλή. Η συγκυρία βοηθά, διότι οι ΗΠΑ έχουν ευθυγραμμίσει την πολιτική τους με το Ισραήλ, ενώ η Τουρκία στρέφεται προς τη Ρωσία. Όμως, θα ήταν ανόητη η Μόσχα να θέλει την ενίσχυση της Τουρκίας. Τη στηρίζει μέχρι του σημείου που μπορεί να την ελέγχει. Την θέλει για έναν άλλο λόγο: Για να προκαλεί προβλήματα στις ΗΠΑ και στο ΝΑΤΟ. Το Ισραήλ δεν ευνοεί την ομοσπονδία, διότι θέλει να συνομιλεί με τους Έλληνες της Κύπρου και όχι με τον Ερντογάν. Κατανοεί, δηλαδή, ότι με την ομοσπονδία η Κύπρος και η περιοχή θα περιέλθει υπό τουρκικό έλεγχο. Εάν σήμερα ήταν ομόσπονδη η Κύπρος, τα τουρκικά μαχητικά είναι αυτά που θα πετούσαν και στον νότο, και όχι τα ισραηλινά. Είναι, δε, σαφές ότι, το Ισραήλ, με τον άξονα που εγκαθιδρύει με την Κύπρο και την Ελλάδα, κερδίζει ζωτικό χώρο μέχρι την Κρήτη και, με τον αγωγό EastMed, πέραν αυτής.
Τούρκοι, Λουτ και διάττοντες αστέρες
Αληθές είναι ότι οι ηγεσίες του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ δυσανασχετούν για έναν άλλο λόγο: Δεν τους δίνει, πλέον, σανίδα σωτηρίας για την πολιτική τους και δη της ομοσπονδίας. Οι Τούρκοι ήταν σαφείς και προς την κ. Λουτ: 1. Διαμερισμός φυσικού αερίου. 2. Αλλαγή του τρόπου λειτουργίας των εγγυήσεων. 3. Χρονοδιάγραμμα στην παραμονή τουρκικών στρατευμάτων μετά τη λύση, χωρίς να υπόσχονται πλήρη αποχώρηση. 4. Εκ περιτροπής Προεδρία, που σημαίνει τη διχοτόμηση στην εκτελεστική εξουσία. 5. Χρονοδιάγραμμα τερματισμού των συνομιλιών. Υπάρχουν και μια σειρά άλλων ζητημάτων, που, όπως πληροφορούμαστε, έχει στο συρτάρι η τουρκική πλευρά. Εν ολίγοις, η Άγκυρα θεωρεί την Κύπρο ως τμήμα της αναθεωρητικής της πολιτικής και κλείνει τις πύλες της λύσης, εκτός και αν γίνουν δεχτοί οι τουρκικοί όροι. Και το 2023, εκατό χρόνια από την ίδρυση της σύγχρονης Τουρκίας, ο νέος Ατατούρκ, δηλαδή ο Ερντογάν, επιδιώκει να κυριαρχήσει στη γειτονιά μας και ευρύτερα. Εάν, πάντως, προκύψει τελικώς εκμετάλλευση του φυσικού αερίου μέσα από τον EastMed και η αποτροπή μιας λύσης χειρότερης από την υφιστάμενη διχοτόμηση, δεν θα οφείλεται στην πολιτική του κομματικού συστήματος, αλλά στην αλαζονεία και την απληστία της Άγκυρας, που δεν υπέγραψε μια ομοσπονδία, καθώς και στην ευθυγράμμιση των ενεργειακών άστρων του Ισραήλ, της EXXON, της TOTAL, της ENI και της ΕΕ, ακόμη και των ΗΠΑ με τον EastMed. Διότι, εάν οι εξελίξεις εξαρτώντο από τις ευφάνταστες πολιτικές επιλογές του κομματικού κατεστημένου, και η Κύπρος και το φυσικό της αέριο θα προσφέρονταν ως δώρο στην Άγκυρα. Ο κίνδυνος, βεβαίως, ακόμη υπάρχει… Οι ετερόφωτοι αστέρες του κομματικού κατεστημένου εξακολουθούν να περιστρέφονται γύρω από την εξουσία. Αυξάνονται, μάλιστα, και πληθύνονται με νέους διάττοντες κομήτες…
Απόψεις Κώστας Ν. Χατζηκωστής Από τον Σπινόζα στον Βίσμαρκ…
Από τον Σπινόζα στον Βίσμαρκ…
23.12.2018 17:46 Κώστας Ν. Χατζηκωστής
Ο Κώστας Ν. Χατζηκωστής είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και εκδότης της εφημερίδας "Σημερινή". Είναι επίσης πρόεδρος του Συγκροτήματος “ΔΙΑΣ”
Φίλε Νίκο,
Όρθιος πρέπει να στέκεις, όχι να σε ορθώνουν άλλοι. Ο Αβέρωφ δεν… μπορεί, ίσως, να σε ορθώσει. Και ο Άντρος θέλει να σε… τελειώσει. Ο Αρχηγός του ΔΗΚΟ; Ετοιμάζεται, με τρόπους που κι εσύ χρησιμοποίησες, να σε αντικαταστήσει… Τι, λοιπόν, συζητάς και με ποιους για το μέλλον αυτού του τόπου; Ποιοι στηρίζουν και ποια πολιτική σου; Ούτε εσένα, ούτε την οποιαδήποτε ρευστή πολιτική σου στηρίζουν όλοι αυτοί; Όλοι αυτοί, όπως κι εσύ ο ίδιος, βλέπουν την εξουσία (όπως θα έλεγε ο φιλόσοφος Σπινόζα), ως δύναμη εξυπηρετήσεως εγωκεντρικών επιδιώξεων, ενστίκτων ή συνδρόμων… Τη βλέπουν και ως πηγή «δόξας» και πλούτου. Τη βλέπουν ως στόχο για να ΠΑΡΟΥΝ. Όχι για να ΔΩΣΟΥΝ…
Με αυτούς συνεργάζεσαι και συζητάς; Με αυτούς και μαζί μ’ αυτούς αντί να προστατεύσετε, εμπαίζετε τον Λαό; Αυτοί μπροστά σου σε κολακεύουν, πίσω σου σε ευτελίζουν με όσα σου καταμαρτυρούν. Και το πλέον πολιτικά ράθυμο και ευτελές μυαλό κατανοεί το αυτονόητο. Είναι αυτονόητο ότι εσύ με αυτούς όλους κοντά σου, Συναγωνιστές!, Οραματιστές! και Εμπνευστές! σου και απέναντί σου τον τούρκικο επεκτατικό ρεαλισμό, είσαι καταδικασμένος να φέρεις νέα μοιραία αδιέξοδα. Ορκίστηκες να προστατεύεις την Κυπριακή Δημοκρατία και είσαι τώρα πολύ κοντά στη διάλυση και την κατερείπωσή της…
Τι θα έπρεπε και τι πρέπει να πράξεις; Να σκεφτείς πρώτα ότι η επιδίωξη που είχες να πάρεις την Εξουσία επετεύχθη. Να προχωρήσεις στη σκέψη σου ότι η «Δόξα» που θα σου έφερνε η Εξουσία τελείωσε. Όποια δόξα ήταν, την έζησες. Ταξίδεψες. Περπάτησες σε κόκκινα χαλιά, χειροκροτήθηκες και… υμνήθηκες. Εναγκαλίστηκες με ξένους Αρχηγούς Κρατών. Συμμετείχες σε Συζητήσεις και Συμβούλια και διεθνείς δραστηριότητες. Όλα αυτά τα έζησες. Σου πρόσφεραν, ίσως, ηδονές που κι αυτές τελείωσαν. Όσα θα σου συμβαίνουν στο πλαίσιο αυτής της «ηδονικής» δόξας, θα είναι πλέον στο μέλλον ενοχλητικές και φορτικές επαναλήψεις. Τι σου απέμεινε, λοιπόν, αφού έζησες όσα επιδίωξες; Τι σου έμεινε άλλο να πράξεις για τον τόπο σου;
Το Κυπριακό, στο πλαίσιο της πολιτικής σου διαδρομής, ήταν και εργαλείο για ικανοποίηση προσωπικών φιλοδοξιών και επιδιώξεων. Δεν ήταν η ιστορική αναγκαιότης για εξυπηρέτηση του Λαού και του Δημοσίου Συμφέροντος. Τα πράγματα τώρα είναι ασφυκτικά γύρω σου. Τώρα φίλοι και εχθροί σε κακολογούν, όταν δεν σε υβρίζουν. Σε θεωρούν υπεύθυνο και υπόλογο για τα Αδιέξοδα του Κυπριακού. Το να λέγεις ότι γι’ αυτά τα αδιέξοδα φταίει η Τουρκία, είναι φορτικά αναμασημένη δικαιολογία… Τα όσα, βεβαίως, λέγουν αυτοί οι «φίλοι» σου δεν έχουν πρακτική πολιτική σημασία. Σημασία έχει το πού εσύ θέλεις και θα οδηγήσεις το Κυπριακό…
Απ’ εδώ και μπρος φαίνεται, δυστυχώς, καθαρά ότι βρίσκεσαι σε επιλογή μαρτυρικού μικρού ή μεγάλου Σταυρού. Είναι επιλογή ταχύτερης ή βραδύτερης, μικρότερης ή μεγαλύτερης, τραγικής ή τραγικότερης καταστροφής. Αυτό είναι το δικό σου δράμα και το δράμα του Κυπριακού Ελληνισμού. Ενός Ελληνισμού κατακτημένου, απελπισμένου, συγχυσμένου, ανενημέρωτου, πολλαπλώς προδομένου. Ακαθοδήγητου…
Ένας δρόμος, ίσως, σου απέμεινε. Έπρεπε ήδη να τον έχεις αποφασίσει. Να καταλήξει αποφασιστικά ο σχετικός πολιτικός σου διαλογισμός. Έπρεπε να αρνηθείς τον παλαιό εαυτό σου. Να επαναστατήσει το ασυμβίβαστο εθνικό υποσυνείδητό σου εναντίον της μικροπολιτικής διάστασης της συνείδησής σου. Να λυτρωθείς από το πολιτικό παρελθόν σου. Να αποαιχμαλωτισθείς από το «θα πάρω» και από την εξουσία, και να φτάσεις στο «θα δώσω» νέα πορεία στον δύσμοιρο αυτό Λαό. Να «παραδόσεις» ως αδιέξοδο τον εαυτό σου και τους μοιραίους συνεργάτες σου. Να δώσεις νέο όραμα και νέα Εθνική Πορεία στον Λαό. Να θυσιασθεί ο εγωισμός και ο αμήχανος ετσιθελισμός της εξουσίας σου στον βωμό της σωτηρίας της πατρίδος σου. Μπορείς;
Αν δεν μπορείς, ο επίλογός σου και ο επίλογος της κυπριακής τραγωδίας ήδη είναι γραμμένος… Είναι χρήσιμο να σου υποβληθεί ότι ο Βίσμαρκ είπε: «Μόνο το βόδι όταν οργώνει δεν αλλάζει κατεύθυνση». Να μεταφέρεις αυτήν τη ρήση και να τη δωρίσεις στους «φίλους» σου, που λάβροι έπεσαν πάνω σου όταν πήγες στην απόπειρα αλλαγής κατεύθυνσης έστω με την «Αποκεντρωμένη» Ομοσπονδία …
http://www.sigmalive.com/opinions/costas-n-hadjicostis/2564/apo-ton-spinoza-ston-vismark
Του Δρα ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΣΑΚΙΡΗ
Η πρωτοφανούς οξύτητας ρωσική δήλωση αναφορικά με τον κίνδυνο στρατιωτικοποίησης της Κύπρουσε περίπτωση διεύρυνσης της συνεργασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις ΗΠΑ και τον ευρύτερο σχεδιασμό του ΝΑΤΟ έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στη Λευκωσία.
Η τοποθέτηση της κ. Μαρία Ζαχάροβα, εκπροσώπου Τύπου του ρωσικού ΥΠΕΞ, παραβίασε κάθε διπλωματικό θέσφατο, αλλά αναδεικνύει και τη ρωσική ενόχληση για την προοπτική αναβάθμισης της αμερικανο-κυπριακής στρατιωτικής συνεργασίας. Πολλοί συνδέουν αυτή την προοπτική με το ΝΑΤΟ ή την ένταξη της Κύπρου στην Ατλαντική Συμμαχία, αλλά κάτι τέτοιο είναι και αχρείαστο και παραπλανητικό.
Απαραίτητη και απαράβατη προϋπόθεση για μια τέτοια αναβάθμιση αποτελεί η άρση του παράλογου αμερικανικού εμπάργκο στις πωλήσεις αμυντικού οπλισμού που έχει επιβάλει η Ουάσινγκτον εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1974. Μια τέτοια προοπτική, που θα μπορούσε να δώσει τη δυνατότητα ουσιαστικής αναβάθμισης της Εθνικής Φρουράς εφόσον αντιστραφεί η τραγικά φθίνουσα πορεία του προϋπολογισμού αμυντικής θωράκισης, δεν προϋποθέτει τη βελτίωση των σχέσεών μας με το ΝΑΤΟ ή την αποδοχή ΝΑΤΟϊκών εγγυήσεων για την εφαρμογή της λύσης. Τα δύο πράγματα είναι άσχετα μεταξύ τους.
Τις τελευταίες εβδομάδες έχει ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση περί ΝΑΤΟϊκών εγγυήσεων στο Κυπριακό. Η συζήτηση αυτή πυροδοτήθηκε από μια δημόσια δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας με την οποία «δεν απέκλειε» -αλλά επίσης δεν αποδεχόταν- τον ρόλο του ΝΑΤΟ σε ένα πλαίσιο εγγυητή της λύσης που ενδεχομένως αποφασιστεί. Εάν η Ρωσία αντέδρασε σε αυτή τη δήλωση του κ. Αναστασιάδη, τότε η αντίδρασή της μάλλον θα έπρεπε να προσομοιάζει μια «θύελλα» που μαίνεται «μέσα σε μια τσαγιέρα» ή, το ορθότερο, «μέσα σε ένα σαμοβάρι».
Γιατί; Γιατί πολύ απλά η όλη συζήτηση γίνεται περί «Όνου Σκιάς» για τους εξής λόγους:
1) Το ΝΑΤΟ δεν έχει από τον Καταστατικό του Χάρτη δικαίωμα να παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας σε μη μέλη του. Για να έχει νόημα αυτή η συζήτηση θα πρέπει η Ομοσπονδιακή Κύπρος που θα προκύψει μέσα από το υπάρχον πλαίσιο λύσης να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, κάτι το οποίο δεν έχει κανένα λόγο να το δεχθεί ή να το επιτρέψει η Τουρκία, καθότι και μετά τη λύση, εάν αυτή περιλαμβάνει την παραμονή τουρκικών στρατευμάτων στο νησί, η Τουρκία θα συνεχίζει να χρησιμοποιεί το στρατιωτικό της πλεονέκτημα έναντι της Κύπρου προκειμένου να εκβιάζει καταστάσεις και να επιβάλλει πολιτικές, όπως τώρα επιχειρεί να κάνει με την ανάπτυξη της επιλαρχίας των Leopard 2 στην Κυθρέα.
Για να έχουν το παραμικρό νόημα, οι ΝΑΤΟϊκές εγγυήσεις στην περίπτωση του Κυπριακού θα πρέπει πρώτα να υποχωρήσουν όλα τα τουρκικά στρατεύματα και ο οπλισμός τους υπό την εποπτεία του ΟΑΣΕ και τη συμμετοχή του ΝΑΤΟ πριν τεθεί σε εφαρμογή η Συμφωνία Λύσης του Κυπριακού, κάτι που μπορεί να γίνει μέσα σε 10-12 μήνες μετά από ένα ενδεχόμενο θετικό αποτέλεσμα στο δημοψήφισμα. Ακόμη όμως και να γίνει κάτι τέτοιο η αξία των εν λόγω εγγυήσεων έναντι ενός ενδεχομένου νέας εισβολής είναι περιορισμένη.
2) Καμία εγγύηση τέτοιου είδους δεν έχει προταθεί ή προσφερθεί ποτέ στην ιστορία της Συμμαχίας από το 1949. Όλες οι εκτός Ευρώπης ή εκτός ΝΑΤΟ αποστολές τήρησης της ειρήνης της Ατλαντικής Συμμαχίας συμπεριλαμβανομένων των επεμβάσεων στο Κόσοβο και το Αφγανιστάν έφεραν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την έγκριση του Σ.Α. του ΟΗΕ και δεν απέρρεαν ως αποτέλεσμα του συλλογικού συστήματος άμυνας της Ατλαντικής Συμμαχίας. Εάν θεωρητικά τα Σκόπια εισέβαλλαν στο Κόσοβο ή το Πακιστάν εισέβαλλε στο Αφγανιστάν, τα εκεί ευρισκόμενα ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα δεν είχαν καμία νομική υποχρέωση να προστατεύσουν την κοσοβαρική ή αφγανική Κυβέρνηση από εξωτερική απειλή τρίτων κρατών.
3) Ακόμη και για τα μέλη του ΝΑΤΟ δεν υπάρχει καμία εγγύηση ασφάλειας όταν η πηγή της ανασφάλειας ή της απειλής για ένα κράτος-μέλος προέρχεται από ένα άλλο κράτος-μέλος όπως ισχύει μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, εξ ου και η παγία «ποντιοπιλατική» στάση του ΝΑΤΟ στα ελληνοτουρκικά.
4) Οι αποφάσεις της Ατλαντικής Συμμαχίας λαμβάνονται συλλογικά. Τα κράτη-μέλη έχουν δικαίωμα βέτο και το ασκούν συστηματικά. Οι ΗΠΑ δεν κάνουν πάντοτε ό,τι θέλουν στη Συμμαχία παρά τις περί του αντιθέτου δημόσιες εντυπώσεις. Παραδείγματα βέτο αποτελούν: α) η άρνηση περίπου 10 κρατών-μελών να εγκρίνουν αμερικανική πρόταση για να δοθεί καθεστώς «υποψήφιας» προς ένταξη χώρας στην Ουκρανία το 2008 και β) το βέτο που ασκεί από το 2004 η Τουρκία με το οποίο μπλοκάρεται συχνά η συνεργασία ΝΑΤΟ-ΕΕ σε αμυντικά θέματα. Εσχάτως η Τουρκία έκανε το ίδιο με την Αυστρία, προκαλώντας έντονη αντίδραση από πολλά ευρωπαϊκά κράτη, ακόμη και (δευτερευόντως) από τις ΗΠΑ.
5) Για να υπάρξουν εγγυήσεις ασφάλειας για την Κύπρο (ομόσπονδη ή μη) από πλευράς ΝΑΤΟ θα πρέπει η Κύπρος να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και να βγεί από το ΝΑΤΟ η Τουρκία μέσω ενός μηχανισμού εξόδου που δεν υπάρχει και δεν προβλέπεται από τους κανονισμούς της Συμμαχίας.
Σε τελική ανάλυση, ποιος πραγματικά πιστεύει ότι η Τουρκία θα δεχόταν κάτι τέτοιο εάν δεν τη συνέφερε για την τήρηση των επεμβατικών της δικαιωμάτων και δεν θα της επέτρεπε ενδεχομένως να κρατήσει τα στρατεύματά της στην Κύπρο στο διηνεκές υπό τον νομιμοποιητικό μάλιστα μανδύα μιας ΝΑΤΟϊκής βάσης;
*Επίκουρος καθηγητής Γεωπολιτικής & Ενεργειακής Πολιτικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας και γραμματέας Διεθνών Σχέσεων του ΔΗΚΟ.
* Ο συγγραφέας εκφράζει προσωπικές απόψεις
Δύο Δημοσιογράφοι οι Πρώτοι Νεκροί της Τουρκανταρσίας 1963
23.12.2018 17:50 Λάζαρος Μαύρος
Ο Λάζαρος Μαύρος είναι αρθρογράφος στην εφημερίδα Σημερινή και ραδιοφωνικός παραγωγός στο Ράδιο Πρώτο
ΕΙΚΟΣΙ ΕΝΑ μήνες πριν από το Σάββατο 21η Δεκεμβρίου 1963 που εκτοξεύθηκε η από μακρού προπαρασκευασμένη ένοπλη τουρκική επίθεση εναντίον των Ελλήνων της Κύπρου και της τότε Κυπριακής Δημοκρατίας, δύο Τουρκοκύπριοι Δημοσιογράφοι υπήρξαν οι Πρώτοι Νεκροί της Τουρκανταρσίας:
Τη νύχτα της Δευτέρας 23ης Απριλίου 1962 η τουρκική τρομοκρατική οργάνωση ΤΜΤ, στρατιωτικός βραχίονας στην Κύπρο από το 1958 του Γραφείου Ειδικού Πολέμου (ΓΕΠ) των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, με επικεφαλής της πολιτικής της πτέρυγας τον Ραούφ Ντενκτάς, δολοφόνησε στα σπίτια τους, τον πρώτο στο κρεβάτι όπου κοιμόταν με τη σύζυγο του δίπλα στα δυο ανήλικα παιδιά τους και τον άλλο μέσα στο αυτοκίνητό του έξω απ’ το σπίτι του, αμφότερους στην τουρκική συνοικία της Λευκωσίας, τους δύο αντι-ντενκτασικούς δημοσιογράφους και δικηγόρους,
- Αϊχάν Μουσταφά Χικμέτ και
- Αχμέτ Μουζαφέρ Γκιουρκάν.
Εκδότες της εβδομαδιαίας τ/κ εφημερίδας «Τζουμχουριέτ», από τις 16 Αυγούστου 1960, ημέρα επίσημης εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μαχητικοί υπέρ της ελληνοτουρκικής φιλίας και εναντίον των διχοτόμων Φαζίλ Κιουτσούκ και Ραούφ Ντενκτάς.
- ΤΟ ΠΡΩΙ εκείνης της Δευτέρας 23.4.1962 οι Χικμέτ και Γκιουρκάν είχαν δημοσιεύσει στην εφημερίδα τους, ως προαγγελία, ότι θα αποκάλυπταν ποιοι Τούρκοι είχαν πυροδοτήσει τις βόμβες στα τεμένη Μπαϊρακτάρη και Ομεριέ της Λευκωσίας την 25η Μαρτίου 1962, για τις οποίες η τ/κ ηγεσία Κιουτσούκ - Ντενκτάς επιχειρούσαν να ενοχοποιήσουν τους Έλληνες Κυπρίους.
ΕΚΕΙΝΕΣ οι τουρκικές βόμβες - προβοκάτσια - στα τζαμιά, τοποθετήθηκαν με τη δοκιμασμένη «συνταγή» της… βόμβας στο «σπίτι Ατατούρκ» στη Θεσσαλονίκη, που πυροδότησε το ανθελληνικό πογκρόμ των Σεπτεμβριανών του 1955 στην Κωνσταντινούπολη.
- Με την ίδια «συνταγή» της βόμβας στο Γραφείο Τύπου του τουρκικού προξενείου στον τουρκο-μαχαλά της Λευκωσίας το 1958 που τοποθέτησαν οι μπράβοι του Ντενκτάς για να… ενοχοποιήσουν την Ε.Ο.Κ.Α. και να ξεσηκώσουν εμπρηστές τους τουρκικούς όχλους εναντίον των ελληνοκυπρίων, των περιουσιών και των εκκλησιών τους στις εντός των τειχών της Λευκωσίας γειτονιές.
Ο ΤΟΥΡΚΟΣ εν αποστρατεία στρατηγός Σαμπρί Γιρμιμπέσογλου, το 2010 ομολόγησε ότι το 1962 που υπηρετούσε ως νεαρός αξιωματικός του ΓΕΠ-ΤΜΤ στην Κύπρο, συμμετείχε στον σχεδιασμό και τη διάπραξη των ανατινάξεων των τζαμιών στη Λευκωσία.
Γ Ι Α Ν’ ΑΝΤΙΛΗΦΘΕΙ κανείς επακριβώς την 21η Δεκεμβρίου 1963, θα πρέπει πρωτίστως να έχει μελετήσει τους ίδιους τους Τούρκους. Εκείνους δηλαδή που την σχεδίασαν και μυστικά, μεθοδικά, συστηματικά, υπομονετικά, αποφασιστικά και απαρέγκλιτα την προετοίμαζαν. Με όλες τις διατεταγμένες δυνάμεις του τουρκικού κράτους. Και με τις ασφυκτικά ελεγχόμενες από την Άγκυρα δυνάμεις της τ/κ μειονότητας. Και την υλοποίησαν με πανέτοιμο γι’ αυτήν:
(α) Τον στρατιωτικό βραχίονα του τουρκικού Γραφείου Ειδικού Πολέμου, από το 1958 στην Κύπρο, ονόματι ΤΜΤ και:
(β) Την πολιτική πτέρυγα του ίδιου Επιτελείου, ονόματι τ/κ ηγεσία, Ντενκτάς και Κιουτσούκ. Οι οποίοι, διά της τρομοκρατίας τής ΤΜΤ είχαν υπό τον απόλυτο έλεγχό τους την μειονότητα, δολοφονώντας κι εξουδετερώνοντας κάθε διαφωνούντα Τουρκοκύπριο.
ΓΙΑ Ν’ ΑΝΤΙΛΗΦΘΕΙ κανείς πλήρως την αρξάμενη με πυροβολισμούς πριν απ’ τα ξημερώματα του Σαββάτου 21.12.1963 Τουρκανταρσία - με πρώτη νεκρή την άτυχη ιερόδουλη Τζεμαλιέ - θα πρέπει να μελετήσει:
(1) Τις Εκθέσεις Νιχάτ Ερίμ τού 1956 που καθόρισαν την έκτοτε Τουρκική Στρατηγική στο Κυπριακό.
(2) Το Επιτελικό «Σχέδιο Επανάκτησης Κύπρου» («ΚΙΡ» Kibris Istirdat Plani) που εκπόνησε για το Γραφείο Ειδικού Πολέμου ο ταγματάρχης Ισμαήλ Τάνσου.
(3) Πώς αμφότερα τέθηκαν σε μόνιμη εφαρμογή απ’ όλες ανεξαιρέτως έκτοτε τις τουρκικές κυβερνήσεις, εκλελεγμένες και πραξικοπηματικές, κεμαλικές και ισλαμικές.
(4) Τα τουρκικά έγγραφα του «χρηματοκιβωτίου Μπλουμέρ» της τ/κ ηγεσίας, του Οκτωβρίου 1960 και Σεπτεμβρίου 1963, όπου τεκμηριώνεται ο επιτελικός σχεδιασμός
για την εκτόξευση της Τουρκανταρσίας. Ως προϊόντος της τουρκικής πολιτικής, τη λεπτομερή κλιμάκωση της οποίας περιέγραψε ο, από το 1957, ιθύνων επιτελικός νους του ΓΕΠ και της ΤΜΤ, ταγματάρχης Ismail Tansu, σε συνεντεύξεις του το 1996 στη “Halkin Sesi”, όπως και στο βιβλίο του, “Aslinda Hic Kimse Uyumuyordu” 2001. Τα έγγραφα προετοιμασίας του «ένοπλου αγώνα», με τις υπογραφές Κιουτσούκ και Ντενκτάς, περιέχουν και τα εξής: «Όταν ξεκινήσει ο αγώνας, η τουρκική κοινότητα που είναι διασπαρμένη σε όλο το νησί, θα συγκεντρωθεί με το ζόρι σε μια περιοχή, την οποία θα αναγκαστεί να υπερασπισθεί. Η επιλογή της περιοχής θα γίνει βάσει στρατηγικού σχεδίου. Πριν την έναρξη του αγώνα είναι αναγκαίο να εκπονηθούν λεπτομερή σχέδια προκειμένου να αυξηθεί η δυνατότητα επιστράτευσης της τουρκικής κοινότητας, αλλά και σχετικά με τον εξοπλισμό, τα αποθέματα, καθώς και την αποστολή προμηθειών και ενισχύσεων από την ηπειρωτική χώρα» (σ.σ. την Τουρκία).
(5) Την μετέπειτα, «με το ζόρι», εφαρμογή αυτών των σχεδίων, μπορεί κανείς να διαβάσει στα δημοσιεύματα (και) της «Χαραυγής» του ΑΚΕΛ το 1963-64, με την υπογραφή και αειμνήστων δημοσιογράφων όπως του Παναγιώτη Πασχάλη, απ’ όπου, μικρό μόνο δείγμα οι τίτλοι, όλοι της «Χ»: «Η στασιαστική βία εξετόπισε Τούρκους και από άλλα χωριά». «Οι βίαιες μετακινήσεις τουρκικών πληθυσμών». «Με δάκρυα και κραυγές απόγνωσης μετοίκησαν οι Τούρκοι Βασίλειας και Πραστειού Αυδήμου κάτω από την βία των εξτρεμιστών». «Τι να κάνουμε αφού μας απειλούν;». «Συνεχίζεται η βίαιη μετακίνηση Τούρκων χωρικών από φανατικούς». «Διά της βίας των όπλων εξακολουθούν να ξεσπιτώνουν πληθυσμούς οι στασιαστές - Μονιάτη, Κοιλάνι, Διόριος, Αγ. Ειρήνη - Για να πλήξουν την ειρηνική συμβίωση». Και, βέβαια, οι μαστιγωτικές καταγγελίες κατά της φασιστικής τ/κ ηγεσίας, από τον ηρωικό Ντερβίς Αλί Καβάζογλου τον οποίο δολοφόνησε η ΤΜΤ το 1965 και από τον ιατρό Ιχσάν Αλή, 1964-1966, προγραφέντα να δολοφονηθεί από τους 100 συν ένα μουτζαχίντ της ΤΜΤ…
(6) Πώς η τουρκική τακτική, Άγκυρας και Τ/κ ηγεσίας, μεθόδευε διαρκώς την πρόκληση, την αξιοποίηση κι εκμετάλλευση της ελληνικής (ελλαδικής και κυπριακής) ανεπάρκειας, την ανυπαρξία ελληνικής στρατηγικής, ώστε να προωθεί βήμα-βήμα την «Επανάκτηση Κύπρου».
Ε Ν Α ΠΟΛΥ χρήσιμο βιβλίο που συνοψίζει όλ’ αυτά και, πλάι στα γεγονότα, παραπέμπει και σε διαφωτιστικότατες γι’ αυτά τουρκικές πηγές, έγγραφα, αναφορές και βιβλία, εξέδωσε τον Μάρτιο 2009 στα ελληνικά και στ’ αγγλικά, η «Κίνηση για Ελευθερία & Δικαιοσύνη στην Κύπρο», με τίτλο «Αιματηρή αλήθεια – Βloody truth».
Γ Ι Α Ν’ ΑΝΤΙΛΗΦΘΕΙ όμως ο καθένας πόσο σημαντική είναι και σήμερα η υπενθύμιση και η διαρκής μελέτη της Τουρκανταρσίας 1963-64, θα πρέπει να μη λησμονείται ότι: Και τότε και έκτοτε αδιαλείπτως και τώρα, παραμένει αναλλοίωτη η τουρκική Στρατηγική Επανάκτησης της Κύπρου. Διαρκώς μεθοδεύουσα και μονίμως καραδοκούσα ν’ αξιοποιεί την ημετέραν ανεπάρκεια και τα δικά μας Ηττημένα Μυαλά…
Η Τουρκία χρησιμοποιεί τα κατεχόμενα σαν σκουπιδότοπο. Ξεπλένει βρώμικο χρήμα, μέσα από τις τράπεζες-παραρτήματα, τα καζίνο και τα πορνεία. Αυτή την πραγματικότητα περιγράφει ο τολμηρός ηγέτης της συντεχνίας των Τουρκοκυπρίων δασκάλων, Σενέρ Ελτζίζ, σε συνέντευξή του στην κυπριακή εφημερίδα «Φιλελεύθερος». Αυτό που περιγράφει είναι μια πραγματικότητα, που βιώνουμε από το 1974 και εντεύθεν.
Αυτός ο σχεδιασμός ξεκίνησε από την αρχή, από την εισβολή και βαθμηδόν προχωρά, καθιστώντας την κατεχόμενη Κύπρο μια αποικία της Τουρκίας. Το καθεστώς της Άγκυρας έχει μεταφέρει παράνομα έποικους για να αλλοιώσει το δημογραφικό χαρακτήρα του νησιού. Από τα πρώτα καράβια που μετέφεραν Τούρκους από την Ανατολία, για να γεμίσουν τα ελληνοκυπριακά σπίτια και τις περιουσίες, μέχρι σήμερα, οι έποικοι βαθμηδόν έχουν καταστεί πλειοψηφία στα κατεχόμενα. Οι Τουρκοκύπριοι είναι μειοψηφία.
Ο Σενέρ Ελτζίζ, λοιπόν, στη συνέντευξή του έθεσε ένα ζήτημα, που κάποιοι το ξεχνούν και στις ελεύθερες περιοχές. Συγκεκριμένα, θέτει το ζήτημα της σχέσης των Τουρκοκυπρίων με την Κυπριακή Δημοκρατία. Είπε τα εξής: «Εκατόν πέντε χιλιάδες Τουρκοκύπριοι μπορούν να πάρουν ταυτότητα της Δημοκρατίας και να ταξιδέψουν με αυτή. Δεν μπορούν, όμως, να ψηφίσουν, διότι η ισχύς του Συντάγματος έχει ανασταλεί. Ας αναλογιστούμε κάτι. Είμαστε πολιτισμένοι άνθρωποι. Η Κύπρος δεν είναι Παλαιστίνη, δεν είναι Κασμίρ, δεν είναι Ιράκ ή Συρία«.
Πρόσθεσε, μάλιστα: «Γιατί να μην μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματα μόνοι μας, αντί να διαπληκτιζόμαστε και να περιμένουμε από κάποιους από το εξωτερικό, όπως η κ. Λουτ, να μας βοηθήσουν να λύσουμε τα προβλήματά μας; Οι Αρχές της Δημοκρατίας θα μπορούσαν να καλέσουν τους Τουρκοκύπριους να καταλάβουν ξανά τις έδρες τους στο Κοινοβούλιο. Δεν χρειαζόμαστε την παρέμβαση της Τουρκίας, της Βρετανίας, ή του οποιουδήποτε«.
Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν επανεντάσσει τους Τουρκοκύπριους μόνο παραχωρώντας τους ταυτότητες και διαβατήρια. Η επανένταξη μπορεί και πρέπει να γίνει μέσα από τη συμμετοχή στο ένα και μοναδικό κράτος. Υπάρχουν δυνάμεις στα κατεχόμενα, που βλέπουν το μέλλον μέσα από την Κυπριακή Δημοκρατία. Πρέπει να αξιοποιηθούν. Με αυτούς πρέπει να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο συνεργασίας και κοινής δράσης και όχι με εκείνους, που θέλουν δυο κράτη, πλάι-πλάι. Αυτούς, οι οποίοι και στις επαναπροσεγγιστικές συνάξεις προτάσσουν το διαχωρισμό ως τη λύση. Και θεωρούνται οπαδοί της λύσης!
«Οι Τούρκοι θέλουν εγγυήσεις και στρατό για έλεγχο της Κύπρου»
Ο Νίκος Κοτζιάς συνέδεσε την παρουσία του στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδος με ένα σημαντικό γεγονός σε σχέση με την Κύπρο: Έθεσε στην ατζέντα των συζητήσεων το θέμα της Ασφάλειας, καταθέτοντας ολοκληρωμένη πρόταση. Αυτό, κατά τον ίδιο, κανείς δεν δικαιούται να αποστεί από αυτό το κεκτημένο. Δεν αποφεύγει να υπενθυμίσει πως όταν ανέδειξε αυτό το ζήτημα «δέχθηκα επιθέσεις από τις πιο ‘’απίθανες’’ πλευρές. Ορισμένες από αυτές μου κουνάνε ακόμα το δάκτυλο, χωρίς να ερυθριάζουν». Σε συνέντευξή του στον «Φ», ο τέως ΥΠΕΞ της Ελλάδος, Νίκος Κοτζιάς, αναφέρεται και στο θέμα του ΝΑΤΟ, που συζητήθηκε στη συνάντηση των εγγυητριών δυνάμεων, τον περασμένο Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη. Είπε πως οι Τούρκοι «ρωτήθηκαν διερευνητικά αν θα τους έκανε το ΝΑΤΟ και αν σε αυτή την περίπτωση θα αποχωρούσαν. Ούτε αυτό τους άρεσε, επιπλέον, τους έφερνε σε δύσκολη θέση. Αποκαλύφθηκε, για άλλη μια φορά, ότι στην πραγματικότητα τις εγγυήσεις και τα στρατεύματα δεν τα θέλουν στην Άγκυρα για να προστατεύσουν τους Τουρκοκύπριους, αλλά για να έχουν τον έλεγχο της Κύπρου οι ίδιοι». Για το σενάριο για λύση Συνομοσπονδίας είπε πως για πρώτη φορά το άκουσε από τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου. «Η σκέψη του ήταν ότι αν πάει καλά η συνομοσπονδία, μπορούμε να πάμε στην Ομοσπονδία, αν όχι, πρέπει ‘’να πάμε στα δύο κράτη’’». Ο κ. Κοτζιάς είπε πως του υπογράμμισε πως «όταν πάει κανείς από ενιαίο κράτος σε Συνομοσπονδία, η κατάληξη είναι πάντα η ίδια: Διάλυση του κράτους. Αυτό το είδαμε στην πρώην Γιουγκοσλαβία, τελευταία πράξη ήταν η αποχώρηση του Μαυροβουνίου από τη Συνομοσπονδία με τη Σερβία. Το είδαμε στην Τσεχοσλοβακία κοκ». Η πρότασή σας για την Ασφάλεια για την Κύπρο λέγεται πως έθεσε στην ατζέντα των συζητήσεων το κρισιμότερο ζήτημα του Κυπριακού. Είναι αλήθεια;
Η Κύπρος από σύστασής της ως ανεξάρτητο κράτος είχε να αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα, εσωτερικά και εξωτερικά, ιδιαίτερα το πρόβλημα της «σχέσης» της με τις εγγυήτριες δυνάμεις, αλλά ανάμεσα σε Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους. Παρά την παράνομη κατάληψη της βορείου Κύπρου από τον κατοχικό τουρκικό στρατό, το θέμα των εγγυήσεων και της ασφάλειας το βρήκα ως υπουργός Εξωτερικών εγκαταλελειμμένο. Είχαν κυριαρχήσει οι εσωτερικές πτυχές του προβλήματος, καθώς και η «κατανομή των πόρων» από τις πηγές ενέργειες, μια συζήτηση που περισσότερο θύμιζε προβλήματα κοινωνικού κράτους και όχι ενός κράτους υπό κατοχή. Το πρόβλημα της συνθήκης των εγγυήσεων και της κατοχής είχε τόσο υποχωρήσει, ώστε όταν το έθεσα, δέχθηκα επιθέσεις από τις πιο «απίθανες» πλευρές. Ορισμένες από αυτές μου κουνάνε ακόμα το δάκτυλο, χωρίς να ερυθριάζουν. Μπορεί αυτή η πρόταση να ανατραπεί από την Αθήνα ή από Λευκωσία ή και από τις δύο κυβερνήσεις;
Η ιστορία των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό είναι η ιστορία της διολίσθησης κάθε διαπραγμάτευσης σε χειρότερες αφετηριακές θέσεις από ό,τι η προηγούμενη. Αυτή τη φορά στο Κραν Μοντανά καταφέραμε να βάλουμε πάνω στο τραπέζι την ουσία των πραγμάτων ως προς την εξωτερική πτυχή του Κυπριακού (διότι με αυτή δικαιούται να ασχολείται ένας Έλληνας ΥΠΕΞ και τίποτα άλλο). Έγινε αποδεκτό ότι στόχος όλων μας πρέπει να γίνει η Κύπρος ένα κανονικό κράτος. Τον απλό αυτό όρο τον είχα εισαγάγει εγώ στη συζήτηση και ευτύχησα να ζήσω την υιοθέτησή του από τον ΓΓ του ΟΗΕ. Κανονικό κράτος σημαίνει, όμως, ότι πρέπει να καταργηθούν οι συνθήκες εγγύησης και ασφάλειας, που έτσι και αλλιώς είχαν παραβιαστεί πολλαπλώς. Κανείς από τις πλευρές που αναφέρατε δεν δικαιούται να αποστεί από αυτό το κεκτημένο. Επιτέλους, για πρώτη φορά υπάρχει ένα θετικό κεκτημένο από προηγούμενη διαπραγμάτευση. Ακούγονται πολλά για λύση Συνομοσπονδίας δύο κρατών στην Κύπρο. Ποια η δική σας άποψη επί τούτου;
Τη σκέψη αυτή την άκουσα πρώτη φορά από τον Μεβλούτ. Η σκέψη του ήταν ότι αν πάει καλά η Συνομοσπονδία, μπορούμε να πάμε στην Ομοσπονδία, αν όχι, πρέπει «να πάμε στα δύο κράτη». Του εξήγησα ότι η διεθνής πείρα έχει δείξει ότι πράγματι μπορεί κανείς να πάει από Συνομοσπονδία σε Ομοσπονδία, αρκεί να έχει προηγηθεί η πολιτική βούληση ξεχωριστών πολιτικών οντοτήτων να συμβαδίσουν, όπως στην Ελβετία με τα καντόνια της. Ταυτόχρονα του υπογράμμισα ότι όταν πάει κανείς από ενιαίο κράτος σε Συνομοσπονδία, η κατάληξη είναι πάντα η ίδια: Διάλυση του κράτους. Αυτό το είδαμε στην πρώην Γιουγκοσλαβία, τελευταία πράξη ήταν η αποχώρηση του Μαυροβουνίου από τη Συνομοσπονδία με τη Σερβία. Το είδαμε στην Τσεχοσλοβακία κοκ. Εξάλλου του επισήμανα, η συγκρότηση της Κύπρου ως Συνομοσπονδίας δεν αλλάζει τίποτα ως προς τα προβλήματα που αντιμετώπισαν μέχρι τώρα οι διαπραγματεύσεις, όπως του κατοχικού στρατού, της εναλλασσόμενης προεδρίας, των «Σημείων» βέτο κοκ. Ουσιαστικά η «λύση» Συνομοσπονδίας, μία από τις 4 εν δυνάμει λύσεις (όχι βέβαια αυτόματα και αποδεκτές) οδηγεί σε δύο κράτη με ορισμένα πλεονεκτήματα αλλά πολύ περισσότερο σε πάρα πολλά προβλήματα, όπως και κινδύνους. Στο Κραν Μοντανά είχαμε φθάσει στο σημείο να κληθούν οι Πρωθυπουργοί για την τελική φάση. Ποια η αλήθεια για το θέμα αυτό; Γιατί πολλά λέγονται.
Για το Κραν Μοντανά ακούω διάφορες ιστορίες. Όλες τις διηγούνται άνθρωποι που δεν ήταν μέσα στην πολύωρη διαπραγμάτευση της τελευταίας βραδιάς. Υπάρχουν Ελληνοκύπριοι που ουδέποτε ρώτησαν την ελληνική πλευρά για το τι πραγματικά γινόταν. Ένας μάλιστα από αυτούς σε συνέντευξή του σε τηλεοπτικό σταθμό της Κύπρου με διέψευσε με βάση τις διηγήσεις των Τούρκων. Τα σχόλια περιττεύουν. Να σας διηγηθώ, όμως, την ιστορία με τους πρωθυπουργούς. Στις 30/6 προς 1/7 αν θυμάμαι καλά, ο Άιντε μοίρασε ένα κείμενο λέγοντας, ψευδώς, ότι είναι η συμπύκνωση των συζητήσεών μας και ότι έχει την έγκριση του Γκουντέρες. Ότι στη βάση αυτού του γεγονότος αποφάσισαν να έρθουν οι πρωθυπουργοί εκείνο το πρωί. Απέδειξα στον Άιντε, που το ομολόγησε εξάλλου ενώπιον όλων όσων συμμετείχαμε άμεσα στη διαπραγμάτευση, ότι αυτό το κείμενο ήταν δικό του. Ότι το ετοίμασε σε συνεννόηση με μία από τις εγγυήτριες δυνάμεις και δεν είχε καμία έγκριση από τον ΓΓ του ΟΗΕ. Επί τόπου δε, μίλησα με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα που μου είπε «μα αν ήταν δυνατό να πω κάτι στον Άιντε χωρίς να συνεννοηθώ μαζί σου». Σας είπε και κάτι άλλο ο κ. Τσίπρας;
Ο πρωθυπουργός με ενημέρωσε, ακόμα, ότι μόλις είχε μιλήσει με τον Τούρκο πρωθυπουργό που του είπε ότι κάθε άλλο παρά είχαμε επαρκώς προχωρήσει και δεν είχε καμιά πρόθεση να έρθει στην Ελβετία. Και οι Βρετανοί;
Στη συνέχεια με πήρε τηλέφωνο από το Λονδίνο ο Μπόρις Τζόνσον, τότε Βρετανός ΥΠΕΞ, για να με ρωτήσει ποια είναι η άποψή μου για όσα έλεγε ο Άιντε, διότι η Μέι δεν ήθελε να έρθει στην Ελβετία, το θεωρούσε πρωθύστερο. Του εξήγησα πώς είχαν τα πράγματα. Κατόπιν ξαναμπήκα στην αίθουσα και είπα ευθέως στον Άιντε ότι έλεγε ψέματα. Απάντησε γελώντας ότι έκανε ένα κόλπο μπας και έπιανε. Του είπα ότι αυτή η συμπεριφορά του δεν δείχνει την απαιτούμενη σοβαρότητα. Το παραδέχτηκε ενώπιον όλων και προχωρήσαμε. Κατά το μεσημέρι πήρε η εθιμοτυπία του ελβετικού Υπουργείου Εξωτερικών την πρεσβευτή μας στην Ελβετία, που ήταν μαζί μας, την κυρία Χαρούλα Σκουρελιάκου, και μας ρώτησε για τον τύπο του αεροπλάνου του πρωθυπουργού με το οποίο θα έφτανε στην Ελβετία, όπως μόλις τους είχε ειδοποιήσει ο Άιντε. Του ξαναλέω του Άιντε ότι αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα και μου απάντησε ότι ξεχάστηκε να ενημερώσει το τιμ του ότι δεν είχε «πιάσει το πρωινό κόλπο». Αυτά δεν ήταν σοβαρά πράγματα. Ακόμα λιγότερο, είναι κάποιοι να προσπαθούν να πλασάρουν το αποτυχημένο κόλπο του Άιντε ως απόδειξη δικών τους θέσεων. Συμπέρασμα, λοιπόν. Ουδέποτε σκέφτηκε κάποιος από τους τρεις πρωθυπουργούς να έρθει στην Ελβετία. Είχατε δική σας πρόταση;
Η δική μας, ελληνική πρόταση, ήταν να έρθουν οι πρωθυπουργοί στη διαπραγμάτευση, σε έναν νέο γύρο που θα γινόταν στη Νέα Υόρκη, εφόσον θα είχαμε λύσει/συμφωνήσει στα χοντρά ζητήματα και θα είχαν μείνει μόνο ένα με δύο δύσκολα θέματα για να αποφασιστούν μόνο από τους ΥΠΕΞ. Και όχι να έρθουν για να καταγράψουν τυχόν ασυμφωνίες. Με την πρόταση αυτή συμφώνησαν, τουλάχιστον τυπικά, όλοι. Πόσο κοντά, αλήθεια, φθάσαμε σε συμφωνία στο Κραν Μοντανά;
Κάποια στιγμή φάνηκε οι Τούρκοι να συμφωνούσαν να καταργηθούν οι δύο επιμέρους συνθήκες και να μετασχηματιστεί επιτέλους η Κύπρος σε κανονικό κράτος μέλος του ΟΗΕ και της ΕΕ. Αυτά υποτίθεται ότι τα είπαν στον Άιντε και με βάση αυτά θέλαμε ν προχωρήσουμε. Όταν το τελευταίο βράδυ ήρθε η ώρα να επιβεβαιωθεί κάτι τέτοιο ενώπιον του ΓΓ του ΟΗΕ, οι Τούρκοι δήλωσαν ότι ουδέποτε διατύπωσαν τέτοια ή κάποια ανάλογη θέση. Εκεί τέλειωσε το Κραν Μοντάνα. Στη συνάντηση των εγγυητριών τον περασμένο Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη, θέσατε ζήτημα ένταξης της Κύπρου στο ΝΑΤΟ.
Εντυπωσιάζουμε πόσο εύκολα κυκλοφορούν στην Κύπρο και στην Ελλάδα ειδήσεις για συζητήσεις που έγιναν ανάμεσα σε λίγα πρόσωπα. Δύο από κάθε αντιπροσωπεία. Όπως και με το Κραν Μοντάνα, κάποιοι όλα τα γνωρίζουν και όλα τα σφάζουν. Να σας πω τι έγινε στη Νέα Υόρκη: Ο Μεβλούτ προσπάθησε αρχικά να ανοίξει θέματα που αφορούν τις εσωτερικές πτυχές του Κυπριακού. Όπως πάντα, του είπα ότι ως εγγυήτριες δυνάμεις δεν έχουμε αρμοδιότητα για μια τέτοια κουβέντα και δεν θα τον ακολουθήσω. Κατόπιν, μπήκαμε στο ζήτημα των δύο μικρών συνθηκών που εμπίπτουν και στη δική μας αρμοδιότητα. Στο τέλος της κουβέντας, τους είπα ότι υπάρχουν 4 λύσεις. Δεν πρότεινα. Κατέγραψα. Εξήγησα τα υπέρ και τα κατά τους. Είπα αυτά που είχα ήδη ενημερώσει τη δική μας πλευρά ότι θα πω. Θεωρείτε ότι η ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ θα επιλύσει το θέμα της Ασφάλειας;
Αυτό που ψάχνουμε είναι μια λύση του Κυπριακού χωρίς στρατεύματα κατοχής και χωρίς δικαιώματα εγγυήσεων από τις τρεις χώρες που σήμερα τις διαθέτουν. Οι Τούρκοι ψάχνουν μια «λύση» τέτοια με την οποία μπορούν να διατηρήσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στο νησί, κάτι που είναι απαράδεκτο για εμάς. Ρωτήθηκαν διερευνητικά αν θα τους έκανε το ΝΑΤΟ και αν σε αυτή την περίπτωση θα αποχωρούσαν. Ούτε αυτό τους άρεσε, επιπλέον, τους έφερνε σε δύσκολη θέση. Αποκαλύφθηκε, για άλλη μια φορά, ότι στην πραγματικότητα τις εγγυήσεις και τα στρατεύματα δεν τα θέλουν στην Άγκυρα για να προστατεύσουν τους Τουρκοκύπριους, αλλά για να έχουν τον έλεγχο της Κύπρου οι ίδιοι.
Τι κρατάτε από τη συνεργασία σας ως ΥΠΕΞ της Ελλάδος με την κυπριακή πλευρά;
Την αμοιβαία εκτίμηση και αγάπη. Η συνεργασία μου με τον Γιαννάκη Κασουλίδη ήταν εξαιρετική. Έμαθα πολλά από εκείνον, ιδιαίτερα ως προς τον αραβικό κόσμο. Εκτίμησα την παρρησία και το σθένος του. Ο Νικόλας Χριστοδουλίδης είναι ένας πολιτικός με μέλλον για τη Μεγαλόνησο. Έχει μυαλό, αλλά και αισθήματα. Αποκτήσαμε αδελφική σχέση και με αυτόν όπως και με τον Γιαννάκη. Σημαντική ήταν και η συνεργασία μου με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Μάθαμε πολλά ο ένας για τον άλλο. Εκτιμήσαμε ο ένας τον άλλο. Με όλους αυτούς, υπηρετήσαμε με κόπο και συνέπεια την υπόθεση του Κυπριακού. Από τη σχέση μου με την Κύπρο κρατώ και την αγάπη των διπλωματών της για την Ελλάδα, τις στενές σχέσεις που έχουν οι υπηρεσίες των ΥΠΕΞ. Περισσότερο από όλα, βέβαια, κρατώ την αγάπη των Κυπρίων στο πρόσωπό μου. Μεγάλη τιμή και βάρος. Στα αρνητικά συγκρατώ την εμπάθεια ορισμένων κύκλων και εντύπων στο νησί, που έχουν ανάγει την υποχωρητικότητα σε επάγγελμα. Τι έχετε αφήσει ως κληρονομιά στο ΥΠΕΞ κατά τη διάρκεια της σχεδόν τετράχρονης παρουσίας σας;
Μια Ελλάδα αναβαθμισμένη. Μια Ελλάδα που ο λόγος της μετρά και υπολογίζεται. Αυτό βέβαια δεν είναι μόνο δικό μου έργο. Είναι συλλογικό, τόσο της ελληνικής κυβέρνησης, όσο και του Υπουργείου Εξωτερικών συνολικά. Αφήνω ένα αναδιαρθρωμένο και πιο εργατικό Υπουργείο πίσω μου, όπου οι γνώσεις και η επιστήμη παίζουν μεγαλύτερο ρόλο χάρη στη δημιουργία νέων θεσμών (όπως το ΚΑΣ και το επιστημονικό συμβούλιο), όπως, επίσης 17 καινούργιες περιφερειακές και διεθνείς οργανώσεις που δημιουργήθηκαν με ελληνική πρωτοβουλία. Πολλές από αυτές σε συνεργασία με την κυπριακή πλευρά. Θεσμοί που επεκτείνονται από τον πολιτισμό και τη γεωστρατηγική, μέχρι την ασφάλεια και τη σταθερότητα στις δύο πιο σοβαρές για μας περιοχές, Βαλκάνια και Ανατολική Ευρώπη. Επίσης, έχουμε πολύ πιο στέρεες σχέσεις με την πλειοψηφία των κρατών του κόσμου, από τις ΗΠΑ, που φτάσαμε στον κοινό στρατηγικό σχεδιασμό, μέχρι τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, που μας θεωρεί ως τον πλέον αξιόπιστο εταίρο της στην ΕΕ. Η Ελλάδα έχει πια δικό της λόγο και επιλογές. Είμαστε διπλωματικά μια ανερχόμενη δύναμη της περιοχής. Αφήνω πίσω μου πολλούς καλούς φίλους, τόσο στο Υπουργείο όσο και στις σχέσεις μου με άλλους υπουργούς. Καταφέραμε, επίσης, με την ενεργητική πολυδιάστατη εξωτερική μας πολιτική να λύσουμε πολλά προβλήματα, ή να συμβάλλουμε στο άνοιγμα του δρόμου λύσης τους, από το ονοματολογικό με τη ΦΥΡΟΜ μέχρι τις εγγυήσεις και την κατοχή της Κύπρου. Από θέματα ΑΟΖ και αιγιαλίτιδας, μέχρι ιστορικές δυσκολίες που βαίνουν προς το τέλος τους. Είσαστε ο άνθρωπος που διαπραγματευτήκατε τη Συμφωνία των Πρεσπών. Οι ερμηνείες που δίνει ο κ. Ζάεφ σε μια σειρά ζητήματα μπορεί να τινάξουν στον αέρα τα συμφωνηθέντα;
Νομίζω ότι μερικές φορές η πίεση που ένιωσε τους δύο τελευταίους μήνες από την εσωτερική αντιπαράθεση τον έσπρωξε να αξιοποιήσει ορισμένα κενά της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που εμφανίστηκαν το ίδιο διάστημα. Αλλά ο Ζάεφ είναι ένα πολιτικό ον που γρήγορα αντιλαμβάνεται το μάταιο τέτοιων ενεργειών. Αυτός και ο ΥΠΕΞ της χώρας του, ο Νικόλας Δημητρόφ, είναι έξυπνοι άνθρωποι και κατανοούν πιο είναι το κύριο και πιο το δευτερεύον. Ότι η συμφωνία μας είναι ιστορική, δίκαιη και ορθή. Άρα η υπεράσπισή της είναι προς το κοινό μας συμφέρον και συμβάλλει στη σταθερότητα στην περιοχή. Η συμφωνία των Πρεσπών είναι απόδειξη ότι πολιτική μας ήταν και είναι να βρούμε τολμηρές λύσεις στα προβλήματα που έρχονται από το παρελθόν για να ασχοληθούμε με το μέλλον. Ότι η ιστορία, όπως συνηθίζω να λέω, πρέπει να είναι σχολείο και όχι φυλακή. Να υπηρετεί μια πολιτική με αρχές και στη βάση αξιών.
Σαφώς και σας ενόχλησαν τα όσα διαδραματίσθηκαν και σας οδήγησαν σε παραίτηση. Δεν έχετε, ωστόσο, προκαλέσει οποιοδήποτε πρόβλημα στην κυβέρνηση, ούτε και λειτουργήσατε ρεβανσιστικά. Πώς θα πολιτευτείτε διά του Πράττω; Σε συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ;
Μόνο στην Ελλάδα παραιτείσαι και τμήματα του τύπου «μπιστόλια διαπλοκής» σε βρίζουν. Η παραίτηση είναι πράξη ευθύνης, υπευθυνότητας και αξιοπρέπειας. Πολλοί στην πολιτική σκηνή της χώρας μου πρέπει να σοβαρευτούν και να αναστοχαστούν όχι μόνο την πορεία τους προς τις εκλογές, αλλά και τις συνέπειες των πράξεων τρίτων και δικών τους για το μέλλον της χώρας. Προς το παρόν το Πράττω ετοιμάζεται για τη μάχη των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών. Σε αρκετές μας επιλογές συμπίπτουμε με τον ΣΥΡΙΖΑ, όπως στην Κρήτη, την Αττική και τη Θεσσαλονίκη. Δεν συμπίπτουμε αλλού ή έχουμε δικούς μας υποψήφιους, όπως στην Αθήνα, την Πάτρα και το Ηράκλειο. Σε αυτή την πορεία θα δούμε πώς θα προχωρήσουμε. Εκείνο που επιδιώκουμε είναι η συγκρότηση μιας κοινωνικής συμμαχίας ανάμεσα στους ταλαντούχους, δραστήριους, εργατικούς Έλληνες, που θα βγάλει, επίσης, από το περιθώριο εκείνους τους πολίτες της χώρας μας βρίσκονται σήμερα εκεί, και θα πολεμά τους διαπλεκόμενους ολιγάρχες που δεν διαθέτουν παραγωγική βάση στη χώρα, αλλά «παράγουν και ζουν» από την παρα-οικονομία. Αυτή η κοινωνική συμμαχία πρέπει να εκφραστεί πολιτικά, από μια συμμαχία της πατριωτικής μη αριστεράς μέχρι και την αριστερά σε όλες τις παραλλαγές της, τουλάχιστον την οικολογική, σοσιαλιστική, ριζοσπαστική και ασφαλώς πατριωτική. Αισθάνεστε ότι σας ενώνει κάτι με την Κύπρο;
Η Κύπρος ήταν ο πρώτος πατριωτικός μου πόνος. Για εκείνη έφαγα το πρώτο μου ξύλο. Ένιωσα τις ευθύνες όλων μας για τα εγκλήματα της χούντας, που δεν μπορέσαμε να την αποτρέψουμε. Ζήτησα δημόσια σε Αθήνα και Κύπρο συγγνώμη για λογαριασμό του ελληνικού κράτους. Η Κύπρος είναι η αγάπη μου και εκεί που πάντα παίρνω αγάπη. Υπηρέτησα το καλό της Κύπρου όπως το καταλαβαίνω παντού και πάντα. Ελπίζω να συνέβαλα σε κάτι χρήσιμο για τη μεγαλόνησο. Κώστας Βενιζέλος
Η Κύπρος από σύστασής της ως ανεξάρτητο κράτος είχε να αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα, εσωτερικά και εξωτερικά, ιδιαίτερα το πρόβλημα της «σχέσης» της με τις εγγυήτριες δυνάμεις, αλλά ανάμεσα σε Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους.
Η ιστορία των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό είναι η ιστορία της διολίσθησης κάθε διαπραγμάτευσης σε χειρότερες αφετηριακές θέσεις από ό,τι η προηγούμενη. Αυτή τη φορά στο Κραν Μοντανά καταφέραμε να βάλουμε πάνω στο τραπέζι την ουσία των πραγμάτων ως προς την εξωτερική πτυχή του Κυπριακού (διότι με αυτή δικαιούται να ασχολείται ένας Έλληνας ΥΠΕΞ και τίποτα άλλο). Έγινε αποδεκτό ότι στόχος όλων μας πρέπει να γίνει η Κύπρος ένα κανονικό κράτος.
Τη σκέψη αυτή την άκουσα πρώτη φορά από τον Μεβλούτ. Η σκέψη του ήταν ότι αν πάει καλά η Συνομοσπονδία, μπορούμε να πάμε στην Ομοσπονδία, αν όχι, πρέπει «να πάμε στα δύο κράτη». Του εξήγησα ότι η διεθνής πείρα έχει δείξει ότι πράγματι μπορεί κανείς να πάει από Συνομοσπονδία σε Ομοσπονδία, αρκεί να έχει προηγηθεί η πολιτική βούληση ξεχωριστών πολιτικών οντοτήτων να συμβαδίσουν, όπως στην Ελβετία με τα καντόνια της.
Για το Κραν Μοντανά ακούω διάφορες ιστορίες. Όλες τις διηγούνται άνθρωποι που δεν ήταν μέσα στην πολύωρη διαπραγμάτευση της τελευταίας βραδιάς. Υπάρχουν Ελληνοκύπριοι που ουδέποτε ρώτησαν την ελληνική πλευρά για το τι πραγματικά γινόταν. Ένας μάλιστα από αυτούς σε συνέντευξή του σε τηλεοπτικό σταθμό της Κύπρου με διέψευσε με βάση τις διηγήσεις των Τούρκων. Τα σχόλια περιττεύουν.
Ο πρωθυπουργός με ενημέρωσε, ακόμα, ότι μόλις είχε μιλήσει με τον Τούρκο πρωθυπουργό που του είπε ότι κάθε άλλο παρά είχαμε επαρκώς προχωρήσει και δεν είχε καμιά πρόθεση να έρθει στην Ελβετία.
Στη συνέχεια με πήρε τηλέφωνο από το Λονδίνο ο Μπόρις Τζόνσον, τότε Βρετανός ΥΠΕΞ, για να με ρωτήσει ποια είναι η άποψή μου για όσα έλεγε ο Άιντε, διότι η Μέι δεν ήθελε να έρθει στην Ελβετία, το θεωρούσε πρωθύστερο. Του εξήγησα πώς είχαν τα πράγματα. Κατόπιν ξαναμπήκα στην αίθουσα και είπα ευθέως στον Άιντε ότι έλεγε ψέματα. Απάντησε γελώντας ότι έκανε ένα κόλπο μπας και έπιανε. Του είπα ότι αυτή η συμπεριφορά του δεν δείχνει την απαιτούμενη σοβαρότητα. Το παραδέχτηκε ενώπιον όλων και προχωρήσαμε.
Η δική μας, ελληνική πρόταση, ήταν να έρθουν οι πρωθυπουργοί στη διαπραγμάτευση, σε έναν νέο γύρο που θα γινόταν στη Νέα Υόρκη, εφόσον θα είχαμε λύσει/συμφωνήσει στα χοντρά ζητήματα και θα είχαν μείνει μόνο ένα με δύο δύσκολα θέματα για να αποφασιστούν μόνο από τους ΥΠΕΞ. Και όχι να έρθουν για να καταγράψουν τυχόν ασυμφωνίες. Με την πρόταση αυτή συμφώνησαν, τουλάχιστον τυπικά, όλοι.
Κάποια στιγμή φάνηκε οι Τούρκοι να συμφωνούσαν να καταργηθούν οι δύο επιμέρους συνθήκες και να μετασχηματιστεί επιτέλους η Κύπρος σε κανονικό κράτος μέλος του ΟΗΕ και της ΕΕ. Αυτά υποτίθεται ότι τα είπαν στον Άιντε και με βάση αυτά θέλαμε ν προχωρήσουμε. Όταν το τελευταίο βράδυ ήρθε η ώρα να επιβεβαιωθεί κάτι τέτοιο ενώπιον του ΓΓ του ΟΗΕ, οι Τούρκοι δήλωσαν ότι ουδέποτε διατύπωσαν τέτοια ή κάποια ανάλογη θέση. Εκεί τέλειωσε το Κραν Μοντάνα.
Εντυπωσιάζουμε πόσο εύκολα κυκλοφορούν στην Κύπρο και στην Ελλάδα ειδήσεις για συζητήσεις που έγιναν ανάμεσα σε λίγα πρόσωπα. Δύο από κάθε αντιπροσωπεία. Όπως και με το Κραν Μοντάνα, κάποιοι όλα τα γνωρίζουν και όλα τα σφάζουν.
Αυτό που ψάχνουμε είναι μια λύση του Κυπριακού χωρίς στρατεύματα κατοχής και χωρίς δικαιώματα εγγυήσεων από τις τρεις χώρες που σήμερα τις διαθέτουν. Οι Τούρκοι ψάχνουν μια «λύση» τέτοια με την οποία μπορούν να διατηρήσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στο νησί, κάτι που είναι απαράδεκτο για εμάς. Ρωτήθηκαν διερευνητικά αν θα τους έκανε το ΝΑΤΟ και αν σε αυτή την περίπτωση θα αποχωρούσαν. Ούτε αυτό τους άρεσε, επιπλέον, τους έφερνε σε δύσκολη θέση. Αποκαλύφθηκε, για άλλη μια φορά, ότι στην πραγματικότητα τις εγγυήσεις και τα στρατεύματα δεν τα θέλουν στην Άγκυρα για να προστατεύσουν τους Τουρκοκύπριους, αλλά για να έχουν τον έλεγχο της Κύπρου οι ίδιοι.
Τι κρατάτε από τη συνεργασία σας ως ΥΠΕΞ της Ελλάδος με την κυπριακή πλευρά;
Την αμοιβαία εκτίμηση και αγάπη. Η συνεργασία μου με τον Γιαννάκη Κασουλίδη ήταν εξαιρετική. Έμαθα πολλά από εκείνον, ιδιαίτερα ως προς τον αραβικό κόσμο. Εκτίμησα την παρρησία και το σθένος του.
Μια Ελλάδα αναβαθμισμένη. Μια Ελλάδα που ο λόγος της μετρά και υπολογίζεται. Αυτό βέβαια δεν είναι μόνο δικό μου έργο. Είναι συλλογικό, τόσο της ελληνικής κυβέρνησης, όσο και του Υπουργείου Εξωτερικών συνολικά.
Νομίζω ότι μερικές φορές η πίεση που ένιωσε τους δύο τελευταίους μήνες από την εσωτερική αντιπαράθεση τον έσπρωξε να αξιοποιήσει ορισμένα κενά της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που εμφανίστηκαν το ίδιο διάστημα. Αλλά ο Ζάεφ είναι ένα πολιτικό ον που γρήγορα αντιλαμβάνεται το μάταιο τέτοιων ενεργειών.
Σαφώς και σας ενόχλησαν τα όσα διαδραματίσθηκαν και σας οδήγησαν σε παραίτηση. Δεν έχετε, ωστόσο, προκαλέσει οποιοδήποτε πρόβλημα στην κυβέρνηση, ούτε και λειτουργήσατε ρεβανσιστικά. Πώς θα πολιτευτείτε διά του Πράττω; Σε συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ;
Μόνο στην Ελλάδα παραιτείσαι και τμήματα του τύπου «μπιστόλια διαπλοκής» σε βρίζουν. Η παραίτηση είναι πράξη ευθύνης, υπευθυνότητας και αξιοπρέπειας. Πολλοί στην πολιτική σκηνή της χώρας μου πρέπει να σοβαρευτούν και να αναστοχαστούν όχι μόνο την πορεία τους προς τις εκλογές, αλλά και τις συνέπειες των πράξεων τρίτων και δικών τους για το μέλλον της χώρας.
Η Κύπρος ήταν ο πρώτος πατριωτικός μου πόνος. Για εκείνη έφαγα το πρώτο μου ξύλο. Ένιωσα τις ευθύνες όλων μας για τα εγκλήματα της χούντας, που δεν μπορέσαμε να την αποτρέψουμε. Ζήτησα δημόσια σε Αθήνα και Κύπρο συγγνώμη για λογαριασμό του ελληνικού κράτους. Η Κύπρος είναι η αγάπη μου και εκεί που πάντα παίρνω αγάπη. Υπηρέτησα το καλό της Κύπρου όπως το καταλαβαίνω παντού και πάντα. Ελπίζω να συνέβαλα σε κάτι χρήσιμο για τη μεγαλόνησο.
Η ΕΔΕΚ ως ένα σοσιαλιστικό κόμμα θα συνεχίσει να αγωνίζεται για μια δημοκρατική λύση με κατοχύρωση της κρατικής και λαϊκής κυριαρχίας
By Γραφείο ΤύπουDec 23, 2018
Ο τέως Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκος ΚοτζιάςΗ συνέντευξη του τέως Υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας, Νίκου Κοτζιά, στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος», είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική και δίνει απαντήσεις σε όλους και κυρίως σε όσους εντός Κύπρου επιχειρούν με τις δημόσιες τοποθετήσεις τους να απαλλάξουν την Τουρκία από τις ευθύνες που είχε στο ναυάγιο της Πενταμερούς Διάσκεψης στο Κρανς Μοντανά.
Την ίδια στιγμή επιβεβαιώνεται η ανάγκη μετακίνησης τόσο της διαδικασίας όσο και της βάσης των συζητήσεων προς μια πιο θετική κατεύθυνση. Η μεν διαδικασία πρέπει να είναι προς την κατεύθυνση της Διεθνούς Διάσκεψης για το Κυπριακό, η δε βάση η κατά προτεραιότητα συζήτηση της διεθνούς πτυχής, και πιο συγκεκριμένα:
- της κατάργησης των Συνθηκών Εγγύησης και Συμμαχίας
- της αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων
- του επαναπατρισμού των εποίκων
- της επιστροφής των προσφύγων, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, σε συνθήκες ασφάλειας.
Στον 21ο αιώνα και εντός της Ε.Ε. δεν νοείται ένα κανονικό κράτος να στηρίζεται στον γεωγραφικό διαχωρισμό του λαού στη βάση της εθνοτικής προέλευσης και οι κάτοικοί του να ταξινομούνται σε διαφορετικές κατηγορίες με διαφορετικά πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα.
Η ΕΔΕΚ ως ένα σοσιαλιστικό κόμμα θα συνεχίσει να αγωνίζεται για μια δημοκρατική λύση με κατοχύρωση της κρατικής και λαϊκής κυριαρχίας.
Λευκωσία, 23 Δεκεμβρίου 2018
Η συνέντευξη του τέως Υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας, Νίκου Κοτζιά, στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος», είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική και δίνει απαντήσεις σε όλους και κυρίως σε όσους εντός Κύπρου επιχειρούν με τις δημόσιες τοποθετήσεις τους να απαλλάξουν την Τουρκία από τις ευθύνες που είχε στο ναυάγιο της Πενταμερούς Διάσκεψης στο Κρανς Μοντανά.
Την ίδια στιγμή επιβεβαιώνεται η ανάγκη μετακίνησης τόσο της διαδικασίας όσο και της βάσης των συζητήσεων προς μια πιο θετική κατεύθυνση. Η μεν διαδικασία πρέπει να είναι προς την κατεύθυνση της Διεθνούς Διάσκεψης για το Κυπριακό, η δε βάση η κατά προτεραιότητα συζήτηση της διεθνούς πτυχής, και πιο συγκεκριμένα:
- της κατάργησης των Συνθηκών Εγγύησης και Συμμαχίας
- της αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων
- του επαναπατρισμού των εποίκων
- της επιστροφής των προσφύγων, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, σε συνθήκες ασφάλειας.
Στον 21ο αιώνα και εντός της Ε.Ε. δεν νοείται ένα κανονικό κράτος να στηρίζεται στον γεωγραφικό διαχωρισμό του λαού στη βάση της εθνοτικής προέλευσης και οι κάτοικοί του να ταξινομούνται σε διαφορετικές κατηγορίες με διαφορετικά πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα.
Η ΕΔΕΚ ως ένα σοσιαλιστικό κόμμα θα συνεχίσει να αγωνίζεται για μια δημοκρατική λύση με κατοχύρωση της κρατικής και λαϊκής κυριαρχίας.
Λευκωσία, 23 Δεκεμβρίου 2018
Τα κατεχόμενα έχουν μετατραπεί σε οιονεί επαρχία της Τουρκίας και σε αυτό συνέβαλε και η λανθασμένη στρατηγική των χρονοβόρων, ούτω καλουμένων διακοινοτικών συνομιλιών
Του Φοίβου Κλόκκαρη
Στις συνομιλίες για λύση του Κυπριακού, βαρύνουσα σημασία στο κεφάλαιο της ασφάλειας έχει η κατάργηση των Συνθηκών Εγγυήσεως και Συμμαχίας 1960 και η απομάκρυνση των Τουρκικών Δυνάμεων Κατοχής (ΤΔΚ), για να αποκτήσει η Κύπρος την αυτονομία της ως ανεξάρτητο κράτος.
Να απαλλαγεί από την κηδεμονία των εγγυητριών δυνάμεων και κυρίως της Τουρκίας, η οποία χρησιμοποίησε τις Συνθήκες ως όχημα προώθησης της στρατηγικής της για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου (εισβολή, κατοχή, εποικισμός, εθνοκάθαρση, εγκατάσταση της παράνομης υποτελούς διοίκησης «ΤΔΒΚ» κ.α.)
Σκοπός του παρόντος άρθρου, είναι η επισήμανση και δύο άλλων πτυχών του Κεφαλαίου της Ασφάλειας (πέραν των Συνθηκών και των ΤΔΚ) που δεν προβάλλονται αλλά είναι και αυτές σημαντικές: (1) οι διμερείς συμφωνίες εξάρτησης Τουρκίας – «ΤΔΒΚ» και (2) ο αφοπλισμός του κυπριακού κράτους και η συμμαχία του με την Τουρκία.
Η Τουρκία με τη μακροχρόνια στρατιωτική κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου, τον εποικισμό και την εκρίζωση του ελληνικού στοιχείου, πέτυχε την πλήρη τουρκοποίηση και ισλαμοποίηση των κατεχομένων περιοχών και με τις διμερείς συμφωνίες με την «ΤΔΒΚ», την πλήρη εξάρτησή τους από την Τουρκία σε όλους τους τομείς: οικονομία, νόμισμα, ασφάλεια, εμπόριο, ενέργεια, επικοινωνίες, παιδεία, θρησκεία, συγκοινωνίες, κρατική λειτουργία, νερό με θαλάσσιο αγωγό από Τουρκία κ.ά. Ουσιαστικά τα κατεχόμενα έχουν μετατραπεί σε οιονεί επαρχία της Τουρκίας και σε αυτό έχει συμβάλει και η λανθασμένη στρατηγική των χρονοβόρων, ούτω καλουμένων διακοινοτικών συνομιλιών με την υποτελή διοίκηση της Τουρκίας, που παγίωσαν τα τετελεσμένα της κατοχής.
Το 2004 στο σχέδιο Ανάν, η Τουρκία επέβαλε τη συμπερίληψη άνω των 60 διμερών συμφωνιών της με την «ΤΔΒΚ» (η οποία με τη λύση θα είχε μετατραπεί σε τουρκοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία του ομόσπονδου κράτους), που έδιναν και το δικαίωμα αεροναυτικής παρουσίας της Τουρκίας στην Κύπρο, χωρίς να απαιτείται έγκριση του κυπριακού κράτους (συμφωνίες για ασφάλεια ακτών και έρευνα/διάσωση).
Έκτοτε ο αριθμός των εν λόγω συμφωνιών έχει αυξηθεί (οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας, υδρογονάνθρακες, αμυντική συνεργασία Τουρκίας – «ΤΔΒΚ» και καθορισμός περιοχών ασκήσεων στα κατεχόμενα εδάφη κ.ά.) και η Τουρκία στις συνομιλίες, απαιτεί να ενσωματωθούν στο σχέδιο λύσης με σκοπό να διατηρήσει τον έλεγχό της επί της νήσου, ακόμα και αν καταργηθούν οι Συνθήκες Εγγυήσεως/Συμμαχίας και απομακρυνθούν οι ΤΔΚ. H Tουρκία με τις συγκλίσεις στις εσωτερικές πτυχές λύσης του Κυπριακού και την ενσωμάτωση στη λύση των διμερών συμφωνιών της με την «ΤΔΒΚ», θα επιτυγχάνει τον έλεγχο της Κύπρου μέσω των Τουρκοκυπρίων, που θα υποστηρίζουν τα συμφέροντά της λόγω εξάρτησης από την Τουρκία (πλειοψηφία εποίκων, διμερείς συμφωνίες εξάρτησης) και μέσω της σύγκλισης για συναπόφαση των δύο συνιστωσών πολιτειών (κρατιδίων κατά τους Τούρκους) σε όλα τα ζωτικά θέματα στο επίπεδο της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, στη λύση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ). Ουσιαστικά η Τουρκία θα επιβάλει τις αποφάσεις στο κυπριακό κράτος, θα αποκτήσει τον πολιτικό έλεγχό του και δεν θα χρειάζεται εγγυητικά δικαιώματα και στρατεύματα, αλλά η Τουρκία εμμένει και σε αυτά, για να έχει τον καθολικό έλεγχο της Κύπρου προς εξυπηρέτηση των δικών της στρατηγικών συμφερόντων στην περιοχή.
Αφοπλισμός – Συμμαχία με Τουρκία
Η θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς για αποστρατιωτικοποίηση του Κυπριακού κράτους μετά τη λύση, που ευνοείται και από την Τουρκία, καθώς και η εισήγηση για συμμαχία με την εν λόγω χώρα, πρέπει να αναθεωρηθούν. Το κυπριακό κράτος, όπως όλα τα σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη, πρέπει να έχει το δικαίωμα να έχει Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΔ). Να μην στερηθεί αυτό το δικαίωμα, όπως είχε συμβεί στο σχέδιο Ανάν.
Ο αφοπλισμός του κυπριακού κράτους υποτιμά τον παράγοντα της στρατιωτικής ισχύος ως ουσιαστικού συστατικού της κρατικής του οντότητας, και διευκολύνει την τουρκική στρατηγική που αποδεδειγμένα στοχεύει στον έλεγχο ολόκληρης της νήσου. Η Κύπρος θα είναι μια ανοχύρωτη πολιτεία με ακρωτηριασμένη την κρατική της υπόσταση. Δεν θα έχει δυνατότητα αντιμετώπισης εξωτερικών απειλών και άσκησης του δικαιώματος της αυτοάμυνας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στην επικράτειά της (ξηρά, θάλασσα, αέρα) στην ασταθή περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου (ΑΜ), όπου αντιμετωπίζονται σοβαρά θέματα ασφάλειας και υλοποιούνται ενεργειακοί σχεδιασμοί, στους οποίους εμπλέκεται άμεσα η Κύπρος, την ΑΟΖ και το φυσικό αέριο της οποίας, επιβουλεύεται δυναμικά η Τουρκία.
Η θέση μας για συμμαχία της Κύπρου με την Τουρκία μετά τη λύση (forging an alliance with Turkey), πρέπει να αναθεωρηθεί. Τέθηκε για πρώτη φορά από τον Πρόεδρο της ΚΔ στη διάσκεψη της Γενεύης για το Κυπριακό την 12 Ιανουαρίου 2017 με το σκεπτικό ότι οι δύο χώρες μοιράζονται «κοινές ανησυχίες και προκλήσεις» (η λεπτομερής εισήγηση του Προέδρου της ΚΔ περιλαμβάνεται στο ανακοινωθέν του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών της ΚΔ που εκδόθηκε την 13.01.2017, 14:50 ώρα). Αν υιοθετηθεί αυτή η εισήγηση στο πλαίσιο της λύσης, θα μεθοδεύσει κατά την άποψή μου, την εσαεί παραμονή τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο, με το πρόσχημα της συμμαχίας και αυτό θα αποβεί όχι μόνο σε βάρος της ασφάλειας της Κύπρου αλλά και της Ελλάδας και των γειτονικών χωρών, αφού είναι γνωστή η επεκτατική στρατηγική της Τουρκίας στην περιοχή και η ηγεμονική συμπεριφορά της.
ΝΑ ΜΗΝ ΕΠΑΝΑΛΗΦΘΟΥΝ ΤΡΑΓΙΚΑ ΛΑΘΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ
Επειδή στο πλαίσιο της λύσης το κεφάλαιο της ασφάλειας είναι καθοριστικής σημασίας για την επιβίωση του κυπριακού Ελληνισμού, δεν πρέπει να επαναληφθούν τραγικά λάθη του παρελθόντος, όπως η αποδοχή των Συνθηκών Εγγυήσεως/Συμμαχίας το 1960, που έφεραν την Τουρκία και τον στρατό της στην Κύπρο και οδήγησαν στη σημερινή δεινή κατάστασή μας. Ακόμα και στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της ΚΔ, με το άρθρο 3, η άμυνα της Κύπρου τίθεται υπό τον έλεγχο των εγγυητριών δυνάμεων, ως να είναι προτεκτοράτο, κατά παραβίαση των άρθρων 21 (κυρίαρχη ισότητα κρατών) και 51 (δικαίωμα αυτοάμυνας) του καταστατικού χάρτη των ΗΕ. Οι διμερείς συμφωνίες είναι παράνομες γιατί έγιναν από την Τουρκία με την παράνομη οντότητα της «ΤΔΒΚ» και δεν πρέπει να ενσωματωθούν στη λύση ούτε να αποδεχθούμε στέρηση του δικαιώματος να έχουμε ΕΔ, που κατοχυρώνεται από το άρθρο 51 του καταστατικού χάρτη των ΗΕ ή να προχωρήσουμε σε συμμαχία με την Τουρκία, γιατί το Κυπριακό είναι κατ’ εξοχήν πρόβλημα ασφάλειας, που συνίσταται στην επιδίωξη της Τουρκίας να θέσει ολόκληρη την Κύπρο υπό τον έλεγχό της και στην απαίτηση για τον Ελληνισμό να την ανακόψει. Ανακοπή η οποία απαιτεί πολιτική βούληση, ενδυνάμωση των συντελεστών ισχύος της ΚΔ και αναθεώρηση της στρατηγικής μας για λύση του Κυπριακού.
* Αντιστράτηγος ε.α.
«Ας ξυπνήσουν όσοι ονειρεύονται μηδέν εγγυήσεις και στρατεύματα»
Δεν θα πρέπει να περιμένουμε τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών να προβεί στις συνηθισμένες προκλητικές του τοποθετήσεις για να αφυπνιστούμε. Θα έπρεπε να ακουστεί η φωνή του Τσαβούσογλου για να σημάνει συναγερμός; Δεν έχει κομίσει κάτι το καινούργιο με την τελευταία του δήλωση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση: «Υπενθυμίζω σε αυτούς που ονειρεύονται μηδέν εγγυήσεις και μηδέν στρατεύματα. Ας ξυπνήσουν από αυτό το όνειρο, ας το εγκαταλείψουν, τέτοιο πράγμα δεν θα συμβεί ποτέ».
Αυτό το ανέφερε ο Τσαβούσογλου και στο Κραν Μοντανά, στις κρίσιμες εκείνες συζητήσεις. Και η τοποθέτηση του αυτή τίναξε ουσιαστικά την Πενταμερή στον αέρα. Αυτό είναι ξεκάθαρο και το λένε όσοι ήταν εντός της αίθουσας. Από τότε, βέβαια, έγιναν πολλά και διάφορα. Σε κάποια φάση, η τουρκική προπαγάνδα, που έχει διεισδύσει και στην ελληνική πλευρά, καθώς φαίνεται να έχει εντοπίσει κάποιους που πείθονται, προβάλλει τον ισχυρισμό πως την ευθύνη της κατάρρευσης της διαδικασίας την έχει η Λευκωσία.
Αυτό, όμως, δεν είναι η ουσία. Το ουσιαστικό είναι πως η Τουρκία όχι μόνο δεν συνεργάζεται για την επίτευξη συμφωνίας στο Κυπριακό, αλλά ταυτόχρονα θέτει βαθμηδόν και περισσότερες αξιώσεις. Για την ακρίβεια θέτει το πλαίσιο των αξιώσεων στο οποίο ζητά να κινηθούν οι διαπραγματεύσεις. «Πλέον δεν τίθεται θέμα να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις μόνο για να γίνεται λόγος. Θα ορίσουμε τι, γιατί, σε ποιες παραμέτρους, σε ποιο πλαίσιο θα συζητήσουμε…», είπε ο Τσαβούσογλου.
Σε αυτό το σημείο αναφέρθηκε σε ονειροπόλους, που πιστεύουν πως μπορεί να υπάρξει συμφωνία για μηδέν εγγυήσεις και μηδέν στρατεύματα, στέλνοντας το μήνυμα πως από την Κύπρο δεν σκοπεύουν να φύγουν. Σαφώς και αυτή είναι η διαχρονική τους θέση, ενώ είναι ξεκάθαρο πως θέτει το θέμα του επανακαθορισμού του πλαισίου των συζητήσεων.
Από την κουβέντα του δεν θα έλειπε το θέμα των υδρογονανθράκων. «Θα ξεκινήσουν γεωτρήσεις στα πεδία που έχει προσκαλέσει η ‘ΤΔΒΚ’ και στην ΑΟΖ που παλαιότερα είχε καταγραφεί στον ΟΗΕ…. Πλέον έχουμε και γεωτρύπανο. Δεν κάνουμε μόνο έρευνες, λαμβάνουμε και συνεχίζουμε να λαμβάνουμε τα αναγκαία μέτρα εκεί με τα πλοία μας και τους ήρωες στρατιώτες μας».
Αναφέρεται σε μια δική του ΑΟΖ και σε συντεταγμένες που έχει καταθέσει η Τουρκία στα Ηνωμένα Έθνη, όπως και σε έγγραφα που παρουσίασε στην ΕΕ. Δεν παρέλειψε να στείλει «συστημένες» απειλές, προτάσσοντας τη στρατιωτική ισχύ. Στο ίδιο μήκος κύματος και οι τοποθετήσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας, Χουλούσι Ακάρ, ο οποίος είπε τα εξής:
«Στην Κύπρο, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δεν πρόκειται να επιτρέψουμε κανένα βήμα που δεν συμπεριλαμβάνει την Τουρκία, ούτε και κανένα τετελεσμένο. Στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα επιτρέψουμε μονομερείς δραστηριότητες υδρογονανθράκων, αλλά ούτε και θα καταφέρει να επιβιώσει οποιοδήποτε σχέδιο στο οποίο δεν συμμετέχει η Τουρκία και η ‘ΤΔΒΚ’. Αυτό το λέμε με κάθε ευκαιρία».
Η Τουρκία, ό,τι και να επικαλείται δεν μπορεί ποσώς να λειτουργεί εκβιαστικά. Μέρος των σχεδιασμών δεν μπορεί να γίνει με αυτές τις συμπεριφορές. Μέρος των σχεδιασμών δεν μπορεί να γίνει με αυτές τις πρακτικές και πρωτίστως εάν δεν το θέλουμε εμείς. Ο Ελληνισμός έχει εργαλεία και μπορεί να αντιμετωπίσει τις τουρκικές αξιώσεις, που όσο θα χάνει έδαφος το καθεστώς Ερντογάν τόσο θα ενισχύονται, θα αναβαθμίζονται.
Δεν θα πρέπει να περιμένουμε τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών να προβεί στις συνηθισμένες προκλητικές του τοποθετήσεις για να αφυπνιστούμε. Θα έπρεπε να ακουστεί η φωνή του Τσαβούσογλου για να σημάνει συναγερμός; Δεν έχει κομίσει κάτι το καινούργιο με την τελευταία του δήλωση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση: «Υπενθυμίζω σε αυτούς που ονειρεύονται μηδέν εγγυήσεις και μηδέν στρατεύματα. Ας ξυπνήσουν από αυτό το όνειρο, ας το εγκαταλείψουν, τέτοιο πράγμα δεν θα συμβεί ποτέ».
Αυτό το ανέφερε ο Τσαβούσογλου και στο Κραν Μοντανά, στις κρίσιμες εκείνες συζητήσεις. Και η τοποθέτηση του αυτή τίναξε ουσιαστικά την Πενταμερή στον αέρα. Αυτό είναι ξεκάθαρο και το λένε όσοι ήταν εντός της αίθουσας. Από τότε, βέβαια, έγιναν πολλά και διάφορα. Σε κάποια φάση, η τουρκική προπαγάνδα, που έχει διεισδύσει και στην ελληνική πλευρά, καθώς φαίνεται να έχει εντοπίσει κάποιους που πείθονται, προβάλλει τον ισχυρισμό πως την ευθύνη της κατάρρευσης της διαδικασίας την έχει η Λευκωσία.
Αυτό, όμως, δεν είναι η ουσία. Το ουσιαστικό είναι πως η Τουρκία όχι μόνο δεν συνεργάζεται για την επίτευξη συμφωνίας στο Κυπριακό, αλλά ταυτόχρονα θέτει βαθμηδόν και περισσότερες αξιώσεις. Για την ακρίβεια θέτει το πλαίσιο των αξιώσεων στο οποίο ζητά να κινηθούν οι διαπραγματεύσεις. «Πλέον δεν τίθεται θέμα να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις μόνο για να γίνεται λόγος. Θα ορίσουμε τι, γιατί, σε ποιες παραμέτρους, σε ποιο πλαίσιο θα συζητήσουμε…», είπε ο Τσαβούσογλου.
Σε αυτό το σημείο αναφέρθηκε σε ονειροπόλους, που πιστεύουν πως μπορεί να υπάρξει συμφωνία για μηδέν εγγυήσεις και μηδέν στρατεύματα, στέλνοντας το μήνυμα πως από την Κύπρο δεν σκοπεύουν να φύγουν. Σαφώς και αυτή είναι η διαχρονική τους θέση, ενώ είναι ξεκάθαρο πως θέτει το θέμα του επανακαθορισμού του πλαισίου των συζητήσεων.
Από την κουβέντα του δεν θα έλειπε το θέμα των υδρογονανθράκων. «Θα ξεκινήσουν γεωτρήσεις στα πεδία που έχει προσκαλέσει η ‘ΤΔΒΚ’ και στην ΑΟΖ που παλαιότερα είχε καταγραφεί στον ΟΗΕ…. Πλέον έχουμε και γεωτρύπανο. Δεν κάνουμε μόνο έρευνες, λαμβάνουμε και συνεχίζουμε να λαμβάνουμε τα αναγκαία μέτρα εκεί με τα πλοία μας και τους ήρωες στρατιώτες μας».
Αναφέρεται σε μια δική του ΑΟΖ και σε συντεταγμένες που έχει καταθέσει η Τουρκία στα Ηνωμένα Έθνη, όπως και σε έγγραφα που παρουσίασε στην ΕΕ. Δεν παρέλειψε να στείλει «συστημένες» απειλές, προτάσσοντας τη στρατιωτική ισχύ. Στο ίδιο μήκος κύματος και οι τοποθετήσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας, Χουλούσι Ακάρ, ο οποίος είπε τα εξής:
«Στην Κύπρο, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δεν πρόκειται να επιτρέψουμε κανένα βήμα που δεν συμπεριλαμβάνει την Τουρκία, ούτε και κανένα τετελεσμένο. Στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα επιτρέψουμε μονομερείς δραστηριότητες υδρογονανθράκων, αλλά ούτε και θα καταφέρει να επιβιώσει οποιοδήποτε σχέδιο στο οποίο δεν συμμετέχει η Τουρκία και η ‘ΤΔΒΚ’. Αυτό το λέμε με κάθε ευκαιρία».
Η Τουρκία, ό,τι και να επικαλείται δεν μπορεί ποσώς να λειτουργεί εκβιαστικά. Μέρος των σχεδιασμών δεν μπορεί να γίνει με αυτές τις συμπεριφορές. Μέρος των σχεδιασμών δεν μπορεί να γίνει με αυτές τις πρακτικές και πρωτίστως εάν δεν το θέλουμε εμείς. Ο Ελληνισμός έχει εργαλεία και μπορεί να αντιμετωπίσει τις τουρκικές αξιώσεις, που όσο θα χάνει έδαφος το καθεστώς Ερντογάν τόσο θα ενισχύονται, θα αναβαθμίζονται.
Δύο απρόβλεπτοι ηγέτες, ο Τραμπ και ο Ερντογάν, καθορίζουν πολιτικές που επηρεάζουν την περιοχή και τον κόσμο. Αυτοί οι δύο, που βαδίζουν σε διαφορετικούς κόσμους, που ενδεχομένως να συναντώνται στην πορεία, έχουν τσακωθεί, είπαν βαριές κουβέντες ο ένας για τον άλλο. Με τις τελευταίες, ωστόσο, κινήσεις τους επιχειρούν να διαμορφώσουν νέα δεδομένα, που εκ των πραγμάτων θα μας επηρεάσουν.
Από τη μια ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αποφάσισε την αποχώρηση από τη Συρία των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, προκαλώντας αντιδράσεις και εκ των έσω, αλλά και από παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ. Η λογική του Τραμπ, η οποία παραπέμπει στο σύνθημα MAGA (Make America Great Again, Να κάνουμε την Αμερική μεγάλη ξανά), στέλνει και το μήνυμα προς άλλους παίκτες πως «είναι καιρός άλλοι να πολεμήσουν τελικά». Ποιους εννοεί; Τους Τούρκους;
Δεν το αναφέρει, αλλά σαφώς και τα φώτα στρέφονται στον Ερντογάν, που προ ημερών προανήγγειλε νέα εισβολή στη Συρία. Αυτή η προαγγελία, που έγινε μπροστά σε οπαδούς του, συνοδεύτηκε και με μακάβριες αναφορές για τους Κούρδους («θα τους θάψουμε στα ορύγματα που έχουν ανοίξει»). Οι τελευταίοι, αν και έχουν πολεμήσει τις δυνάμεις του Ισλαμικού Κράτους, σαφώς και τώρα, με την αμερικανική αποχώρηση θα παραμείνουν εκτεθειμένοι σε πολλούς κινδύνους. Οι Αμερικανοί τους πούλησαν για μια ακόμη φορά. Η κίνηση αυτή του Τραμπ ενδεχομένως να αναβαθμίσει τον ρόλο της Τουρκίας και σίγουρα προσφέρει πεδίο δράσης στο Ιράν.
Στο ίδιο σκηνικό δεν μπορεί να μην είναι και οι συζητήσεις για τους S-400. Η παραγγελία έγινε, η Ρωσία θα τους παραδώσει όπως προβλέπεται και η Τουρκία –κατά τα λεγόμενα των Αμερικανών– θα υποστεί κυρώσεις. Ενόψει, όμως, όλων αυτών, οι Αμερικανοί προτείνουν στους Τούρκους να αγοράσουν πυραύλους «Πάτριοτ». Τσίμπησαν στην Άγκυρα με την πρόταση, πλην όμως άφησαν στο συρτάρι την προϋπόθεση, σύμφωνα με την οποία θα πρέπει να ακυρώσουν τους S-400.
Όσο θα πλησιάζει ο καιρός της παράδοσης των ρωσικών πυραύλων τόσο οι Αμερικανοί θα δελεάζουν τους Τούρκους με προσφορές. Ο Ερντογάν, πάντως, επικαλέστηκε τους Αμερικανούς για την απόφασή του να εισβάλει στη Συρία κι αυτό ενισχύει τις υποψίες ότι ενδεχομένως να υπήρξε ένα πάρε-δώσε μεταξύ των δύο χωρών.
Οι εξελίξεις στην περιοχή επιβεβαιώνουν το προφανές: Ότι δηλαδή δεν μπορούμε να στηριζόμαστε στους Αμερικανούς, ούτε και σε κανέναν άλλο, πλην στα δικά μας πόδια και στις δικές μας δυνάμεις. Μπορούμε να αξιοποιούμε συγκυρίες και εξελίξεις, πλην όμως, πρέπει να γνωρίζουμε πως το παράθυρο ευκαιριών, όπως ανοίγει κάποια στιγμή, έτσι και κλείνει.
Στον ουσιώδη χρόνο, του ανοικτού παράθυρου, θα πρέπει να γίνουν κινήσεις προς όφελός μας. Διαφορετικά το τρένο θα φύγει. Επί της ουσίας, ούτε οι ΗΠΑ, ούτε το ΝΑΤΟ, ούτε ακόμη και η ΕΕ θα προστατέψουν την Κύπρο. Ιδιαίτερα όταν τη θεωρούν δεδομένη και ενίοτε απλόχερα προσφερόμενη να διευκολύνει και να προσφέρει (χωρίς να παίρνει). Δεν χρειάζονται μαντικές ικανότητες να αντιληφθεί κανείς πως η Τουρκία έχει περισσότερο βάρος και σημασία για τους Δυτικούς. Και ενόψει του γεγονότος ότι το παίζει σε διάφορα ταμπλό, θα πάρει και δώρα.
Στη μεγάλης έκτασης ανακατανομή ισχύος που συντελείται στην περιοχή μας, η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε δεδομένα, τα οποία θα καθορίσουν την εξέλιξη των μεγαλεπήβολων σχεδίων της. Ο Ερντογάν είχε προαναγγείλει πως το 2013, στα 100χρονα του τουρκικού κράτους, θα μεγαλώσει η χώρα και εδαφικά. Αυτό δεν θα μπορεί να επιτευχθεί εάν χάσει το ενεργειακό παιχνίδι στην Ανατολική Μεσόγειο, εάν δεν εδραιωθεί στη Συρία, εάν δημιουργηθεί κουρδικό κράτος (εδώ μάλλον θα χάσει εδαφικά).
Σοκ προκαλεί στην Ουάσινγκτον ο Πρόεδρος Τραμπ
US President Donald J. Trump walks towards the press while departing the White House in Washington, DC, USA, 08 December 2018. EPA, Olivier Douliery, POOLΤου ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Η «προδοσία», όπως καταγράφεται από τα αμερικανικά ΜΜΕ, του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ έναντι των Κούρδων της Συρίας, στην περίπτωση φυσικά που δεν αλλάξει πάλι γνώμη, και διατηρήσει τους Αμερικανούς πεζοναύτες στο συριακό Κουρδιστάν, αναγκάζει όλες τις χώρες να μην έχουν καμία απολύτως εμπιστοσύνη στη σημερινή προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία χαρακτηρίζεται από αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά.
Αν πιστέψουμε τις αναλύσεις, αυτή η απόφαση πρέπει να είναι η πλέον αντιαμερικανική ενέργεια στη σύγχρονη ιστορία. Υπό την έννοια ότι προκαλείται τεράστια ζημιά στα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα και ενισχύονται οι δύο μεγαλύτεροι εχθροί της Αμερικής, το Ιράν και η Ρωσία. Είναι τέτοια η απογοήτευση σημαντικών συνεργατών του Αμερικανού Προέδρου, που δεν πρέπει να αποκλειστεί και μαζική αποχώρησή τους από την κυβέρνηση του κ. Τραμπ, μετά την παραίτηση του υπουργού Άμυνας, Τζιμ Μάτις που προκάλεσε σοκ στην Ουάσινγκτον.
- Φανταστείτε πόσο πολύ πίστευε στη θέση του, ότι δηλαδή τα αμερικανικά στρατεύματα πρέπει να παραμείνουν στη Συρία, για να λάβει τη μεγάλη απόφαση να αποχωρήσει από μία θέση, η οποία είναι από τις πιο σημαντικές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σύμφωνα με το καλωδιακό δίκτυο CNN, αλλά και άλλα μέσα ενημέρωσης:
- «Σε συνομιλίες τις τελευταίες ημέρες (πριν από την απόφαση), κορυφαίοι σύμβουλοι του προέδρου Τραμπ τον συμβούλευσαν ότι η απόσυρση του στρατιωτικού προσωπικού από τη Συρία θα ισοδυναμούσε με υποχώρηση από την περιοχή και θα επέτρεπε στα αντιμαχόμενα έθνη (όπως η Ρωσία και το Ιράν) να αποκτήσουν επιρροή. Σε εκείνους που προειδοποιούν εναντίον της ταχείας και άμεσης απόσυρσης από τη Συρία, συμπεριλαμβάνονται ο υπουργός Άμυνας Τζέιμς Μάτις, ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο και ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζον Μπόλτον, σύμφωνα με τους ανθρώπους που έχουν γνώση των συζητήσεων».
Γιατί δεν άκουσε κανένα ο κ. Τραμπ; Και γιατί (πιθανότατα) «έβαζε… αυτί» μόνο στις ασυναρτησίες (και στις απειλές) του Ταγίπ Ερντογάν, αν και οι πληροφορίες είναι αλληλοσυγκρουόμενες; Γιατί δεν εμπιστεύθηκε τους συνεργάτες του, οι οποίοι στάθηκαν δίπλα του στις πιο δύσκολες στιγμές της προεδρίας του. Και τελικά τι συμβαίνει με τον κ. Τραμπ;
Είναι απρόβλεπτος, χωρίς αμφιβολία. Διαθέτει και έναν αυταρχισμό και ίσως και να βλέπει στο πρόσωπο του Ταγίπ Ερντογάν αυτό που ίσως να ήθελε να γίνει. Ναι, μην παραξενεύστε. Δεν μίλησε με θαυμασμό στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, τον περασμένο Ιούλιο, για τη διακυβέρνηση του Ερντογάν. Η οποία, ως γνωστό, είναι «αυτοκρατορική» και δικτατορική, υπό τον μανδύα μίας τραυματισμένης Δημοκρατίας.
Αλλά τα παραπάνω δεν δικαιολογούν τη στάση του σε ένα μείζον θέμα ασφάλειας της Αμερικής, και για μία υπόθεση –τον κίνδυνο του Ισλαμικού Κράτους– που αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Οπότε, και εφόσον δεχθούμε ότι βρίσκεται υπό κάποιου είδους εκβιασμό, αν και δεν έχουμε στοιχεία, τότε θα μπορούσε ένας κακόπιστος να ισχυριστεί ότι του ασκείται κάποιος –τρόπος του λέγειν– έλεγχος από το εξωτερικό.
Και αυτό, διότι έλαβε μία απόφαση που πρωτίστως εξυπηρετεί τη Μόσχα και την Τεχεράνη και δευτερευόντως την Τουρκία. Αυτούς που σίγουρα δεν εξυπηρετεί είναι τους Κούρδους, οι οποίοι έχυσαν ποτάμια αίματος για να του προσφέρουν νίκες στο πιάτο εναντίον των τζιχαντιστών, ώστε σήμερα να καυχιέται ότι θριάμβευσε.
- Βέβαια, δεν έχει τελειώσει ο πόλεμος. Αρκετές μάχες κέρδισαν οι Κούρδοι και οι Άραβες αντάρτες που συνεργάζονται με την Αμερική, αλλά το βασικό είναι ότι μπόρεσαν τουλάχιστον να δαμάσουν το θηρίο. Τι θα είχε γίνει αν ήταν μόνοι τους οι Αμερικανοί και δεν είχαν τη βοήθεια και την υποστήριξη των Κούρδων και των Αράβων; Μα θα είχαν χάσει καταλυτικά και οι τζιχαντιστές θα απειλούσαν όλο τον κόσμο. Ήδη, και παρά την ήττα τους, καθημερινά η ελεύθερη κοινωνία δέχεται τρομοκρατικές επιθέσεις, τις οποίες «υπογράφει» το Ισλαμικό Κράτος.
Αυτό που πρωτίστως τρέμουν οι στρατηγοί και οι μυστικές υπηρεσίες είναι την πιθανότητα να φτάσει η τρομοκρατική εκστρατεία των τζιχαντιστών μέχρι την Αμερική. Διότι το Ισλαμικό Κράτος δεν έχει ανάγκη να εκπαιδεύσει κάποιον και να τον στείλει στις ΗΠΑ. Αρκεί να βρει έναν από τους παρανοϊκούς, που ενστερνίζονται την αρρωστημένη ιδεολογία του, και οι οποίοι βρίσκονται στην Αμερική. Ένας φτάνει για να προκαλέσει πανικό σε όλη τη χώρα.
Ο παραιτηθείς υπουργός Άμυνας, που είναι πρώην στρατηγός των πεζοναυτών, και ένας από τους πιο έμπειρους στρατιωτικούς, πήγε την Πέμπτη στον Λευκό Οίκο αποφασισμένος να κάνει την ύστατη προσπάθεια για να μεταπείσει τον Αμερικανό πρόεδρο. Δεν τα κατάφερε και παραιτήθηκε. Και έχει σημασία ότι πίστευε στον σκοπό της εξόντωσης του Ισλαμικού Κράτους, διότι είναι ο μόνος στις ΗΠΑ που γνωρίζει με ακρίβεια τη δύναμη των τζιχαντιστών.
Ο πρόεδρος Τραμπ κήρυξε την υποχώρηση και αποχώρηση από τη Συρία, σε μία κρίσιμη καμπή του πολέμου εναντίον της τζιχαντιστικής τρομοκρατίας, και ενώ –όπως λέγεται– 30 χιλιάδες ένοπλοι τρομοκράτες ετοιμάζονται για τη μεγάλη αντεπίθεση. Και όμως, ο κ. Τραμπ δεν δίνει σημασία στις προειδοποιήσεις και αφήνει ελεύθερο το πεδίο στα μέλη του ΙΚ, στη Ρωσία και το Ιράν, αλλά και στην προβληματική Τουρκία, η οποία αναμένεται να επιτεθεί για να εξοντώσει τους Κούρδους. Η κατάσταση έχει ξεφύγει εντελώς από τα χέρια του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος χειρίζεται υποθέσεις εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ με ιδιαίτερα επικίνδυνο και προβληματικό τρόπο. Αυτά δεν τα λέμε εμείς, αλλά σημαντικοί παράγοντες στην αμερικανική πρωτεύουσα, ανάμεσά τους και στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Παρ’ όλα αυτά, μερικοί αναλυτές στην Ουάσινγκτον ελπίζουν ότι ο γαμπρός του και η αγαπημένη του θυγατέρα, αλλά και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, μπορεί τις επόμενες ημέρες να τον συνεφέρουν, ώστε να ακυρώσει μία απόφαση, που θα προκαλέσει εθνική ζημία στην Αμερική. Δύσκολο, αλλά ο κ. Τραμπ μας έχει συνηθίσει να αλλάζει αποφάσεις στο δευτερόλεπτο…
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Παρατήρησα στα κοινωνικά δίκτυα, μερικούς γνωστούς για τις φιλοτουρκικές θέσεις τους Ελληνοκύπριους, που πανηγύρισαν την απόφαση του κ. Τραμπ να εγκαταλείψει τη Συρία. Μα τόση «αρρώστια» πια;
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Η τριμερής συνάντηση του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία. Η επόμενη στην Κρήτη θα είναι ακόμα πιο σημαντική, αφού αναμένεται η Αμερική να αντιπροσωπευθεί σε υπουργικό επίπεδο. Το περίεργο είναι ότι η απόφαση του Λευκού Οίκου να συμμετάσχει σε μερικές από τις εργασίες της τριμερούς ο Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ, έδωσε την «ευλογία» γι’ αυτή τη συνεργασία, την ίδια στιγμή που ο φίλος του Αμερικανού προέδρου, ο Ταγίπ Ερντογάν σκίζει τα ιμάτια του και θεωρεί αντιτουρκικά μέτωπα αυτές τις συνόδους. Ανεξάρτητα από την πορεία εξομάλυνσης των σχέσεων με την Τουρκία, η στρατηγική σχέση με τις πιστές χώρες της Μεσογείου θα συνεχιστεί και θα αναβαθμιστεί περαιτέρω. Ακόμα και αν τα βρουν οι Αμερικανοί με τους Τούρκους, δεν θα κάνουν το ίδιο λάθος και να τοποθετήσουν ξανά όλα τα αβγά τους σε μία προβληματική «σύμμαχο».
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Η «προδοσία», όπως καταγράφεται από τα αμερικανικά ΜΜΕ, του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ έναντι των Κούρδων της Συρίας, στην περίπτωση φυσικά που δεν αλλάξει πάλι γνώμη, και διατηρήσει τους Αμερικανούς πεζοναύτες στο συριακό Κουρδιστάν, αναγκάζει όλες τις χώρες να μην έχουν καμία απολύτως εμπιστοσύνη στη σημερινή προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία χαρακτηρίζεται από αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά.
Αν πιστέψουμε τις αναλύσεις, αυτή η απόφαση πρέπει να είναι η πλέον αντιαμερικανική ενέργεια στη σύγχρονη ιστορία. Υπό την έννοια ότι προκαλείται τεράστια ζημιά στα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα και ενισχύονται οι δύο μεγαλύτεροι εχθροί της Αμερικής, το Ιράν και η Ρωσία. Είναι τέτοια η απογοήτευση σημαντικών συνεργατών του Αμερικανού Προέδρου, που δεν πρέπει να αποκλειστεί και μαζική αποχώρησή τους από την κυβέρνηση του κ. Τραμπ, μετά την παραίτηση του υπουργού Άμυνας, Τζιμ Μάτις που προκάλεσε σοκ στην Ουάσινγκτον.
- Φανταστείτε πόσο πολύ πίστευε στη θέση του, ότι δηλαδή τα αμερικανικά στρατεύματα πρέπει να παραμείνουν στη Συρία, για να λάβει τη μεγάλη απόφαση να αποχωρήσει από μία θέση, η οποία είναι από τις πιο σημαντικές σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σύμφωνα με το καλωδιακό δίκτυο CNN, αλλά και άλλα μέσα ενημέρωσης:
- «Σε συνομιλίες τις τελευταίες ημέρες (πριν από την απόφαση), κορυφαίοι σύμβουλοι του προέδρου Τραμπ τον συμβούλευσαν ότι η απόσυρση του στρατιωτικού προσωπικού από τη Συρία θα ισοδυναμούσε με υποχώρηση από την περιοχή και θα επέτρεπε στα αντιμαχόμενα έθνη (όπως η Ρωσία και το Ιράν) να αποκτήσουν επιρροή. Σε εκείνους που προειδοποιούν εναντίον της ταχείας και άμεσης απόσυρσης από τη Συρία, συμπεριλαμβάνονται ο υπουργός Άμυνας Τζέιμς Μάτις, ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο και ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζον Μπόλτον, σύμφωνα με τους ανθρώπους που έχουν γνώση των συζητήσεων».
Γιατί δεν άκουσε κανένα ο κ. Τραμπ; Και γιατί (πιθανότατα) «έβαζε… αυτί» μόνο στις ασυναρτησίες (και στις απειλές) του Ταγίπ Ερντογάν, αν και οι πληροφορίες είναι αλληλοσυγκρουόμενες; Γιατί δεν εμπιστεύθηκε τους συνεργάτες του, οι οποίοι στάθηκαν δίπλα του στις πιο δύσκολες στιγμές της προεδρίας του. Και τελικά τι συμβαίνει με τον κ. Τραμπ;
Είναι απρόβλεπτος, χωρίς αμφιβολία. Διαθέτει και έναν αυταρχισμό και ίσως και να βλέπει στο πρόσωπο του Ταγίπ Ερντογάν αυτό που ίσως να ήθελε να γίνει. Ναι, μην παραξενεύστε. Δεν μίλησε με θαυμασμό στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, τον περασμένο Ιούλιο, για τη διακυβέρνηση του Ερντογάν. Η οποία, ως γνωστό, είναι «αυτοκρατορική» και δικτατορική, υπό τον μανδύα μίας τραυματισμένης Δημοκρατίας.
Αλλά τα παραπάνω δεν δικαιολογούν τη στάση του σε ένα μείζον θέμα ασφάλειας της Αμερικής, και για μία υπόθεση –τον κίνδυνο του Ισλαμικού Κράτους– που αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Οπότε, και εφόσον δεχθούμε ότι βρίσκεται υπό κάποιου είδους εκβιασμό, αν και δεν έχουμε στοιχεία, τότε θα μπορούσε ένας κακόπιστος να ισχυριστεί ότι του ασκείται κάποιος –τρόπος του λέγειν– έλεγχος από το εξωτερικό.
Και αυτό, διότι έλαβε μία απόφαση που πρωτίστως εξυπηρετεί τη Μόσχα και την Τεχεράνη και δευτερευόντως την Τουρκία. Αυτούς που σίγουρα δεν εξυπηρετεί είναι τους Κούρδους, οι οποίοι έχυσαν ποτάμια αίματος για να του προσφέρουν νίκες στο πιάτο εναντίον των τζιχαντιστών, ώστε σήμερα να καυχιέται ότι θριάμβευσε.
- Βέβαια, δεν έχει τελειώσει ο πόλεμος. Αρκετές μάχες κέρδισαν οι Κούρδοι και οι Άραβες αντάρτες που συνεργάζονται με την Αμερική, αλλά το βασικό είναι ότι μπόρεσαν τουλάχιστον να δαμάσουν το θηρίο. Τι θα είχε γίνει αν ήταν μόνοι τους οι Αμερικανοί και δεν είχαν τη βοήθεια και την υποστήριξη των Κούρδων και των Αράβων; Μα θα είχαν χάσει καταλυτικά και οι τζιχαντιστές θα απειλούσαν όλο τον κόσμο. Ήδη, και παρά την ήττα τους, καθημερινά η ελεύθερη κοινωνία δέχεται τρομοκρατικές επιθέσεις, τις οποίες «υπογράφει» το Ισλαμικό Κράτος.
Αυτό που πρωτίστως τρέμουν οι στρατηγοί και οι μυστικές υπηρεσίες είναι την πιθανότητα να φτάσει η τρομοκρατική εκστρατεία των τζιχαντιστών μέχρι την Αμερική. Διότι το Ισλαμικό Κράτος δεν έχει ανάγκη να εκπαιδεύσει κάποιον και να τον στείλει στις ΗΠΑ. Αρκεί να βρει έναν από τους παρανοϊκούς, που ενστερνίζονται την αρρωστημένη ιδεολογία του, και οι οποίοι βρίσκονται στην Αμερική. Ένας φτάνει για να προκαλέσει πανικό σε όλη τη χώρα.
Ο παραιτηθείς υπουργός Άμυνας, που είναι πρώην στρατηγός των πεζοναυτών, και ένας από τους πιο έμπειρους στρατιωτικούς, πήγε την Πέμπτη στον Λευκό Οίκο αποφασισμένος να κάνει την ύστατη προσπάθεια για να μεταπείσει τον Αμερικανό πρόεδρο. Δεν τα κατάφερε και παραιτήθηκε. Και έχει σημασία ότι πίστευε στον σκοπό της εξόντωσης του Ισλαμικού Κράτους, διότι είναι ο μόνος στις ΗΠΑ που γνωρίζει με ακρίβεια τη δύναμη των τζιχαντιστών.
Ο πρόεδρος Τραμπ κήρυξε την υποχώρηση και αποχώρηση από τη Συρία, σε μία κρίσιμη καμπή του πολέμου εναντίον της τζιχαντιστικής τρομοκρατίας, και ενώ –όπως λέγεται– 30 χιλιάδες ένοπλοι τρομοκράτες ετοιμάζονται για τη μεγάλη αντεπίθεση. Και όμως, ο κ. Τραμπ δεν δίνει σημασία στις προειδοποιήσεις και αφήνει ελεύθερο το πεδίο στα μέλη του ΙΚ, στη Ρωσία και το Ιράν, αλλά και στην προβληματική Τουρκία, η οποία αναμένεται να επιτεθεί για να εξοντώσει τους Κούρδους. Η κατάσταση έχει ξεφύγει εντελώς από τα χέρια του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος χειρίζεται υποθέσεις εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ με ιδιαίτερα επικίνδυνο και προβληματικό τρόπο. Αυτά δεν τα λέμε εμείς, αλλά σημαντικοί παράγοντες στην αμερικανική πρωτεύουσα, ανάμεσά τους και στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Παρ’ όλα αυτά, μερικοί αναλυτές στην Ουάσινγκτον ελπίζουν ότι ο γαμπρός του και η αγαπημένη του θυγατέρα, αλλά και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, μπορεί τις επόμενες ημέρες να τον συνεφέρουν, ώστε να ακυρώσει μία απόφαση, που θα προκαλέσει εθνική ζημία στην Αμερική. Δύσκολο, αλλά ο κ. Τραμπ μας έχει συνηθίσει να αλλάζει αποφάσεις στο δευτερόλεπτο…
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Παρατήρησα στα κοινωνικά δίκτυα, μερικούς γνωστούς για τις φιλοτουρκικές θέσεις τους Ελληνοκύπριους, που πανηγύρισαν την απόφαση του κ. Τραμπ να εγκαταλείψει τη Συρία. Μα τόση «αρρώστια» πια;
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Η τριμερής συνάντηση του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία. Η επόμενη στην Κρήτη θα είναι ακόμα πιο σημαντική, αφού αναμένεται η Αμερική να αντιπροσωπευθεί σε υπουργικό επίπεδο. Το περίεργο είναι ότι η απόφαση του Λευκού Οίκου να συμμετάσχει σε μερικές από τις εργασίες της τριμερούς ο Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ, έδωσε την «ευλογία» γι’ αυτή τη συνεργασία, την ίδια στιγμή που ο φίλος του Αμερικανού προέδρου, ο Ταγίπ Ερντογάν σκίζει τα ιμάτια του και θεωρεί αντιτουρκικά μέτωπα αυτές τις συνόδους. Ανεξάρτητα από την πορεία εξομάλυνσης των σχέσεων με την Τουρκία, η στρατηγική σχέση με τις πιστές χώρες της Μεσογείου θα συνεχιστεί και θα αναβαθμιστεί περαιτέρω. Ακόμα και αν τα βρουν οι Αμερικανοί με τους Τούρκους, δεν θα κάνουν το ίδιο λάθος και να τοποθετήσουν ξανά όλα τα αβγά τους σε μία προβληματική «σύμμαχο».
News Energia Ανάλυση: Η σημασία του EastMed και η αμερικανική παρουσία (vid)
Ανάλυση: Η σημασία του EastMed και η αμερικανική παρουσία (vid)
20.12.2018 17:03 Ενέργεια Επιμέλεια: Τάσος Χριστοδούλου
https://www.youtube.com/watch?v=hYjOmmtr2N8
Ανάλυση Τσακίρη για EastMed
Το συμβολικό χαρακτήρα της αμερικανικής παρουσίας κατά την διάρκεια της Τριμερούς συνάντησης Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου στην πόλη Μπερ Σεβά αλλά και την γεωπολιτική σημασία του αγωγού EastMed, ανέλυσε στην εκπομπή Μεσημέρι και Κάτι, ο Δρ. Θεόδωρος Τσακίρης, Επίκουρος Καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής.
Ο κ. Τσακίρης, χαρακτήρισε ως θετική την παρουσία του Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ, Ντέιβιντ Φρίντμαν, στην 5η Τριμερή συνάντηση Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ όπου και ανακοινώθηκε η επίτευξη της συμφωνίας για τον αγωγό EastMed.
Ο ίδιος, σημείωσε ότι η παρουσία του πρέσβη λειτουργεί επικουρικά και ενισχυτικά ως προς το μήνυμα και της φιλοσοφίας που έχει η συγκεκριμένη πρωτοβουλία μεταξύ των τριών δημοκρατικών κρατών της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.
Ωστόσο, ο κ. Τσακίρης, ανέφερε, ότι αυτή η συμβολική παρουσία δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι η Αμερικανική εξωτερική πολιτική έχει στραφεί υπέρ αυτού του άξονα σε σημείο που να θεωρείται ότι στρέφεται εναντίον των Τουρκικών επιδιώξεων.
Ο EastMed, πρόσθεσε, όσο και να μην λέγεται στρέφεται εναντίον της αναθεωρητικής συμπεριφοράς της Τουρκίας.
Η Αμερικανική κυβέρνηση, υποστήριξε ο κ. Τσακίρης, αμφιταλαντεύεται ως προς το ποια θα είναι η συμπεριφορά της απέναντι στην Τουρκία.
Αυτό διότι υπάρχουν τμήματα της Αμερικανικής κυβέρνησης τα οποία συνηγορούν υπερ της λογικής των ορίων απέναντι στην Άγκυρα ενώ από την άλλη η πλειοψηφία των Αμερικανών αξιωματούχων θεωρούν την Τουρκία ως αναντικατάστατο εταίρο.
Σε σχέση με το τι σημαίνει πρακτικά η είδηση ότι «κλείδωσε» ο EastMed ,ο κ.Τσακίρης, ανέφερε ότι αυτό μεταφράζεται ως μια διακυβερνητική συμφωνία μέσα από την οποία θα δημιουργηθεί ένα νομικό πλαίσιο στο οποίο θα δουλέψουν οι εταιρείες και οι κυβερνήσεις για να το υλοποιήσουν.
«Δεν σημαίνει ότι επειδή υπάρχει διακυβερνητική συμφωνία ότι θα υλοποιηθεί το έργο (…) δεν είναι δεσμευτικό ούτε για τις εταιρείες ούτε για τις κυβερνήσεις», υπογράμμισε.
Ως προς τις απειλές της Τουρκίας κατά της Κύπρου αναφορικά με την αξιοποίηση του ενεργειακού της πλούτου ο κ. Τσακίρης δήλωσε ότι περισσότερο τον ανησυχεί μια κακή λύση του Κυπριακού τύπου «Ανάν» παρά οι απειλές της Τουρκίας.
«Θα πάει να κάνει τι; Θα πάει να βομβαρδίσει την πλατφόρμα που θα φτιάξουν οι Ισραηλινοί;», διερωτήθηκε.
Ο κ. Τσακίρης, χαρακτήρισε την ενέργεια ως συνδετικό κρίκο που υλοποιεί αυτή την πολιτική των αξόνων των τριών κρατών.
«Η ενέργεια είναι αυτή που δίνει βάθος στρατηγικό και δίνει βαθμό υλοποίησης ουσιαστικό σε όλες αυτές τις εξαγγελίες τριμερούς συνεργασίας. Και το πρώτο κομμάτι αυτής της τριμερούς συνεργασίας είναι ισραηλινό και φυσικό αέριο στην Αίγυπτο μέσω αγωγού», κατέληξε.
Μια γειτονιά της Λευκωσίας: Μεγάλο μέρος της συνοικίας του Αγίου Κασσιανού καταλήφθηκε από τον τουρκικό στρατό
Η συνοικία του Άγιου Κασσιανού στη Λευκωσία. Φωτογραφία PhilenewsΤου ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ
Ο Άγιος Κασσιανός είναι μια από τις παλιές ιστορικές γειτονιές της Λευκωσίας που υπέφερε από τις τουρκικές επιθέσεις, την πρώτη φορά το 1958, τη δεύτερη φορά το 1963-’64 και την τρίτη φορά το 1974 με την τουρκική εισβολή. Με τα γεγονότα του ’63 η γειτονιά διχοτομήθηκε από την Πράσινη Γραμμή της εποχής εκείνης. Με την τουρκική εισβολή του 1974, μεγάλο μέρος της συνοικίας του Αγίου Κασσιανού καταλήφθηκε από τον τουρκικό στρατό, ο οποίος ανακόπηκε μόλις 30 μέτρα από την εκκλησία του Αγίου Κασσιανού.
Αυτή τη γειτονιά μας παρουσιάζει στο βιβλίο του ο δεινός φιλόλογος, συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας Στέλιος Παπαντωνίου, μέσα από μια σειρά διηγημάτων. Βαθύς γνώστης της γειτονιάς του, ερωτευμένος μαζί της, ο Παπαντωνίου, καταφέρνει να μας μεταδώσει μια πρωτόγνωρη συγκίνηση και αγάπη για το βασανισμένο αυτό κομμάτι της κυπριακής γης, με ζωντανές περιγραφές των ανθρώπων του, μ’ έναν ζεστό και φορτισμένο λόγο. Μέσα από το τοπικό αφήγημα ξετυλίγεται το κουβάρι της ευρύτερης ιστορίας του τόπου μας, των αγώνων του λαού μας για επιβίωση στη γη των πατέρων του. Ανεξίτηλες οι μνήμες του συγγραφέα από την παιδική ώς την ώριμη ηλικία του, μετουσιώνονται σε ιστορίες αγάπης που μας μεταφέρουν τα μηνύματα της ευαισθησίας του.
- Ο Παπαντωνίου στον αφηγηματικό του λόγο έχει καταφέρει να διαμορφώσει το δικό του προσωπικό ύφος και αυτό είναι ένα επίτευγμα. Με ένα ύφος ζωντανό και παραστατικό και μια γλώσσα ρέουσα και ποιητική, μας δίνει ένα κείμενο-πεζό τραγούδι.
Διάβασα με ξεχωριστό ενδιαφέρον τη συλλογή των διηγημάτων του για την οποία θα μπορούσε να γράψει κανείς πολλά. Γιατί μας δίνει και ο ίδιος πολλά. Στο σύντομο όμως αυτό άρθρο θα σταθώ σε τρία σημεία που συγκράτησαν ιδιαίτερα την προσοχή μου.
Το πρώτο έχει σχέση με τον γλωσσικό του κώδικα, την ιδιομορφία του και την ομορφιά του, μέσα από μια δική του εκφορά της γλώσσας που χωρίς να παραβιάζει τους γλωσσικούς κανόνες έχει μια δική της λογική. Βασικά έχει δημιουργήσει, όπως ήδη το έχω σημειώσει, τη δική του γλωσσο-υφολογική έκφραση, σε κοινή ελληνική βέβαια αλλά με ιδιόμορφα στοιχεία. Είναι πολύ σημαντικό διαβάζοντας κάποιον να διακρίνεις ότι έχει ένα δικό του γλωσσικό ύφος και ξεφεύγει από την καθιερωμένη γλωσσική ομοιομορφία.
Αυτό που θέλω να πω είναι πως όσοι έχουμε διαβάσει κείμενά του, μπορούμε να ξεχωρίσουμε τη δική του γλωσσική ιδιομορφία, τη δική του αφηγηγηματική, τη δική σου γλωσσική ταυτότητα. Δεν είναι εύκολο εγχείρημα η δημιουργία προσωπικής γλωσσικής ταυτότητας. Είναι επίτευγμα.
Το δεύτερο έχει σχέση με το ανθρωπολογικό στοιχείο που φέρνει στην επιφάνεια η διήγησή του, με κοινωνιολογικές και ιστορικές αναφορές ασφαλώς. Διασώζει την ανθρωπολογία μιας ιστορικής γειτονιάς της Λευκωσίας. Επιμένω σε αυτό το ανθρωπολογικό στοιχείο, χωρίς να παραβλέπω το ιστορικο-κοινωνιολογικό του υπόβαθρο διότι το δεύτερον μπορεί να διασωθεί μέσα από τα αρχεία ενώ το πρώτον συνδέεται με τη λαϊκή παράδοση που χάνεται. Οξύς παρατηρητής των ανθρώπων και της ζωή τους, των σημαντικών δράσεων τους αλλά και της καθημερινότητας τους μας τα μεταφέρει όλα μέσα από ένα ζωντανό αφηγηματικό λόγο.
Το τρίτον έχει σχέση με την αισθητική καταξίωση της γραφής του. Βέβαια αυτή επιτυγχάνεται μέσω της γλώσσας με μια συμπύκνωση του χρόνου στη γραφή, όπου το βιωματικό στοιχείο συμπλέκεται με το συλλογικό και διαπλέκεται με το ανθρωπολογικό, το ιστορικό και το κοινωνιολογικό, σε μια ελλειπτική τοιχογαφία ζωής. Σε μια τοιχογραφία όπου συμπλέκονται και διαπλέκοντα διαφορετικές εποχές, διαφορετικοί άνθρωποι, συμπλέκεται και διαπλέκεται το ανθρώπινο με το θείο, με μια ξεχωριστή παραστατικότητα. Και όπου περισσεύει η ευαισθησία. Μια αισθητική καταξίωση της καθημερινότητας των απλών ανθρώπων μέσα από τη μαγεία του δικού του λόγου.
Υ.Γ. Τα ‘μαθες Αρετούσα μου τα θλιβερά μαντάτα… Οι ΗΠΑ αποσύρουν τα στρατεύματά τους από τη Συρία για να έχει ελεύθερο τον δρόμο η Τουρκία να επιτεθεί στους Κούρδους! Την ίδια ώρα της προσφέρουν και το σύστημα Patriot… Κι η ρήξη που ονειρεύονταν κάποιοι ανάμεσα στις ΗΠΑ –Τουρκία; Πιθανόν τώρα να ονειρεύονται τη σωτηρία από το ΝΑΤΟ!
*Πανεπιστημιακός, διευθυντής του Κέντρου Ελληνικών Ερευνών Καναδά – ΚΕΕΚ και μέχρι πρόσφατα επιστημονικός συνεργάτης του ΕΔΙΑΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ
Ο Άγιος Κασσιανός είναι μια από τις παλιές ιστορικές γειτονιές της Λευκωσίας που υπέφερε από τις τουρκικές επιθέσεις, την πρώτη φορά το 1958, τη δεύτερη φορά το 1963-’64 και την τρίτη φορά το 1974 με την τουρκική εισβολή. Με τα γεγονότα του ’63 η γειτονιά διχοτομήθηκε από την Πράσινη Γραμμή της εποχής εκείνης. Με την τουρκική εισβολή του 1974, μεγάλο μέρος της συνοικίας του Αγίου Κασσιανού καταλήφθηκε από τον τουρκικό στρατό, ο οποίος ανακόπηκε μόλις 30 μέτρα από την εκκλησία του Αγίου Κασσιανού.
Αυτή τη γειτονιά μας παρουσιάζει στο βιβλίο του ο δεινός φιλόλογος, συγγραφέας και κριτικός λογοτεχνίας Στέλιος Παπαντωνίου, μέσα από μια σειρά διηγημάτων. Βαθύς γνώστης της γειτονιάς του, ερωτευμένος μαζί της, ο Παπαντωνίου, καταφέρνει να μας μεταδώσει μια πρωτόγνωρη συγκίνηση και αγάπη για το βασανισμένο αυτό κομμάτι της κυπριακής γης, με ζωντανές περιγραφές των ανθρώπων του, μ’ έναν ζεστό και φορτισμένο λόγο. Μέσα από το τοπικό αφήγημα ξετυλίγεται το κουβάρι της ευρύτερης ιστορίας του τόπου μας, των αγώνων του λαού μας για επιβίωση στη γη των πατέρων του. Ανεξίτηλες οι μνήμες του συγγραφέα από την παιδική ώς την ώριμη ηλικία του, μετουσιώνονται σε ιστορίες αγάπης που μας μεταφέρουν τα μηνύματα της ευαισθησίας του.
- Ο Παπαντωνίου στον αφηγηματικό του λόγο έχει καταφέρει να διαμορφώσει το δικό του προσωπικό ύφος και αυτό είναι ένα επίτευγμα. Με ένα ύφος ζωντανό και παραστατικό και μια γλώσσα ρέουσα και ποιητική, μας δίνει ένα κείμενο-πεζό τραγούδι.
Διάβασα με ξεχωριστό ενδιαφέρον τη συλλογή των διηγημάτων του για την οποία θα μπορούσε να γράψει κανείς πολλά. Γιατί μας δίνει και ο ίδιος πολλά. Στο σύντομο όμως αυτό άρθρο θα σταθώ σε τρία σημεία που συγκράτησαν ιδιαίτερα την προσοχή μου.
Το πρώτο έχει σχέση με τον γλωσσικό του κώδικα, την ιδιομορφία του και την ομορφιά του, μέσα από μια δική του εκφορά της γλώσσας που χωρίς να παραβιάζει τους γλωσσικούς κανόνες έχει μια δική της λογική. Βασικά έχει δημιουργήσει, όπως ήδη το έχω σημειώσει, τη δική του γλωσσο-υφολογική έκφραση, σε κοινή ελληνική βέβαια αλλά με ιδιόμορφα στοιχεία. Είναι πολύ σημαντικό διαβάζοντας κάποιον να διακρίνεις ότι έχει ένα δικό του γλωσσικό ύφος και ξεφεύγει από την καθιερωμένη γλωσσική ομοιομορφία.
Αυτό που θέλω να πω είναι πως όσοι έχουμε διαβάσει κείμενά του, μπορούμε να ξεχωρίσουμε τη δική του γλωσσική ιδιομορφία, τη δική του αφηγηγηματική, τη δική σου γλωσσική ταυτότητα. Δεν είναι εύκολο εγχείρημα η δημιουργία προσωπικής γλωσσικής ταυτότητας. Είναι επίτευγμα.
Το δεύτερο έχει σχέση με το ανθρωπολογικό στοιχείο που φέρνει στην επιφάνεια η διήγησή του, με κοινωνιολογικές και ιστορικές αναφορές ασφαλώς. Διασώζει την ανθρωπολογία μιας ιστορικής γειτονιάς της Λευκωσίας. Επιμένω σε αυτό το ανθρωπολογικό στοιχείο, χωρίς να παραβλέπω το ιστορικο-κοινωνιολογικό του υπόβαθρο διότι το δεύτερον μπορεί να διασωθεί μέσα από τα αρχεία ενώ το πρώτον συνδέεται με τη λαϊκή παράδοση που χάνεται. Οξύς παρατηρητής των ανθρώπων και της ζωή τους, των σημαντικών δράσεων τους αλλά και της καθημερινότητας τους μας τα μεταφέρει όλα μέσα από ένα ζωντανό αφηγηματικό λόγο.
Το τρίτον έχει σχέση με την αισθητική καταξίωση της γραφής του. Βέβαια αυτή επιτυγχάνεται μέσω της γλώσσας με μια συμπύκνωση του χρόνου στη γραφή, όπου το βιωματικό στοιχείο συμπλέκεται με το συλλογικό και διαπλέκεται με το ανθρωπολογικό, το ιστορικό και το κοινωνιολογικό, σε μια ελλειπτική τοιχογαφία ζωής. Σε μια τοιχογραφία όπου συμπλέκονται και διαπλέκοντα διαφορετικές εποχές, διαφορετικοί άνθρωποι, συμπλέκεται και διαπλέκεται το ανθρώπινο με το θείο, με μια ξεχωριστή παραστατικότητα. Και όπου περισσεύει η ευαισθησία. Μια αισθητική καταξίωση της καθημερινότητας των απλών ανθρώπων μέσα από τη μαγεία του δικού του λόγου.
Υ.Γ. Τα ‘μαθες Αρετούσα μου τα θλιβερά μαντάτα… Οι ΗΠΑ αποσύρουν τα στρατεύματά τους από τη Συρία για να έχει ελεύθερο τον δρόμο η Τουρκία να επιτεθεί στους Κούρδους! Την ίδια ώρα της προσφέρουν και το σύστημα Patriot… Κι η ρήξη που ονειρεύονταν κάποιοι ανάμεσα στις ΗΠΑ –Τουρκία; Πιθανόν τώρα να ονειρεύονται τη σωτηρία από το ΝΑΤΟ!
*Πανεπιστημιακός, διευθυντής του Κέντρου Ελληνικών Ερευνών Καναδά – ΚΕΕΚ και μέχρι πρόσφατα επιστημονικός συνεργάτης του ΕΔΙΑΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Ποιος είναι ο πανδοχέας και ποιος ο ταξιδιώτης σε τούτα εδώ τα μέρη: Είδα εσένα Κερύνεια…
Του ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ
Συνεργασία με τις ΑΠΟΨΕΙΣ και την HELLAS JOURNAL
Περνώ μέσα από την Κερύνεια. Μπροστά από τα μεγάλα μαγαζιά, τα μικρά καταστήματα, τα εστιατόρια, τα καφέ, τα μικρά και τα μεγάλα κτίρια. Ο φίλος μου που είναι στο τιμόνι στρίβει από στενά σοκάκια για να αποφύγει τις μακριές ουρές αυτοκινήτων.
Και αυτά έχουν πολυκοσμία όπως η κύρια λεωφόρος. Δεν υπάρχει κανένα γνωστό πρόσωπο. Και τα καταστήματα και το πλήθος είναι από την Τουρκία. «Η Κερύνεια μετατράπηκε σε πόλη της Τουρκία», του είπα. Με κοίταξε με πόνο. «Μόνο η Κερύνεια; Όλες δικές της έγιναν», μου είπε. Ύστερα καθώς ανηφορίζαμε στον δρόμο ατένισα τα βουνά. Πάνω στις ψηλές βουνοκορφές είχαν πλάκωσει μαύρα σύννεφα.
- Ο ουρανός οσονούπω θα άρχιζε να βρέχει. Προσπάθησα να νιώσω τι νιώθει ένας Ελληνοκύπριος, ο οποίος περνάει από εδώ. Πρέπει να είναι κάτι πολύ θλιβερό. Τι ήταν πριν 44 χρόνια και τι έγινε τώρα; Στράφηκα ξανά προς τον φίλο μου. «Αν ήμουν Ελληνοκύπριος δεν θα έσβηνε καθόλου μέσα μου η φωτιά της Κερύνειας», του είπα, «αλλά είμαι Τουρκοκύπριος και νιώθω και εγώ αυτό που νιώθει».
Η Κερύνεια ούτε για εμάς ήταν χρήσιμη, ούτε για εκείνους. Έχασε προ πολλού την κυπριακή της ταυτότητα. Έγινε πόλη της Τουρκίας. Αλλά υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα σε εμάς και τους Ελληνοκύπριους. Εκείνοι ονειρεύονται ότι μια μέρα θα ξαναποκτήσουν την Κερύνεια. Εμάς δεν μας απέμεινε καν ένα τέτοιο όνειρο. Καθίσαμε σε ένα πολυσύχναστο εστιατόριο. Ούτε μας αναγνώρισε κανείς, ούτε εμείς αναγνωρίσαμε κανέναν.
Οι Κύπριοι που θέλουν να γίνουν τουρίστες, ας κοπιάσουν στην Κερύνεια. Όσοι θέλουν να γυρίσουν σε χωριά της Ανατολίας, να κοπιάσουν στην Καρπασία. Όποιοι θέλουν να μυρίσουν την Κύπρο, να περιδιαβάσουν στην οδό Λήδρας. Να πάνε στην Πάφο. Να περπατήσουν στην λεωφόρο με τις φοινικιές στην Λάρνακα. Να καθίσουν σε ένα καφενείο στα Βρέτσια να πιουν σκέτο καφέ. Αυτή η χώρα είναι δική μαααας! United Cyprus now!
- Ποιο μέρος της είναι δικό μας; Η Κερύνεια δεν είναι δική μας. Η Καρπασία δεν είναι δική μας. Το Βαρώσι δεν είναι δικό μας. Η εντός των τειχών περιοχή δεν είναι δική μας. Και οι περιτριγυρισμένες με μακριά συρματοπλέγματα απαγορευμένες στρατιωτικές περιοχές δεν είναι δικές μας. Οι παραλίες δεν είναι δικές μας. Μας έκλεψαν ακόμα και τον ουρανό μας. Τα αεροπλάνα που πηγαινοέρχονται δεν είναι δικά μας. Αλλά εκείνη η ηλικιωμένη γυναικούλα ακόμα κοιτάζει στο φλιτζάνι του καφέ κάθε πρωί. Κατά την γνώμη της, έχουμε μιαν τύχη. Μετά από πέντε. Πέντε ώρες; Πέντε μέρες; Πέντε βδομάδες; Πέντε μήνες; Πέντε χρόνια; Ούτε εκείνη ξέρει.
Θέλω να γυρίσω περπατώντας το Βαρώσι από την μια άκρη μέχρι την άλλη. Να μου σφυρίξουν τα φίδια. Να περάσουν έρποντας στα πόδια μου οι σαύρες. Να τεντώσω τα αφτιά ακούγοντας τον ήχο των πολεμικών αεροπλάνων και να ατενίσω την θάλασσα. Τα δέντρα σίγουρα θα σε αναγνωρίσουν.
- Ήσουν είκοσι χρόνων και πέρασες από αυτό τον δρόμο. Κάθισες σε ένα μπαρ και ήπιες ένα διπλό κονιάκ. Κοίταξες τις αφίσες του σινεμά. Σε αυτό το σινεμά είδες την ταινία του Sidney Poiter. Έφαγες ένα σάντουιτς με χοιρινό κρέας από το σαντουιτσάδικο που βρισκόταν στην πλατεία. Κοίτα, αυτές είναι οι τελευταίες σου φωτογραφίες στο Βαρώσι. Δεν έλαχε να περπατήσεις ξανά σε εκείνα τα σοκάκια και να λουστείς σε εκείνη την θάλασσα μετά από εκείνη την ημέρα.
Αυτό δεν είναι νοσταλγικό παραλήρημα. Είναι πληγή της καρδιάς. Πόνος στο μάτι. Αναζήτηση ενός αγνοούμενου. Είναι και τα χωριά, οι κωμοπόλεις και οι πόλεις όπως οι αγνοούμενοί μας, τα οστά των οποίων ακόμα δεν μπορέσαμε να βρούμε. Μόνο τα ονόματά τους δεν έχουν αλλάξει. Άλλαξαν και τα μάτια τους και οι ψυχές τους.
Στην Κερύνεια είμαι ξένος, αλλά ακόμα είμαι οικείος στο Βαρώσι. Όποτε περάσω από εκεί, τα δέντρα ψιθυρίζουν το ένα στο άλλο μέσα από τα συρματοπλέγματα. Πες μου. Ποιος είναι ο ταξιδιώτης; Ποιος είναι ο πανδοχέας σε τούτα εδώ τα μέρη; Να καθίσουμε στο Μπουγιούκ Χαν και ψιθύρισέ μου στο αφτί. Να ειδοποιήσω και τους φίλους μου που πέρασαν μια ζωή διερωτώμενοι πότε θα απαλλαχτούμε. Να κοπιάσουν στο τραπέζι μας. Να πάμε λίγο στην Γαληνόπορνη και λίγο στην Τέρα.
- Θυμάμαι πάντα την μητέρα μου στους δρόμους της Τέρα. Ακόμα ψάχνω την νιότη μου σε εκείνα τα τρεχούμενα νερά. Είμαστε συγγενείς με όλους τους καταγόμενους από την Τέρα. Μαζεύονται και εκείνοι από καιρού εις καιρόν όπως όλοι που είχαν κλειστεί στα γκέτο. Θυμούνται τα παλιά. Φτιάχνουν ελαιόλαδο, ζιβανία και πετιμέζι. Ακόμα ηχούν στα αφτιά μου τα ελληνικά τραγούδια που έλεγε ο Φερντί ο οδηγός του Bedford.
Πέρασα μέσα από την Κερύνεια. Όμως, μου έλεγαν μην μπεις μέσα στην Κερύνεια. Άρα το φταίξιμο είναι δικό μου. Θα έβλεπα τον φίλο μου που έχει καρκίνο, δεν μπόρεσα να τον δω. Δεν μπόρεσα να βρω το σπίτι του. Είδα εσένα Κερύνεια. Τον όγκο που μεγαλώνει στους πνεύμονές σου…
Να αφήναμε ένα περιστέρι να πετάξει: Αυτή η χώρα είναι δική μας… Όλων μας, όλων των Κυπρίων!
Του ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ
Συνεργασία με τις ΑΠΟΨΕΙΣ και την HELLAS JOURNAL
Η πατρίδα μας, η οποία μυρίζει γιασεμί και λεμόνι που σμίγουν με όλους τους πολιτισμούς τους οποίους γνώρισε η ιστορία, είχε δυστυχώς το μερίδιό της και από όλες της βαρβαρότητες. Βάφτηκαν με αίμα οι λευκοί αφροί της θάλασσας, οι μενεξέδες των βουνών και το κίτρινο χρώμα της πεδιάδας.
- Ήρθαμε στο σήμερα βιώνοντας πόνους, την ανάμνηση των οποίων αναγκαστήκαμε να αφήσουμε βαθειά χαραγμένη στην μνήμη μας, σαν μαυρόασπρη φωτογραφία. Στα χώματα τούτα διαπράχθηκαν εγκλήματα τα οποία δεν έπρεπε να είχαν διαπραχθεί. Ρίχθηκαν βόμβες που δεν έπρεπε να είχαν ριχθεί. Γκρεμίστηκαν σπίτια που δεν έπρεπε να είχαν γκρεμιστεί.
Στα σοκάκια αυτά κινήθηκαν τανκ που δεν έπρεπε να είχαν κινηθεί. Γεμίσαμε με μπαρούτι τα βαρέλια μας, τα οποία έπρεπε να είχαμε γεμίσει με κρασί. Όλοι, μικροί και μεγάλοι, μάθαμε να χρησιμοποιούμε όπλα και όχι να φυτεύουμε λουλούδια. Αντί να καυχηθούμε για τις χειροτεχνίες μας καυχηθήκαμε για τις επιτυχίες μας στο στρατόπεδο εκπαίδευσης. Δεν καταφέραμε να βρούμε βάλσαμο στις καρδιές των μανάδων, οι οποίες ακόμα αναζητούν τους αγνοούμενους τους κρατώντας τις φωτογραφίες τους και τα πρόσωπά τους έχουν γεμίσει με πόνο.
Πάντα μας τρόμαζε το παρελθόν μας, ενώ το μέλλον μας πάντα το κοιτάζαμε με ανησυχία και αμφιβολία. Αναλώσαμε την ζωή μας με ιδανικά, όρκους, ορκωμοσίες, όμως το ουσιαστικό ήταν να γίνουμε οι μοναδικοί ιδιοκτήτες των εδαφών στα οποία γεννηθήκαμε. Πάντα θεωρούσαν τα μέρη αυτά ως πανδοχείο εκείνοι που ήρθαν εδώ από μέρη μακρινά, πέρα από τη θάλασσα. Εκείνοι ήταν ξένοι ιππότες που πότιζαν τα άλογά τους. Νομίσαμε ότι ήταν περαστικοί ταξιδιώτες.
- Όμως, με τον καιρό γίναμε εμείς οι ταξιδιώτες και εκείνοι οι πανδοχείς. Μας επέβαλαν χαράτσι, πήραν από τα χέρια μας τα σπίτια και τα χώματά μας. Έβαλαν παντού ταμπέλες με ξιφολόγχες καθορίζοντας από ποια χωράφια δεν πρέπει να περνάμε. Σάμπως και μας έκλεισαν σε ένα στρατόπεδο αιχμαλώτων. Σκεπάσαμε τον ουρανό με κάθε είδους σημαίες και πλέον δεν βλέπουμε το γαλάζιο. Αν αφήσουμε ένα περιστέρι να πετάξει, θα παγιδευτεί στις σημαίες.
Τόσος πόνος μήπως δεν θα έπρεπε να μας είχε κάνει ανθρώπους πλέον; Αλλά να που όταν έρχονται οι θλιβερές ημερομηνίες, ακόμα συγκεντρωνόμαστε πάνω από τάφους με σταυρό και ημισέληνο και εκφωνούμε λόγους που μυρίζουν αίμα. Αντί να ζητήσουμε χιλιάδες φορές από τους αγαπημένους μας νεκρούς να μας συγχωρέσουν, αντί να μεταφέρουμε τις αμαρτίες μας στην πλάτη σαν σταυρό, ορκιζόμαστε ξανά τη διάπραξη νέων αμαρτημάτων.
Ουσιαστικά, εμείς δεν είμαστε έτσι. Ούτε η έχθρα, ούτε το μίσος ούτε η εκδίκηση έχουν θέση στα στήθια μας που μυρίζουν γιασεμί και φούλι. Εμείς που καιγόμαστε από επιθυμία να ενώσουμε ελληνικά και τουρκικά τις αγάπες μας σε μια δροσερή βεράντα τις μέρες του καλοκαιριού. Εμείς οι γείτονες που σωθήκαμε από το θάνατο προειδοποιώντας ο ένας τον άλλο ακόμα και κατά τη διάρκεια της πιο θερμής στιγμής του πολέμου. Εκείνοι που άπλωναν την μπουγάδα τους στο ίδιο σχοινί, που μετέφεραν νερό με τενεκέδες από την ίδια βρύση του δρόμου. Δεν μπορούμε να δεχτούμε μια μισή πατρίδα.
- Ούτε η Πάφος ούτε η Καρπασία μπορούν να είναι μέρη πέρα από τα σύνορά μας. Ουσιαστικά εμείς δεν είμαστε έτσι. Εκείνοι παράγγειλαν για εμάς την ζωή που είναι γεμάτη με όλες αυτές τις κακές συνήθειες. Μας έστησαν παγίδα στα ίδια τα χώματά μας. Έσπειραν μίσος και έχθρα στις τέσσερις πλευρές της πατρίδας μας για να μην ενώσουμε τις αγάπες μας ελληνικά και τουρκικά. Γέμισαν με νάρκες τα χώματα στα οποία πατούμε. Σκότωσαν όσους από εμάς σήκωσαν κεφάλι και έκαναν δούλους όσους δεν παρέμειναν σιωπηλοί.
Αν δεν καθαρίσουμε τώρα τον χάρτη μας που τρέχει αίμα από την γραμμή η οποία τον χωρίζει στη μέση, ποια δροσερά νερά θα μας εξαγνίσουν; Όλες οι γενιές που πέρασαν έριξαν σφαίρες και βόμβες η μια κατά της άλλης. Όλες εκτός από τη γενιά του 1974. Αλλά τα ορθόδοξα παιδιά που γεννήθηκαν το 1974 μεγάλωσαν με τα νανουρίσματα της κατοχής και τα παιδιά των μουσουλμάνων με ύμνους για τη «λεηλασία».
Στο τέλος βάλαμε την εθνική καταπίεση δίπλα στην κοινωνική καταπίεση. Και είπαμε ότι «αυτή η χώρα είναι δική μας»! Δική μας είναι φίλοι! Όλων μας! Όλων των Κυπρίων! Ούτε ένωση, ούτε διχοτόμηση! Μέχρι να φύγει απ’ εδώ και ο τελευταίος ξένος στρατιώτης!
Το φλερτ Τραμπ-Ερντογάν και η αυτοπαγίδευση της Ελλάδας
«Το δικαστήριο των εθνών είναι η ιστορία», συνηθίζεται να λέγεται από όσους γνωρίζουν το αλφαβητάριο της διεθνούς πολιτικής. Εξ ου και η ανάγκη αξιόπιστων και ορθολογικών αποφάσεων σε παρόντα χρόνο. Γι’ αυτό προκαλούν ανησυχία πολλά από αυτά που γράφονται ή λέγονται στην Ελλάδα τους τελευταίους μήνες, εάν όχι τα τελευταία χρόνια, για τη σχέση Τουρκίας-ΗΠΑ και το επικείμενο τέλος του Ερντογάν μαζί και τα ρήγματα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Ναι μεν κατηφορίζαμε από καιρό, πλην το κατηφόρισμα επιταχύνθηκε, όταν γύρω από το «Μακεδονικό» βαφτίσαμε τον κατευνασμό του αναθεωρητισμού «διεθνιστική στρατηγική». Όταν στη συνέχεια κυριάρχησαν ψευδαισθήσεις περί ενός περίεργου «ηγετικού ρόλου» της Ελλάδας, όταν με απίστευτους ερασιτεχνισμούς όλων των κυβερνητικών συντελεστών -εάν όχι όλου του πολιτικού φάσματος- αρχίσαμε το «στρατηγικό κρυφτούλι» στο Αιγαίο. Ο κατήφορος διαφάνηκε επίσης όταν, παρά τα σύννεφα στον ορίζοντα και την Ελλάδα απούσα, η Κύπρος συνέχισε την πορεία προς τα Σούσα της Αυλής του Σουλτάνου.
Το ίδιο επίσης ισχύει για το υπουργικό συμβούλιο του Οκτωβρίου, όταν δώσαμε την εικόνα μιας κατακερματισμένης διακυβέρνησης. Με τη θέση του υπουργού Εξωτερικών ουσιαστικά κενή, αναγγέλλονται ταξίδια στην Τουρκία ενός εξ αντικειμένου άπειρου πρωθυπουργού. Επιπροσθέτως, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών είναι πρόσωπο, το οποίο ολοφάνερα είναι στερημένο στρατηγικής γνώσης. Εν μέσω επιτάχυνσης των καταιγιστικών στρατηγικών εξελίξεων τις τελευταίες εβδομάδες, λοιπόν, ο εν λόγω πολιτικός βρέθηκε να συνομιλεί με τα «ιερά τέρατα» των αμερικανικών κρατικών επιτελείων.
Ας πούμε ότι αυτό πιθανότατα ήταν η χαριστική βολή κατά της στρατηγικής αξιοπιστίας μας. Επιτάχυνε την επιλογή μιας από τις πολλές εναλλακτικές αποφάσεις που προετοιμάζουν οι επιτελικοί θεσμοί των ΗΠΑ για την Ανατολική Μεσόγειο ή και ευρύτερα. Όπως πρέπει όλοι να ξέρουν, ανά πάσα στιγμή και όπως εξελίσσονται τα πράγματα τοπικά, περιφερειακά και πλανητικά, πάνω στο τραπέζι του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ βρίσκονται πολλές τέτοιες εναλλακτικές αποφάσεις και ο εκάστοτε Αμερικανός πρόεδρος, αφού ενημερωθεί, αποφασίζει, επιλέγει και ενεργεί.
Ενδοαμερικανικές διχογνωμίες
Οι λόγοι για τους οποίους οι Τραμπ έτσι κινήθηκε στη Συρία (αλλά και στην κυπριακή ΑΟΖ;) λίγες μέρες μετά τις φανταχτερές φωτογραφίες των ηγετών των κρατών του EastMed, δεν μπορούν να μας είναι γνωστοί. Μπορεί, όμως, να ειπωθεί με σιγουριά ότι ο Τραμπ έτυχε ενημέρωσης επί πολλών ζητημάτων, πριν αποφασίσει αφενός να αναγγείλει την
απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Συρία, αφετέρου την εκτέλεση
κοινών ασκήσεων με την Τουρκία στην κυπριακή ΑΟΖ. Αν πέφτουμε έξω και δεν υπήρξε ακριβής ενημέρωση του προέδρου και ισχύει το αντίθετο, τότε κάτι δεν πάει καλά στα εκτελεστικά πεδία της υπερατλαντικής υπερδύναμης, κάτι μάλλον απίθανο.
Το ότι παρατηρούνται διχογνωμίες στα αμερικανικά επιτελεία και παραιτήσεις κυβερνητικών στελεχών είναι σύνηθες φαινόμενο στις ΗΠΑ και κανείς δεν πρέπει να βιάζεται να εξάγει συμπεράσματα. Οι ΗΠΑ βρίσκονταν ήδη σε στρατηγική μετάβαση πολύ πριν πάει στον Λευκό Οίκο ο Τραμπ. Εδώ και πολύ καιρό η υπερεπέκταση οδηγούσε σε στρατηγικές αναπροσαρμογές με διπλό στόχο: Πρώτον, νέες πλανητικές ισορροπίες σε βάθος χρόνου. Δεύτερον, μείωσης του κινδύνου ενός πυρηνικού πολέμου.
Συναφώς, δεν χρήζει να επαναληφθούν πολύ συναφείς αναλύσεις στο SLpress.gr. Λέμε μόνο ότι στη βάση πάγιων τυπολογιών για τους βραχυχρόνιους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμος στρατηγικούς σχεδιασμούς και στρατηγικές αποφάσεις των ηγεμονικών δυνάμεων, μια πιθανή αποφασιστική στροφή των ΗΠΑ αναγκαστικά συνδέεται με την κατάσταση της αξιοπιστίας των εμπλεκομένων λιγότερο ισχυρών κρατών στις περιφέρειες.
Επιτελεία ακαριαίων αποφάσεων
Ενώ κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη δυσχερή θέση του Ερντογάν και το γεγονός ότι σχοινοβατεί, καθημερινά καταμαρτυρείται ότι η Τουρκία διαθέτει κρατικά επιτελεία λήψης ακαριαίων αποφάσεων σε κάθε άνοιγμα παραθύρων ευκαιρίας και ικανότητα των ηγετών της να συναλλάσσονται πελατειακά. Ακόμη και εάν ο Ερντογάν δεν επιβιώσει στην καρέκλα εξουσίας, ένα άλλο σύστημα εξουσίας δεν μπορεί παρά να υιοθετεί παρόμοιες ή ίδιες στρατηγικές επιλογές. Επιτυχία του Ερντογάν είναι η προς το παρόν επιβίωσή του, η οποία επιπλέον δημιουργεί τις προϋποθέσεις ενίσχυσης των στρατηγικών ερεισμάτων της Τουρκίας.
Ακόμη πιο σημαντικό, δημιουργεί προϋποθέσεις «η Τουρκία να μείνει αγκυροβολημένη στις Δυτικές συμμαχίες» με μια ενδεχομένως ειδική προνομιακή σχέση συνομιλητή με άλλες μεγάλες δυνάμεις του αναδυόμενου και ρευστού πολυπολικού διεθνούς συστήματος. Τέτοια προηγούμενα κρατών μεσαίας ισχύος υπάρχουν πολλά. Στην περίπτωση της Τουρκίας δεν αντιβαίνει σε κανένα νοητό στρατηγικό σενάριο του αμερικανικού Πενταγώνου.
Έτσι, ο EastMed μπορεί να υλοποιηθεί, αλλά εάν η Κύπρος είναι στη αυλή της Άγκυρας ο μεσαίος παίχτης θα είναι η Τουρκία και ο δυτικός παίχτης, η Ελλάδα, θα είναι αποδυναμωμένος, καθηλωμένος και στρατηγικά παγιδευμένος. Οι φωτογραφίες των ηγετών Ισραήλ, Αιγύπτου, Κύπρου και Ελλάδας θα είναι πλέον αναμνηστικές.
Γιατί είναι δυσχερής η θέση της Ελλάδας
Τέλος, πώς θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε τα αίτια της δυσχερούς θέσης της Ελλάδας; Πέραν των προαναφερθέντων, συνοψίζουμε τρία ζητήματα που αναμφίβολα εισρέουν στα αμερικανικά και άλλα επιτελεία ως δείκτες ελληνικής αναξιοπιστίας:
Πρώτον, ακόμη και πολιτικά νήπια έχουν θέαση του γεγονότος ότι η ελληνική εθνική στρατηγική πάσχει. Δεν αναφέρομαι στην ικανότητα των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά σε παράγοντες, όπως το έλλειμμα κρατικών επιτελικών θεσμών και το γεγονός ότι το πολιτικό μας σύστημα κυριολεκτικά είναι παιδική χαρά. Επίσης, εξαιρετικά σημαντικό εδώ είναι το έλλειμμα συναίνεσης γύρω από τα έσχατα εθνικά συμφέροντα και η αποτυχία να εκπληρωθούν οι πρόνοιες του Διεθνούς Δικαίου στις θάλασσές μας.
Δεύτερον, η Ελλάδα είναι απούσα από την Κύπρο. Εδώ και δεκαετίες το δόγμα της Αθήνας είναι: «οι Κύπριοι αποφασίζουν οι ίδιοι να αυτοκτονήσουν και η Αθήνα θα συμπαρίσταται»! Είναι, μάλιστα, δρομολογημένες αυτοκτονικές λύσεις που καθιστούν την Άγκυρα συγκυρίαρχο και τελικά κυρίαρχο της Μεγαλονήσου. Όποιος και να βρίσκεται στην εξουσία μελλοντικά στην «αγκυροβολημένη στη Δύση» Τουρκία, με ή χωρίς τον Ερντογάν, πλήρως «αγκυροβολημένη» ή αγκυροβολημενη με ειδική σχέση, λογικό είναι τα στρατηγικά επιτελεία να εκτιμούν πως όσο γρηγορότερα προχωρήσουν σε συναλλαγές με την Άγκυρα, τόσο καλύτερα για τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα συμφέροντά τους.
Τρίτον, με την Ελλάδα οικονομικά βυθισμένη, την κοινωνία εξοντωμένη, τους πολίτες ανασφαλείς όσον αφορά το μέλλον και τους κατόχους εξουσίας να λαϊκίζουν ακατάσχετα, τονίζεται το έλλειμμα στρατηγικής κουλτούρας. Έλλειμμα ακόμη και στοιχειωδών γνώσεων της στρατηγικής ανάλυσης που αφορούν το κράτος και την διεθνή πολιτική, ακατάσχετος νομικισμός, ιδεολογικά παραμιλητά, ιδεολογήματα, και εθνομηδενισμοί απάτριδων παραδοχών. Σφάλουμε οικτρά αν νομίζουμε ότι δεν τα βλέπουν αυτά οι Αμερικανοί. Σε κάθε αμερικανικό χωριό κυματίζουν χιλιάδες αμερικανικές σημαίες, ενώ οίκοι το ανέμισμα της ελληνικής σημαίας εξυβρίζεται. Και οι ύβρεις πάντα φέρνουν τη Νέμεση.
Γρηγόρης Κουνναμάς
Ναυπηγός Μηχανολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π.
Αναπληρωτής Πρόεδρος Κ.Ο. Αθήνας
Τηλ. 0035799140626 , +302102524812 , +306987555333
e-mail : gkounnamas@gmail.com
