


Το Κυπριακό είναι θέμα ΕΙΣΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΟΧΗΣ ενός Ανεξάρτητου Κράτους ,μέλους των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης . 
Ως σοσιαλιστικό κόμμα αγωνιζόμαστε για την εφαρμογή μίας οικονομικής πολιτικής η οποία να στηρίζεται:
Από την πλευρά της ΕΔΕΚ ψηφίστηκαν οι προϋπολογισμοί του Υπουργείου Άμυνας που αφορούν και την αμυντική θωράκιση της χώρας μας, και ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Υγείας.
Γραφείο Τύπου
Λευκωσία, 14 Δεκεμβρίου 2018
Τη στιγμή που κατ’ επανάληψη οι αξιωματούχοι της τουρκικής κυβέρνησης και οι εκπρόσωποι του κατοχικού καθεστώτος κατά τρόπο προκλητικό διεκδικούν και μετά τη λύση παραμονή εγγυήσεων και τουρκικών στρατευμάτων, η ενεργοποίηση της δικής μας πλευράς είναι επιβεβλημένη.
Ειδικότερα, η δική μας πλευρά μέσα στο πλαίσιο της διερεύνησης των όρων αναφοράς για τη διαδικασία και τη βάση για λύση του Κυπριακού, να διεκδικήσει τόσο η διαδικασία όσο και η βάση να απαγκιστρωθούν από τη μέχρι σήμερα επικίνδυνη και καταστροφική πορεία που ακολουθηθείται εδώ και δεκαετίες.
Για την ΕΔΕΚ η εμμονή και προσήλωση της δικής μας πλευράς πρέπει να είναι στη σύγκληση Διεθνούς Διάσκεψης για το Κυπριακό με κατά προτεραιότητα συζήτηση τη διεθνή πτυχή του προβλήματος (αποχώρηση στρατευμάτων, κατάργηση συνθηκών εγγύησης και συμμαχίας, επαναπατρισμό εποίκων, επιστροφή όλων των προσφύγων σε συνθήκες ασφάλειας) και την επανατοποθέτηση του κυπριακού στη σωστή του βάση ως θέματος εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής.
Γραφείο Τύπου
Λευκωσία, 18 Δεκεμβρίου 2018
Η πράξη «όνειδος» στην οποία κατέφυγε το ΕΛΑΜ όπου διαχώρισε τα παιδάκια του δημοτικού σχολείου Γεροσκήπου σε ελληνόπουλα και μη ώστε να τους παραχωρήσει μπουφάν, είναι καταδικαστέα και κατακριτέα.
Καμία όμως έκπληξη δεν προκαλεί αυτή η συμπεριφορά αφού προέρχεται από ένα κόμμα που η ρατσιστική του νοοτροπία έχει επιβεβαιωθεί πολλαπλώς. Πολύ περισσότερο, επιβεβαιώνεται και από το ότι το ΕΛΑΜ είναι ένα κόμμα το οποίο αρνείται να καταδικάσει τη Χούντα των Αθηνών και την προδοσία που διέπραξε σε βάρος της πατρίδας μας.
Για ένα σοσιαλιστικό κόμμα όπως η ΕΔΕΚ είναι αυτονόητο πως όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα στην ζεστασιά, στη μάθηση, στη φροντίδα και στην αγάπη, ανεξαρτήτως χρώματος, θρησκευτικής και εθνοτικής προέλευσης. Αυτό προτάσσει ο σοσιαλισμός και ο ουμανισμός, αυτό προτάσσει η παρακαταθήκη του ελληνικού πολιτισμού.
Η πράξη του ΕΛΑΜ ντροπιάζει τις αρχές και αξίες του ανθρωπισμού.
Λευκωσία, 18 Δεκεμβρίου 2018

Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ
Το κυπριακό εσωτερικό μέτωπο περνά μια περίοδο αναταραχής, ρευστότητας και διχασμού. Στο Κυπριακό υπήρχε πάντα βέβαια μια διαφορετική αντίληψη για την πορεία που έπρεπε να ακολουθηθεί και που χώριζε την κοινωνία και τον πολιτικό κόσμο στα δύο, αλλά αυτή τη φορά παρατηρούνται διαφορές και ανακατατάξεις στις ίδιες τις συνιστώσες του κυπριακού κοινωνικού σχηματισμού που αντανακλώνται στο πολιτικό τοπίο.
Τα τελευταία χρόνια η μεταπρατική κυπριακή αστική τάξη εναπόθετε πολλές ελπίδες σε μια λύση που θα της άνοιγε την τουρκική αγορά έστω και σε καθεστώς και ρόλο υποτελούς για την Κύπρο. Πρόκειται για μια λεβαντίνικη πολιτική που θέτει υπεράνω όλων τα εμπορο-οικονομικά συμφέροντα μιας τάξης, μιας ομάδας και αδιαφορεί για τα ευρύτερα συμφέροντα του κοινωνικού συνόλου, για την ίδια την ύπαρξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτή η πολιτική απέτυχε να επιβληθεί με το σχέδιο Ανάν πίσω από το οποίο κινητήρια δύναμη ήταν αυτό το κομμάτι της κυπριακής αστικής τάξης.
Σήμερα ένα κομμάτι των μεταπρατών Κυπρίων αστών φαίνεται να θέτει υπό αμφισβήτηση αυτή την πολιτική και να αποβλέπει στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων του στο πλαίσιο ενός ευρύτερου χώρου που σχηματοποιείται με συμμαχίες στην περιοχή. Σε αυτό το πλέγμα συμμαχιών αντιλαμβάνονται και τη διατήρηση της κυπριακής κρατικής οντότητας με όσο το δυνατό λιγότερη εξάρτηση από την Άγκυρα, στην ανάγκη και με λύση δύο κρατών. Αυτό είναι που προκαλεί τους τριγμούς στον ευρύτερο χώρο της μεταπρατικής αστικής τάξης και κατ’ επέκταση στον ευρύτερο χώρο της κυπριακής Δεξιάς και της κύριας πολιτικής του έκφρασης που είναι ο ΔΗΣΥ.
Σε αυτό τον κόσμο του μεταπρατισμού οι επιχειρήσεις ήταν πάντα πιο σημαντικές από τα ιδεώδη. Ιστορικά άλλωστε η λέξη «Λεβαντίνος» ήταν συνώνυμη με αυτήν της διπροσωπίας. Κάποιοι θαύμαζαν τους Λεβαντίνους επειδή ακριβώς δεν είχαν ιδανικά και επιβίωναν ως μια λεβαντίνικη τάξη συμφερόντων. Πολλές φορές βέβαια όταν ανατρέπονταν οι ισορροπίες και οι συμμαχίες πλήρωναν και αυτοί τη νύφη.
Αυτό συνέβη επανειλημμένα στην ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των πολυτάραχων σχέσεών της με τη Δύση. Ακόμη πιο τραγική υπήρξε η μοίρα των λεβαντίνικων κοινοτήτων στο σύγχρονο τουρκικό κράτος αλλά και σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Είναι γι’ αυτό τον λόγο που η διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και η τουρκική επικυριαρχία που θα ακολουθήσει θα μετατρέψει την κυπρολεβαντίνικη αστική τάξη σε μιας χρήσης είδος, παρασύροντας μαζί της στον αφανισμό και τον υπόλοιπο πληθυσμό.
Αν όμως αληθεύουν οι πληροφορίες που διαρρέουν είναι πρόθυμη να αποδεκτεί λύση δύο κρατών. Εν ολίγοις παρατηρούνται τριγμοί στην τεκτονική πλάκα πάνω στην οποία επικάθηται η άρχουσα κυπριακή τάξη. Όπως και στη σεισμολογία, έτσι και στην κοινωνιολογική και πολιτική ανάλυση, είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τις εξελίξεις σε μια μεταβατική ρευστή περίοδο. Μια πιθανότητα είναι να συνεχίσει να βαθαίνει η κρίση, ενώ μια άλλη είναι να επιτευχθεί η επανασυγκόλληση συμφερόντων και να αποφευχθεί το επαπειλούμενο πολιτικό ρήγμα.
Αν δεν υπάρξει επανασυγκόλληση το ΑΚΕΛ θα στηρίξει απ’ ό,τι φαίνεται τη λεβαντίνικη μερίδα ενώ οι «μεσαίοι» δεν θα έχουν άλλη επιλογή, τουλάχιστον μέχρι που να ξεκαθαρίσει το τοπίο, από το να στηρίξουν τη μερίδα γύρω από τον Αναστασιάδη. Είναι φανερό όμως ότι αν η πολιτική Αναστασιάδη οδηγεί σε δύο κράτη –όπως αναφέρεται ότι το συζητά– είναι εξίσου επικίνδυνη με την πολιτική της πεπατημένης που ακολουθήθηκε όλα αυτά τα χρόνια με μόνο αποτέλεσμα την εδραίωση των κατοχικών δεδομένων. Σε αυτή την περίπτωση στην πολιτική αυτή θα υπάρξει αντίδραση από ευρύτερα λαϊκά στρώματα.
Διερχόμαστε μια περίοδο κοινωνικο-πολιτικών ακροβασιών υψηλού ρίσκου. Ένας δρόμος υπάρχει για να αποφύγουμε τους κινδύνους που μας απειλούν:
Μιας στρατηγικής που θα ενσωματώνει και τους Τουρκοκυπρίους –αυτό θα πρέπει να είναι το στοίχημα– προκαλώντας κόστος στην Άγκυρα όσο θα επιμένει να έχει παρουσία στο νησί και να μη επιτρέπει μια λύση δημοκρατικών και ευρωπαϊκών προδιαγραφών.
Τα δεδομένα, περιφερειακά και ευρωπαϊκά καθώς και οι ενεργειακοί σχεδιασμοί στην περιοχή που παίρνουν πλανητικό χαρακτήρα, είναι στοιχεία που ευνοούν την επεξεργασία μιας νέας πορείας στο Κυπριακό. Χρειάζεται σοβαρότητα, τόλμη και εγκατάλειψη της μιζέριας. Ούτως ή άλλως, η ακολουθούμενη πολιτική είναι αδιέξοδη.
Δοκιμάστηκε για δεκαετίες και δεν έχει αποδώσει. «Αυτή δεν έχει τέλος η παρτίδα…» για να θυμηθούμε τον ποιητή (Μανώλης Αναγνωστάκης, Το σκάκι)
*Πανεπιστημιακός, διευθυντής του Κέντρου Ελληνικών Ερευνών Καναδά – ΚΕΕΚ και μέχρι πρόσφατα επιστημονικός συνεργάτης του ΕΔΙΑΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
| ||
Έξωθεν πιέσεις δρομολογούνται στο Κυπριακό για μια διαδικασία εξπρές, με στόχο να αποφευχθούν περιπλοκές ενόψει των εξελίξεων στα ενεργειακά. Οι διεθνείς παίκτες δεν θα ήθελαν ανατροπή των σχεδιασμών τους είτε από ένα «ατύχημα» στην Ανατολική Μεσόγειο είτε από μια υπερβολική αντίδραση της Τουρκίας, η οποία κλιμακώνει την ένταση.
Το σκηνικό στο Κυπριακό αναμένεται να ξεκαθαρίσει μετά την επίσκεψη στην περιοχή της απεσταλμένης των Ηνωμένων Εθνών, Τζέιν Χολ Λουτ, η οποία επιχειρεί να διαμορφώσει ένα κοινό έγγραφο, αυτό που έχει ονομαστεί ως «όροι αναφοράς». Ένα κείμενο που θα καθορίζει τη βάση για συζήτηση και συμφωνία. Ενόψει, λοιπόν, εξελίξεων στο εσωτερικό της Κύπρου, προκαλούνται πολιτικές αντιπαραθέσεις μέχρι και αναταράξεις.
Η κυβέρνηση Αναστασιάδη επιχειρεί, προφανώς, να φρενάρει τις εξελίξεις μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο με τις έρευνες της ExxonMobil και να φανεί το μέγεθος των ανακαλύψεων από τις γεωτρήσεις. Ενόψει αυτών των αποτελεσμάτων, οι κινήσεις τακτικής που υιοθετεί η Λευκωσία την καταστούν όμηρο των κοντόφθαλμων σχεδιασμών της. Προσπαθεί να συγκρατήσει την Άγκυρα από κάποιες ακραίες αντιδράσεις, παρουσιάζοντας παρασκηνιακά ιδέες που παραπέμπουν σε ένα μοντέλο συνομοσπονδίας δυο κρατών. Οι ιδέες αυτές δεν αφήνουν ασυγκίνητη την Τουρκία, η οποία επιχειρεί από την πλευρά της να οδηγήσει τις συζητήσεις προς αυτή την κατεύθυνση.
Είτε ο Νίκος Αναστασιάδης πιστεύει σε αυτό το μοντέλο συμφωνίας είτε όχι, από τη στιγμή που το έχει διατυπώσει στις άτυπες συναντήσεις του με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, στην Άγκυρα θεωρούν πως οι συζητήσεις θα πρέπει να διεξάγονται σε αυτή τη βάση. Σημειώνεται συναφώς ότι η Τουρκία συζητά μόνο συνομοσπονδία, γιατί μόνο έτσι θα ελέγχει ολόκληρη την Κύπρο και θα είναι από την πίσω πόρτα στην ΕΕ.
Στο κομματικό πεδίο, ο κυβερνών Δημοκρατικός Συναγερμός κρατά αποστάσεις από τον Αναστασιάδη προτάσσοντας με υπερβολικό τρόπο, στις πλείστες φορές, τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία. Ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, προσπάθησε να δημιουργήσει ένα πλειοψηφικό ρεύμα στο κομματικό σκηνικό, προσεγγίζοντας το ΑΚΕΛ και το ΔΗΚΟ.
Είναι σαφές πως οι σχέσεις Αναστασιάδη και Νεοφύτου δεν είναι οι καλύτερες αυτή την περίοδο και προφανώς ο λόγος δεν είναι το Κυπριακό, αλλά και εσωτερικές ισορροπίες. Αν και οι προεδρικές εκλογές χρονικά απέχουν, καθώς θα διενεργηθούν το 2023, ωστόσο, πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν πως αποτελεί από τώρα σημείο τριβής.
Την ίδια ώρα, το ΑΚΕΛ πολιτεύεται με υστερικές εξάρσεις. Το κόμμα που έχει στηρίξει μέχρι το Κραν Μοντάνα (Ιούλιο 2017) τον πρόεδρο Αναστασιάδη, τώρα στέκεται απέναντί του, παρουσιαζόμενο ως ο μεγάλος προασπιστής της ρατσιστικής Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Η σημερινή ηγετική ομάδα του κόμματος, είναι κατά το πλείστον οπαδοί του Σχεδίου Ανάν και αυτό αντανακλάται στη γραμμή του κόμματος. Κάθε άλλη φωνή στο κόμμα έχει εξουδετερωθεί και ο πολιτικός λόγος που αρθρώνεται είναι ακραίος και παραπέμπει σε λογικές του «εδώ και τώρα συμφωνία». Ανεξαρτήτως εάν δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις και χωρίς να συνυπολογίζονται οι επιπτώσεις από μια νέα αποτυχία στο Κυπριακό.
Στο ΑΚΕΛ, προασπιστές μια μορφής λύσης, που προωθείται από αυτούς που δημιούργησαν και συντηρούν το Κυπριακό και τον διαχωρισμό, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα σε μια άλλη βάση. Ανατροπής των κατοχικών δεδομένων και ανάδειξης της κοινωνικής διάστασης, της ταξικής. Η αδυναμία τους να αντιμετωπίσουν το Κυπριακό πέραν από τα όρια της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας είναι αποτέλεσμα και της ιδεολογικοπολιτικής σύγχυσης που χαρακτηρίζει το κόμμα αυτό. Είναι εσωτερικά ένα σταλινικού τύπου κόμμα με πολιτική, όμως, σοσιαλδημοκρατική. Αυτό επιβεβαιώνεται με τη στάση που τηρεί διαχρονικά, ενώ κατά την περίοδο που κυβέρνησε (2008-2013), αποδείχθηκε και μνημονιακό.
Το ζήτημα με το ΑΚΕΛ είναι πως δεν μπορεί να δει από τα αριστερά το Κυπριακό. Οι επαφές με κόμματα της τουρκοκυπριακής κοινότητας είναι περισσότερο για το θεαθήναι. Για παράδειγμα, δεν τέθηκε ποτέ θέμα να ενωθούν κόμματα, ή να δημιουργήσουν κοινά προεδρεία, διαμορφώνοντας μια συνδεδεμένη σχέση μεταξύ των κόμματων, έχοντας στόχο και όραμα την απελευθέρωση.
Τολμούν, όμως, να το κάνουν αυτό; Ή θα συνεχίσουν να επιλέγουν την οδό των επαφών που γίνονται κυρίως για να δημιουργούν εντυπώσεις; Θα συνεχίσουν την υποκρισία των φωτογραφίσεων, έχοντας ως λάβαρο μια ρατσιστική, άκρως διαχωριστική λύση; Στην περίπτωση εκείνη, που οι πολιτικές δυνάμεις θα τοποθετούνται πολιτικά, ιδεολογικά και όχι με βάση την εθνική τους προέλευση και καταγωγή, η δημοκρατία και η ισονομία θα λειτουργήσει καλύτερα. Ξεπερνιέται, έτσι, και η όποια στρεβλωτική προσέγγιση μπορεί να δοθεί στην «πολιτική ισότητα». Δεν θα χρειάζονται βέτο και ειδικές πλειοψηφίες. Οι δεξιοί θα τοποθετούνται με βάση την πολιτική και ιδεολογική τους προσέγγιση, το ίδιο και όσοι αυτοπροσδιορίζονται αριστεροί.
Τα κόμματα του λεγόμενου ενδιάμεσου χώρου, περί άλλων τυρβάζουν. Το ΔΗΚΟ κάνει ανοίγματα προς ΔΗΣΥ (οικονομία, κοινωνικά) και προς το ΑΚΕΛ (Κυπριακό, αντιπολίτευση), θυμούμενο τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία με το σωστό περιεχόμενο. Τα υπόλοιπα κόμματα τρέχουν να προλάβουν το ΕΛΑΜ (το αδελφό κόμμα της Χρυσής Αυγής), το οποίο με βάση τις δημοσκοπήσεις φαίνεται να είναι μπροστά διεκδικώντας την τέταρτη θέση ενόψει ευρωεκλογών, απειλώντας την ΕΔΕΚ.
Τον Σεπτέμβριο του 2018 υπογράφηκε η Διακυβερνητική Συμφωνία για την κατασκευή αγωγού που θα στείλει φυσικό αέριο από την Κυπριακή Δημοκρατία στην Αίγυπτο. Η κύρωσή της, που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα από την αρμόδια επιτροπή του αιγυπτιακού Κοινοβουλίου, αποτελεί μια θετική εξέλιξη για τον ενεργειακό σχεδιασμό της Λευκωσίας. Είναι η πρώτη συμφωνία αυτού του είδους που έχει υπογράψει η Κυπριακή Δημοκρατία ή οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ ως δυνητικός εξαγωγός υδρογονανθράκων προς μια άλλη χώρα. Ωστόσο, το ιδιάζον της εν λόγω Συμφωνίας είναι ότι ο τελικός καταναλωτής του αερίου δεν θα είναι η αντισυμβαλλόμενη χώρα.
Η Συμφωνία αυτή δημιουργεί ένα πλαίσιο νομικών, ρυθμιστικών και αδειοδοτικών κανόνων που θα διευκολύνει την υλοποίηση του έργου. Ωστόσο, δεν υπάρχει τίποτα στο έγγραφο που υπέγραψε ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας, Γεώργιος Λακκοτρύπης, το οποίο να εγγυάται την κατασκευή του αγωγού, ή να κατοχυρώνει τον ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως εξαγωγού φυσικού αερίου προς την ΕΕ. Άλλωστε, από τη στιγμή που το αέριο θα πωλείται από την κυπριακή πλευρά στην πλατφόρμα παραγωγής, η οποία θα βρίσκεται εντός της κυπριακής ΑΟΖ, η δυνατότητα της Λευκωσίας να επηρεάσει πού θα καταλήξει το φυσικό αέριο, αφού αυτό υγροποιηθεί στην Αίγυπτο, μειώνεται δραματικά.
Από την άποψη αυτή, είναι ανακριβές να λέμε ότι όλο το φυσικό αέριο του πεδίου «Αφροδίτη» θα ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ένωσης, διαφοροποιώντας τις πηγές αλλά και τις οδεύσεις εισαγωγής της ΕΕ. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί μόνο εν μέρει και θα εξαρτηθεί κατά κύριο λόγο από τις αποφάσεις εκείνων των εταιρειών που θα υγροποιούν το φυσικό αέριο στο αιγυπτιακό τερματικό του Ίντκου. Οι αποφάσεις αυτές θα είναι κυρίως εμπορικές, οπότε το υγροποιημένο αέριο θα καταλήξει εκεί που το αντίτιμο θα είναι υψηλότερο και αυτό κατά κύριο λόγο είναι εκτός Ευρώπης.
Αξίζει δε να σημειωθεί ότι κατά την περίοδο λειτουργίας του συγκεκριμένου τερματικού, λιγότερο από τις μισές ποσότητες του αερίου που υγροποιείτο εκεί κατέληγε στην Ευρώπη. Κάτι τέτοιο μας κάνει αισιόδοξους ότι μέρος έστω της Αφροδίτης θα καταλήξει στην Ευρώπη και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ενισχύσει το γεωστρατηγικό βάρος της ημικατεχόμενης Κύπρου στους ενδοευρωπαϊκούς συσχετισμούς δυνάμεων. Διότι καθίσταται ολοένα και εμφανέστερο ότι η πολιτική εξευρωπαϊσμού της Τουρκίας, που εγκαινιάστηκε το 1999 στο Ελσίνκι, έχει καταρρεύσει. Ελλάδα και Κύπρος εξακολουθούν, επίσημα τουλάχιστον, να θέλουν να ενισχύσουν αυτήν την προοπτική, αλλά είναι πιθανότερο ότι βρίσκονται σε στρατηγικό «κενό αέρος».
Η Διακυβερνητική Συμφωνία με την Αίγυπτο ήρθε σχεδόν 3,5 χρόνια μετά το αρχικό μνημόνιο συνεργασίας που υπέγραψαν οι υπουργοί Ενέργειας των δύο κρατών τον Φεβρουάριο του 2015. Αποτελεί παραδοχή από την πλευρά της κυβέρνησης Αναστασιάδη ότι η μοναδική αξιόπιστη εμπορική επιλογή για την εκμετάλλευση του αερίου της «Αφροδίτης» βρίσκεται στην Αίγυπτο. Αυτό δεν ίσχυε πάντοτε. Η Αίγυπτος ήταν μια από τις επιλογές, όχι η μοναδική βιώσιμη επιλογή εμπορικής αξιοποίησης, κάτι που είχε καταστεί σαφές, ήδη από το 2015, όταν το Κάιρο αποφάσισε να τερματίσει την υγροποίηση αερίου και στα δύο τερματικά υγροποίησης στην Νταμιέττα και το Ίντκου.
Η εμπορική ευκαιρία ήταν προφανής ιδίως σε ότι αφορά τη δυνατότητα ενός αγωγού από την Αφροδίτη στο τερματικό της Νταμιέττα, που απέχει μισή απόσταση από το αντίστοιχο του Ίνκτου, μειώνοντας το αντίστοιχο κόστος κατασκευής του υποθαλάσσιου αγωγού διασύνδεσης στο μισό, υπολογιζόμενο στα 500-600 εκατ ευρώ. Πέραν αυτού, το μέγεθος της παραγωγής από το πεδίο «Αφροδίτη» θα μπορούσε να καλύψει τη συνολική δυναμικότητα του τερματικού στην Νταμιέττα σε βάθος 20 ετών, κάτι που δεν ισχύει με τον Ίντκου, το οποίο για να γεμίσει χρειάζεται να διασφαλίσει αέριο και από το Ισραήλ και πιθανότατα από τη β’ φάση ανάπτυξης του ισραηλινού πεδίου Λεβιάθαν.
Δυστυχώς, πλέον η επιλογή αυτή είναι μη υλοποιήσιμη, καθώς σύμφωνα με δημοσιεύματα του αιγυπτιακού Τύπου τον περασμένο Σεπτέμβριο, η αιγυπτιακή κυβέρνηση έδωσε την άδειά της στην ΕΝΙ και τις εταιρείες που αναπτύσσουν το «Ζορ» να υγροποιήσουν αρχικά μικρές ποσότητες αερίου από την παραγωγή του «Ζορ» στην Νταμιέττα μεγέθους 2 δισ κυβικών μέτρων/έτος (ΔΚΜ/Ε). Αυτά τα 2 ΔΚΜ/Ε αντιστοιχούν στο 29% της δυναμικότητας του τερματικού.
Τα υπόλοιπα θα έρθουν, κατά πάσα πιθανότητα, από τα 6,4 ΔΚΜ/Ε της Συμφωνίας που υπέγραψαν με την αιγυπτιακή Dolphinous τον Φεβρουάριο του 2018 οι Noble και Delek για την εξαγωγή αερίου από την α’ φάση παραγωγής του Λεβιάθαν, που θα ξεκινήσει στα τέλη του 2019. Ποσότητες θα συμπληρωθούν από τη β’ φάση παραγωγής του Ταμάρ που θα ξεκινήσει το 2020. Για την ταχεία υλοποίηση του έργου, οι Noble και Delek, που ελέγχουν παράλληλα και την πλειοψηφία του «Αφροδίτη», αγόρασαν και αντιστρέφουν τη ροή του αγωγού EMG που συνέδεσε Ελ Αρίς-Ασκελόν, μέσω του οποίου έως το 2011 το Ισραήλ εισήγαγε το 40% των αναγκών του σε φυσικό αέριο από την Αίγυπτο.
Ένας άλλος παράγοντας που ευθύνεται για το γεγονός πως η κυβέρνηση Αναστασιάδη δεν θεώρησε ελκυστική την επιλογή προς την Νταμιέττα, ενδεχομένως να σχετίζεται με την ιδιόμορφη θέση της Shell στην επιδιωκόμενη τριγωνική συμφωνία ανάμεσα στην Αίγυπτο, την Κύπρο και τις εταιρείες που εκμεταλλεύονται την Αφροδίτη. Η Shell, στην οποία η κυβέρνηση Αναστασιάδη έδωσε το 35% της κοινοπραξίας του «Αφροδίτη» τον Ιανουάριο του 2016, δεν ελέγχει τη δυναμικότητα υγροποίησης στην Νταμιέττα. Ελέγχει το 35% της δυναμικότητας στο Ίντκου και το 35% της παραγωγής του «Αφροδίτη». Θα είναι, δηλαδή, και πωλητής και αγοραστής του κυπριακού αερίου κερδίζοντας και από τα δύο.
Και η Λευκωσία τι ακριβώς θα κερδίσει; Μα την πλειοψηφία των εσόδων από την πώληση του αερίου, θα απαντούσε κάποιος σκεπτόμενος λογικά. Η απάντηση, ίσως, να είναι λίγο πιο πολύπλοκη. Εκτός από το να κερδίσει διπλά από την όποια συμφωνία, η Shell ηγείται μαζί με τη Noble και την Delek των προσπαθειών αναδιαπραγμάτευσης της Συμφωνίας του 2008, απαιτώντας να αντιστραφούν υπέρ της κοινοπραξίας τα αρχικά ποσοστά κατανομής κέρδους από τις πωλήσεις αερίου. Η Συμφωνία του 2008 μπορεί να είχε πολλά στραβά, αλλά είχε και ένα μεγάλο καλό: έδινε περίπου το 65% των εσόδων από τα καθαρά κέρδη που θα προέκυπταν στη Λευκωσία και μάλιστα από το πρώτο cent.
Λόγω της νηνεμίας που επικράτησε στη Λευκωσία μετά το 2015, οι εταιρείες έχουν πλέον κολλήσει τη Λευκωσία με την πλάτη στον τοίχο, απαιτώντας αντιστροφή των ποσοστών κατανομής επί των προβλεπόμενων κερδών, έτσι ώστε το κρατικό μερίδιο να μειωθεί στο 35%. Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από την οποιαδήποτε κυπριακή κυβέρνηση.
Η κλεψύδρα πλέον, όμως, έχει αρχίσει να αδειάζει και να μην αμφιβάλλει κανείς ότι οι Noble και Delek προτιμούν να γεμίσουν τα 7/10 και του Ιντκού με το δικό τους αέριο από το Ισραήλ, περιορίζοντας δραματικά την κυπριακή συμμετοχή στο δεύτερο αιγυπτιακό τερματικό. Μια, κατά το δυνατόν, ισομερής ανακατανομή των ποσοστών καταμερισμού εσόδων που θα δίνει στη Λευκωσία τον πλήρη έλεγχο της εκτέλεσης του συμβολαίου και της τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων του θα μπορούσε να περιγράψει το πλαίσιο ενός έντιμου και αμοιβαίως αποδεκτού συμβιβασμού, ο οποίος ωστόσο φαίνεται να αργεί.
Οι διαπραγματεύσεις που θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2018 δεν φαίνεται να έχουν ακόμη ξεκινήσει. Η κυβέρνηση Αναστασιάδη γνωρίζει ότι, μόνο εάν υπάρξει συμφωνία επί της αναδιαπραγμάτευσης του συμβολαίου του 2008, θα υπάρξει τελική εμπορική συμφωνία πώλησης του αερίου προς το τερματικό του Ίντκου και μόνο τότε θα έχει αξία η Διακυβερνητική που υπογράφηκε.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, που αντιμετωπίζει αυτές τις περιπλοκές, έχει επανέλθει στο προσκήνιο η διεκδίκηση του Ισραήλ ενός αδιευκρίνιστου ποσοστού επί των αποθεμάτων του «Αφροδίτη», που χρονίζει από το 2013 και μπορεί να καθυστερήσει ακόμη περισσότερο την εξέλιξη της όλης διαπραγμάτευσης. Ούτε αναφορικά με το συγκεκριμένο φαίνεται να έχει σημειωθεί πρόοδος.
Η αναδιαπραγμάτευση του συμβολαίου Λευκωσίας-εταιρειών είχε καταστεί αναπόφευκτη -αν όχι επιβεβλημένη- μετά από πολυετείς καθυστερήσεις στην πορεία ανάπτυξης του πεδίου, για τις οποίες ευθύνονται η κυβέρνηση Χριστόφια και πρωτίστως οι κυβερνήσεις Αναστασιάδη. Το «Αφροδίτη» ανακαλύφθηκε το 2011, πιστοποιήθηκε το 2013 και στην καλύτερη περίπτωση θα παράξει αέριο το 2023. Το «Ταμάρ» ανακαλύφθηκε το 2009 και παρήγαγε αέριο το 2013. Το «Ζορ» ανακαλύφθηκε το 2015 και στα τέλη του 2017 ξεκίνησε η παραγωγή του.
Ο χρόνος που διαθέτει η Λευκωσία είναι περιορισμένος και αυτό λειτουργεί επιβαρυντικά για την ίδια. Η Αίγυπτος γίνεται ξανά εξαγωγική χώρα αερίου πολύ πιο γρήγορα από ό,τι αρχικά προβλεπόταν. Μια ακόμη μεγάλη ανακάλυψη στην ΑΟΖ της και ίσως να χαθεί εντελώς και η επιλογή εξαγωγών προς το Ίντκου. Κάτι τέτοιο δεν συμφέρει κανένα πλην της Τουρκίας. Η μη εξαγωγή κυπριακού αερίου προς το Ίντκου θα σημαίνει μη εκμετάλλευση του πεδίου «Αφροδίτη», αυτό-αχρήστευση ενός από τα ελάχιστα συγκριτικά πλεονεκτήματα ισχύος της Κυπριακής Δημοκρατίας έναντι της Τουρκίας, όσο αυτό βέβαια δεν θυσιάζεται βορά σε ένα νέο σχέδιο λύσης τύπου Ανάν.
Η μη εξαγωγή κυπριακού αερίου προς το Ίντκου θα περιορίσει τον φιλόδοξο διαμετακομιστικό ρόλο που θέλει να διαδραματίσει ξανά η Αίγυπτος για την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ, καθιστώντας τον ρόλο αυτό εξαρτώμενο αποκλειστικά από τις εξαγωγές του Ισραήλ, κάτι που θα απονευρώσει τη δυναμική των τριμερών συνεργασιών. Τέλος, η μη εξαγωγή κυπριακού αερίου προς το Ίντκου μπορεί να ξαναστρέψει το Ισραήλ προς τη μελέτη εξαγωγικών επιλογών προς την Τουρκία, από τις οποίες δεν έχει να επωφεληθεί η ΕΕ. Ο λόγος είναι πως οι ποσότητες αυτές θα καταναλωθούν σχεδόν εξ ολοκλήρου από την εσωτερική τουρκική αγορά. Η κλεψύδρα αδειάζει.

Του Δρα ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΣΑΚΙΡΗ
Η πρωτοφανούς οξύτητας ρωσική δήλωση αναφορικά με τον κίνδυνο στρατιωτικοποίησης της Κύπρουσε περίπτωση διεύρυνσης της συνεργασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις ΗΠΑ και τον ευρύτερο σχεδιασμό του ΝΑΤΟ έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στη Λευκωσία.
Η τοποθέτηση της κ. Μαρία Ζαχάροβα, εκπροσώπου Τύπου του ρωσικού ΥΠΕΞ, παραβίασε κάθε διπλωματικό θέσφατο, αλλά αναδεικνύει και τη ρωσική ενόχληση για την προοπτική αναβάθμισης της αμερικανο-κυπριακής στρατιωτικής συνεργασίας. Πολλοί συνδέουν αυτή την προοπτική με το ΝΑΤΟ ή την ένταξη της Κύπρου στην Ατλαντική Συμμαχία, αλλά κάτι τέτοιο είναι και αχρείαστο και παραπλανητικό.
Απαραίτητη και απαράβατη προϋπόθεση για μια τέτοια αναβάθμιση αποτελεί η άρση του παράλογου αμερικανικού εμπάργκο στις πωλήσεις αμυντικού οπλισμού που έχει επιβάλει η Ουάσινγκτον εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1974. Μια τέτοια προοπτική, που θα μπορούσε να δώσει τη δυνατότητα ουσιαστικής αναβάθμισης της Εθνικής Φρουράς εφόσον αντιστραφεί η τραγικά φθίνουσα πορεία του προϋπολογισμού αμυντικής θωράκισης, δεν προϋποθέτει τη βελτίωση των σχέσεών μας με το ΝΑΤΟ ή την αποδοχή ΝΑΤΟϊκών εγγυήσεων για την εφαρμογή της λύσης. Τα δύο πράγματα είναι άσχετα μεταξύ τους.
Τις τελευταίες εβδομάδες έχει ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση περί ΝΑΤΟϊκών εγγυήσεων στο Κυπριακό. Η συζήτηση αυτή πυροδοτήθηκε από μια δημόσια δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας με την οποία «δεν απέκλειε» -αλλά επίσης δεν αποδεχόταν- τον ρόλο του ΝΑΤΟ σε ένα πλαίσιο εγγυητή της λύσης που ενδεχομένως αποφασιστεί. Εάν η Ρωσία αντέδρασε σε αυτή τη δήλωση του κ. Αναστασιάδη, τότε η αντίδρασή της μάλλον θα έπρεπε να προσομοιάζει μια «θύελλα» που μαίνεται «μέσα σε μια τσαγιέρα» ή, το ορθότερο, «μέσα σε ένα σαμοβάρι».
Γιατί; Γιατί πολύ απλά η όλη συζήτηση γίνεται περί «Όνου Σκιάς» για τους εξής λόγους:
1) Το ΝΑΤΟ δεν έχει από τον Καταστατικό του Χάρτη δικαίωμα να παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας σε μη μέλη του. Για να έχει νόημα αυτή η συζήτηση θα πρέπει η Ομοσπονδιακή Κύπρος που θα προκύψει μέσα από το υπάρχον πλαίσιο λύσης να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, κάτι το οποίο δεν έχει κανένα λόγο να το δεχθεί ή να το επιτρέψει η Τουρκία, καθότι και μετά τη λύση, εάν αυτή περιλαμβάνει την παραμονή τουρκικών στρατευμάτων στο νησί, η Τουρκία θα συνεχίζει να χρησιμοποιεί το στρατιωτικό της πλεονέκτημα έναντι της Κύπρου προκειμένου να εκβιάζει καταστάσεις και να επιβάλλει πολιτικές, όπως τώρα επιχειρεί να κάνει με την ανάπτυξη της επιλαρχίας των Leopard 2 στην Κυθρέα.
Για να έχουν το παραμικρό νόημα, οι ΝΑΤΟϊκές εγγυήσεις στην περίπτωση του Κυπριακού θα πρέπει πρώτα να υποχωρήσουν όλα τα τουρκικά στρατεύματα και ο οπλισμός τους υπό την εποπτεία του ΟΑΣΕ και τη συμμετοχή του ΝΑΤΟ πριν τεθεί σε εφαρμογή η Συμφωνία Λύσης του Κυπριακού, κάτι που μπορεί να γίνει μέσα σε 10-12 μήνες μετά από ένα ενδεχόμενο θετικό αποτέλεσμα στο δημοψήφισμα. Ακόμη όμως και να γίνει κάτι τέτοιο η αξία των εν λόγω εγγυήσεων έναντι ενός ενδεχομένου νέας εισβολής είναι περιορισμένη.
2) Καμία εγγύηση τέτοιου είδους δεν έχει προταθεί ή προσφερθεί ποτέ στην ιστορία της Συμμαχίας από το 1949. Όλες οι εκτός Ευρώπης ή εκτός ΝΑΤΟ αποστολές τήρησης της ειρήνης της Ατλαντικής Συμμαχίας συμπεριλαμβανομένων των επεμβάσεων στο Κόσοβο και το Αφγανιστάν έφεραν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την έγκριση του Σ.Α. του ΟΗΕ και δεν απέρρεαν ως αποτέλεσμα του συλλογικού συστήματος άμυνας της Ατλαντικής Συμμαχίας. Εάν θεωρητικά τα Σκόπια εισέβαλλαν στο Κόσοβο ή το Πακιστάν εισέβαλλε στο Αφγανιστάν, τα εκεί ευρισκόμενα ΝΑΤΟϊκά στρατεύματα δεν είχαν καμία νομική υποχρέωση να προστατεύσουν την κοσοβαρική ή αφγανική Κυβέρνηση από εξωτερική απειλή τρίτων κρατών.
3) Ακόμη και για τα μέλη του ΝΑΤΟ δεν υπάρχει καμία εγγύηση ασφάλειας όταν η πηγή της ανασφάλειας ή της απειλής για ένα κράτος-μέλος προέρχεται από ένα άλλο κράτος-μέλος όπως ισχύει μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, εξ ου και η παγία «ποντιοπιλατική» στάση του ΝΑΤΟ στα ελληνοτουρκικά.
4) Οι αποφάσεις της Ατλαντικής Συμμαχίας λαμβάνονται συλλογικά. Τα κράτη-μέλη έχουν δικαίωμα βέτο και το ασκούν συστηματικά. Οι ΗΠΑ δεν κάνουν πάντοτε ό,τι θέλουν στη Συμμαχία παρά τις περί του αντιθέτου δημόσιες εντυπώσεις. Παραδείγματα βέτο αποτελούν: α) η άρνηση περίπου 10 κρατών-μελών να εγκρίνουν αμερικανική πρόταση για να δοθεί καθεστώς «υποψήφιας» προς ένταξη χώρας στην Ουκρανία το 2008 και β) το βέτο που ασκεί από το 2004 η Τουρκία με το οποίο μπλοκάρεται συχνά η συνεργασία ΝΑΤΟ-ΕΕ σε αμυντικά θέματα. Εσχάτως η Τουρκία έκανε το ίδιο με την Αυστρία, προκαλώντας έντονη αντίδραση από πολλά ευρωπαϊκά κράτη, ακόμη και (δευτερευόντως) από τις ΗΠΑ.
5) Για να υπάρξουν εγγυήσεις ασφάλειας για την Κύπρο (ομόσπονδη ή μη) από πλευράς ΝΑΤΟ θα πρέπει η Κύπρος να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και να βγεί από το ΝΑΤΟ η Τουρκία μέσω ενός μηχανισμού εξόδου που δεν υπάρχει και δεν προβλέπεται από τους κανονισμούς της Συμμαχίας.
Σε τελική ανάλυση, ποιος πραγματικά πιστεύει ότι η Τουρκία θα δεχόταν κάτι τέτοιο εάν δεν τη συνέφερε για την τήρηση των επεμβατικών της δικαιωμάτων και δεν θα της επέτρεπε ενδεχομένως να κρατήσει τα στρατεύματά της στην Κύπρο στο διηνεκές υπό τον νομιμοποιητικό μάλιστα μανδύα μιας ΝΑΤΟϊκής βάσης;
*Επίκουρος καθηγητής Γεωπολιτικής & Ενεργειακής Πολιτικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας και γραμματέας Διεθνών Σχέσεων του ΔΗΚΟ.
* Ο συγγραφέας εκφράζει προσωπικές απόψεις
Η αδυναμία της Άγκυρας να εμποδίσει τη γεώτρηση της ExxonMobil στο τεμάχιο 10 ουσιαστικά σηματοδοτεί την αποτυχία της να επαναλάβει στην κυπριακή ΑΟΖ όσα πριν δεκαετίες είχε καταφέρει στο Αιγαίο. Στην περίπτωση του Αιγαίου η έξοδος τουρκικού ερευνητικού σκάφους είχε προκαλέσει αντιπαράθεση Ελλάδας-Τουρκίας. Οι Δυτικοί είχαν παρέμβει πυροσβεστικά, με αποτέλεσμα ουσιαστικώς να επιβάλουν ένα καθεστώς αμοιβαίας ακινησίας, το οποίο εκ των πραγμάτων προσέλαβε την έννοια “γκρίζας ζώνης”.
Η Λευκωσία έκανε το πρώτο βήμα το 2011 με τη γεώτρηση της μικρής αμερικανικής εταιρείας Noble Energy στο τεμάχιο 12. Οι Τούρκοι ακολούθησαν την ίδια τακτική, επιδιώκοντας το ίδιο αποτέλεσμα. Η Κυπριακή Δημοκρατία, όμως, δεν είχε τη δυνατότητα να αντιπαρατεθεί στην Τουρκία. Έτσι, αγνόησε την πρόκληση και προχώρησε το ενεργειακό της πρόγραμμα. Οι Τούρκοι δεν τόλμησαν να την εμποδίσουν, όπως έκαναν χρόνια αργότερα με το γεωτρύπασνο της ΕΝΙ, ακριβώς επειδή πίσω από την εταιρεία ήταν οι ΗΠΑ.
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η Λευκωσία, προσαρμόζοντας την τακτική της στις δυνατότητές της, απέφυγε να στρατικοποιήσει την αντιπαράθεση. Αγνοεί τις έρευνες που πραγματοποιούν τουρκικά ερευνητικά σκάφη στη δική της ΑΟΖ (τελευταίως το “Μπαρμπαρός”), θεωρώντας πως δεν δημιουργούν τετελεσμένο. Οι Ελληνοκύπριοι δίνουν έμφαση στην εφαρμογή του ενεργειακού προγράμματός του και μέχρι στιγμής το επιτυγχάνουν.
Ο βασικός λόγος που το επιτυγχάνουν είναι ότι ειδικά μετά την ανακάλυψη του γιγαντιαίου κοιτάσματος Zor στην αιγυπτιακή ΑΟΖ και πλησίον των θαλασσίων συνόρων με την κυπριακή ΑΟΖ, εκδήλωσαν έντονο ενδιαφέρον πετρελαϊκοί κολοσσοί. Από τη στιγμή που μπήκαν στο παιχνίδι εταιρείες όπως η ExxonMobil και η Total, η Άγκυρα είχε σχεδόν χάσει το παιχνίδι.
Βεβαίως, προηγουμένως η Κυπριακή Δημοκρατία είχε φροντίσει να συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης της ΑΟΖ της με τις γειτονικές χώρες, κυρίως την Αίγυπτο και το Ισραήλ, ώστε να υπάρχει ξεκάθαρο πλαίσιο νομιμότητας. Εξάλλου, οι αδειοδοτήσεις αφορούν τη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κύπρου, η οποία καταφανώς ανήκει στους Ελληνοκυπρίους ακόμα και με την τουρκική λογική της ύπαρξης δύο κρατών στο νησί.
Οι προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός στρατιωτικού πλέγματος ασφαλείας, όπως συνέβη στην Ανατολική Μεσόγειο, δεν υπήρχαν στο Αιγαίο. Εκεί, η Ελλάδα ήταν μόνη της απέναντι στην Τουρκία, με τους Δυτικούς σε ρόλο διαιτητή και μάλιστα διαιτητή, ο οποίος ευνοούσε την πλευρά που τότε στα μάτια του ήταν σημαντικότερη από στρατηγικής απόψεως. Τα πράγματα, ωστόσο, στην περιοχή μας αλλάζουν κι αυτό ενδεχομένως με κάποιον τρόπο να επηρεάσει και τις ισορροπίες στο Αιγαίο. Προς το παρόν, πάντως, δεν είμαστε εκεί.
Από τα ανωτέρω προκύπτει σαφώς πως η στρατιωτικοποίηση μετατρέπεται σε προνομιακό πεδίο για την Αθήνα όταν ξεφεύγει από το διμερές επίπεδο και στο πλαυρό της Ελλάδος τάσσονται ισχυρές δυνάμεις. Προφανώς, κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει για λογαριασμό σου, αλλά η Άγκυρα θα σκεφθεί πολύ πριν ενεργήσει επιθετικά εάν είναι απομονωμένη, εάν φοβηθεί πως μπορεί να εμπλακεί σε μία περιπέτεια με αβέβαιη κατάληξη. Για να φθάσουμε, όμως, σε ένα τέτοιο σημείο, δεν αρκεί η βούληση και η διπλωματική ικανότητα της Αθήνας. Απαιτούνται και άλλου τύπου προϋποθέσεις, οι οποίες αρχίζουν να διαμορφώνονται, λόγω της συνεχιζόμενης αμερικανοτουρκικής αντιπαραθέσεως.
14:07 - 16.12.2018

Πρώτη φορά τόσο ξεκάθαρο μήνυμα στήριξης από ΗΠΑ, αναφέρει ο ΥΠΕΞ – Σχολιάζοντας τα όσα είπε σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» ο Γουές Μίτσιελ
Οι ΗΠΑ στέλλουν, για πρώτη φορά με τόσο ξεκάθαρο τρόπο, το μήνυμα σε σχέση με την ενάσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στη ΑΟΖ της, είπε σήμερα, ο Υπουργός Εξωτερικών κ. Νίκος Χριστοδουλίδης σχολιάζοντας τη συνέντευξη του Βοηθού Υπουργού Εξωτερικών κ. Γουές Μίτσιελ σε κυπριακή εφημερίδα.
Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, στο Προεδρικό Μέγαρο, και κληθείς να σχολιάσει τη συνέντευξη του Βοηθού Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ κ. Γουές Μίτσιελ στην «Καθημερινή», ο κ. Υπουργός είπε ότι «τα όσα αναφέρει με λεπτομέρεια ο κ. Μίτσιελ αντικατοπτρίζουν και τις συζητήσεις που είχα πρόσφατα στην Ουάσινγκτον για το πώς βλέπουν οι ΗΠΑ τις διμερείς σχέσεις τους με την Κυπριακή Δημοκρατία.
Είναι σημαντικό ότι πλέον δεν προσεγγίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία μέσα από τις εξελίξεις στο Κυπριακό ή τις σχέσεις τους με την Τουρκία, και εργαζόμαστε μαζί στη βάση μιας θετικής προσέγγισης η οποία δεν στρέφεται ενάντια σε κανένα τρίτο κράτος σε θέματα που θεωρούμε ότι η συνεργασία μας μπορεί να φέρει αποτελέσματα στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και γενικότερα και πιο συγκεκριμένα στις διμερείς μας σχέσεις.
Από κει και πέρα θεωρώ ότι είναι ξεκάθαρο, για πρώτη φορά με τόσο ξεκάθαρο τρόπο, το μήνυμα σε σχέση με την ενάσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη».
Σε άλλη ερώτηση ο κ. Χριστοδουλίδης είπε ότι «ήταν ξεκάθαρη η τοποθέτηση ότι η θέση της Τουρκίας είναι μια θέση που γίνεται αποδεκτή μόνο από την Τουρκία και κανέναν άλλο. Από εκεί και πέρα η δική μας ευθύνη είναι να προβαίνουμε σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες και αυτό κάνουμε και συνεχίζουμε να κάνουμε έτσι ώστε να συνεχιστεί απρόσκοπτα ο ενεργειακός σχεδιασμός της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ
Η απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Τζέιν Χολ Λουτ, προσπαθεί να διαμορφώσει ένα κοινό έγγραφο, τους «όρους αναφοράς», που θα αποτελέσει τη βάση για τις διαπραγματεύσεις.
Το πήγαινε-έλα της αξιωματούχου του ΟΗΕ πραγματοποιείται ενώ η Τουρκία έχει κλιμακώσει τις ενέργειες πρόκλησης έντασης στη θαλάσσια περιοχή της Κύπρου. Δεσμεύει περιοχές σε θαλασσοτεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ και επιλέγει όχι μόνο τη συντήρηση ενός κλίματος εκφοβισμού και πιέσεων αλλά ενίσχυσης και αναβάθμισής του. Μέσα σε αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια του ΟΗΕ.
Για να αντιμετωπιστούν οι τουρκικές προκλήσεις υπάρχουν δυο επιλογές. Η πρώτη, αυτή που προτείνουν οι οπαδοί της όποιας λύσης, είναι να προσαρμοστούμε στις τουρκικές επιδιώξεις. Κοντολογίς, να… δώσουμε ακόμη κάτι, για να καλμάρει ο Ερντογάν και να… συνεργαστεί. Στην προκειμένη περίπτωση τα δώρα θα περιλαμβάνουν αέριο, φυσικό πλούτο. Και αναμένοντας τον Ερντογάν να αποφασίσει τον τρόπο και τον βαθμό που θα ελέγχει την Κύπρο μετά τη συμφωνία, συντηρούνται στην ελληνική πλευρά οι γνωστές θεωρίες.
Ακόμη και όσοι επιλέγουν να ζουν σε μια ψευδαίσθηση πρέπει να εξηγήσουν εάν θα πρέπει να ακούσουμε τις τουρκικές υποδείξεις, για εκχώρηση δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στο θέμα της αξιοποίησης του φυσικού αερίου. «Δεν θα μας αφήσει η Τουρκία να ‘’βγάλουμε’’ αέριο», λένε θέλοντας να δραματοποιήσουν την κατάσταση και να υποδείξουν εμμέσως ότι η επιλογή είναι «δώσουμε» στον Ερντογάν για να αξιοποιήσουμε και εμείς το φυσικό πλούτο.
Η δεύτερη επιλογή είναι η αντιμετώπιση των τουρκικών προκλήσεων. Για να γίνει αυτό πρέπει να αλλάξει η ακολουθούμενη πολιτική. Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από μια εφ΄ όλης της ύλης συζήτηση πρώτα στη Λευκωσία ( σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας και κοινωνίας) και στη συνέχεια με την Αθήνα. Κινήσεις αποτροπής μπορούν να γίνουν σε συνεργασία με τρίτους, όπως διαμορφώθηκαν τα τελευταία χρόνια. Αυτές οι συνεργασίες θα πρέπει από το επικοινωνιακό κομμάτι, που ασκείται επιτυχώς, να περάσει στην επεξεργασία ενός πλαισίου που θα αφορά την ασφάλεια στην περιοχή. Αρχίζοντας από την ενεργειακή ασφάλεια.
Τα συμφέροντα τρίτων επηρεάζονται από τις τουρκικές επιδιώξεις κι αυτό εάν δεν το συνειδητοποιούν πρέπει να τους εξηγηθεί. Εάν γίνουν αυτές οι αποτρεπτικές κινήσεις και οι ενεργειακοί σχεδιασμοί υλοποιηθούν, τότε θα ανοίξει και ο δρόμος για την επίτευξη συμφωνίας στο Κυπριακό. Όχι με όρους εκφοβισμού και επιβολής, αλλά με προοπτική και μέλλον. Η Τουρκία βρίσκεται αυτή την περίοδο σε δύσκολη φάση, γι αυτό και αντιδρά με ακραίες ενέργειες. Η δική μας επιλογή δεν είναι να τη διευκολύνουμε για να μας υποτάξει. Να μην φθάσουμε στο σημείο να μάς χαιρετούν στη Λεμεσό από τα τουρκικά πλοία που ασκούνται στην περιοχή και να χανόμαστε στις σημειολογίες των «όρων αναφοράς».

Του ΑΝΤΩΝΗ Κ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΗ
Λύση που να μην έχει νικητές και ηττημένους. Η σολομωνιτζή του Ανάν, έναν πράμα. Τέτοια λέγε μας, και μας τρομάζεις Πρόεδρε.
Τέτοια λύση δεν υπάρχει. Εκτός και εάν ξυπνήσουν οι Τούρκοι συμπατριώτες μας και καταλάβουν ότι το μέλλον τους είναι με τη νομιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι με την καπηλεία των περιουσιών των συμπατριωτών τους υπό την προστασία του Αττίλα.
Όνειρο απατηλό, αφού πέραν του ότι είναι πλήρως εξαρτημένοι και χειραγωγημένοι από την Τουρκία, και οι ίδιοι δεν δείχνουν να κατανοούν ότι αυτά που τους χάρισε η παρανομία της εισβολής, πρέπει να επιστραφούν στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους, ούτε ότι σε μία δημοκρατία η μειοψηφία δεν μπορεί να επιβάλεται της πλειοψηφίας.
Εάν η λύση που επιδιώκεις Πρόεδρε, είναι λύση που να μην έχει νικητές και ηττημένους, σίγουρα θα είναι λύση που δεν θα αναδεικνύει εξόφθαλμα νικήτρια την Τουρκία (που θα είναι) και ταυτόχρονα δεν θα αναδεικνύει εξόφθαλμα ηττημένους εμάς (που είδη είμαστε, και απλώς προσπαθείς να βρεις τον τρόπο να μας το πεις). Δυστυχώς αυτά που επιδιώκουμε εμείς, είναι εκ διαμέτρου αντίθετα από αυτά που επιδιώκει η Τουρκία, και από αυτά που είναι διαθεμένοι να αποχωριστούν οι Τούρκοι συμπατριώτες μας.
Απελευθέρωση από την κατοχή, επιστροφή στη γη των προγόνων μας, επιστροφή των περιουσιών στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους, αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων, αποχώρηση των εποίκων, εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και Ευρωπαϊκού Κεκτημένου στην ολότητά τους, χωρίς εξαιρέσεις και αστερίσκους.
Τίποτα από τα πιο πάνω δεν είναι παράλογα ή παράνομα. Όραμα και πίστη στο δίκαιο του αγώνα μας χρειάζεται. Προσήλωση στους στόχους μας. Τα υπόλοιπα είναι θέμα διαπραγμάτευσης και συσχετισμού συμφερόντων. Συμφερόντων γεωπολιτικών και οικονομικών, που θα μας δώσουν εμάς την ευκαιρία (και στους «στρατηγικούς μας εταίρους» τη δικαιολογία) να μετακινήσουμε το Κυπριακό στην ορθή του διάσταση, και όχι στην Ανανικήν, για να μεν αγκριστεί η Τουρκία.
Δεν μπορεί να υπάρξει λύση, χωρίς οι Τούρκοι συμπατριώτες μας και η Τουρκία να αναγνωρίσουν την Κυπριακή Δημοκρατία. Είναι στα ψηφίσματα του ΟΗΕ και της ΕΕ. Δεν μπορεί να υπάρξει λύση του Κυπριακού εάν δεν φύγουν τα κατοχικά στρατεύματα. Είναι στα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Έστω και κάτω από κάποιες προϋποθέσεις, τα δέχονται οι Τούρκοι συμπατριώτες μας και η Τουρκία; Εάν ναι, να συνομιλήσουμε. Σαν Κυπριακή Δημοκρατία με Τουρκική Κοινότητα και σαν Κυπριακή Δημοκρατία με Τουρκική Δημοκρατία. Εάν όχι, ο Γ.Γ. του ΟΗΕ οφείλει να επιρρίψει ευθύνες και να ασχοληθεί επιτέλους με την εισβολή και κατοχή, και όχι με τα καπρίτσια μίας χειραγωγούμενης από τρίτη χώρα μειονότητας, που θέλει να μετατρέψει την Κυπριακή Δημοκρατία σε τουρκικό προτεκτοράτο.
Υ.Γ. Αναφερόμενος στην «Ελληνοτουρκική Φιλία», ο τ/κ καταγωγής καθηγητής Ντερβίς Μανιζαντέαναφέρει: «Ο Ατατούρκ πάντοτε επέμενε στο ότι η φιλία αυτή θα ήταν ωφέλιμη, υπό τον όρο ότι, θα είχαμεδύναμη η οποία θα εξανάγκαζε τους Έλληνες σε αυτή τη φιλία, και πάντοτε θα κρατούσαμε το δάχτυλο στησκανδάλη».
*Μέλος Εκτελεστικού Γραφείου ΔΗ.ΚΟ, www.sivitanidis.com

Του Φοίβου Κλόκκαρη
Στις συνομιλίες για λύση του Κυπριακού, βαρύνουσα σημασία στο κεφάλαιο της ασφάλειας έχει η κατάργηση των Συνθηκών Εγγυήσεως και Συμμαχίας 1960 και η απομάκρυνση των Τουρκικών Δυνάμεων Κατοχής (ΤΔΚ), για να αποκτήσει η Κύπρος την αυτονομία της ως ανεξάρτητο κράτος.
Να απαλλαγεί από την κηδεμονία των εγγυητριών δυνάμεων και κυρίως της Τουρκίας, η οποία χρησιμοποίησε τις Συνθήκες ως όχημα προώθησης της στρατηγικής της για έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου (εισβολή, κατοχή, εποικισμός, εθνοκάθαρση, εγκατάσταση της παράνομης υποτελούς διοίκησης «ΤΔΒΚ» κ.α.)
Σκοπός του παρόντος άρθρου, είναι η επισήμανση και δύο άλλων πτυχών του Κεφαλαίου της Ασφάλειας (πέραν των Συνθηκών και των ΤΔΚ) που δεν προβάλλονται αλλά είναι και αυτές σημαντικές: (1) οι διμερείς συμφωνίες εξάρτησης Τουρκίας – «ΤΔΒΚ» και (2) ο αφοπλισμός του κυπριακού κράτους και η συμμαχία του με την Τουρκία.
Η Τουρκία με τη μακροχρόνια στρατιωτική κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου, τον εποικισμό και την εκρίζωση του ελληνικού στοιχείου, πέτυχε την πλήρη τουρκοποίηση και ισλαμοποίηση των κατεχομένων περιοχών και με τις διμερείς συμφωνίες με την «ΤΔΒΚ», την πλήρη εξάρτησή τους από την Τουρκία σε όλους τους τομείς: οικονομία, νόμισμα, ασφάλεια, εμπόριο, ενέργεια, επικοινωνίες, παιδεία, θρησκεία, συγκοινωνίες, κρατική λειτουργία, νερό με θαλάσσιο αγωγό από Τουρκία κ.ά. Ουσιαστικά τα κατεχόμενα έχουν μετατραπεί σε οιονεί επαρχία της Τουρκίας και σε αυτό έχει συμβάλει και η λανθασμένη στρατηγική των χρονοβόρων, ούτω καλουμένων διακοινοτικών συνομιλιών με την υποτελή διοίκηση της Τουρκίας, που παγίωσαν τα τετελεσμένα της κατοχής.
Το 2004 στο σχέδιο Ανάν, η Τουρκία επέβαλε τη συμπερίληψη άνω των 60 διμερών συμφωνιών της με την «ΤΔΒΚ» (η οποία με τη λύση θα είχε μετατραπεί σε τουρκοκυπριακή συνιστώσα πολιτεία του ομόσπονδου κράτους), που έδιναν και το δικαίωμα αεροναυτικής παρουσίας της Τουρκίας στην Κύπρο, χωρίς να απαιτείται έγκριση του κυπριακού κράτους (συμφωνίες για ασφάλεια ακτών και έρευνα/διάσωση).
Έκτοτε ο αριθμός των εν λόγω συμφωνιών έχει αυξηθεί (οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας, υδρογονάνθρακες, αμυντική συνεργασία Τουρκίας – «ΤΔΒΚ» και καθορισμός περιοχών ασκήσεων στα κατεχόμενα εδάφη κ.ά.) και η Τουρκία στις συνομιλίες, απαιτεί να ενσωματωθούν στο σχέδιο λύσης με σκοπό να διατηρήσει τον έλεγχό της επί της νήσου, ακόμα και αν καταργηθούν οι Συνθήκες Εγγυήσεως/Συμμαχίας και απομακρυνθούν οι ΤΔΚ. H Tουρκία με τις συγκλίσεις στις εσωτερικές πτυχές λύσης του Κυπριακού και την ενσωμάτωση στη λύση των διμερών συμφωνιών της με την «ΤΔΒΚ», θα επιτυγχάνει τον έλεγχο της Κύπρου μέσω των Τουρκοκυπρίων, που θα υποστηρίζουν τα συμφέροντά της λόγω εξάρτησης από την Τουρκία (πλειοψηφία εποίκων, διμερείς συμφωνίες εξάρτησης) και μέσω της σύγκλισης για συναπόφαση των δύο συνιστωσών πολιτειών (κρατιδίων κατά τους Τούρκους) σε όλα τα ζωτικά θέματα στο επίπεδο της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, στη λύση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ). Ουσιαστικά η Τουρκία θα επιβάλει τις αποφάσεις στο κυπριακό κράτος, θα αποκτήσει τον πολιτικό έλεγχό του και δεν θα χρειάζεται εγγυητικά δικαιώματα και στρατεύματα, αλλά η Τουρκία εμμένει και σε αυτά, για να έχει τον καθολικό έλεγχο της Κύπρου προς εξυπηρέτηση των δικών της στρατηγικών συμφερόντων στην περιοχή.
Αφοπλισμός – Συμμαχία με Τουρκία
Η θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς για αποστρατιωτικοποίηση του Κυπριακού κράτους μετά τη λύση, που ευνοείται και από την Τουρκία, καθώς και η εισήγηση για συμμαχία με την εν λόγω χώρα, πρέπει να αναθεωρηθούν. Το κυπριακό κράτος, όπως όλα τα σύγχρονα ευρωπαϊκά κράτη, πρέπει να έχει το δικαίωμα να έχει Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΔ). Να μην στερηθεί αυτό το δικαίωμα, όπως είχε συμβεί στο σχέδιο Ανάν.
Ο αφοπλισμός του κυπριακού κράτους υποτιμά τον παράγοντα της στρατιωτικής ισχύος ως ουσιαστικού συστατικού της κρατικής του οντότητας, και διευκολύνει την τουρκική στρατηγική που αποδεδειγμένα στοχεύει στον έλεγχο ολόκληρης της νήσου. Η Κύπρος θα είναι μια ανοχύρωτη πολιτεία με ακρωτηριασμένη την κρατική της υπόσταση. Δεν θα έχει δυνατότητα αντιμετώπισης εξωτερικών απειλών και άσκησης του δικαιώματος της αυτοάμυνας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στην επικράτειά της (ξηρά, θάλασσα, αέρα) στην ασταθή περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου (ΑΜ), όπου αντιμετωπίζονται σοβαρά θέματα ασφάλειας και υλοποιούνται ενεργειακοί σχεδιασμοί, στους οποίους εμπλέκεται άμεσα η Κύπρος, την ΑΟΖ και το φυσικό αέριο της οποίας, επιβουλεύεται δυναμικά η Τουρκία.
Η θέση μας για συμμαχία της Κύπρου με την Τουρκία μετά τη λύση (forging an alliance with Turkey), πρέπει να αναθεωρηθεί. Τέθηκε για πρώτη φορά από τον Πρόεδρο της ΚΔ στη διάσκεψη της Γενεύης για το Κυπριακό την 12 Ιανουαρίου 2017 με το σκεπτικό ότι οι δύο χώρες μοιράζονται «κοινές ανησυχίες και προκλήσεις» (η λεπτομερής εισήγηση του Προέδρου της ΚΔ περιλαμβάνεται στο ανακοινωθέν του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών της ΚΔ που εκδόθηκε την 13.01.2017, 14:50 ώρα). Αν υιοθετηθεί αυτή η εισήγηση στο πλαίσιο της λύσης, θα μεθοδεύσει κατά την άποψή μου, την εσαεί παραμονή τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο, με το πρόσχημα της συμμαχίας και αυτό θα αποβεί όχι μόνο σε βάρος της ασφάλειας της Κύπρου αλλά και της Ελλάδας και των γειτονικών χωρών, αφού είναι γνωστή η επεκτατική στρατηγική της Τουρκίας στην περιοχή και η ηγεμονική συμπεριφορά της.
ΝΑ ΜΗΝ ΕΠΑΝΑΛΗΦΘΟΥΝ ΤΡΑΓΙΚΑ ΛΑΘΗ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ
Επειδή στο πλαίσιο της λύσης το κεφάλαιο της ασφάλειας είναι καθοριστικής σημασίας για την επιβίωση του κυπριακού Ελληνισμού, δεν πρέπει να επαναληφθούν τραγικά λάθη του παρελθόντος, όπως η αποδοχή των Συνθηκών Εγγυήσεως/Συμμαχίας το 1960, που έφεραν την Τουρκία και τον στρατό της στην Κύπρο και οδήγησαν στη σημερινή δεινή κατάστασή μας. Ακόμα και στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης της ΚΔ, με το άρθρο 3, η άμυνα της Κύπρου τίθεται υπό τον έλεγχο των εγγυητριών δυνάμεων, ως να είναι προτεκτοράτο, κατά παραβίαση των άρθρων 21 (κυρίαρχη ισότητα κρατών) και 51 (δικαίωμα αυτοάμυνας) του καταστατικού χάρτη των ΗΕ. Οι διμερείς συμφωνίες είναι παράνομες γιατί έγιναν από την Τουρκία με την παράνομη οντότητα της «ΤΔΒΚ» και δεν πρέπει να ενσωματωθούν στη λύση ούτε να αποδεχθούμε στέρηση του δικαιώματος να έχουμε ΕΔ, που κατοχυρώνεται από το άρθρο 51 του καταστατικού χάρτη των ΗΕ ή να προχωρήσουμε σε συμμαχία με την Τουρκία, γιατί το Κυπριακό είναι κατ’ εξοχήν πρόβλημα ασφάλειας, που συνίσταται στην επιδίωξη της Τουρκίας να θέσει ολόκληρη την Κύπρο υπό τον έλεγχό της και στην απαίτηση για τον Ελληνισμό να την ανακόψει. Ανακοπή η οποία απαιτεί πολιτική βούληση, ενδυνάμωση των συντελεστών ισχύος της ΚΔ και αναθεώρηση της στρατηγικής μας για λύση του Κυπριακού.
* Αντιστράτηγος ε.α.

Του ΠΕΤΡΟΥ ΠΑΠΑΠΟΛΥΒΙΟΥ*
Οι τελευταίες μέρες του 2018, που διανύουμε, προσφέρονται για απολογισμό, αποτίμηση των πεπραγμένων της απερχόμενης χρονιάς, εντοπισμό των σφαλμάτων και των παραλείψεων, σχεδιασμό των επόμενων βημάτων.Για το Κυπριακό η περίοδος αυτή συμπίπτει με την αναμονή μιας νέας αμερικανικής παρέμβασης, εν μέσω των συνηθισμένων τουρκικών προκλήσεων της ερντογανικής ρητορικής και, στο εσωτερικό, με την κορύφωση της νευρικότητας μερίδας της πολιτικής μας ηγεσίας, που θυμίζει το ποδοσφαιροψυχολογικό σύνδρομο του «φόβου του τερματοφύλακα πριν από τα πέναλτι».
Αντί δηλαδή, η απραξία αρκετών μηνών στο Κυπριακό, σε μια εποχή διεθνούς έντασης και αβεβαιότητας, να δώσει την ευκαιρία στις πολιτικές μας δυνάμεις να συζητήσουν σοβαρά, να μελετήσουν σενάρια και εναλλακτικές στρατηγικές, να προσπαθήσουν να ετοιμαστούν μεθοδικά για τον επόμενο γύρο συνομιλιών και διαπραγματεύσεων. Ακόμη, να αναζητήσουν τις αιτίες που οδηγούν τον απλό Κύπριο πολίτη να αποστρέφεται ολοένα και περισσότερο την πολιτική και τους πολιτικούς παρότι ζει σε μια ημικατεχόμενη πατρίδα, να στραφούν στα καθημερινά προβλήματα, να βγάλουν συμπεράσματα από το Βατερλώ του Συνεργατισμού, το φιάσκο της υπόθεσης του χαλλουμιού, να επιλύσουν τουλάχιστον το ζήτημα της «κάρτας φιλάθλου». Να συνειδητοποιήσουν, τέλος πάντων, τα προβλήματα του «μέσου πολίτη», να τολμήσουν να σπάσουν το απόστημα της διαφθοράς που γιγαντώνεται εφιαλτικά, να βρουν τρόπους να ανακόψουν τη μάστιγα της αναξιοκρατίας.
Τις διαρροές και τη διαμόρφωση κλίματος για «χαλαρή ομοσπονδία»; Την ορολογία του «πατριωτικού κόμματος» που ξεθάφτηκε; Τις συζητήσεις -αίφνης- για συνομοσπονδία; Τις επισκέψεις και τον ξαφνικό έρωτα στον Τσαβούσογλου; Τον παραλληλισμό της δικής μας θέσης από το 1974 με τη θέση της ηττημένης (χιτλερικής) Γερμανίας το 1951, ύστερα δηλαδή από την πτώση του φασισμού; Παραθέτω από το άρθρο της Καίτης Κληρίδου στην «Καθημερινή» της περασμένης Κυριακής (9 Δεκεμβρίου 2018): «Δυστυχώς, το 1974 ήμασταν εμείς οι μεγάλοι ηττημένοι. Όπως και στην περίπτωση της Γερμανίας το τίμημα της ήττας ήταν πολύ βαρύ. Τον διαμελισμό της πατρίδας μας και την κατοχή τη βιώνουμε μέχρι και σήμερα.
Σε αντίθεση με τη Γερμανία, επιμένουμε να θεωρούμε τους εαυτούς μας θύματα, που σίγουρα είμαστε, και αρνούμαστε να παραδεχθούμε ότι διαπράξαμε και εμείς τραγικά πολιτικά λάθη, τα οποία πληρώνουμε σήμερα.» (Θυμίζουμε ότι τα πρώτα «επαναπροσεγγιστικά» επιχειρήματα, πριν από πολλά χρόνια για τα διδάγματα που έπρεπε να πάρει η τουρκοπατημένη Κύπρος από το γαλλογερμανικό πρότυπο, μας θύμιζαν τη «συμφιλίωση» μετά τον πόλεμο του 1870-1871. Τώρα, έχει αλλάξει ο πόλεμος-παράδειγμα και, εάν είναι δυνατόν, η διχοτομημένη από τον Αττίλα Κύπρος παραλληλίζεται με την ηττημένη διαμελισμένη μεταπολεμική Γερμανία του 1951 και η Τουρκία -όχι οι Τουρκοκύπριοι- με τη μεταπολεμική Γαλλία!…)
Θα μπορούσαν, ίσως, τα παραπάνω να ερμηνευθούν εάν συνοδεύονταν και από ανάλογες δηλώσεις και χειρονομίες καλής θέλησης ή «εξομολογήσεις ειλικρινείας» και από την άλλη πλευρά των κατοχικών οδοφραγμάτων. Όμως, η μεν Τουρκία κλιμακώνει τις προκλήσεις και συνεχίζει να αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, επιδιώκοντας ουσιαστικά να επιβάλει ντε φάκτο ένα καθεστώς σουλτανικής επικυριαρχίας, η δε ηγεσία των Τουρκοκυπρίων εξακολουθεί συστηματικά και καθημερινά να καλλιεργεί τον μύθο του «αδικημένου» που υποφέρει, ακόμη και σήμερα, από «την καταπίεση της πλειοψηφίας».
Έχοντας ήδη αναγάγει διά των συνεχών υποχωρήσεων της δικής μας πλευράς το ζήτημα της «πολιτικής ισότητας» ως ασφαλιστική δικλείδα διαίρεσης και βέβαιης διάλυσης, στην περίπτωση απασφάλισης. Και έχοντας εξασφαλίσει τη συγκατάθεσή μας σε σωρεία εξωφρενικών και παράλογων απαιτήσεων. Με τη συνέργεια, στον χώρο της προπαγάνδας, ποικιλώνυμων ΜΚΟ που δρουν ανεξέλεγκτα στη χώρα μας χρηματοδώντας με ξένα κεφάλαια προγράμματα, εκδόσεις και δράσεις.
Προφανώς όλοι, από τον απλό πολίτη μέχρι και τα δημόσια πρόσωπα του τόπου, έχουν το δικαίωμα της άποψής τους. Και εννοείται ότι στην πολιτική επιτρέπονται διάφοροι χειρισμοί και στρατηγήματα – εξάλλου έχουμε και ευρωκλογές τον Μάιο. Θα ήταν, όμως, μια τεράστια προσφορά, εάν οι πολιτικοί μας ζητούσαν από τους συνεργάτες τους να τους τύπωναν ή να τους αντέγραφαν σε ένα ψηφιακό δίσκο τις δημόσιες τους παρεμβάσεις για το Κυπριακό που έγιναν στη διάρκεια του 2018.
Και να αφιέρωναν τον αντίστοιχο χρόνο για να ακούσουν προσεκτικά τους εαυτούς τους. Όχι για «αυτοκριτική» – φοβάμαι πως θα ήταν μαξιμαλισμός να ζητηθεί κάτι τέτοιο. Με την ελπίδα να κατανοήσουν, πρώτα – πρώτα οι ίδιοι, στο πώς έφτασε, εδώ που έφτασε, ένα ζήτημα «εισβολής και κατοχής»…
*Αναπλ. καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου
Γιάννος Χαραλαμπίδης Μυρίζονται αέριο και βάζουν χέρι στην Κρήτη
Μυρίζονται αέριο και βάζουν χέρι στην Κρήτη
16.12 2018 Γιάννος Χαραλαμπίδης
Όταν ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν αναφερόταν σε αλλαγές ή σε νέες ερμηνείες της Λωζάννης και άλλων Συνθηκών, δεν ήταν μια θέση του αέρα. Έχει στρατηγικό βάθος. Συνήθως, όταν οι τουρκικές θέσεις διατυπώνονται στα αρχικά τους στάδια, μας φαίνονται ακραίες και εξωπραγματικές. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, και με τις υποχωρήσεις των ημετέρων, οι άλλοτε παράλογες τουρκικές θέσεις εμφανίζονται ως λογικές και οι δικές μας θέσεις ως ουτοπικές, οι οποίες, για να καταστούν ρεαλιστικές, θα πρέπει να γίνουν δεκτές οι αξιώσεις της Άγκυρας. Και όταν γίνουν δεκτές, θέτει νέες διεκδικήσεις στο τραπέζι. Οι Τούρκοι, εφόσον έχουν προχωρήσει σε έναν σχεδιασμό διαμελισμού της κυπριακής ΑΟΖ μεταξύ της ίδιας και των γειτονικών χωρών, σήμερα έρχονται να τον συμπληρώσουν με ένα άλλο θεωρητικό μοντέλο: Ότι μόνον το ένα τέταρτο της Κρήτης ανήκει στην Ελλάδα και, ως εκ τούτου, ο καθορισμός της ΑΟΖ θα πρέπει να καθοριστεί με έναν τρόπο όπως η Άγκυρα τον αντιλαμβάνεται, δημιουργώντας μια τουρκική λίμνη. Μυρίζονται αέριο και επιδιώκουν να βάλουν χέρι στην Κρήτη.
Το τουρκικό... πέλαγος
Η θεωρία αυτή υποστηρίζει τα εξής: Υπάρχει μία αντίληψη ότι η Κρήτη δόθηκε με βάση τη Συμφωνία της Λωζάννης στην Ελλάδα. Υπάρχει, όμως, όπως τονίζει ο πρώην Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Άμυνας της Τουρκίας, Ümit Yalim, μια άλλη αντίληψη, που καταδεικνύει το αντίθετο. Ο Ümit Yalim, καθώς και ακαδημαϊκοί, υποστηρίζουν ότι το καθεστώς της Κρήτης καθορίστηκε από τέσσερεις Συνθήκες. Αυτές του Λονδίνου στις 30 Μαΐου 1913, του Βουκουρεστίου της 10ης Αυγούστου 1913, της Αθήνας της 14ης Νοεμβρίου 1913 και της Λωζάννης της 24ης Ιουλίου 1923. Anılan antlaşmalara göre Girit Adası'nın sadece dörtte biri Yunanistan'a aittir. Σύμφωνα με τις προαναφερθείσες συνθήκες, μόνον το ένα τέταρτο της νήσου Κρήτης ανήκει στην Ελλάδα. Και αυτό συμβαίνει, διότι, εκτός της Ελλάδας, διεκδικούσαν ή είχαν δικαιώματα επί του νησιού η Σερβία και το Μαυροβούνιο και η Βουλγαρία. Εφόσον μόνον το ένα τέταρτο της Κρήτης έχει παραχωρηθεί στην Ελλάδα και εφόσον, σύμφωνα με τον τουρκικό ισχυρισμό, οι τρεις εν λόγω χώρες είχαν παυθεί των δικαιωμάτων τους επί της Κρήτης, αλλά όχι ρητώς υπέρ της Ελλάδας, τα δικαιώματα των τριών τετάρτων του νησιού ανήκαν ιστορικά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, της οποίας συνέχεια αποτελεί η Τουρκική Δημοκρατία. Αυτή η θεωρία εκφράζεται από το «βαθύ τουρκικό κράτος», όσο τρελή και αν ακούγεται. Μάλιστα, ασκείται κριτική στην Κυβέρνηση Ερντογάν, γιατί καθυστερεί να διεκδικήσει ό,τι ανήκει στην Τουρκία, την ίδια στιγμή κατά την οποία, όπως οι υποστηρικτές της εν λόγω θεωρίας ισχυρίζονται, η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει τετελεσμένα, με την κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ για τα όρια της δικής της ΑΟΖ στην περιοχή.
Στρατηγικές κινήσεις
Αυτή η τουρκική θεωρία είναι συναφής με τις τουρκικές διεκδικήσεις στην περιοχή του Καστελορίζου και της Κύπρου, καθώς και με τις εξής νομικές και στρατηγικές κινήσεις:
Πρώτον: Με την αμφισβήτηση των ειδικών κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κύπρου, όπως αυτά καθορίζονται μέσω του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, στην ΑΟΖ. Το ζήτημα αυτό είναι συναφές με τα νομικά θεμέλια επί τη βάσει των οποίων στηρίζεται η υπόστασή τους ως διεθνώς αναγνωρισμένων κρατών και υποκειμένων διεθνούς δικαίου. Ως εκ τούτου, η Τουρκία θεωρεί ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι εκλιπούσα και ότι θα πρέπει να αντικατασταθεί από δύο ισότιμου καθεστώτος κράτη. Αυτό σημαίνει επανακαθορισμό των ΑΟΖ στην περιοχή, αφού πρώτα καθοριστεί η τουρκική υφαλοκρηπίδα σε σχέση με την κυπριακή, εξέλιξη κατά την οποία: Α. Θα προκύψει γενικότερο θέμα επανακαθορισμού των ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και τον Λίβανο. Β. Θα επιδιωχθεί από την Άγκυρα η απάλειψη της θαλάσσιας περιοχής στην οποία ενώνεται η κυπριακή με την ελληνική ΑΟΖ, όπως με τη βοήθεια της Αιγύπτου συμβαίνει σήμερα. Ταυτοχρόνως, η Άγκυρα αναφέρεται σε διαφορετική ερμηνεία της Συνθήκης της Λωζάννης, ακόμη και σε αναθεώρησή της, διότι αυτό επιβάλλει η πολιτική που στηρίζεται στην αμφισβήτηση των συνόρων της Ελληνικής Δημοκρατίας, κυρίως στον θαλάσσιο και εναέριο χώρο. Και αυτή η αμφισβήτηση αφορά το Αιγαίο, το Κρητικό Πέλαγος, ακόμη και το Ιόνιο, αφού με δική της παρέμβαση είχε ακυρωθεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας η συμφωνία επί της ΑΟΖ της χώρας αυτής με την Ελλάδα επί Πρωθυπουργίας Καραμανλή και Μπερίσα το 2009.
Η σημασία της λύσης και η ενέργεια
Δεύτερον: Με μια λύση στο Κυπριακό, η οποία θα νομιμοποιεί μέρος της τουρκικής αναθεωρητικής στρατηγικής, όπως έχει εξηγηθεί περιληπτικά ανωτέρω. Και η λύση αυτή είναι η υπό συζήτηση, δηλαδή της ομοσπονδίας των δύο ισότιμων κρατών. Επειδή φθάνει σε λίγο στην Κύπρο η κ. Λουτ, για να βρει τρόπους να επαναρχίσει ο διάλογος στο Κυπριακό, και επειδή γίνεται πλέον λόγος για όρους αναφοράς στις συνομιλίες, εμείς θα επισημάνουμε το εξής: Ένας από τους κυριότερους όρους αναφοράς για την τουρκική πλευρά είναι η συνεκμετάλλευση του φυσικού αερίου και ο αγωγός προς Τουρκία ως αντιδιαστολή του αγωγού EastMed. Συνεπώς, ο τουρκικός σχεδιασμός είναι συνδεμένος: Α. Με τη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την αντικατάστασή της από δύο ισότιμα συνιστώντα κράτη. Β. Με τον επανακαθορισμό της κυπριακής ΑΟΖ, και Γ. με τον αγωγό μέσω Τουρκίας, μια πολιτική που βρίσκει σύμφωνη και τη Μόσχα, εφόσον, όπως έχουμε ήδη αναλύσει την περασμένη εβδομάδα, στόχος και της Τουρκίας και της Ρωσίας είναι να μη γίνει ο αγωγός EastMed και να περάσει το φυσικό αέριο της Κύπρου στα τουρκικά παράλια και, από εκεί, μέσω του Turkish Stream και άλλων δικτύων, στην Ευρώπη. Δηλαδή, τον δικό μας ενεργειακό και γεωπολιτικό ρόλο, ο οποίος μπορεί να ασκηθεί μαζί με το Ισραήλ, τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, την Ιταλία και άλλες ευρωπαϊκές, ακόμη και αραβικές, χώρες, να τον εκχωρήσουμε στην Τουρκία. Αυτά επιμένουν να μας ζητούν οι ηγεσίες του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ, ενώ σε ανάλογους ομοσπονδιακούς ρυθμούς κινείται και το ΔΗΚΟ.
Το κρίσιμο χρονικό σημείο
Τρίτον: Με την προσπάθεια της Τουρκίας να αναδειχθεί σε θαλασσοκράτειρα στην περιοχή, δηλαδή σε Μεγάλη Ναυτική Δύναμη με την απόκτηση αεροπλανοφόρου και άλλων σκαφών επιφανείας, καθώς και υποβρυχίων, όπως και αεροσκαφών, για να αποκτήσει μεγαλύτερη υπεροχή στον αέρα, συν του αντιπυραυλικού συστήματος S-400. Συνεπώς, ο κρίσιμος χρόνος για την έντονη διεκδίκηση του νέου σκέλους της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής, που αφορά στο Κρητικό Πέλαγος και πέραν αυτού, θα είναι η περίοδος κατά την οποία η Τουρκία θα επιτύχει να καταστεί κυρίαρχη στη θάλασσα και στον αέρα. Τότε, θα είναι πολύ πιο επικίνδυνη απ' ό,τι είναι σήμερα, ειδικώς εάν αισθανθεί ότι δεν υπάρχει ελληνική αποτροπή από την Νοτιοανατολική Μεσόγειο ώς τη Θράκη.
Η αντίληψη Βέμπερ και ο EastMed
Αυτή είναι η τουρκική πολιτική και επειδή περί αποτροπής ο λόγος και επειδή εμείς δεν είμαστε απορριπτικοί, θα επικεντρωθούμε σε κάτι το οποίο είπε την περασμένη Τετάρτη στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ο Μάνφρεντ Βέμπερ, ενώπιον του Προέδρου Αναστασιάδη. Η τοποθέτησή του είναι σημαντική όχι μόνο διότι είναι επικεφαλής της μεγαλύτερης πολιτικής ομάδας στην Ευρώπη, δηλαδή του ΕΛΚ, αλλά διότι, αφενός, είναι Γερμανός και, αφετέρου, θα είναι, εκτός απροόπτου, ο επόμενος Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σε ένα χρόνο περίπου. Ο κ. Βέμπερ αναφέρθηκε στον ενεργειακό ρόλο της Κύπρου και τις τουρκικές απειλές, προσθέτοντας, εν ολίγοις, ότι γίνεται πιο σημαντικός, ένεκα, πλέον, της μείωσης των πιθανοτήτων, όπως εκτιμά, της κατασκευής του Βόρειου Αγωγού 2, εφόσον μια τέτοια εξέλιξη θα αυξήσει τις εξαρτήσεις της Ευρώπης από τη Ρωσία. Και κάτι τέτοιο δεν είναι επιθυμητό. Όχι μόνο από την Ευρώπη, αλλά, κυρίως, από τις ΗΠΑ. Το τονίζουμε αυτό, διότι, στην τελευταία Σύνοδο του ΝΑΤΟ τον περασμένο Ιούλιο, ο Πρόεδρος Τραμπ ήταν οξύς επί τούτου και είπε στην Καγκελάριο Μέρκελ ότι διαφωνεί με την κατασκευή του Βόρειου Αγωγού 2, διότι δεν μπορεί, από τη μια, να γίνεται λόγος για την αποτροπή της Ρωσίας και την ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από αυτήν, και, από την άλλη, το Βερολίνο να είναι έτοιμο να επενδύσει στη Μόσχα. Έπιασαν τόπο οι συστάσεις Τραμπ και θα συνιστούν, ως φαίνεται, κατευθυντήριο γραμμή της ενεργειακής πολιτικής την οποία θα ακολουθήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό την πιθανή Προεδρία του κ. Βέμπερ, ο οποίος δεν συμπαθεί την Τουρκία και ουδόλως επιθυμεί να συνεχιστεί η εξάρτηση της Ευρώπης από τη Μόσχα και να προστεθεί σε αυτήν η εξάρτηση από την Τουρκία μέσω του Turkish Stream. Συνεπώς, έχουμε συνθήκες και σύγκλισης των δικών μας συμφερόντων με εκείνων της ΕΕ, της Γερμανίας, των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ακόμη και της Αιγύπτου, μέσω του EastMed, ως εναλλακτικής ενεργειακής επιλογής απεξάρτησης από την Τουρκία και τη Ρωσία, με ανάλογες γεωπολιτικές επιπτώσεις. Και επειδή, όπως πολλές φορές έχουμε γράψει, ένας αγωγός δεν είναι ένας απλός σωλήνας μεταφοράς φυσικού αέριου, αλλά μια στρατηγική σε βάθος χρόνου, λογικό είναι να εξετάσουμε την οικονομική και στρατιωτική αποτροπή που προκύπτει και που σημαίνει ότι πολύ δύσκολα η Τουρκία θα προκαλέσει κρίση για ένα αγωγό, στο πλαίσιο του οποίου θα εξυπηρετούνται και θα διακυβεύονται συμφέροντα της Ευρώπης, των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Όπως, μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν, στην άσκηση Ονήσιλος - Γεδεών, που αρχίζει αύριο, το Ισραήλ προτίθεται να χρησιμοποιήσει τα υπερσύγχρονα μαχητικά F-35. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τη συμμετοχή περί των 50 μαχητικών τύπου F-15 και F-16, καθώς και αναγνωριστικών. Δεν είναι η πρώτη φορά που θα πετάξουν τα F-35 στην περιοχή μας.
Επανακαθορισμός σχέσεων με Μόσχα
Βεβαίως, κανείς δεν πρέπει να υποτιμά τις σχέσεις της Κύπρου με τη Ρωσία. Και θα επαναλάβουμε τον όρο περί επανακαθορισμού και κυρίως θα πρέπει να πουν οι Ρώσοι τι επιθυμούν από εμάς, λαμβανομένων υπόψη των δικών μας εθνικών συμφερόντων, που συγκλίνουν με τη Δύση και το Ισραήλ, αλλά και μιας άλλης αλήθειας: Δεν εμποδίσαμε ποτέ τη Μόσχα να μπει στο ενεργειακό παιγνίδι της Κύπρου. Ήταν δική της επιλογή να μείνει εκτός και να συνδεθεί περισσότερο με την Τουρκία, σε μια στρατηγική κίνηση που στόχο είχε να την αρπάξει από τις αγκάλες των ΗΠΑ. Και υπάρχουν δεκάδες τομείς αμοιβαίων συμφερόντων, ακόμη και γεωπολιτικών, στο πλαίσιο των οποίων μπορούν να συνεχιστούν και να ενισχυθούν υφιστάμενες συνεργασίες, αλλά και να προκύψουν νέες. Δεν είναι θέμα λεπτών, όπως είθισται να λέγεται, χειρισμών, αλλά ορθών και συγκεκριμένων χειρισμών και ουχί ακροβατικών και συγκυριακών. Ενδεχομένως, το Δόγμα ότι πρέπει να δώσουμε στην Τουρκία φυσικό αέριο για να μας δώσει λύση και μάλιστα δικών της προδιαγραφών αποδεικνύεται λανθασμένο, διότι, λόγω δικής μας αδυναμίας, η Άγκυρα, όταν της δίνουμε, όπως είπε και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης την περασμένη Τετάρτη στο Στρασβούργο, αξιώνει και άλλα. Τα θέλει όλα. Οι συνθήκες και τα συμφέροντα επιβάλλουν μια νέα στρατηγική προσέγγιση, της οποίας πυλώνας θα είναι ο σχηματισμός αποτροπής και ανάπτυξης μέσω του φυσικού αερίου, που δημιουργεί συνθήκες ασφάλειας, αλλαγή οικονομικών και στρατιωτικών ισοζυγίων, που επιφέρουν κόστος στην Τουρκία, υπό την έξης έννοια: Όσο μεγαλύτερος είναι ο δείκτης της αποτροπής, ανάλογα μικρότερες είναι οι πιθανότητες κρίσης και, όσο μεγαλύτερο είναι το κόστος για την Τουρκία και ο κίνδυνος να απολέσει οφέλη, λόγω της επεκτατικής της πολιτικής, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες αλλαγής της δικής της στάσης, με ταυτόχρονη ενίσχυση των προϋποθέσεων για εξεύρεση δημοκρατικής και βιώσιμης λύσης στο Κυπριακό. Ίδωμεν...
Απόψεις Κώστας Ν. Χατζηκωστής Κυκεώνας…
Κυκεώνας…
16.12.2018 16:42 Κώστας Ν. Χατζηκωστής
Ο Κώστας Ν. Χατζηκωστής είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και εκδότης της εφημερίδας "Σημερινή". Είναι επίσης πρόεδρος του Συγκροτήματος “ΔΙΑΣ”
Από την Τουρκική Εισβολή και κατάκτηση της Κύπρου του 1974, έχουν περάσει 44 χρόνια. Σε αυτά τα χρόνια Τούρκοι και Έλληνες της Κύπρου συνομιλούν, αλλά λύση δεν επιτυγχάνουν. Γιατί; Επειδή (λέγει η ελληνική πλευρά) η Τουρκία θέλει όχι μόνο να νομιμοποιήσουμε με την υπογραφή μας τα τετελεσμένα της Εισβολής, αλλά και να επιτευχθεί τέτοια διευθέτηση, ώστε να μη λειτουργήσει, και η κατάρρευσή της να οδηγήσει σε τελική τουρκοποίηση της Κύπρου. Και η τουρκική πλευρά; Λέγει ότι οι Έλληνες δεν είναι αξιόπιστοι. Δεν ξέρουν τι θέλουν. Δεν είναι ρεαλιστές. Δεν θέλουν λύση και επιδιώκουν να είναι αυτοί και μόνο οι εκφραστές και εκπρόσωποι της Ζυριχικής Κυπριακής Δημοκρατίας, που… «εξέλιπε»…
Μετά, λοιπόν, από 45 χρόνια βιώνουμε τα ίδια και χειρότερα. Η τουρκική προπαγάνδα αναμασά ότι η ελληνική πλευρά δεν θέλει λύση… Θέλει ή δεν θέλει, πράγματι, λύση; Και ποια λύση θέλει; Και ποιοι θέλουν ποια λύση; Επικρίνεται από το ΑΚΕΛ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ότι, είτε δεν θέλει λύση είτε θέλει τώρα άλλη λύση. Κατηγορείται ότι την κρίσιμη ώρα, αντί να προχωρήσει σε Συμφωνία Λύσεως, έφυγε… Εγκατέλειψε τις Συνομιλίες και τώρα ζητά να επαναρχίσουν από εκεί που έμειναν…
Είναι αβίαστο το σχετικό ερώτημα: Γιατί έφυγε και θέλει να ξαναρχίσει από εκεί που έμειναν; Πώς τότε οι Συνομιλίες απέτυχαν και οι επόμενες θα επιτύχουν; Πώς θα καταλογισθεί ευθύνη στην Τουρκία, αν και όταν οι επόμενες Συνομιλίες ναυαγήσουν και πάλιν; Εδώ και 45 χρόνια, υπό καλύτερες (για την ελληνική πλευρά) συνθήκες, η Τουρκία ουδέποτε επωμίστηκε την ευθύνη για τις αποτυχίες ατέλειωτων, ατερμάτιστων και ανερμάτιστων Συνομιλιών. Πώς θα την επωμιστεί τώρα, υπό καλύτερες συνθήκες για την τουρκική πλευρά;
Σε όλα αυτά τα σημαντικά ερωτήματα η πλευρά μας δεν έχει απαντήσεις. Φλυαρεί, αερολογεί, ανευθυνολογεί… στη βολική αλλά χρεοκοπημένη ρητορική για εσωτερική κατανάλωση. Δυστυχώς, η πλευρά μας μετά από 45 χρόνια φαίνεται να μην ξέρει τι θέλει. Και άρχισε η Τουρκία να εκμεταλλεύεται αυτήν τη σύγχυση. Άλλα φέρεται να θέλει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ως εφικτή λύση του Κυπριακού. Άλλα ο Αρχηγός του ΑΚΕΛ. Άλλα η ηγεσία του ΔΗΚΟ. Άλλα η ΕΔΕΚ, άλλα τα άλλα κόμματα. Και μέσα στην Κομματοκυριαρχία άλλες υποδιαιρέσεις διαφοροποιημένων θέσεων. Αυτή δεν είναι εικόνα αισιόδοξης προοπτικής. Αυτή είναι εικόνα επερχόμενης νέας καταστροφής…
Η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία είναι ένας νομικός κυκεώνας και μια πολιτειακή κόλαση. Πώς μπορεί να εξηγηθεί στους Τρίτους, στη λεγόμενη, αλλ’ ανύπαρκτη, Διεθνή Κοινή Γνώμη; Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έστω και τώρα βεβαιώθηκε, όπως λέγει, ότι αυτή η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία είναι και νομικοπολιτειακό τερατούργημα και συνεπώς ανεφάρμοστο. Δεν μπορεί να λειτουργήσει. Και βγήκε με κάποιο συγκρατημένο θάρρος να μιλήσει για Αποκεντρωμένη Ομοσπονδία. Πάλιν, όμως, με ρευστό περιεχόμενο. Χωρίς προμελέτη. Χωρίς προπαρασκευή. Χωρίς καθαρότητα στόχων και διαδικασιών. Χωρίς σχεδιασμό… Έστω όμως με ολέθρια καθυστέρηση, ο Πρόεδρος ομολόγησε το εξ αντικειμένου αυτονόητο. Δηλαδή το ότι η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία, που για 45 χρόνια συζητείται ως η εφικτή λύση, δεν είναι λύση. Δεν μπορεί να λειτουργήσει. Είναι διάλυση. Είναι νέα Κερκόπορτα στην ενισχυμένη τουρκική επιθετικότητα. Η προεδρική αυτή παρρησία, αυτό το έστω καθυστερημένο και γκρίζο θάρρος, ποια πρακτική συνέχεια θα έχει;
Τι έπρεπε να γίνει πριν ή έστω μετά τη νέα θέση του Προέδρου; Δεν έπρεπε να καθίσουν οι πολιτικοί ηγέτες και να αποφασίσουν ενωμένοι και συνυπεύθυνοι, για το πού και γιατί απέτυχαν και για το τι γίνεται παρακάτω; Αντ’ αυτής της Ιστορικά, της αδήριτα αναγκαίας απόφασης για ενότητα λαού και ηγεσίας προς λειτουργική διευθέτηση του Κυπριακού με καθαρό και εφικτό στόχο, άρχισαν οι αλληλοκατηγορίες. Οι αλληλοχαρακτηρισμοί, οι αλληλοϋπονομεύσεις. Σημειώθηκαν μικροπολιτικές εκρήξεις. Και εμφανίστηκαν δήθεν και «πυροσβεστικές» επεμβάσεις χάριν της ρητορικής ψευδοενότητας. Ποιας Ενότητας και για ποιο σκοπό; Ουδείς πολιτικός ηγέτης απαντά…
Λαός και Ηγεσία αδυνατούν να συμφωνήσουν στο ποια «λειτουργική» λύση επιδιώκουν για τις επόμενες γενιές της Κύπρου. Αδυνατούν και να ομοφωνήσουν… Πώς θα συμφωνήσουν με τον Τούρκο Κατακτητή τους; Πώς θα συμφωνήσουν με τους Τούρκους, όταν μεταξύ τους είναι για 45 χρόνια αγεφύρωτες ακόμα οι διαφορές για τον στόχο των Συνομιλιών; Οι Τούρκοι δεν χρειάζονται πλέον δική τους διπλωματική ενέργεια για να μας οδηγήσουν σε νέα αδιέξοδα. Σε νέες υποχωρήσεις μας στους νέους εκβιασμούς και σχεδιασμούς τους. Σχεδιασμούς που άρχισαν με το Σχέδιο Νιχάτ Ερίμ το 1956 και συνεχίζονται με, συγκλονιστικά, αποτελεσματική μαεστρία μέχρι σήμερα. Η ελληνική πλευρά φλυαρεί τελματώνοντας στις αυταπάτες της. Ο Τούρκος υλοποιεί. Βλέπει ΚΕΝΟ απέναντί του. Και προωθεί χωρίς αντίσταση τους Σχεδιασμούς του. Την ίδια ώρα η πλευρά μας μίζερη, συγχυσμένη και διασπασμένη παραπαίει. Και φαιδρολογεί όταν δεν ανοητολογεί…
http://www.sigmalive.com/opinions/costas-n-hadjicostis/2561/kykeonas
Απόψεις Λάζαρος Μαύρος 55 χρόνια από την Τουρκανταρσία του 1963
55 χρόνια από την Τουρκανταρσία του 1963
16.12.2018 16:50 Λάζαρος Μαύρος
Ο Λάζαρος Μαύρος είναι αρθρογράφος στην εφημερίδα Σημερινή και ραδιοφωνικός παραγωγός στο Ράδιο Πρώτο
ΤΟ ΖΩΤΙΚΟΤΕΡΗΣ, πάντοτε, σημασίας, ερώτημα και το ασφαλέστερο κριτήριο ήταν και είναι:
- Τι διευκολύνει αφ’ ενός και τι δυσκολεύει αφ’ ετέρου τον στρατηγικό στόχο της Τουρκίας στην Κύπρο;
Οι απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα παράγουν ασφαλώς και το περιεχόμενο της ορθής ή λανθασμένης στρατηγικής του Ελληνισμού στο Κυπριακό.
Αφ’ ότου ο Ελληνισμός της Κύπρου αποφάσισε το 1955 να αγωνιστεί και ενόπλως για την αποτίναξη της βρετανικής αποικιοκρατίας και να επιτύχει την Ένωση με την Ελλάδα, η Τουρκία εκπόνησε και μεθόδευσε την υλοποίηση του επιτελικού της «Σχεδίου Επανάκτησης Κύπρου».
- Έκρινε ότι, κάτω από τις γενικότερες διεθνο-πολιτικές συνθήκες του 1959 και υπό το ισχύον τότε ισοζύγιο δυνάμεων, πολύ θα την διευκόλυνε στην περαιτέρω προώθηση του στρατηγικού της στόχου, η υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου και η δημιουργία του ζυριχικών προδιαγραφών και τριπλής κηδεμόνευσης κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
- Την κατάλυση του οποίου σχεδίαζε και ενόπλως προπαρασκεύαζε πριν ακόμη κι από την εγκαθίδρυσή του, της 16ης Αυγούστου 1960. Πράγμα που αποδείχθηκε εμπράκτως με την ένοπλη πραξικοπηματική Τουρκανταρσία του 1963-1964.
ΑΠΟ το 1958, σε εφαρμογή της Στρατηγικής Νιχάτ Ερίμ του 1956 και του «Σχεδίου Επανάκτησης Κύπρου» του Γραφείου Ειδικού Πολέμου 1957, με απόφαση της Άγκυρας οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις συγκρότησαν μυστικά στην Κύπρο, ως ένοπλο στρατιωτικό τους βραχίονα την τρομοκρατική ΤΜΤ.
- Διά της οποίας, πρώτα επέβαλαν με τρομοκρατία και δολοφονίες Τουρκοκυπρίων αντιφρονούντων τον πλήρη και στυγνό έλεγχό της επί της τουρκικής μειονότητας και, δεύτερο, προκάλεσαν, με σφαγές τύπου «Κιόνελι», τις χρήσιμες για τα σχέδιά τους αιματηρές «διακοινοτικές» και διχοτομικές συγκρούσεις.
Αποτέλεσμα της μεθόδευσης της Τουρκανταρσίας του 1963 ήταν ν’ αποκτήσουν οι Τούρκοι, τόσης ισχύος ένοπλη δύναμη, ώστε να περιχαρακώσουν επί κυπριακού εδάφους οχυρωμένους θυλάκους, εντός των οποίων απαγόρευσαν την άσκηση κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, μετατρέποντας εδάφη και πληθυσμό της σε στρατηγικό προγεφύρωμα για την από χρόνια σχεδιαζόμενη τουρκική εισβολή του 1974.
ΤΟΝ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ του 1963, απέναντι στα πολυβόλα Μπράουνινγκ και στα από ετών προπαρασκευασμένα πολυβολεία της τουρκικής ΤΜΤ, στις παρυφές του περίκλειστου των τουρκικών θυλάκων των στασιαστών, οι περισσότεροι εθελοντικώς σπεύσαντες να αντισταθούν Έλληνες Κύπριοι, μόνο δίκαννα κυνηγετικά όπλα διέθεταν!
Δεν είχε προνοήσει ο Ελληνισμός να διαθέτουν εγκαίρως την αναγκαία ένοπλη ισχύ ώστε, μέσα στα πρώτα 24ωρα ν’ ανατρέψουν την ισχύ της ΤΜΤ, να εκκαθαρίσουν τις βάσεις πυρός και τα οχυρά της, να εξαλείψουν την τρομοκρατική επιβολή της επί του πληθυσμού της μειονότητας και να συλλάβουν εκείνην τη «μια δράκα φασίστες που βοηθούμενοι από τους ιμπεριαλιστές και χρησιμοποιώντας όπλα και φασιστικές μέθοδες άρπαξαν την ηγεσία της τουρκικής κοινότητας», καθώς κατάγγελλε κι ο δολοφονηθείς από την ΤΜΤ στις 11 Απριλίου 1965, Τουρκοκύπριος ΑΚΕΛιστής Ντερβίς Καβάζογλου.
ΑΠΟ ΤΗΝ περίπτωση του τουρκικού πλοιαρίου μυστικής μεταφοράς οπλισμού «Ντενίζ», που εντοπίστηκε την 18η Οκτωβρίου 1959 και μετέπειτα, είχαν οι αρμόδιοι του Ελληνισμού, και στην Αθήνα και στη Λευκωσία, πλήθος επαρκείς πληροφορίες ότι π.χ. μέχρι 2 Σεπτεμβρίου 1960 η ΤΜΤ διέθετε ήδη 10.000 όπλα, οργάνωση, εκπαίδευση και προετοιμασία, που εντάθηκε από της αφίξεως 16 Αυγούστου 1960 και της ΤΟΥΡΔΥΚ στο νησί… Υποτίμησαν την απειλή! Πολιτεύοντες (και τότε) με ψευδαισθήσεις…
ΠΕΝΗΝΤΑ πέντε χρόνια από την 21η Δεκεμβρίου 1963, επιχειρεί η Τουρκία να καταστήσει εκλιπούσα την εις χείρας των Ελλήνων Κυπριακή Δημοκρατία.
- Απέτυχε το 1963-1964.
- Απέτυχε και το 1974.
Δεν εγκατέλειψε, όμως, τον στρατηγικό της στόχο. Η μεθόδευση παραμένει επίμονα και υπομονετικά προωθούμενη, με ζυριχικού και άλλου τύπου εμπλουτισμένους τρόπους, ώστε να πειθαναγκαστούν εν τέλει οι Έλληνες να παραδώσουν το κράτος τους στην ισότιμη τουρκική συγκυριαρχία.
- Αυτό, επακριβώς, είναι και το ουσιωδέστερο (και κανένα άλλο) περιεχόμενο των υπό την αιγίδα του Γ.Γρ. του ΟΗΕ διεξαγομένων από το 1977 «διακοινοτικών» συνομιλιών:
- Να εκλείψει η εις χείρας των Ελλήνων Κυπριακή Δημοκρατία και τη θέση της να καταλάβει μια συγκυριαρχούμενη ισοτίμως κι επί παντός, από τους Τούρκους «United Federation of Cyprus - Ενωμένη Κυπριακή Ομοσπονδία».
ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΑΝ με το Σχέδιο Ανάν και απέτυχαν στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου 2004.
ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΝ με τις έκτοτε συνεχιζόμενες συνομιλίες:
- Ενθαρρυνόμενοι από τα κέρδη τους στα Κοινά Ανακοινωθέντα Χριστόφια - Ταλάτ 23ης Μαΐου 2008 και Αναστασιάδη - Έρογλου της 11ης Φεβρουαρίου 2014.
- Με ανανεωμένες τις προσδοκίες τους, από τις διαπραγματεύσεις Αναστασιάδη - Ακιντζί και από τις Πενταμερείς στο Μον-Πελεράν και Κραν-Μοντανά της Ελβετίας ώς τον Ιούλιο του 2017.
ΟΛΗ αυτή, λοιπόν, η πορεία, από το 1977 μέχρι και το 2018, σε τι διευκόλυνε, ή αντιθέτως, σε τι δυσκόλεψε την τουρκική στρατηγική στην Κύπρο;
Οι απαντήσεις, μέσα στο πλαίσιο των γενικότερων διεθνο-πολιτικών συνθηκών του 2018 και του σημερινού συσχετισμού δυνάμεων, μπορούν με ορθολογισμό και χωρίς ψευδαισθήσεις να ορίσουν και το περιεχόμενο της πρεπούμενης ελληνικής στρατηγικής και τακτικής στο Κυπριακό.
http://www.sigmalive.com/opinions/lazaros-mavros/2563/55-xronia-apo-tin-tourkantarsia-tou-1963
Απόψεις Σάββας Ιακωβίδης Η εκκωφαντική κατάρρευση της τουρκοδιζωνικής και ο κωμικός εμφύλιος Άντρου και Αναστασιάδη
Η εκκωφαντική κατάρρευση της τουρκοδιζωνικής και ο κωμικός εμφύλιος Άντρου και Αναστασιάδη
16.12.2018 16:48 Σάββας Ιακωβίδης
Ο Σάββας Ιακωβίδης είναι αρθρογράφος στην εφημερίδα Σημερινή
Η τουρκοδιζωνική τους είναι η σωτήρια συνταγή για την αποτροπή ή είναι η σίγουρη μέθοδος για την ολοκλήρωση της τουρκοποίησης της Κύπρου; Γνωρίζουν την απάντηση: Η διζωνική οδηγεί αφεύκτως και με τις δικές τους υποχωρήσεις στην τουρκοποίηση. Ούτε δύο κράτη, ούτε συνομοσπονδία, ούτε διχοτόμηση. Η Τουρκία απαιτεί να κατακτήσει ξανά την Κύπρο. Οι ηγέτες μας γιατί επιμένουν να την διευκολύνουν σε αυτόν τον εθνικό εφιάλτη για τον Ελληνισμό της Κύπρου;
Η ωμή πραγματικότητα: Από το 1956, οι Τούρκοι σχεδίασαν και μεθοδικά προωθούν την αρπαγή και πλήρη κατάκτηση της Κύπρου. Γιατί; Διότι τη θεωρούν ως κρίσιμο γεωπολιτικό και στρατηγικό εφαλτήριο για την υλοποίηση των νεο-οθωμανικών ονειρώξεών τους. Η άλλη ωμή τραγικότητα: Οι ηγέτες της Κύπρου, από το 1960 μέχρι σήμερα, αρνούνται να δουν κατάματα τον πιο πάνω αταλάντευτο στόχο τουρκοποίησης και ισλαμοποίησης του κυπριακού Ελληνισμού. Γιατί; Διότι έτσι βολεύονται! Αν δουν την «τουρκική κουφή», θα υποχρεωθούν να την αντιμετωπίσουν, να την ανακόψουν και να την εξουδετερώσουν. Δεν θέλουν! Διαφορετικά, άλλη, διεκδικητική, αγωνιστική και απελευθερωτική, όχι υποχωρητική, έπρεπε να ήταν η πολιτική τους.
Μετά την τουρκική εισβολή, ένας ήταν ο στόχος των Ελλήνων της Κύπρου: Η απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό, δι’ όλων των μέσων. Αντ’ αυτού, ακολουθήθηκε η πρακτική των ολέθριων συνεχών υποχωρήσεων. Το παραδέχθηκε και ο κατ’ εξοχήν υποχωρητικός, Ν. Αναστασιάδης, μόλις την περασμένη Τετάρτη. Προσφωνώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, είπε ότι «κάθε φορά που παραχωρούμε, προκειμένου να εξευρεθεί λύση (οι Τούρκοι) επανέρχονται για κάποια υπέρμετρα -με βάση τη δημοκρατία- δικαιώματα, είτε οι Τουρκοκύπριοι καθ’ υποβολήν της Τουρκίας να αξιώνουν περισσότερα». Και διερωτήθηκε, απευθυνόμενος προς τους ευρωβουλευτές: «Πώς είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτή η αξίωση για θετική ψήφο σε κάθε απόφαση των θεσμικών οργάνων;». Μα, ποιος τους την έδωσε; Ο ίδιος!
Αφού επανέλαβε για πολλοστή φορά ότι επιθυμεί επανέναρξη των συνομιλιών στη βάση του πλαισίου Γκουτέρες, κατέληξε: «Μια λύση πρέπει να είναι βιώσιμη και, για να είναι βιώσιμη, πρέπει να είναι λειτουργική και, για να είναι λειτουργική, δεν μπορεί να γίνουν αποδεκτοί οι όροι όπως τους θέτει η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή πλευρά. Μια λύση που θα σέβεται απόλυτα τις προσδοκίες και ανησυχίες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, που θα δημιουργεί ένα λειτουργικό και βιώσιμο ομόσπονδο κράτος (…), κυρίαρχο και ανεξάρτητο, απαλλαγμένο από εξαρτήσεις τρίτων μέσα από επεμβατικά ή εγγυητικά δικαιώματα ή στρατούς κατοχής. Ένα ευρωπαϊκό κράτος, του οποίου η δομή, θεσμοί και λειτουργίες θα συνάδουν απόλυτα με τις ευρωπαϊκές αρχές και αξίες».
Στην ομιλία του, ο Πρόεδρος υπογράμμισε ακόμη ότι το Κυπριακό είναι καθαρά πρόβλημα τουρκικής εισβολής και κατοχής, προσφυγοποίησης 200 χιλιάδων Ελλήνων, παραβίασης των τεσσάρων θεμελιωδών ελευθεριών της ΕΕ και άρνησης της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία. Τι ωραίες θέσεις!! Προκαλούμε ξανά: Πώς αυτές οι θέσεις συνάδουν με την τουρκοδιζωνική, η οποία παραβιάζει όλα τα πιο πάνω; Η απάντηση ήρθε από την Κύπρο: Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού, κατηγορεί τον Πρόεδρο ότι φλερτάρει με λύση δύο κρατών και συνομοσπονδία, εγκατέλειψε την πεφιλημένη τους τουρκοδιζωνική, άλλα λέει και συζητά με ξένους και Τούρκους και άλλα λέει στους εθνοσυμβούλους. Γι’ αυτό και το ΑΚΕΛ δεν επιθυμεί να τον στηρίζει, επειδή δεν τον εμπιστεύεται πλέον.
Σε μιαν ακόμα εκδήλωση αγαστής συνεργασίας με το ΑΚΕΛ και ενίσχυσης του εκβιασμού του προς τον Αναστασιάδη να μην εγκαταλείψει την καταρρεύσασα τουρκοδιζωνική, ο Αβ. Νεοφύτου και δήθεν στυλοβάτης του Προέδρου, την περασμένη Τετάρτη, δήλωσε: «Είναι η πρώτη φορά που θα το πω, για κάτι που συζητείται εντός Εθνικού Συμβουλίου: Στην τελευταία συνάντηση με τη Λουτ ήταν απαίτηση του Προέδρου Αναστασιάδη και της Κυβέρνησής μας να γίνει ρητή ονομαστική αναφορά, αν θα επαναρχίσει ο διάλογος, ότι το πλαίσιο λύσης, όχι απλώς τα ψηφίσματα, είναι η Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία». Νέα πισώπλατη μαχαιριά στον Αναστασιάδη.
Λοιπόν, ποιος περιπαίζει, ποιον; Αναστασιάδης, Αβέρωφ και Άντρος νομίζουν ότι σε αυτόν τον τόπο κατοικούν λωτοφάγοι ή άνοα αμνοερίφια; Και οι τρεις αρνούνται να παραδεχτούν ότι η διζωνική, την οποία έκαναν παντιέρα για την τουρκοποίηση της Κύπρου, απέτυχε, κατέρρευσε και γι’ αυτό οι Τούρκοι επιμένουν ότι οι δύο πλευρές στο εξής πρέπει να αναζητήσουν άλλου είδους λύση, «εκτός του κουτιού». Φαίνεται πως ο Ν. Αναστασιάδης συζήτησε με τον φίλο του Άντρου, Τσαβούσογλου, περί δύο κρατών και συνομοσπονδίας. Φαίνεται πως αντιλήφθηκε, επιτέλους, ότι η τουρκοδιζωνική τους εξεμέτρησε το ζην.
Ο κωμικός εμφύλιος και η γελοία αντιπαράθεση Άντρου-Αβέρωφ με τον Αναστασιάδη δεν μπορούν να συγκαλύψουν το κεφαλαιώδες ερώτημα, στο οποίο αποφεύγουν να απαντήσουν: Η τουρκοδιζωνική τους είναι η σωτήρια συνταγή για την αποτροπή ή είναι η σίγουρη μέθοδος για την ολοκλήρωση της τουρκοποίησης της Κύπρου;
Γνωρίζουν την απάντηση: Η διζωνική οδηγεί αφεύκτως και με τις δικές τους υποχωρήσεις στην τουρκοποίηση. Ούτε δύο κράτη, ούτε συνομοσπονδία, ούτε διχοτόμηση.
Η Τουρκία απαιτεί να κατακτήσει ξανά την Κύπρο. Οι ηγέτες μας γιατί επιμένουν να την διευκολύνουν σε αυτόν τον εθνικό εφιάλτη για τον Ελληνισμό της Κύπρου;

Του ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ
Συνεργασία με τις ΑΠΟΨΕΙΣ και την HELLAS JOURNAL
Περνώ μέσα από την Κερύνεια. Μπροστά από τα μεγάλα μαγαζιά, τα μικρά καταστήματα, τα εστιατόρια, τα καφέ, τα μικρά και τα μεγάλα κτίρια. Ο φίλος μου που είναι στο τιμόνι στρίβει από στενά σοκάκια για να αποφύγει τις μακριές ουρές αυτοκινήτων.
Και αυτά έχουν πολυκοσμία όπως η κύρια λεωφόρος. Δεν υπάρχει κανένα γνωστό πρόσωπο. Και τα καταστήματα και το πλήθος είναι από την Τουρκία. «Η Κερύνεια μετατράπηκε σε πόλη της Τουρκία», του είπα. Με κοίταξε με πόνο. «Μόνο η Κερύνεια; Όλες δικές της έγιναν», μου είπε. Ύστερα καθώς ανηφορίζαμε στον δρόμο ατένισα τα βουνά. Πάνω στις ψηλές βουνοκορφές είχαν πλάκωσει μαύρα σύννεφα.
Η Κερύνεια ούτε για εμάς ήταν χρήσιμη, ούτε για εκείνους. Έχασε προ πολλού την κυπριακή της ταυτότητα. Έγινε πόλη της Τουρκίας. Αλλά υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα σε εμάς και τους Ελληνοκύπριους. Εκείνοι ονειρεύονται ότι μια μέρα θα ξαναποκτήσουν την Κερύνεια. Εμάς δεν μας απέμεινε καν ένα τέτοιο όνειρο. Καθίσαμε σε ένα πολυσύχναστο εστιατόριο. Ούτε μας αναγνώρισε κανείς, ούτε εμείς αναγνωρίσαμε κανέναν.
Οι Κύπριοι που θέλουν να γίνουν τουρίστες, ας κοπιάσουν στην Κερύνεια. Όσοι θέλουν να γυρίσουν σε χωριά της Ανατολίας, να κοπιάσουν στην Καρπασία. Όποιοι θέλουν να μυρίσουν την Κύπρο, να περιδιαβάσουν στην οδό Λήδρας. Να πάνε στην Πάφο. Να περπατήσουν στην λεωφόρο με τις φοινικιές στην Λάρνακα. Να καθίσουν σε ένα καφενείο στα Βρέτσια να πιουν σκέτο καφέ. Αυτή η χώρα είναι δική μαααας! United Cyprus now!
Θέλω να γυρίσω περπατώντας το Βαρώσι από την μια άκρη μέχρι την άλλη. Να μου σφυρίξουν τα φίδια. Να περάσουν έρποντας στα πόδια μου οι σαύρες. Να τεντώσω τα αφτιά ακούγοντας τον ήχο των πολεμικών αεροπλάνων και να ατενίσω την θάλασσα. Τα δέντρα σίγουρα θα σε αναγνωρίσουν.
Αυτό δεν είναι νοσταλγικό παραλήρημα. Είναι πληγή της καρδιάς. Πόνος στο μάτι. Αναζήτηση ενός αγνοούμενου. Είναι και τα χωριά, οι κωμοπόλεις και οι πόλεις όπως οι αγνοούμενοί μας, τα οστά των οποίων ακόμα δεν μπορέσαμε να βρούμε. Μόνο τα ονόματά τους δεν έχουν αλλάξει. Άλλαξαν και τα μάτια τους και οι ψυχές τους.
Στην Κερύνεια είμαι ξένος, αλλά ακόμα είμαι οικείος στο Βαρώσι. Όποτε περάσω από εκεί, τα δέντρα ψιθυρίζουν το ένα στο άλλο μέσα από τα συρματοπλέγματα. Πες μου. Ποιος είναι ο ταξιδιώτης; Ποιος είναι ο πανδοχέας σε τούτα εδώ τα μέρη; Να καθίσουμε στο Μπουγιούκ Χαν και ψιθύρισέ μου στο αφτί. Να ειδοποιήσω και τους φίλους μου που πέρασαν μια ζωή διερωτώμενοι πότε θα απαλλαχτούμε. Να κοπιάσουν στο τραπέζι μας. Να πάμε λίγο στην Γαληνόπορνη και λίγο στην Τέρα.
Πέρασα μέσα από την Κερύνεια. Όμως, μου έλεγαν μην μπεις μέσα στην Κερύνεια. Άρα το φταίξιμο είναι δικό μου. Θα έβλεπα τον φίλο μου που έχει καρκίνο, δεν μπόρεσα να τον δω. Δεν μπόρεσα να βρω το σπίτι του. Είδα εσένα Κερύνεια. Τον όγκο που μεγαλώνει στους πνεύμονές σου…

Γρηγόρης Κουνναμάς
Ναυπηγός Μηχανολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π.
Αναπληρωτής Πρόεδρος Κ.Ο. Αθήνας
Τηλ. 0035799140626 , +302102524812 , +306987555333
e-mail : gkounnamas@gmail.com
Πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση, με αρκετά χρήσιμες απόψεις! Αν χρειάζεστε έναν εύκολο τρόπο να μετατρέψετε αρχεία Word σε PDF, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το εργαλείο https://pdfguru.com/el/word-to-pdf Το έχω δοκιμάσει αρκετές φορές και με έχει βοηθήσει σε επαγγελματικές και προσωπικές ανάγκες. Ανυπομονώ να δω περισσότερες ιδέες και προτάσεις από την κοινότητα!