Re: engelsizkalem: nvda hakkında hepimize lazım olacak önemli bilgiler

["SAKARYALI YUSUF DURDURMUŞ"]

merhaba, arkadaşlar aşağıdaki nvda bilgileri çok önemli benim için, sizlirinde işinize yarar düşüncesile aşağıya kopyalıyorum.

 

Görsel olmayan Masaüstü Erişimi anlamına gelen (NVDA) Microsoft Windows işletim sistemi için ücretsiz ve açık kaynak bir ekran okuma programıdır. NVDA Sentetik bir ses ya da braille ile geri bildirim sağlayarak, kör ya da az görenlerin extra bir ücret ödemeden Windows işletim sistemi kurulu bilgisayarları kullanabilmesini mümkün kılar. NVDA NV Access tarafından, camiadan ilgili birçok insanın katkısıyla geliştirilmektedir.
1.1. Genel Özellikler
NVDA, Görmeyenlerin Windows işletim sistemi ve sistemde kurulu birçok farklı uygulamaya erişimine ve bunlarla etkileşimine imkan vermektedir.
En dikkat çeken özelliklere şunlar dahildir:
• internet web tarayıcıları, e-posta programları, sohbet programları ve ofis gibi popüler uygulamalara destek
• 43'den fazla dili destekleyen ve programla birlikte kurulan konuşma sentezleyicisi
• Mevcut olduğunda, yazıtipi adı ve boyutu, sitili, ve imla hataları gibi metin biçimlendirmelerinin bildirimi
• Fare altındaki metnin otomatik bildirimi ve fare hareketlerinin isteğe bağlı sesle gösterimi
• Birçok Braille (kabartma) ekrana destek
• Kuruluma ihtiyaç duyulmaksızın bütün olarak USB bellek veya başka bir taşınabilir aygıttan çalışabilme yeteneği
• Kullanımı kolay konuşan kurulum aracı
• 42 dile çevrilmiş oluşu
• 32 ve 64 bit dahil modern Windows işletim sistemlerinin desteklenmesi
• Windows Logon ve diğer güvenlik ekranlarında çalışabilme yeteneği
• Microsoft Active Accessibility, Java Access Bridge, IAccessible2 and UI Automation, UI Automation sadece windows 7 ve sonraki işletim sistemlerinde desteklenir, gibi yaygın erişilebilirlik arayüzlerinin desteklenmesi
• Windows Komut İstemi ve Console uygulamalarının desteklenmesi
1.2. Yerel Dil Desteği
Dünyada nerede yaşıyor olurlarsa olsunlar ve hangi dili konuşurlarsa konuşsunlar, İnsanların teknolojiye eşit biçimde erişebilmeleri önemlidir. İngilizcenin yanısıra, NVDA aşağıda belirtilen 42 dile de çevrilmiştir. Afrikaca, Almanca, Amharca, Aragonca, Arapça, Arnavutça, Brezilya Portekizcesi, Bulgarca, Çekce, Danimarka dili, Dutch, Fince, Fransızca, Galiçyaca, Geleneksel ve basitleştirilmiş Çince, Gürcüce, Hırvatça, Hint dili, İbranice, İspanyolca, İsveç dili, İtalyanca, İzlanda dili, Japonca, Korece, Lehçe, Macarca, Nepal dili, Norveççe, Portekizce, Rumence, Rusca, Slovence, Sırpça, Slovakca, Tamil dili, Tayca, Türkçe, Ukraynaca, Yunanca, ve Viyetnamca.
1.3. Konuşma Sentezleyici Desteği
Kendi mesajları ve arayüzünü birçok dilde sağlamanın yanında, NVDA Kullanıcıların bir içeriği konuşma sentezleyiciler aracılığıyla istedikleri dilde okuyabilmelerine olanak tanır.
NVDA ücretsiz, açık kaynak kodlu ve çok dilli bir sentezleyici olan eSpeak, sentezleyicisiyle birlikte dağıtılmaktadır.
NVDA tarafından desteklenen diğer sentezleyicilerle ilgili bilgi Desteklenen Konuşma Sentezleyicileri bölümünden alınabilir.
1.4. Braille Desteği
NVDA birçok braille ekranı da desteklemektedir. Lütfen desteklenen braille ekranlarla ilgili bilgi için Desteklenen Braille Ekranlar bölümüne bakın.
NVDA birçok dilde kısaltmalı, kısaltmasız ve bilgisayar braille kodlarını desteklemektedir.
1.5. Lisans ve Kopya Hakkı
NVDA kopya hakkı 2006-2012 NVDA katkı sağlayanlarına aittir.
NVDA GNU General Public License (Version 2) (Yeni Genel Kamu Lisansı Sürüm2) tarafından korunmaktadır. Programı, lisans şartlarına uyduğunuz ve kodlarını isteyen kişilerle de paylaştığınız müddetçe, kullanmakta, dağatmakta ve istediğiniz biçimde değiştirmekte özgürsünüz. Bu, Özgün ve değiştirilmiş yazılım kopyaları ile, bu kodları kullanan diğer yazılımlar için geçerlidir. Daha fazla detay için Tam lisansı görüntüleyebilirsiniz.
2. Sistem Gereksinimleri
• İşletim Sistemleri: Windows XP, Windows Vista, Windows 7 ve windows 8 (Server işletim sistemleri dahil) işletim sistemlerinin tüm 32 ve 64 bit sürümleri.
• Hafıza: 256 mb Veya daha fazla ram
• İşlemci Hızı: 1.0 ghz veya yukarısı
• Yaklaşık 50 MB depolama alanı.
3. NVDA programının Tedariki ve Kurulumu
Bir NVDA kopyanız yoksa, aşağıdaki bağlantıdan programı indirebilirsiniz. www.nvda-project.org.
Buradan Download bölümüne giderek programın en son sürümünün indirme bağlantısına ulaşabilirsiniz.
İndirdiğiniz dosyayı çalıştırdığınızda, NVDA'nın geçici bir kopyası açılacaktır. Daha sonra, sizden NVDA kurulumunu yapmak, taşınabilir bir kopya oluşturmak ve geçici kopyayı kullanmaya devam etmek arasında seçim yapmanız istenecektir.
NVDA'yı bu bilgisayarda devamlı olarak kullanmayı planlıyorsanız, NVDA'yı kurma seçeneğini tercih edebilirsiniz. NVDA'yı kurmanız, Windows açıldıktan sonra NVDA'yı otomatik olarak başlatabilmenizi, Windows giriş ekranlarında ya da güvenli kipte karşılaştığınız iletişim kutularını NVDA'yla okuyabilmenizi, (ki bunu taşınabilir kopya ile yapamazsınız), NVDA'ya başlat menüsü ya da masaüstünden ulaşabilmenizi sağlayacaktır. Ek olarak, kurulmuş NVDA kopyasını daha sonra taşınabilir kopya oluşturmak için de kullanabilirsiniz.
NVDA'yı USB bellek ya da benzer taşınabilir ortamlara kopyalamak istiyorsanız, taşınabilir kopya oluştur seçeneğini tercih etmelisiniz. Taşınabilir kopyayı, daha sonra başka bir bilgisayara NVDA'yı kurmak için de kullanabilirsiniz. Ancak, NVDA'yı CD gibi salt okunur bir medyaya kopyalamak istiyorsanız, yalnızca indirdiğiniz NVDA paketini kopyalamalısınız. NVDA taşınabilir sürümünün salt okunur bir medya üzerinden çalıştırılması şimdilik desteklenmemektedir.
NVDA'nın geçici kopyasını kullanmaya devam etmek de bir seçenek olabilir, özellikle test ve demonstrasyon amacıyla, tabii her seferinde NVDA'nın bu şekilde başlatılması lüzumundan fazla zaman alacaktır.
3.1. Taşınabilir ve Geçici Kopyaların Kısıtları
Windows'a giriş yaparken ya da giriş sonrasında otomatik olarak çalıştırılamamalarının yanında, taşınabilir ve geçici kopyalar aşağıdaki kısıtlara da sahiptir:
• Yönetici yetkisiyle çalışan uygulamalarla etkileşim kuramaması, ki NVDA taşınabilir ve geçici kopyaları da yönetici yetkisiyle çalıştırılmaz.
• Bir uygulama yönetici yetkisi istediğinde karşılaşılan kullanıcı hesap kontrol (UAC) ekranlarının okunamaması.
• Windows 8: dokunmatik ekranlarda dokunma hareketlerinin çalışmaması.
• Windows 8: Windows Store apps gibi uygulamalarda, tarama kipi gibi özelliklerin çalışmaması ya da karakter girişlerinin seslendirilmemesi.
3.2. NVDA'yı Kurma
NVDA'yı doğrudan indirdiğiniz dosya üzerinden kuruyorsanız, NVDA'yı kur düğmesine basın. Bu iletişim kutusunu kapattıysanız ya da kurulumu taşınabilir kopya üzerinden yapmak istiyorsanız, lütfen NVDA Araçlar menüsü altında bulunan NVDA'yı Kur menü ögesini bulup çalıştırın.
Karşınıza çıkan kurulum iletişim kutusu, sizi yeni bir kurulum yapılacağı ya da mevcut kurulumun güncelleneceği konusunda bilgilendirecek ve onayınızı isteyecektir. Devam düğmesine basarak kurulumu başlatabilirsiniz. Bu iletişim kutusunda, aşağıda açıklanan birkaç seçenek daha bulunmaktadır. Kurulum bittiğinde, sürecin başarıyla tamamlandığını belirten bir mesajla karşılaşacaksınız. Bu noktada Tamam'a basmanız NVDA'nın kurulmuş olan kopyasını başlatacaktır.
3.2.1. Windows Giriş Ekranında NVDA'yı Kullan
Bu seçenek NVDA'nın Windows giriş ekranında, parolanızı girmeden önce otomatik olarak başlayıp başlamayacağını belirlemenizi sağlar. Bu, kullanıcı hesabı denetimi (UAC) ekranı ve diğer güvenli ekranlar için de geçerlidir.
3.2.2. Masaüstünde Kısayol Oluştur (ctrl+alt+n)
Bu seçenek NVDA'nın başlatılması için bir masaüstü kısayolu oluşturmanızı sağlar. Kısayol oluşturulduğu taktirde, NVDA'nın başlatılması için bir kısayol tuşu da kontrol+alt+n atanır.
3.2.3. Taşınabilir Konfigürasyonu Mevcut Kullanıcı Hesabına Kopyala
Bu seçenek, çalışmakta olan NVDA için kullanılan konfigürasyonun kurulacak NVDA için de geçerli olmasını belirlemenize olanak tanır. Bu, konfigürasyonu yalnızca mevcut kullanıcı için kopyalar, başka kullanıcıların ayarları ya da güvenli ekranlar için kullanılan konfigürasyon değiştirilmez. Bu seçenek yalnızca kurulumu NVDA taşınabilir kopyası üzerinden yaparken sunulur, doğrudan ana kurulum paketini kullanarak yapacağınız kurulumlarda gösterilmez.
3.3. Taşınabilir Bir Kopya Oluşturma
Doğrudan indirdiğiniz dosyayı çalıştırarak NVDA taşınabilir kopyasını oluşturmak istiyorsanız, Taşınabilir Kopya Oluştur düğmesine basmanız yeterli. Bu iletişim kutusunu kapattıysanız ya da bilgisayarınızda NVDA kurulu durumdaysa, lütfen NVDA Araçlar menüsü altında bulunan Taşınabilir Kopya Oluştur menü ögesini bulup çalıştırın.
Karşınıza çıkacak iletişim kutusu, taşınabilir kopyanın oluşturulacağı yeri belirlemenize olanak tanır. Bu, yerel diskinizde bulunan bir klasör ya da USB bellek benzeri taşınabilir ortamda bulunan bir konum olabilir. Burada, aktif kullanıcının NVDA konfigürasyonunu, yeni oluşturulacak taşınabilir kopya için de geçerli kılmanızı sağlayacak bir seçenek de bulunmaktadır. Seçenek yalnızca, taşınabilir kopya oluşturma işlemini kurulu bir NVDA üzerinden yapıyorsanız geçerlidir, ana kurulum paketi üzerinden yapılan oluşturma işlemlerinde görüntülenmez. Devam düğmesine basmanız taşınabilir kopyayı oluşturacaktır. Oluşturma işlemi bittiğinde, sürecin başarıyla tamamlandığını bildiren bir mesajla karşılaşırsınız. Bu iletişim kutusunu kapatmak için Tamam'a basabilirsiniz.
4. NVDA'ya Başlarken
4.1. NVDA'yı açma
NVDA'yı yükleyiciyle bilgisayarınıza kurduysanız, programı kontrol+alt+n tuşlarına basarak veya başlat menüsündeki programlar altındaki NVDA menüsünden kolayca başlatabilirsiniz. Ayrıca Çalıştır bölümüne NVDA yazıp girişe basarak da programı başlatabilirsiniz.
Taşınabilir sürümü başlatmak için, NVDA'yı çıkarttığınız dizine gidin ve NVDA'.exe dosyası üzerinde girişe basın veya çift tıklatın.
NVDA başlarken, kalından inceye doğru yükselen bir dizi ses duyacaksınız. bu NVDA'nın açıldığını anlatmak içindir. Bilgisayarınızın hızına bağlı olarak, ya da NVDA'yı USB bellek gibi daha yavaş bir yerden çalıştırıyorsanız, programın başlaması biraz zaman alabilir. Programın başlaması ekstra daha fazla zaman alıyorsa, NVDA "NVDA başlıyor, Lütfen bekleyiniz..." şeklinde bir Uyarı vermelidir.
Bunlardan hiçbirini duymuyorsanız, ya da Windows'un hata sesini veya kalınlaşan bir dizi ses duyuyorsanız, NVDA'nın bir hatası var demektir ve programı geliştirenlere bu olası bagı bildirmeniz gerekebilir. Bunu nasıl yapacağınızı öğrenmek için lütfen NVDA web sayfasını ziyaret edin.
NVDA ilk kez başladığında, NVDA değişken tuşu ve NVDA menüsü hakkında temel bilgiler veren bir iletişim kutusuyla karşılanacaksınız. Lütfen bu konularla ilgili sonraki bölümlere bakın. Bu iletişim kutusunda ayrıca 2 onay kutusu bulunmaktadır. Birincisi, büyük harf kilidi tuşunun NVDA tarafından değişken tuş olarak kullanılıp kullanılmayacağını kontrol ederken, ikincisi, karşılaştığınız hoşgeldin mesajının NVDA her açıldığında görüntülenip görüntülenmemesini kontrol eder.
4.2. NVDA Klavye Komutları Hakkında
4.2.1. NVDA Tuşu
Birçok NVDA'ya özel klavye komutu NVDA değişken tuşu adı verilen özel bir tuş ile klavyedeki başka bir tuşa basılarak meydana gelen kombinasyonlardan oluşmaktadır. bunun istisnaları numaratördeki tuşları kullanan metin inceleme komutlarıdır.
Numaratördeki insert, diğer insert, veya büyük harf kilidi tuşlarından birisi NVDA değişken tuşu olarak ayarlanabilir.
Varsayılan olarak, numaratördeki insert ve diğer insert tuşlarının her ikisi NVDA değişken tuşu olarak atanmıştır.
NVDA değişken tuşu olarak atadığınızbir tuşun, kendi özgün görevini yapmasını istiyorsanız, (Örneğin NVDA tuşu olarak büyük harfkilidi tuşunu ayarladıysanız, büyük harf kilidini açabilmek için), bu tuşa peşpeşe 2 kez basmanız gerekir.
4.2.2. Klavye Düzenleri
NVDA şu an 2 klavye düzeniyle gelmektedir. Masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar için klavye düzenleri bulunmaktadır. NVDA varsayılan olarak Masaüstü klavye düzenini kullanır. ancak, NVDA menüsündeki tercihler bölümü altında bulunan klavye ayarlarından dizüstü klavye düzenine geçebilirsiniz.
Masaüstü düzeni numara kilidi kapalıyken yoğunlukla numaratörü kullanır. Birçok dizüstü bilgisayarın fiziki bir numaratörü olmamasına karşın, Bazı dizüstü bilgisayarlar FN tuşuyla birlikte sağ elin kullandığı 7 8 9 u ı o j k l gibi tuşlara basarak bu işlevi yapabilirler. Dizüstü bilgisayarınız bunu yapamıyorsa veya numaratörü kapamanıza izin vermiyorsa, dizüstü klavye düzenine geçmek isteyebilirsiniz.
4.3. NVDA Dokunma Hareketleri
NVDA'yı dokunmatik ekranı olan bir cihaz üzerinde kullanıyorsanız ve cihaz üzerinde Windows 8 ya da daha sonraki bir sürümü çalışıyorsa, NVDA'yı dokunmatik ekranı kullanarak da kontrol edebilirsiniz. NVDA çalışırken bütün dokunma hareketleri doğrudan NVDA'ya gönderilir.. Dolayısıyla, NVDA çalışmıyorken normal olarak gerçekleştirilen işlemler NVDA açıkken yapılmaz.
4.3.1. Ekranı İnceleme
Dokunmatik ekranla Gerçekleştirebileceğiniz en temel işlem ekranda herhangi bir noktada bulunan metin ya da kontrolü seslendirmektir. Bunu yapmak için, ekranda herhangi bir yere bir parmağınızla dokunun. Parmağınızı ekranda gezdirerek diğer metin ya da kontrollerin seslendirilmesini de sağlayabilirsiniz.
4.3.2. Dokunma Hareketleri
Kullanıcı rehberinin geri kalanında NVDA komutları açıklanırken , bir işlemin gerçekleşmesi için yapılması gereken dokunma hareketi de listelenebilir . Aşağıda, dokunmatik ekranda çalışan NVDA ile ilgili komutların gerçekleşmesi için yapılabilecek dokunma hareketleri açıklanmaktadır.
Dokunmalar
Ekrana, bir ya da birkaç parmakla dokunun..
Bir parmakla bir kez dokunmak anlamında "bir dokunma" ifadesi kullanılır. Aynı zamanda iki parmakla dokunmak anlamında da "iki parmakla dokunma" ifadesi kullanılır.
Aynı dokunma hareketi arka arkaya yapılırsa,, NVDA bunu çoklu-dokunma hareketi olarak algılar. İki kez dokunmak çift dokunma olarak algılanır. Üç kez dokunmak da benzer şekilde üçlü dokunma olarak algılanır.. Tabii bu çoklu-dokunma hareketleri de birden fazla parmakla yapılabilir. Dolayısıyla, iki parmakla çift dokunma, üç parmakla üçlü dokunma vb hareketler de kullanılabilir.
Kaydırmalar
Parmağınızı ekranda hızlı bir şekilde kaydırın.
Kaydırdığınız yöne göre dört olası kaydırma hareketi vardır: sola kaydırma, sağa kaydırma, yukarı kaydırma ve aşağı kaydırma.
Dokunmalarda olduğu gibi, kaydırma hareketleri için birden fazla parmak kullanılabilir. Dolayısıyla iki parmakla sağa kaydırma, dört parmakla yukarı kaydırma gibi hareketler mümkündür..
4.3.3. Dokunma Kipleri
Mümkün olan dokunma hareketlerinden daha fazla NVDA komutu bulunduğu için, NVDA, arasında geçiş yapabileceğiniz birden fazla dokunma kipine sahiptir. Şİmdilik, varolan iki kip, metin kipi ve nesne kipidir. Bu belgede listelenen bazı NVDA komutları, komut sonrasında parantez içinde belirtilecek kipler için geçerli olabilir. Örneğin, yukarı kaydırma (metin kipi) ifadesi bu komutun gerçekleştireceği işlemin metin kipi için geçerli olduğu anlamına gelir. Komutla ilgili herhangi bir kip verilmemişse, tüm kipler için geçerli olduğu anlamına gelir.
Dokunma kipleri arasında geçiş yapmak için, üç parmakla bir kez dokunun.
4.4. Girdi Yardım Kipi
Bu rehberin geri kalanında birçok dokunma hareketi ve tuş kombinasyonundan bahsedilecektir. ancak farklı tuş kombinasyonlarını keşfetmenizin en kolay yollarından birisi, girdi yardım kipini açmaktır.
Girdi yardım kipini açmak için NVDA+1 tuşlarına basın. Girdi yardım kipini kapamak için de yine NVDA+1 tuşlarına basabilirsiniz. Girdi yardım kipi açıkken, bir tuş ya da tuş kombinasyonuna bastığınızda veya bir dokunma hareketi yaptığınızda, tuşların ya da dokunma hareketinin NVDA tarafından ne amaçla kullanıldığı söylenecektir. Girdi Yardım kipindeyken, tuşlar gerçek işlevlerini yerine getirmeyeceği için, istediğiniz tuş veya tuşlara basabilirsiniz.
4.5. NVDA Menüsü
NVDA menüsü altında, çeşitli ayarları değiştirmenizi, Yardıma erişimi, ayarlarınızı kalıcı olarak kaydetmenizi veya geri almanızı, konuşma sözlüğünü değiştirmenizi, NVDA'yla ilgili diğer ek araçlara erişiminizi ve NVDA'yı kapatmanızı sağlayacak menü ögelerine ulaşabilirsiniz.
NVDA çalışırken, herhangi bir noktada NVDA menüsüne ulaşmak için NVDA+N tuşlarına basabilirsiniz ya da dokunmatik ekranda iki parmakla iki kez dokunabilirsiniz. veya Sistem tepsisi penceresinden buraya ulaşabilirsiniz. Sistem tepsisindeki NVDA simgesi üzerinde sağ tıklayın veya sistem tepsisine ulaşmak için windows tuşu+B harfine basın, aşağı oka basarak NVDA ikonunu bulun ve birçok klavyede sağdaki kontrol tuşunun hemen yanında bulunan uygulama tuşuna basın. Menü açıldığında, menü ögeleri arasında yön tuşlarınızla dolaşabilir ve bir ögeyi etkinleştirmek için girişe basabilirsiniz.
4.6. Temel NVDA Komutları
Ad
Kısayol tuşu
Dokunma hareketi
Tarif
Konuşmayı Durdur
Kontrol
iki parmakla bir kez dokunma
Ekran okuyucunun konuşmasını o an için durdurur
Konuşmayı Duraklat
Şift
yok
Konuşmayı O an için Duraklatır. Duraklama işlevi, geçerli sentezleyici tarafından destekleniyorsa, Şifte tekrar bastığınızda konuşma kaldığı yerden devam eder
NVDA Menüsü
NVDA+n
iki parmakla çift dokunma
Tercihler, Araçlar ve yardım gibi bölümlere ulaşabileceğiniz NVDA menüsünü açar
Konuşma kipini açıp kapama
NVDA+s
yok
Basıldıkça, konuşma kipini konuşma, bipler ve kapalı olarak değiştirir.
Girdi yardım kipini açıp kapama
NVDA+1
yok
Kip açıkken, bir tuşa basıldığında, önce tuşların adı söylenir ve sonra kısayol NVDA ile ilişkiliyse, işlevi açıklanır
NVDA'dan çıkış
NVDA+q
yok
NVDA'yı kapatır
Sonraki komutun NVDA işlevini yoksay
NVDA+f2
yok
Basılacak klavye kısayol tuşunun bir NVDA komutu olsa bile, bu komutu bir kereliğine yoksayarak geçerli uygulamanın tuşa atadığı işlevin gerçekleşmesini sağlar
Uygulamaya özel uyku kipini açıp kapama
NVDA+shift+s
yok
Uyku kipinde geçerli uygulamada Tüm NVDA komutları, konuşma ve braille geribildirimleri devre dışı kalır. Bu, kendi konuşması veya ekran okuma özelliği olan uygulamalarda çok yararlıdır. Uyku kipini kapamak için bu tuşlara tekrar basın.
4.7. Sistem Bilgisini Raporlama
Ad
Kısayol tuşu
Tarif
Tarih ve Saati Söyle
NVDA+f12
Bir kez basıldığında saat, 2 kez peşpeşe basıldığında tarih belirtilir
Pil durumunu bildir
NVDA+shift+b
O anki pil durumunu yüzde olarak verir veya şarjın takılı olup olmadığını söyler.
Panodaki metni oku
NVDA+c
Varsa, panoya kopyalanmış olan metni okur.
5. NVDA ile Dolaşım
NVDA, bilinen yöntemlere ek olarak, inceleme imleci gibi sistemi incelemenize ve dolaşmanıza yarayan olanaklar sağlar.
5.1. Nesneler
Her bir uygulama ve işletim sisteminin kendisi birçok nesneden oluşur. Bu, bir metin bloğu, düğme, onay kutusu ya da düzenlenebilir bir yazı alanı olabilir.
5.2. Sistem odağıyla Dolaşım
Sistem odağı, sadece "odak" olarak da anılır, klavyede basılacak tuşlardan etkilenecek olan nesnedir. Örneğin bir yazı alanına giriş yapıyorsanız bu yazı alanı sistem odağında demektir.
NVDA ile windows içinde dolaşmanın en yaygın ve kolay yolu, Tab ve şift tab ile kontroller arasında ileri geri gidiş, Alt ile bir uygulamanın menü çubuğuna ulaşım ve yön tuşları kullanılarak menü ögeleri arasında dolaşım, veya alt+tab ile pencereler arasında dolaşım gibi temel windows komutlarını kullanmaktır. Bu, sistem odağını hareket ettirir; Örneğin, Bazı nesneler klavyede basılan tuşlara göre hareket eder. Siz yukarıda bahsedilen tuşlara bastıkça, NVDA Üzerine gelinen nesnenin adı, Türü, değeri, durumu, tanımı, klavye kısayolu ve pozisyonuyla ilgili bilgileri seslendirecektir.
Sistem odağıyla dolaşırken, bazı yararlı tuş kombinasyonları bulunmaktadır:
Ad
Kısayol tuşu
Tarif
Üzerinde bulunulan Odağın bildirimi
NVDA+tab
Sistem odağının üzerinde bulunduğu geçerli nesne veya kontrolü belirtir. İki kez basıldığında Bilgi harf harf okunur
Başlığın Bildirimi
NVDA+t
Üzerinde bulunulan geçerli pencerenin başlığını seslendirir. İki kez basıldığında Bilgi harf harf söylenecektir. Üç kez basıldığında bilgi panoya kopyalanır
Etkin Pencerenin okunması
NVDA+b
etkin penceredeki tüm kontroller okunur (iletişim kutuları için yararlıdır)
Durum çubuğunun bildirimi
NVDA+end
NVDA bulabilirse, durum çubuğunu belirtir. Bulamazsa, aktif pencerenin en alt satırı okunur. Bu komut, nesne sunucusunu da durum çubuğunun konumuna taşır
5.3. Sistem Düzenleme İmleciyle Dolaşım
Sistem odağı, sizin üzerinde dolaşmanızı ve/veya giriş yapmanızı mümkün kılan, yani düzenleme imleci bulunan bir nesnenin üzerindeyse, normalde yaptığınız gibi yön tuşlarını kullanarak metin için dolaşabilir ve metni düzenleyebilirsiniz.
Odak sistem düzeltme imleci olan bir nesnedeyken, metin üzerinde önceki sayfa (page up), sonraki sayfa (page down), baş (home), son (end) ve yön tuşlarını kullanarak dolaşabilirsiniz. Salt-okunur bir alan değilse, metin üzerinde değişiklik de yapabilirsiniz. Siz karakter karakter, sözcük sözcük ve satır satır dolaştıkça NVDA bunu size söyleyecek, ayrıca bir şeyi seçip seçmediğinizi de belirtecektir.
Sistem düzenleme imleciyle ilişkili olarak NVDA aşağıdaki tuş komutlarını sağlamaktadır:
Ad
Kısayol tuşu
Tarif
Tümünü Oku
NVDA+Aşağı yön tuşu
Sistem imlecinin bulunduğu yerden okumaya başlar, ve metnin sonuna kadar okumaya devam eder
Bulunulan satırı okuma
NVDA+yukarı yön tuşu
Sistem imlecinin o an üzerinde bulunduğu satırı okur. İki kez basıldığında satır harf harf kodlanır.
Seçili metnin okunması
NVDA+Şift+Yukarı yön tuşu
o an seçili olan metni okur
Metin biçimlendirmesinin bildirimi
NVDA+f
Sistem imlecinin üzerinde bulunduğu metnin biçim bilgisini okur
Tablolarda aşağıdaki tuşlar da kullanılabilir:
Ad
Kısayol tuşu
Tarif
Bir önceki sütuna gitme
kontrol+alt+Sol yön tuşu
Sistem imlecini aynı satırdaki bir önceki sütuna götürür
Bir sonraki sütuna gitme
kontrol+alt+Sağ yön tuşu
Sistem imlecini aynı satırdaki bir sonraki sütuna götürür
Bir önceki satıra gitme
kontrol+alt+yukarı yön tuşu
Sistem imlecini aynı sütunda kalarak bir önceki satıra götürür
Bir sonraki satıra gitme
kontrol+alt+aşağı yön tuşu
Sistem imlecini aynı sütunda kalarak bir sonraki satıra götürür
5.4. Nesne Dolaşımı
Çoğu zaman, sistem odağını ve sistem düzenleme imlecinihareket ettiren uygulamalarla çalışırsınız. Öte yandan, Bazen aktif uygulamayı veya işletim sistemini sistem odağını ya da düzenleme imlecinin konumunu değiştirmeden dolaşmak isteyebilirsiniz. Aynı zamanda, normal şartlarda klavye ile ulaşamayacağınız nesnelerle çalışmak isteyebilirsiniz. İşte bu tür durumlar için, NVDA'nın nesne dolaşım özelliğini kullanabilirsiniz.
böylece, metinler, düğmeler, onay kutuları, kayan göstergeler, listeler ve düzenlenebilir metin alanları gibi nesneler arasında dolaşabilir, bunlar hakkında bilgi alabilir, mümkünse üzerine geldiğiniz nesneyle etkileşim kurabilirsiniz. Nesne dolaşım komutlarını kullanarak bir nesnenin üzerine geldiğinizde, NVDA sistem imlecini hareket ettirdiğinizdekine benzer biçimde sizi bilgilendirecektir. Nesnelerle ilgili metni ekranda göründüğü şekliyle incelemek isterseniz, nesne sunucusunu kullanmak yerine ekran inceleme kipine geçebilirsiniz.
Nesne dolaşım özelliğiyle, ekrandaki tüm nesneler arasında tek tek dolaşmak yerine, hiyerarşik olarak gruplanmış nesneler arasında dolaşım olanağı sunulmaktadır. Yani, bir nesnenin içinde bulunan diğer nesnelere ulaşmak için o nesne içine girip dolaşmanız gerekmektedir. Örneğin, not defteri uygulamasında menü çubuğu nesnesinin üzerine geldikten sonra nesnenin içine girip, dosya, düzen, görünüm, yardım gibi alt nesneler arasında dolaşabilirsiniz. Bir listeyle karşılaşıldığında, tüm liste ögeleri arasında dolaşmak yerine, bir liste ögesinin altındaki diğer ögeleri görmek için, bu liste ögesinin alt nesnesi ya da nesnelerine giderek bu liste ögesi içinde dolaşmanız gerekecektir. Bir liste ögesi ile aynı liste içinde bulunan diğer liste ögeleri arasında önceki nesne ve sonraki nesne komutlarıyla dolaşabilirsiniz. Önceki nesne komutuyla da bu ögeleri kapsayan liste nesnesine gidebilirsiniz. Bu şekilde, incelemekte olduğunuz uygulamanın liste ögeleri dışındaki kısmında bulunan nesnelere de kolayca ulaşabilirsiniz. Benzer biçimde, bir araç çubuğu da çeşitli kontrolleri kapsar ve bu kontrollere erişebilmek için, araç çubuğu nesnesinin içine girmelisiniz.
İncelenmekte olan nesneye dolaşım nesnesi denir. Nesne dolaşım komutlarıyla bir nesne üzerine geldikten sonra, nesneyi metin inceleme komutlarını kullanarak inceleyebilirsiniz. Varsayılan olarak, nesne sunucusu sistem odağıyla birlikte hareket eder; ancak bu özellik kapatılıp açılabilir.
Braille'in varsayılan olarak nesne sunucusunu ve inceleme imlecini değil; odağı ve düzenleme imlecini takip ettiğini not edin. Nesne sunucusunu ve metin inceleme imlecini takip etmesini istiyorsanız, braillein takip edeceği imleç olarak inceleme imlecini ayarlamalısınız.
Nesneler arasında dolaşmak için aşağıdaki komutları kullanın:
Ad
Masaüstü Kısayol tuşu
Dizüstü Kısayol tuşu
Dokunma hareketi
Tarif
Geçerli nesnenin bildirimi
NVDA+numaratör5
NVDA+kontrol+i
yok
Nesne sunucusunun üzerinde bulunduğu nesneyi okur. İki kez basıldığında bilgi kodlanır, ve 3 kez basıldığında nesnenin adı ve değeri panoya kopyalanır.
Ana nesneye gitme
NVDA+numaratör8
NVDA+shift+i
yukarı kaydırma
nesne sunucusunun Üzerinde bulunduğu nesnenin bir üst düzeyindeki ana nesneye gider
önceki nesneye gitme
NVDA+numaratör4
NVDA+kontrol+j
sola kaydırma
nesne sunucusunu, üzerinde bulunulan nesneyle aynı seviyede bulunan bir önceki nesneye taşır
bir sonraki nesneye gitme
NVDA+numaratör6
kontrol+NVDA+l
sağa kaydırma
nesne sunucusunu, üzerinde bulunulan nesneyle aynı seviyede bulunan bir sonraki nesneye taşır
İlk Yavru nesneye gitme
NVDA+numaratör2
NVDA+shift+ö
aşağı kaydırma
Nesne sunucusunu, Üzerinde bulunulan nesnenin ilk alt nesnesine taşır ve okur.
Odaktaki nesneye gitme
NVDA+numaratörMinus
NVDA+GeriSil
yok
Nesne sunucusunu, sistem odağının üzerinde bulunduğu nesneye taşır ve varsa, inceleme imlecini de sistem düzenleme imlecinin bulunduğu noktaya taşır
Üzerinde bulunulan nesneyi etkinleştirme
NVDA+numaratörEnter
NVDA+enter
çift dokunma
Sistem odağı bir şeyin üzerindeyken oraya fare ile tıklamak veya boşluk çubuğuna basılmasına benzer biçimde, nesne sunucusunun üzerinde bulunduğu nesneyi etkinleştirir
Sistem odağını nesne sunucusuna taşıma
NVDA+şift+numaratörEksi
NVDA+şift+GeriSil
yok
Eğer mümkünse, bir kez basıldığında sistem odağını nesne sunucusunun konumuna; iki kez basıldığında, sistem düzenleme imlecini inceleme imlecinin konumuna taşır
Geçerli nesnenin boyutlarını bildirme
NVDA+numaratörSil
NVDA+Sil
yok
nesne sunucusunun konumundaki nesnenin ekrandaki genişlik, yükseklik, ekranın soluna ve üstüne mesafesi gibi bilgilerini yüzdelik cinsinden belirtir
Not: Numaratördeki tuşların düzgün çalışabilmesi için, numara kilidi kapalı olmalıdır.
5.5. Metin inceleme
NVDA üzerinde bulunduğunuz nesnenin içeriğini ya da ekran inceleme kipiyle aktif ekranı, karakter karakter, sözcük sözcük, ya da satır satır incelemenize imkan vermektedir. Bu, windows komut konsolu ve sistem imlecinin çok kısıtlı olduğu veya hiç bulunmadığı pencereler gibi yerler için oldukça yararlıdır. Örneğin, bir iletişim kutusundaki uzun bir bilgi metnini incelemek için kullanabilirsiniz.
İnceleme imlecini hareket ettirirken, sistem imleci bunu takip etmeyeceğinden, klavye odağını değiştirmeden ekranda görüntülenen metni inceleyebilirsiniz. Ancak, varsayılan olarak, sistem odağı hareket ettikçe, inceleme imleci de onu takip etmektedir. Bu özellik açılıp kapatılabilir.
Braille'in varsayılan olarak nesne sunucusunu ve inceleme imlecini değil; odağı ve düzenleme imlecini takip ettiğini not edin. Nesne sunucusunu ve metin inceleme imlecini takip etmesini istiyorsanız, braillein takip edeceği imleç olarak inceleme imlecini ayarlamalısınız.
Metni incelerken, aşağıdaki komutlar kullanılabilir:
Ad
Masaüstü Kısayol tuşu
Dizüstü Kısayol tuşu
Dokunma hareketi
Tarif
inceleme imlecinde en üst satıra gitme
şift+numaratör7
NVDA+7
yok
İnceleme imlecini en üst satıra taşır
inceleme imlecinde bir önceki satıra gitme
numaratör7
NVDA+u
yukarı kaydırma (metin kipi)
İnceleme imlecini bir önceki satıra taşır
Mevcut satırı okuma
numaratör8
NVDA+i
yok
İnceleme imlecinin üzerinde bulunduğu satırı okur. İki kez basıldığında satır harf harf kodlanır. Üç kez basıldığında ise satır Adana, Bolu, Ceyhan gibi karakter tanımlarıyla kodlanır.
inceleme imlecinde bir sonraki satıra gitme
numaratör9
NVDA+o
aşağı kaydırma (metin kipi)
İnceleme imlecini bir sonraki satıra taşır
inceleme imlecinde son satıra gitme
şift+numaratör9
NVDA+9
yok
İnceleme imlecini son satıra taşır
inceleme imlecinde bir önceki sözcüğe gitme
numaratör4
NVDA+j
iki parmakla sola kaydırma (metin kipi)
İnceleme imlecini bir önceki sözcüğe taşır
Mevcut sözcüğü okuma
numaratör5
NVDA+k
yok
İnceleme imlecinin üzerinde bulunduğu sözcüğü okur. İki kez basıldığında sözcük harf harf kodlanır. Üç kez basıldığında sözcük, Adana, Bolu, Ceyhan gibi karakter tanımlarıyla kodlanır.
inceleme imlecinde bir sonraki sözcüğe gitme
numaratör6
NVDA+l
iki parmakla sağa kaydırma (metin kipi)
İnceleme imlecini bir sonraki sözcüğe taşır
inceleme imlecinde satır başına gitme
şift+numaratör1
NVDA+şift+u
yok
İnceleme imlecini metinde üzerinde bulunduğunuz satırın başına taşır
inceleme imlecinde bir önceki karaktere gitme
numaratör1
NVDA+m
sola kaydırma (metin kipi)
İnceleme imlecini üzerinde bulunulan satırdaki bir önceki karaktere taşır
Mevcut karakteri okuma
numaratör2
NVDA+ö
yok
İnceleme imlecinin üzerinde bulunduğu karakteri okur. İki kez basıldığında, karakter tanımıyla söylenir. Üç kez basıldığında karakterin değerini numerik olarak ondalık ve onaltılık sistemlerde belirtir.
inceleme imlecinde bir sonraki karaktere gitme
numaratör3
NVDA+ç
sağa kaydırma (metin kipi)
İnceleme imlecini üzerinde bulunulan satırdaki bir sonraki karaktere taşır
inceleme imlecinde satır sonuna gitme
şift+numaratör3
NVDA+şift+o
yok
İnceleme imlecini üzerinde bulunulan satırın sonuna taşır
İnceleme imlecinde tümünü okuma
numaratörArtı
NVDA+şift+AşağıYönTuşu
üç parmakla aşağı kaydırma (metin kipi)
İnceleme imlecinde bulunulan noktadan başlayarak metnin sonuna kadar okur
İnceleme imlecinin bulunduğu yerden kopyalamayı başlatma
NVDA+f9
NVDA+f9
yok
inceleme imlecinde bulunduğunuz pozisyondan itibaren metni kopyalamaya başlar. NVDA'ya metnin nereye kadar kopyalanacağını belirtmeden asıl kopyalama gerçekleşmez
İnceleme imlecinin bulunduğu yere kadar kopyalama
NVDA+f10
NVDA+f10
yok
inceleme imlecinde kopyalamanın başladığı yer olarak ayarlanan noktadan, inceleme imlecinin şu an bulunduğu noktaya kadar olan metni kopyalar. Bu tuşa basıldıktan sonra metin panoya kopyalanır
Metin biçimini söyle
NVDA+f
NVDA+f
yok
İnceleme imlecinin pozisyonundaki metnin biçimi hakkında bilgi verir
Not: Numaratördeki tuşların düzgün çalışabilmesi için, numara kilidi kapalı olmalıdır.
Tuş komutlarını hatırlamanıza yardımcı olması için, temel metin inceleme komutlarının üçlü bir parmaklık biçiminde organize edildiğini lütfen not edin. yukarıdan aşağıya üçlü satır, sözcük ve karakter anlamına gelirken, soldan sağa üçlü önceki, üzerinde bulunulan ve sonraki anlamına gelmektedir. Düzen aşağıdaki biçimde gösterilmiştir:
Önceki satır
Üzerinde bulunulan satır
Sonraki satır
Önceki sözcük
üzerinde bulunulan sözcük
Sonraki sözcük
Önceki karakter
Üzerinde bulunulan karakter
Sonraki karakter
5.6. Ekran incelemesi
Genel olarak tek bir nesnenin içeriğini inceleyebilmenize rağmen, bazı nesneler, kapsadıkları nesneleri de incelemenize olanak tanır. Karmaşık belgelerin içeriğinin tamamını, ya da uygulama penceresiyle ilgili metnin tamamını, ekranda görüntülendiği şekliyle de inceleyebilirsiniz.. Bu, ekran incelemesi olarak adlandırılmaktadır. Bu özellik, başka ekran okuyucularda bulunan inceleme imleci ya da fare imleciyle ilgili işlevlerle benzerlik göstermektedir.
Ekran inceleme kipine geçtiğinizde, nesne sunucusunun mevcut pozisyonunda konumlanırsınız. Nesne dolaşım komutlarını kullanmadıysanız ve nesne sunucusu sistem odağını takip ediyorsa, ekran inceleme kipine geçtiğinizdeki konumunuz yüksek olasılıkla sistem odağındaki nesne olacaktır. Örneğin, nesne sunucusu bir düğmenin üzerindeyse, ekran inceleme kipine geçtiğinizde bu düğmeyle ilgili metnin üzerinde olursunuz. Daha sonra, metin inceleme tuşlarını kullanarak nesneyle ilgili metnin yanısıra nesnenin bulunduğu ekranı inceleyebilirsiniz. Bu kipte ekranı incelerken, inceleme imlecinin mevcut pozisyonundaki nesneye atlayarak nesne sunucusunu kullanmaya devam etmeniz de mümkündür.
Braille'in varsayılan olarak nesne sunucusunu ve inceleme imlecini değil; odağı ve düzenleme imlecini takip ettiğini not edin. Nesne sunucusunu ve metin inceleme imlecini takip etmesini istiyorsanız, braillein takip edeceği imleç olarak inceleme imlecini ayarlamalısınız.
Aşağıdaki iki komutla, ekran incelemesine geçilebilir veya nesne sunucusu ekran inceleme imlecinin mevcut konumundaki nesneye taşınabilir:
Ad
Masaüstü Kısayol tuşu
Dizüstü Kısayol tuşu
Dokunma hareketi
Tarif
Ekran incelemesine geçiş
NVDA+numaratör7
NVDA+önceki sayfa
iki parmakla yukarı kaydırma
Ekran incelemesi kipine geçer ve nesne sunucusunun en son üzerinde bulunduğu nesneyle ilgili ekranı incelemenizi sağlar. böylece tüm ekran içeriğini veya içinde bulunduğunuz belgedeki metni, metin inceleme komutlarını kullanarak dolaşabilirsiniz.
Ekran inceleme kipinden nesne sunucusuna geçiş
NVDA+numaratör1
NVDA+sonraki sayfa
iki parmakla aşağı kadırma
Ekran inceleme kipindeyken, inceleme imlecinin konumunda bir nesne varsa, nesne sunucusunu bu nesnenin üzerine taşır
5.7. Fare ile Dolaşım
Fare ile hareket ederken, varsayılan olarak NVDA, fare ile üzerine gelinen kontrolleri okur. Destekleniyorsa, NVDA metni paragraf bazında okur. ancak bazı kontroller sadece satırın okunmasına izin vermektedir.
NVDA ayrıca, fare hareket ettikçe üzerinde bulunduğu nesnenin liste, düğme gibi türünü de okuyacak biçimde ayarlanabilmektedir. Bu, özellikle tamamen kör olanlar için sadece metnin okunmasının yeterli olmadığı durumlarda çok yararlıdır.
NVDA, kullanıcıların ekran boyutlarına göre farenin tam olarak nerede olduğunu anlayabilmelerini sağlamak için, farenin o anki koordinatlarını bip sesleriyle raporlayabilir. Fare ekranda yukarı doğru çıktıkça biplerin sesi incelir. Fare ekranın sağ veya sol tarafına doğru hareket ettikçe, kullanıcıların steryo hoparlör kullandıkları varsayılarak ses de daha sağdan veya daha soldan gelir.
Bu ekstra fare seçenekleri varsayılan olarak kapalıdır. Ancak bunların avantajlarından faydalanmak isterseniz, tercihler menüsü içinde bulunan fare ayarları bölümünden bu özellikleri ayarlayabilirsiniz.
NVDA, fareyi hareket ettirmek için, ek bir işleve sahip değildir. Fiziksel fare veya dizüstü bilgisayarlarda fare pedlerini kullanabilirsiniz. Ancak, farenin nesne sunucusunun konumuna ya da nesne sunucusunun fare konumuna taşınması için kullanılan ve sol ve sağ fare tuşlarıyla ilgili birkaç komut bulunmaktadır:
Ad
Masaüstü Kısayol tuşu
Dizüstü Kısayol tuşu
Tarif
Sol fare tıklaması
numaratörBölü
NVDA+Sol Yön Tuşu
Sol fare düğmesine bir kez tıklar çift tıklamak için tuşlara peşpeşe 2 kez basılabilir
Sol fare kilidi
şift+numaratörbölü
NVDA+şift+SolYön Tuşu
Sol fareyi kilitler. kilidi açmak için tuşa tekrar basılmalıdır. bulunulan yeri taşımak için, bu tuşla fareyi kilitleyin ve fareyi fiziksel olarak veya diğer fare komutlarıyla hareket ettirin
Sağ fare tıklaması
numaratörÇarpı
NVDA+SağYön Tuşu
sağ fare düğmesine bir kez tıklar.
sağ fare kilidi
şift+numaratörÇarpı
NVDA+şift+SağYön tuşu
sağ fareyi kilitler. kilidi açmak için tuşa tekrar basılmalıdır. fareyi taşımak için, bu tuşla fareyi kilitleyin ve fareyi fiziksel olarak veya diğer fare komutlarıyla hareket ettirin
Fareyi nesne sunucusunun üzerinde bulunduğu nesneye taşıma
NVDA+numaratörbölü
NVDA+şift+f9
Fareyi nesne sunucusunun konumundaki nesnenin üzerine taşır
farenin altındaki nesneye gitme
NVDA+numaratörÇarpı
NVDA+şift+f10
nesne sunucusunu farenin konumundaki nesneye taşır.
6. Tarama Kipi
Web sayfaları gibi karmaşık salt okunur belgeler, NVDA'da tarama kipinde gösterilir. Bu, Mozilla Firefox, Microsoft Internet Explorer, Google Chrome, Adobe Reader ve Adobe Flash ile açılan belgeler için geçerlidir.
Tarama kipi, web sayfası gibi bir içeriğin değişmez biçimde gösterildiği bir inceleme alanıdır ve içerik içinde yön tuşlarıyla dolaşılabilir. NVDA'nın sistem düzenleme imleci için geçerli olan hepsini okuma, tablo inceleme, yazı biçimini raporlama gibi komutları bu kip için de geçerlidir. Metin içinde hareket ettikçe, okunan metnin bir bağlantı veya başlık olup olmadığı gibi bilgiler de belirtilir.
Bazen, belge içindeki kontrollerle doğrudan etkileşim içinde olmanız gerekebilir. Örneğin, yazılabilir alanlar ve liste kutularında giriş yapabilmeniz ya da imleci hareket ettirerek liste ögeleri arasında seçim yapabilmeniz için kontrolle etkileşim içinde olmanız gerekir. Bunu hemen hemen tüm tuşların doğrudan ilgili kontrollere aktarıldığı odak kipine geçerek yapabilirsiniz. Tarama kipindeyken, tab ile veya tıklayarak odak kipinin gerektirdiği bir kontrole gelindiğinde, NVDA otomatik olarak odak kipini açabilir. Odak kipine geçmenin gerektiği durumlarda, kontrol üzerinde giriş veya boşluk çubuğuna basılarak da odak kipine geçilebildiğini lütfen not edin. NVDA otomatik olarak odak kipine geçtiyse, sonrasında tab ile veya başka bir yolla odak kipine ihtiyaç olmayan bir noktaya geçildiğinde, NVDA otomatik olarak tarama kipine geri döner. Odak kipine otomatik olarak geçildiyse, eskeyp tuşuyla da tarama kipine geri dönülebilir. Tarama ve odak kipleri arasında manuel olarak da geçiş yapabilirsiniz. Odak kipine manuel olarak geçildikten sonra, NVDA bu kipte kalır ve siz tekrar ilgili tuşlara basarak odak kipinden çıkmadıkça tarama kipine geçilmez.
Ad
Kısayol tuşu
Tarif
Tarama ve odak kipleri arasında geçiş
NVDA+aralık çubuğu
Odak ve tarama kipleri arasında geçiş yapar
Odak kipinden çıkış
eskeyp
Odak kipine otomatik olarak geçildiyse, tarama kipine geri döner
Tarama kipinde görüntülenen belgeyi güncelleme
NVDA+f5
Geçerli belgeyi yeniden yükler. (İçeriğin bir kısmı eksik gibi görünüyorsa ya da ziyaret ettiğiniz sayfa sık aralıklarla güncelleniyorsa bu tuşları kullanmak yararlı olabilir.)
Metin ara
NVDA+kontrol+f
Geçerli belgede yazıp bir metin arayabileceğiniz bir iletişim kutusu açar
Sonrakini bul
NVDA+f3
metni belgenin sonraki kısmında arar
Öncekini bul
NVDA+şift+f3
metni belgenin önceki kısmında arar
uzun tarifi aç
NVDA+d
Eğer varsa, üzerinde bulunulan ögeyle ilgili uzun bir açıklamanın bulunduğu yeni bir pencere açar.
6.1. Tek Tuş Dolaşımı
Tarama kipindeyken, NVDA, mevcut belgedeki belirli ögeler arasında daha seri bir dolaşım için, tek karakterlik tuşlar sağlamaktadır.
Aşağıdaki tuşlara kendi başlarına basıldığında bir sonraki ögeye gidilirken, bu tuşlara şift ile basıldığında bir önceki ögeye gidilmektedir:
• h: Başlık
• l: liste
• i: liste ögesi
• t: tablo
• k: bağlantı
• n: bağlantı dışı metin
• f: form alanı
• u: ziyaret edilmemiş bağlantı
• v: ziyaret edilmiş bağlantı
• e: yazı alanı
• b: düğme
• x: onay kutusu
• c: seçim kutusu
• r: seçim düğmesi
• q: alıntı bloğu
• s: ayraç
• m: çerçeve
• g: grafik
• d: ARIA sınır imi
• o: gömülü nesne
• 1'den 6'ya kadar: sırayla başlık birden altıya
Tablolar, listeler vb öge bloklarının başına ve sonuna gitmek için:
Ad
Kısayol tuşu
Tarif
Öge bloğunun başına git
shift+,
İçinde bulunulan öge bloğunun başına, ilk ögesinin üzerine gider (liste, tablo vb)
Öge bloğunun sonuna git
,
İçinde bulunulan öge bloğunun sonuna gider ve bloğun dışına çıkar (liste, tablo vb)
6.2. Öge Listesi
Öge listesi, sayfadaki bağlantıların, başlıkların veya AREA sınır imlerinin listesine erişminizi sağlamaktadır. Seçim düğmeleri, bu üç ögeden hangilerinin görüntüleneceğini belirlemenizi sağlar. İletişim kutusuna, bir de sayfada aradığınız şeye göre listeyi daraltabileceğiniz bir yazı alanı eklenmiştir. İlgilendiğiniz ögeyi belirledikten sonra, iletişim kutusundaki düğmeleri kullanarak imleci ögenin üzerine taşıyabilir veya ögeyi etkinleştirebilirsiniz.
Ad
Kısayol tuşu
Tarif
Tarama kipi öge listesi
NVDA+f7
tarama kipinde görüntülenen belge içerisindeki bağlantı, başlık ve sınır imlerini içeren öge listesini açar
6.3. Gömülü Nesneler
Sayfalar, Adobe Flash ve Sun Java gibi teknolojiler kullanan zengin içerikleri, uygulama ya da iletişim kutularını de barındırabilir. Bu tür ögelerle tarama kipinde karşılaşıldığında NVDA "gömülü nesne", "uygulama" ya da "iletişim kutusu" şeklinde belirtecektir. Bu nesnelerle karşılaştığınızda, girişe basarak onlarla etkileşime geçebilirsiniz. Eğer erişilebilir olarak düzenlenmişse, tab tuşuyla içinde dolaşabilir ve diğer uygulamalar gibi etkileşimde bulunabilirsiniz. Gömülü nesneyi barındıran sayfaya geri dönmek için bir kısayol tuşu tanımlanmıştır:
Ad
Kısayol tuşu
Tarif
Gömülü nesneyi kapsayan belgeye geri dön
NVDA+kontrol+ara çubuğu
odağı geçerli gömülü nesnenin dışına çıkararak bu nesneyi barındıran sayfaya geri döner
7. Uygulamaya Özgü NVDA Komutları
NVDA çeşitli işlemlerin yapılmasını kolaylaştırmak ya da ekran okuyucu kullanıcıları için erişilebilir olmayan işlevleri onlar için de ulaşılabilir kılmak için bazı uygulamalara özgü özel komutlar sağlamaktadır.
7.1. Microsoft Excel
Ad
Kısayol Tuşu
Tarif
Sütun başlıklarını ayarla
NVDA+shift+c
Bir kez basıldığında mevcut satır sütun başlığı olarak ayarlanır ve sütunlar arasında dolaşılırken ayarlanan satırdaki bilgi otomatik olarak seslendirilir. İki kez basıldığında ayar sıfırlanır.
Satır başlıklarını ayarla
NVDA+shift+r
Bir kez basıldığında mevcut sütun satır başlığı olarak ayarlanır ve satırlar arasında dolaşılırken ayarlanan sütundaki bilgi otomatik olarak seslendirilir. İki kez basıldığında ayar sıfırlanır.
7.2. foobar2000
Ad
Kısayol Tuşu
Tarif
Kalan süreyi oku
kontrol+shift+r
Mevcutsa, çalmakta olan parçanın bitmesi için kalan süreyi okur.
Not: Kalan süreyi oku kısayol tuşu, yalnızca Foobar2000 durum çubuğu varsayılan görünümünde geçerlidir.
7.3. Miranda IM
Ad
Kısayol Tuşu
Tarif
En son mesajı oku
NVDA+kontrol+1-4
Basılan numaraya göre, En son mesajlardan birini okur; Örn, NVDA+kontrol+2 sondan ikinci mesajı okur.
7.4. Poedit
Ad
Kısayol Tuşu
Tarif
Yorum penceresini oku
kontrol+shift+c
Yorum penceresindeki yorumları okur.
Otomatik yorum penceresini oku
kontrol+shift+a
Otomatik yorum penceresindeki yorumları okur.
8. NVDA'yı ayarlama
8.1. Tercihler
Birçok NVDA ayarı NVDA menüsü içindeki tercihler alt menüsünden erişilebilen iletişim kutuları kullanılarak değiştirilebilmektedir. Tüm NVDA iletişim kutularında yaptığınız değişiklikleri onaylamak için tamam tuşuna basın. herhangi bir değişikliği iptal etmek için, iptal tuşuna ya da eskeyp tuşuna basın. Bazı ayarlar kısayol tuşlarıyla da değiştirilebilmektedir. bu tuşlar ilgili olan aşağıdaki bölümlerinde listelenmiştir.
8.1.1. Genel Ayarlar (NVDA+kontrol+g)
Genel ayarlar iletişim kutusu tercihler menüsünde bulunmaktadır. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:
Dil
NVDA arayüzü ve mesajlarının gösterileceği dilin seçildiği bir seçim kutusudur. içinde birçok dil bulunur; ancak varsayılan ayar "Kullanıcı varsayılan Windows" ayarıdır. Bu seçenek NVDA'ya O an windowsun ayarlandığı dili kullanmasını söylemektedir.
Dili değiştirdiğinizde NVDA'nın yeniden başlatılması gerektiğini lütfen not edin. NVDA seçimi değiştirdiğinizde programı yeniden başlatmak isteyip istemediğinizi soaracaktır. Tamama bastığınızda NVDA yeniden başlayacaktır.
Çıkışta Ayarları (konfigürasyonu) Kaydet
Bu bir onay kutusudur ve işaretlendiğinde, NVDA'ya çıkışta yapılan ayarların kaydedilmesini söyler.
NVDA'dan Çıkmadan Önce uyar
Bu bir onay kutusudur ve NVDA'yı kapatırken, kapatmak isteyip istemediğinizi soran bir iletişim kutusunun görüntülenip görüntülenmeyeceğini kontrol eder. İşaretlendiğinde, NVDA'yı kapatmaya teşebbüs ettiğinizde, gerçekten çıkmak isteyip istemediğinizi soran bir iletişim kutusu açılır.
Kayıt Tutma (logging) Seviyesi
Bu bir seçim kutusudur ve NVDA çalışırken ne kadar kayıt tutacağınızı ayarlamanızı sağlar. Genellikle kullanıcıların çok fazla kayıt tutulmasını istemeye ihtiyaçları yoktur. Ancak, Bug raporlaması için bilgi sağlamak isterseniz, bu yararlı bir seçenek olabilir.
NVDA'yı Windowsu açınca Otomatik Olarak Başlat
Bu seçenek etkinleştirilirse, Windowsta oturum açar açmaz NVDA otomatik olarak başlayacaktır. Bu seçenek, yalnızca yüklenebilen NVDA kopyalarında mevcuttur.
Windows Giriş Ekranında NVDA'yı Kullan (Yönetici yetkisi gerekirr)
Windowsa kullanıcı adı ve şifre girerek oturum açıyorsanız, bu seçeneği etkinleştirdiğinizde, oturum açma ekranında NVDA da otomatik olarak başlayacaktır. Bu seçenek, yalnızca sisteme yüklenmiş olan NVDA kopyalarında mevcuttur.
Windows Giriş ve Diğer Güvenli Ekranlarda Mevcut kaydedilmiş Ayarları Kullan
Bu düğmeye basmak Şu anki NVDA ayarlarınızı NVDA system configuration dizinine kopyalar ve böylece oturum açma, kullanıcı hesapları kontrolü (uac) ve diğer güvenli ekranlarda NVDA bu ayarları kullanır. Tüm ayarlarınızın transfer edildiğinden emin olmak için, önce kontrol+NVDA+c tuşlarına basarak NVDA ayarlarınızı kaydettiğinizden emin olun veya NVDA menüsünden ayarlarınızı kaydedin. Bu seçenek, yalnızca yüklenebilen NVDA kopyalarında mevcuttur.
NVDA Güncellemelerini Otomatik Olarak Kontrol Et
Bu etkinleştirildiyse, NVDA güncel versiyon olup olmadığını otomatik olarak kontrol edecek ve güncelleme bulunduğunda sizi bilgilendirecektir. Ek olarak, NVDA Yardım menüsü altında bulunan, güncelleme olup olmadığına bak seçeneğini kullanarak istediğiniz zaman güncelleme kontrolü yapabilirsiniz.
8.1.2. Sentezleyici Seçimi (NVDA+kontrol+s)
Tercihler menüsü içindeki "sentezleyici..." altında bulunan sentezleyici iletişim kutusu, NVDA'nın hangi sentezleyiciyle konuşacağını seçmenizi sağlar. İstediğiniz sentezleyiciyi seçtikten sonra, Tamam düğmesine basarsanız, NVDA seçilen sentezleyiciyi yükleyecektir. Sentezleyici yükleme sırasında bir hata oluşursa, NVDA sizi bir mesajla uyarıp önceki sentezleyiciyi kullanmaya devam edecektir.
Sentezleyici
Bu seçenek, NVDA'nın konuşma çıktısı için kullanmasını istediğiniz sentezleyiciyi seçmenizi sağlar.
NVDA'nın desteklediği sentezleyicilerin listesi için lütfen Desteklenen Konuşma Sentezleyicileri bölümüne bakın.
Bu listede sunulan seçeneklerden biri de "Konuşma Yok" ögesidir ve NVDA'yı hiç konuşma çıktısı olmadan kullanmanızı sağlar. BU, NVDA'yı yalnızca braille ekran ile kullanmak isteyenler ve belki de yalnızca konuşma ekranlarını görmek isteyen gören NVDA geliştiricileri için yararlı olabilir.
Çıktı Aygıtı
Bu seçenek, NVDA'nın seçilen sentezleyicinin üzerinden konuşacağı ses kartını seçmenizi sağlar.
8.1.3. Ses Ayarları (NVDA+kontrol+v)
Tercihler menüsü içinde bulunan Ses Ayarları iletişim kutusu, konuşma sesini değiştirmenizi sağlayan seçenekler içerir. Konuşma parametrelerini istenen her yerden değiştirebileceğiniz daha hızlı bir alternatif için, lütfen Hızlı Sentezleyici Ayarları bölümüne bakın.
Ses ayarları iletişim kutusunda şu seçenekler bulunmaktadır:
Ses
Bu iletişim kutusuna girdiğinizde karşınıza çıkan ilk seçenek, yüklediğiniz sentezleyicinin seslerinin listelendiği bir seçim kutusudur. Oklara basarak farklı ses seçeneklerini dinleyebilirsiniz. Sol ve yukarı yön tuşları sizi listenin yukarısına götürürken, sağ ve aşağı yön tuşları listenin aşağısına doğru götürür.
Konuşucu
NVDA ile gelen Espeak sentezleyicisini kullanıyorsanız, burası, sentezleyicinin konuşacağı konuşucuların listelendiği bir seçim kutusudur. Espeak konuşucuları farklı seslere benzer ve bir sese farklı özelliklerin yüklenmesini sağlar. Bazı sesler kadın, bazıları erkek, hatta bazıları kurbağ sesi gibi çıkacaktır.
Hız
Bu seçenek sesin hızını değiştirmenizi sağlar. Burası 0'dan 100'e giden bir göstergedir, ve 0 en yavaşı gösterirken, 100 en hızlıyı gösterir.
Ses Perdesi
Bu seçenek sesin perdesini değiştirmenizi sağlar. Burası 0'dan 100'e giden bir göstergedir, ve 0 en düşük perdeyi yani kalını gösterirken, 100 en yüksek perdeyi yani en inceyi gösterir.
Ses Seviyesi
Burası 0'dan 100'e giden bir göstergedir, ve 0 en düşük ses seviyesini gösterirken, 100 en yüksek ses seviyesini gösterir.
Tonlama
Bu seçenek, sentezleyicinin konuşmak için ne kadar tonlama (iniş çıkış) kullanacağını belirlemenizi sağlayan bir göstergedir. Şu an itibariyle bu özelliği sağlayan tek sentezleyici Espeak sentezleyicisidir.
Konuşma Dilinin Otomatik Değişimi
Bu onay kutusu, okunmakta olan belgedeki metinlerin dili tanımlandıysa,, NVDA'nın konuşma dilini otomatik olarak değiştirip değiştirmemesiyle ilgili ayarı yapmanızı sağlar. Bu seçenek varsayılan olarak etkinleştirilmiştir. Şuanda sadece ESpeak sentezleyicisi otomatik dil değişimini desteklemektedir.
Otomatik Lehçe Değişimi
Otomatik dil değişimiyle ilgili seçenek etkinse, bu onay kutusu da okunan belgedeki lehçe değişikliklerine göre NVDA'nın da konuşma dilini otomatik olarak değiştirip değiştirmemesiyle ilgili ayarı yapmanızı sağlar. Örneğin, ABD İngilizcesiyle yazılmış bir belge içinde Büyük Krallık İngilizcesiyle yazılmış kısımlar varsa, NVDA konuşma dilini otomatik olarak ABD İngilizcesinden Büyük Krallık İngilizcesine değiştirebilir. Bu seçenek varsayılan olarak etkin değildir.
Noktalama İşaretlerini Söyleme düzeyi
Kısayol tuşu: NVDA+p
Bu, noktalama ya da başka işaretlerin ne kadarının sözcük olarak seslendirileceğiyle ilgili ayarı değiştirmenizi sağlar. Örneğin, Tümü olarak ayarladığınızda işaretlerin hepsi sözcük olarak seslendirilir. Bu ayarlamadan sadece halihazırda kullanılan sentezleyici değil; tüm sentezleyiciler etkilenir.
Büyük Harflerde Ses Perdesi Değişim Yüzdesi
Bu yazı alanı , büyük harfler seslendirilirken ses perdesinin hangi oranda değiştirileceğini belirlemenizi sağlar. Bu değer yüzde belirtir ve negatif değer sesi kalınlaştırırken pozitif değer sesi inceltecektir. Ses perdesinde değişiklik olmasını istemezseniz buraya 0 yazabilirsiniz. Wave tabanlı sentezleyiciler bu özelliği desteklemez.
Büyük Harflerden Önce Büyük De
Bu ayar bir onay kutusudur ve işaretlendiğinde, metin içinde oklarla dolaşırken veya bir karakteri yazarken, karakter büyük yazılmışsa, öncesinde "büyük" sözcüğü söylenecektir. Genellikle, NVDA büyük harflerde sesi bir miktar inceltir. ancak bunu desteklemeyen sentezleyiciler için, bu seçenek oldukça kullanışlı olabilir.
Büyük harflerde Bip sesi çıkar
Bu onay kutusu işaretlenirse, NVDA büyük yazılmış bir karakterle karşılaştığında bip sesi çıkaracaktır. Büyük Harflerden önce Büyük deme onay kutusunda olduğu gibi, büyük harfler için sesini inceltemeyen sentezleyiciler için, bu seçenek yararlıdır.
Destekleniyorsa Kodlama İşlevini Kullan
Bazı sözcükler sadece bir karakterden oluşabilir, ancak o karakterin bir sözcüğün içerisinde kodlanırkenki telaffuzu farklılık gösterir. Örneğin, İngilizce'de "a" hem bir harftir hem de tek başına bir sözcük. Sözcükken "a" olarak okunurken kodlama sırasında "ey" olarak seslendirilmelidir. Bu seçenek, tabii destekliyorsa, mevcut sentezleyicinin bu iki durumu birbirinden ayırt etmesine olanak sağlar. Birçok sentezleyici bu işlevi destekler.
Bu seçenek genel olarak etkin olmalıdır. Öte yandan, bazı Microsoft SAPI sentezleyiciler bu işlevi desteklemezler ve bu seçenek etkin olduğunda, yazarken ve okurken karakterlerin seslendirilmemesi gibi tuhaf tepkiler verebilirler. Eğer karakterlerin seslendirilmemesi gibi bir sorun yaşıyorsanız bu seçeneği etkisizleştirmeniz problemi çözecektir.
8.1.4. Hızlı Sentezleyici Ayarları
Eğer NVDA ile çalışırken ses ayarları iletişim kutusuna gitmeden herhangi bir yerde seri biçimde konuşma ayarlarını değiştirmek istiyorsanız, en sık kullanılan konuşma ayarlarını değiştirmenizi sağlayan bazı NVDA tuş komutları bulunmaktadır:
Ad
Masaüstü Kısayol tuşu
Dizüstü Kısayol tuşu
Tarif
Bir sonraki sentezleyici ayarına gitme
NVDA+kontrol+SağYön tuşu
NVDA+kontrol+SağYön tuşu
Geçerli sentezleyici ayarından bir sonrakine geçer. eğer en son sentezleyici ayarındaysanız en baştakine atlar
Bir önceki sentezleyici ayarına gitme
NVDA+kontrol+SolYön tuşu
NVDA+kontrol+SolYön tuşu
Geçerli sentezleyici ayarından bir öncekine geçer. eğer en baştaki sentezleyici ayarındaysanız en sondakine atlar
Geçerli sentezleyici ayarını arttırma
NVDA+kontrol+YukarıYön tuşu
NVDA+kontrol+YukarıYön tuşu
üzerinde bulunduğunuz sentezleyici ayarını arttırır. (örnek: hızı arttırır, bir sonraki sesi seçer, ses seviyesini arttırır.)
Geçerli sentezleyici ayarını azaltma
NVDA+kontrol+AşağıYön tuşu
NVDA+kontrol+AşağıYön tuşu
üzerinde bulunduğunuz sentezleyici ayarını azaltır. (örnek: hızı azaltır, bir önceki sesi seçer, ses seviyesini azaltır.)
8.1.5. Braille Ayarları
Braille ayarları, tercihler menüsüne gidildikten sonra braille ayarları bölümünden yapılabilir.
Braille Ekran
Braille ayarlarındaki ilk seçenek "Braille Ekran" diyen bir seçim kutusudur. Sisteminizde hangi braille sürücülerin yüklü olduğuna bağlı olarak, size çeşitli seçenekler sunulacaktır. Bu seçenekler arasında yön tuşlarınızı kullanarak dolaşın.
"Braille Yok", braille kullanmadığınız anlamına gelir.
Lütfen desteklenen braille ekranlarla ilgili daha fazla bilgi için Desteklenen Braille Ekranlar bölümüne bakın.
Çeviri Tablosu
Bu iletişim kutusundaki bir sonraki seçenek bir braille tablo seçim kutusudur. Bu seçim kutusunda, farklı diller için braille tabloları bulacaksınız. Bir braille tablodan diğer braille tabloya yön tuşlarını kullanarak geçebilirsiniz.
İmleç altındaki sözcüğü bilgisayar braille olarak Genişlet
Bu seçenek, imlecin üzerinde bulunduğu sözcüğün kısaltmasız bilgisayar braille ile gösterilmesini sağlar.
İmleç inip Çıkma Hızı
Bu seçenek, imleç inip çıkma hızının milisaniyede ne kadar hızlı olacağını değiştirmenizi sağlayan rakamsal bir alandır.
Mesaj Zaman Aşımı Saniyesi
Bu seçenek, sistem mesajlarının braille ekranda ne kadar uzun süre gösterileceğini kontrol eden bir rakamsal alandır.
Braille'in İzleyeceği İmleç
Kısayol tuşu: NVDA+kontrol+t
Bu seçenek Braille ekranın sistem imlecini mi yoksa nesne sunucusu/inceleme imlecini mi izleyeceğini seçmenizi sağlar.
Paragraf Paragraf Oku
Etkinleştirilirse, braille yazı satır yerine paragraf bazında görüntülenir. Aynı zamanda, önceki satır ve sonraki satır komutları da bu ayar uyarınca önceki ya da sonraki paragrafa gider. Bu, braille ekranı, daha fazla metin sığması için sürekli kaydırmak zorunda olmayacağınız anlamına gelir. Sayesinde, uzun metinleri daha akıcı olarak okuyabilirsiniz. Varsayılan olarak, bu ayar etkinleştirilmemiştir.
8.1.6. Klavye Ayarları (NVDA+kontrol+k)
Bu iletişim kutusu tercihler menüsü içindeki "Klavye Ayarları..." altında bulunur. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:
Klavye Düzeni
Bu seçim kutusu, NVDA'nın hangi tür klavye düzenini kullanacağını seçmenizi sağlar. Şu an itibariyle NVDA ile gelen 2 düzen masaüstü ve dizüstü düzenleridir.
Büyük Harf Kilidini NVDA Tuşu Olarak Kullan
Bu oanay kutusu işaretlenirse, büyük harf kilidi tuşu NVDA değişken tuşu olarak kullanılabilir.
Normal insert tuşunu NVDA Tuşu Olarak Kullan
Bu onay kutusu işaretlenirse, genellikle yön tuşlarının üzerinde home ve end tuşlarının yanında bulunan insert tuşu NVDA değişken tuşu olarak kullanılabilir.
Numaratördeki insert tuşunu NVDA Değişken Tuşu Olarak Kullan
Bu onay kutusu işaretlenirse, numaratördeki insert tuşu NVDA değişken tuşu olarak kullanılabilir.
Yazılan Karakterleri Söyle
Kısayol tuşu: NVDA+2
Etkinleştirildiğinde, NVDA yazdığınız her karakteri söyleyecektir.
Yazılan Sözcükleri Söyle
Kısayol tuşu: NVDA+3
Etkinleştirildiğinde, NVDA yazdığınız her sözcüğü söyleyecektir.
Büyük Harf Kilidi Açıkken, şifte basılarak küçük harf Yazılırsa Bip Sesi Çıkar
Etkinleştirildiğinde, büyük harf kilidi açıkken şift tuşuyla birlikte bir harfe basıldığında uyarı bipi duyulacaktır. Genellikle, büyük harf kilidi açıkken şiftle birlikte bir harf yazmak istem dışıdır ve çoğunlukla büyük harf kilidinin açık olduğunun farkında olunmamasından kaynaklanır. o yüzden, bu konuda uyarılmak oldukça yararlı olabilir.
Komut Tuşlarını Söyle
Kısayol tuşu: NVDA+4
Etkinleştirildiğinde, NVDA bastığınız karakter olmayan (örnek, kontrol, Şift VS.) her tuşu söyleyecektir. Buna kontrolle birlikte basılan harflerden oluşan tuş kombinasyonları da dahildir.
8.1.7. Fare Ayarları (NVDA+kontrol+m)
Fare ayarları iletişim kutusu tercihler menüsü içindeki "Fare Ayarları..." altında bulunur. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:
Fare Şekil Değişikliğini Bildir
Bu onay kutusu işaretlendiğinde, fare işaretleyicisinin şekli her değiştiğinde NVDA bunu bildirecektir. Fare işaretleyicisi pencerelerde bir alanın yazılabilir olduğu veya bir şeyin yüklendiği gibi bilgileri vermek için şekil değiştirir.
Fare İzlemesini Etkinleştir
Masaüstü Kısayol tuşu
NVDA+m
Dizüstü Kısayol tuşu
NVDA+şift+m
Etkinleştirildiğinde, fare ile ekranda dolaşırken, NVDA, fare işaretinin altında bulunan metni söyleyecektir. Bu, ekrandaki bir şeyi nesne dolaşımı yerine, fiziksel olarak fareyi hareket ettirerek bulmanızı sağlar.
Metin Birim Çözünürlüğü
Eğer NVDA siz hareket ettikçe fare altındaki metni söyleyecek biçimde ayarlandıysa, bu seçenek, tam olarak ne kadar metnin söyleneceğini seçmenizi sağlar. Seçenekler, karakter, sözcük, satır ve paragraftır.
Fare altındaki nesne tiplerini Seslendir
Bu onay kutusu işaretlenirse, NVDA bir nesneye geldiğinde o nesnenin işlevini (türünü) belirtecektir.
Fare hareketlerinde Koordinatları Ses Çalarak Belirt
Bu onay kutusunu işaretlemek, NVDA'nın fare hareket ettikçe bip çalmasını sağlar ve böylece kullanıcı ekranda farenin nerede olduğunu anlayabilir.
Seçili bölgelerde dolaşırken fare koordinat sesini yükselt
Eğer "fare hareket ettikçe ses çal" onay kutusu işaretliyse, bu onay kutusu işaretlendiğinde, sesli koordinatların miktarı ekranın parlaklığına göre kontrol edilir. yani seçili bir bölgede ses daha yüksek çıkar. Bu, windows Vistada bazı performans sorunlarına yol açabileceğinden, varsayılan olarak işaretli değildir.
8.1.8. İnceleme İmleci Ayarları
Tercihler menüsü içinde "İnceleme İmleci Ayarları..." altında bulunur. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:
Sistem Odağını Takip et
Masaüstü Kısayol tuşu
NVDA+7
Dizüstü Kısayol tuşu
NVDA+kontrol+7
Etkinleştirildiğinde, nesne sunucusu sistem (klavye) odağını takip eder.
Sistem Düzenleme İmlecini takip et
Kısayol tuşu: NVDA+6
Etkinleştirildiğinde, sistem düzenleme imleci hareket ettikçe, inceleme imleci de onun gittiği yere gidecektir.
Fare İmlecini Takip Et
Etkinleştirildiğinde, fare hareket ettikçe inceleme imleci de onu izleyecektir.
Basit İnceleme Kipi
Etkinleştirildiğinde, görünmez nesneler ve sadece düzenleme amacıyla kullanılan nesneler vb kullanıcıyı ilgilendirmeyecek nesneleri yoksaymak için, NVDA dolaşılabilecek nesne hiyerarşisini filtreleyecektirr.
8.1.9. Nesne Sunumu Ayarları (NVDA+kontrol+o)
Tercihler menüsü içinde "Nesne Sunumu Ayarları..." altında bulunur. içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:
İpuçlarını (baloncukları) bildir
İşaretlendiğinde NVDA'ya çıkan baloncuk ipuçlarını bildirmesini söyleyen bir onay kutusudur. Bir çok pencere ve kontrol fareyle üzerine gelindiğinde veya üzerine odaklanıldığında küçük mesajlar veya ipuçları (baloncuklar( göstermektedir.
Yardım Balonlarını Bildir
İşaretlendiğinde NVDA'ya çıkan yardım balonlarını bildirmesini söyleyen bir onay kutusudur. Yardım balonları ipucu balonlarına benzer, ancak boyut olarak daha büyüktür ve yerel ağ kablosunun takılı olmaması veya windows güvenliği gibi sistemsel olaylarla ilgilidir.
Nesne Kısayol Tuşlarını Bildir
Bu onay kutusu işaretlendiğinde, NVDA bir kontrol veya belirli bir nesne üzerine geldiğinde, ilgili kısayol tuşunu da söyler. Örneğin, menü çubuğundaki dosya menüsünün kısayol tuşu alt+d olabilir.
Nesne Konum Bilgisini Bildir
Bu seçenek, Nesnenin 1 bölü 4 gibi konum bilgisinin nesne dolaşımı veya klavye odağıyla üzerine gelindiğinde bildirilip bildirilmeyeceğini seçmenizi sağlar.
Mevcut Değilse Nesne Konum Bilgisini Tahmin Et
Eğer nesne konum bilgisinin bildirimi açıksa, Bu seçenek, NVDA'ya başka biçimde belirli bir kontrolde mevcut olmayan nesne konum bilgisini tahmin etme olanağı sağlar.
Açık olduğunda, NVDA, araç çubukları ve menü çubukları gibi daha fazla nesnenin konum bilgisini bildirecek, ancak verilen bilgilerde küçük hatalar meydana gelebilecektir.
Nesne Tariflerini Bildir
Nesne adıyla birlikte tarifini duymak istemiyorsanız, bu onay kutusunun işaretini kaldırın.
Aşama Çubuğu bildirimi
Masaüstü Kısayol tuşu
NVDA+u
Dizüstü Kısayol tuşu
NVDA+kontrol+f2
Bu seçenek Aşama çubuğu bilgilerini NVDA'nın size nasıl bildireceğini kontrol etmenizi sağlar.
içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:
• Kapalı Aşama çubuğu güncellemeleri bildirilmez.
• Konuş Bu seçenek NVDA'ya aşama çubuğu güncellemelerini yüzde olarak sölemesini belirtir. Aşama çubuğu her değiştiğinde, NVDA yeni değeri söyleyecektir.
• Bip Sesi Çıkar: Bu, NVDA'ya aşama çubuğu her değiştiğinde bip sesi çıkarmasını söyler. Bip sesinin yükselmesi , aşama çubuğunun tamamlanmasının yaklaştığı anlamına gelir.
• Konuş ve Bip Sesi Çıkar Bu seçenek NVDA'ya aşama çubuğu güncelenirken, hem konuşup hem bip sesi çıkarmasını söyler.
Arka Plan Aşama çubuklarını Bildir
Bu seçenek, NVDA'nın bir aşama çubuğu o an fiziksel olarak ekranda olmasa bile güncellemeleri takip edip belirtmesini sağlar. Aşama çubuğu olan bir pencereyi küçülttüyseniz veya başka bir noktaya geçtiyseniz, NVDA bu çubuğu izler ve başka bir işle uğraşırken, aynı zamanda güncellemeleri de takip etmenizi sağlar.
Dinamik İçerik Değişimlerini Bildir
Kısayol tuşu: NVDA+5
Terminal veya chat programlarının geçmiş alanları gibi belirli nesnelerdeki yeni içeriğin belirtilip belirtilmeyeceğini kontrol eder.
8.1.10. Girdi Kompozisyon Ayarları
Girdi kompozisyon ayarları iletişim kutusu Tercihler menüsü altında bulunabilir. Bu iletişim kutusu NVDA'nın Çince, Japonca ve Korece gibi dillerle ilgili girişleri, IME veya Text Service girdi metodları, nasıl bildireceğini ayarlamanızı sağlar. Taşıdıkları özellik ve bilgiler açısından girdi metodları farklılaştığından, daha verimli bir yazma deneyimi için bu seçenekleri her girdi metodu için ayrı ayrı konfigüre etmeniz gerekebilir.
Mevcut tüm önerileri otomatik olarak seslendir
Varsayılan olarak açık olan bu seçenek, bir öneri listesi oluştuğunda, görünen tüm önerilerin seslendirilip seslendirilmeyeceğini ayarlamanızı sağlar. Bu seçeneğin açık olması, chinese New ChangJie veya Boshiami gibi pictographic girdi metodları için faydalı olabilir. Ancak, chinese New Phonetic gibi phonetic girdi metodları için, seçeneğin kapalı olması daha faydalı olabilir. Tüm semboller benzer seslere sahip olduğu için öneri listesinde yön tuşlarını kullanarak seçim yapmak daha uygundur.
Seçili Öneriyi Seslendir
Varsayılan olarak açık olan bu seçenek, bir öneri listesi ortaya çıktığında ya da seçim değiştiğinde, seçili önerinin seslendirilip seslendirilmeyeceğini belirlemenizi sağlar. Seçimin yön tuşlarıyla değiştirilebildiği (Chinese New Phonetic) gibi girdi metodları için bu gereklidir, ama bazı girdi metodları için bu seçeneğin kapalı olması daha verimli olacaktır. Bu seçenek kapalı olsa dahi, nesne dolaşımı yoluyla önerileri manuel olarak inceleyebilmeniz için, inceleme imleci seçili önerinin üzerinde konumlandırılır.
Öneriler için daima kısa karakter tanımlarını da kullan
This option, which is on by default, allows you to choose whether or not NVDA should provide a short description for each character in a candidate, either when its selected or when its automatically read when the candidate list appears. Note that for locales such as Chinese, the announcement of extra character descriptions for the selected candidate is not affected by this option. Bu seçenek Korece ve Japonca girdi metodları için faydalı olabilir.
İfade okunuşlarındaki değişiklikleri bildir
Chinese New Phonetic ve New ChangJie gibi bazı girdi metodları (kimi zaman precomposition string olarak bilinen) ifade okumalarına sahiptir. Bu seçenekle, ifadelerin okunuşlarında yeni karakter girişlerinin seslendirilip seslendirilmeyeceğini ayarlayabilirsiniz. Bu seçenek varsayılan olarak açıktır. Chinese ChangJie gibi bazı eski girdi metodlarının ön kompozisyon ifade okumaları yerine doğrudan ifade kompozisyonlarını kullandığını not edin. Lütfen ifade kompozisyonunun seslendirilmesiyle ilgili ayar için sonraki seçeneğe bakın .
==== İfade Kompozisyonundaki Değişiklikleri Bildir === After reading or precomposition data has been combined into a valid pictographic symbol, most input methods place this symbol into a composition string for temporary storage along with other combined symbols before they are finally inserted into the document. This option allows you to choose whether or not NVDA should report new symbols as they appear in the composition string. Bu seçenek varsayılan olarak açıktır.
8.1.11. Tarama Kipi Ayarları (NVDA+kontrol+b)
Tarama Kipi Ayarları iletişim kutusu tercihler menüsü içindeki "Tarama Kipi..." bölümünün altında bulunur.
içinde aşağıdaki seçenekler mevcuttur:
Satır Başına Düşen Maksimum Karakter sayısı
Bu alan, tarama kipinde görüntülenecek her bir satırın karakter cinsinden maksimum uzunluğunu ayarlar.
Sayfa Başına Düşen Maksimum Satır sayısı
Bu değer, önceki sayfa ve sonraki sayfa tuşlarıyla tarama kipinde gösterilen belge içinde hareket ettiğinizde, kaç satır gidileceğini belirler.
Destekleniyorsa Ekran Düzenini Kullan
Kısayol tuşu: NVDA+v
Bu seçenek, tarama kipindeki bağlantı ve metin gibi içeriklerin her birinin ayrı satırlarda gösterilmesi ya da ekranda görsel olarak nasıl görünüyorsa o biçimde aktarılması seçenekleri arasında tercih yapmanızı sağlar. Etkinleştirilirse, ekrandaki içerik, görsel olarak nasıl görünüyorsa öyle sergilenir. ancak devre dışı bırakılırsa, her alan ayrı satırlara yerleştirilir.
Sayfa yüklendiğinde Otomatik Olarak Hepsini Oku
Bu onay kutusu tarama kipinde yüklenen sayfanın otomatik olarak okunmaya başlanmasıyla ilgili ayarı değiştirir. Bu seçenek varsayılan olarak etkindir.
Düzenleme Tablolarını Bildir
Devre dışı bırakıldığında, NVDA yalnızca çizelge biçiminde verileri olan ve tablo olduğunu bilmenin bir anlam taşıdığı tabloları belirtecektir. Ancak Etkinleştirildiğinde, NVDA salt görsel amaçlı olarak kullanılan tabloları da belirtir.
Başlık ve Bağlantı gibi alanların belirtilmesini ayarlama
Başlıklar, bağlantılar, tablolar ve listeler gibi kontrollerin seslendirilmesiyle ilgili ayarlar için, lütfen Belge Formatları İletişim Kutusu içerisindeki seçeneklere bakın.
Odak Değişiminde Otomatik Odak Kipi
Bu seçenek, odak değişiminde odak kipinin açılmasını sağlar. Örneğin, Bir web sayfasında tab tuşuyla bir form alanına geldiyseniz ve bu seçenek işaretliyse, otomatik olarak odak kipi açılacaktır.
Düzenleme İmleci İçin Otomatik Odak Kipi
Bu seçenek işaretliyse, yön tuşlarıyla dolaşırken NVDA'nın odak kipine girmesini ve çıkmasını sağlar. Örneğin bir web sayfasında aşağı yön tuşuyla dolaşırken bir yazı alanına gelirseniz, NVDA otomatik olarak sizi odak kipine alacaktır. oklarla yazı alanının dışına çıktığınızda ise sizi tekrar tarama kipine geri döndürecektir.
Odak Kipiyle Tarama Kipi Arasındaki Geçişi Ses Çalarak bildir
Bu seçenek etkinse, odak kipi ve tarama kipi arasında geçiş yaparken NVDA bunu konuşarak değil, özel bir ses çalarak bildirecektir.
8.1.12. Belge format Ayarları (NVDA+kontrol+d)
Bu iletişim kutusu tercihler menüsü içindeki "Belge Formatları..." altında bulunur.
Buradaki birçok onay kutusu belge içinde imleci hareket ettirirken hangi tür biçimlendirmeleri otomatik olarak duymak istediğinizi ayarlamanızı sağlamak içindir. Örneğin, yazı Tipi Adını Bildir onay kutusunu işaretlerseniz, oklarla başka bir yazı tipiyle yazılan bir metne her gittiğinizde, yazı tipi adı bildirilecektir.
Şunların bildirimini ayarlayabilirsiniz:
• Yazı tipi adı
• Yazı tipi boyutu
• Yazı tipi özellikleri
• Metin hizzalaması
• Renkler
• Metin sitilleri
• Yazım hataları
• Sayfa numaraları
• Satır numaraları
• Satır girintisi
• Tablolar
• Tablo satır/sütun başlıkları
• Tablo hücre koordinatları
• Bağlantılar
• Başlıklar
• Listeler
• Alıntılar
• Sınır imleri
• Çerçeveler
imleç sonrasındaki biçim değişikliklerini bildir
Bu seçenek NVDA'ya konuştuğu satırda herhangi bir biçim değişikliği varsa bildirmesini söyler. Ancak bu, performansı yavaşlatabilir.
Varsayılan olarak NVDA sistem düzenleme imleci veya inceleme imlecinin bulunduğu konumdaki biçim değişikliklerini bildirecektir, ve bazı durumlarda yalnızca performansı yavaşlatmayacaksa satırın geri kalanındaki değişiklikleri belirtebilir.
Biçimlendirmenin önemli olduğu Microsoft Word belgesi gibi belgelerde düzeltme yaparken bu seçeneği etkinleştirin.
8.1.13. Konuşma Sözlükleri
Tercihler menüsünde bulunan konuşma sözlükleri menüsü, belirli sözcük veya öbeklerin NVDA tarafından nasıl söyleneceğini ayarlayabileceğiniz iletişim kutularını içermektedir. şu an itibariyle 3 farklı konuşma sözlüğü bulunmaktadır. bunlar:
• varsayılan Bu sözlükteki kurallar tüm NVDA konuşmalarını etkiler.
• Ses Bu sözlükteki kurallar o an kullanılan sentezleyici sesini etkiler.
• Geçici Bu sözlükteki kurallar tüm NVDA konuşmalarını etkiler ancak sadece NVDA'nın açık olduğu o oturumda geçerlidir Bu kurallar geçicidir ve NVDA yeniden başlatıldığında kaybolacaktır.
tüm sözlük iletişim kutularında konuşma işlemlerinde kullanılacak kuralların bir listesi bulunmaktadır. İletişim kutularında ayrıca, Kural Ekle, Düzenle ve Sil düğmeleri de mevcuttur.
Sözlüğe yeni bir kural eklemek için önce ekle düğmesine basın, iletişim kutusundaki alanları doldurun ve tamam düğmesine basın. bundan sonra kural listesinde eklediğiniz yeni kuralı da göreceksiniz. Ancak, kurallarınızı kaydettiğinizden emin olabilmek için, kural ekleme/düzenleme işiniz bitikten sonra sözlük iletişim kutusunu tamam düğmesine basarak tümüyle kapamayı unutmayın.
NVDA konuşma sözlüklerindeki kurallar, bir sözcüğün telafuzunu farklı bir şeye dönüştürmenizi sağlar. örneğin, NVDA'dan, kurbağ kelimesiyle her karşılaştığında buna "kuş" demesini isteyebilirsiniz. Kural Ekle iletişim kutusunda bunun en basit yolu, Öbek yazma alanına kurbağa,"Olarak Değiştir" yazma alanına da "kuş" yazmaktır. Ayrıca Yorum alanına kuralla ilgili şunun gibi bir tanım yazmak isteyebilirsiniz. Kurbağayı kuş olarak değiştirir.
Öte yandan, NVDA konuşma sözlükleri basit bir sözcük değişiminden çok daha güçlüdür. Kural ekle diyaloğunda ayrıca, kuralın büyük küçük harf duyarlı olup olmamasını ayarlayabileceğiniz bir onay kutusu da yer almaktadır. Yani NVDA sözcüğün büyük ya da küçük yazılışına bakabilir. Varsayılan olarak NVDA büyük küçük harfleri yoksaymaktadır. Bir diğer onay kutusu öbeğinizin düzenli bir ifade olup olmadığını belirtmenizi sağlar. Bir düzenli ifade, içinde bir seferde birden fazla karakterle eşleştirme yapmanızı sağlayan özel karakterler barındıran bir öbektir. bu eşleşme yalnızca rakamlar veya yalnızca harfler de olabilir. Düzenli ifadeler konusu bu kullanıcı rehberinde kapsanmamıştır, ancak webde size konuyla ilgili çok daha fazla bilgi verebilecek eğitimler bulunmaktadır.
8.1.14. Noktalama/imla sözlüğü
Bu iletişim kutusu, noktalama ve imla işaretlerinin nasıl seslendirileceğini belirlemenizin yanısıra bu işaretlerin seslendirilme düzeylerini ayarlamanızı sağlar.
Önce semboller listesinden değişiklik yapmak istediğiniz sembol/işareti bulun. Olarak değiştir alanı, NVDA'nın sözkonusu işaretle karşılaştığında ne demesi gerektiğini belirlemenizi sağlar. Düzey alanı ise, işaretin seslendirilmesini istediğiniz en düşük imla seslendirme düzeyini belirlemenize imkan verir.
Bu ayarlamaları yaptıktan sonra tamam düğmesine basarak değişiklikleri kaydedebilir; iptal düğmesiyle de değişiklik öncesi ayarlara geri dönebilirsiniz.
8.2. Konfigürasyonu Kaydetme ve Yeniden Yükleme
Varsayılan olarak, NVDA kapatılırken, konfigürasyonda yaptığınız değişiklikler kalıcı olarak kaydedilir. Ancak, bu seçenek tercihler menüsündeki genel ayarlar altından değiştirilebilir. Otomatik kaydetme ayarını değiştirdiyseniz, ayarları kalıcı olarak kaydetmek için NVDA menüsündeki Konfigürasyonu kaydet ögesini seçebilirsiniz.
Ayarlarınızda bir yanlışlık yaptığınızı düşünüyor ve eski ayarlarınıza geri dönmek istiyorsanız, NVDA menüsündeki "Kaydedilmiş Konfigürasyona Geri Dön" ögesini seçin. Aynı zamanda, NVDA'yı kurduğunuz zamanki konfigürasyonu geri yüklemek için, NVDA menüsü altında da bulunan Fabrika Ayarlarına Dön ögesini seçebilirsiniz.
Ayrıca aşağıdaki NVDA tuş komutları da yararlıdır:
Ad
Masaüstü Kısayol tuşu
Dizüstü Kısayol tuşu
Tarif
Ayarları (Konfigürasyonu) kaydet
NVDA+kontrol+c
NVDA+kontrol+c
Ayarlarınızı kaydeder ve böylece NVDA'dan çıktığınızda ayarlarınız kaybolmaz
Kaydedilmiş ayarlara (konfigürasyona) geri dön
NVDA+kontrol+r
NVDA+kontrol+r
Bir kez basıldığında NVDA konfigürasyonunu en son kaydetmiş olduğunuz haline, üç kez basıldığında fabrika ayarlarına döndürür
8.3. Ayar Dosyaları ve Kullanıcı Profilleri
NVDA taşınabilir sürümü, tüm ayarları, kişisel uygulama modüllerini ve kişisel sürücüleri NVDA dizininde bulunan ve UserConfig adı verilen dizinde saklamaktadır.
Kurulabilir NVDA sürümü ise, tüm ayarları, kişisel uygulama modülleri ve kişisel sürücüleri Windows kullanıcı profilinizde bulunan özel bir NVDA dizininde saklar. Yani, sistemdeki her kullanıcının kendi NVDA ayarları olabilir. Kurulu bir NVDA sürümünde kendi ayarlarınızın olduğu dizine gitmek için, başlat menüsünden sırasıyla programlar -> NVDA -> Kullanıcı Konfigürasyon Dizinine Gözat bölümüne girebilirsiniz.
Logon ve Kullanıcı hesapları (UAC) gibi NVDA çalışırken kullanılan noktalardaki ayarlar, NVDA'nın kurulum dizinindeki systemConfig dizininde saklanmaktadır. Genellikle bu ayarlara dokunulmamalıdır. NVDA'nın logon ve kullanıcı hesapları ekranlarındaki ayarlarını değiştirmek için, önce NVDA ile Windows'da oturum açarken kullanılacak ayarları yapın, ve daha sonra NVDA genel ayarlar iletişim kutusundaki düğmeyi kullanarak NVDA'ya bu mevcut konfigürasyonu logon ekranına kopyalamasını söyleyin.
9. Ekstra Araçlar
9.1. Kayıt Görüntüleyicisi
Araçlar menüsü altında bulunan kayıt görüntüleyicisi, NVDA'yı en son başlattığınızdan şimdiye kadar gerçekleşen tüm NVDA oturum açma çıktılarını görmenizi sağlar.
İçeriği okuyabilmenin yanısıra, Kayıt dosyasının bir kopyasını farklı kaydedebilir ya da kayıt görüntüleyicisi açık olduğundan bu yana En son çıktı görüntüsünü görebilmek için ekranı güncelleyebilirsiniz. Bu işlemler görüntüleyicinin Log menüsünde bulunmaktadır.
9.2. Konuşma Görüntüleyicisi
Gören geliştiriciler ve NVDA'yı görenlere gösteren kişiler için, NVDA'nın söylediği tüm metinleri görmenizi sağlayan hareketli bir ekran mevcuttur.
Konuşma görüntüleyicisini etkinleştirmek için, NVDA menüsündeki araçlar menüsü altında bulunan "Konuşma Görüntüleyicisi" ögesini işaretleyin. Devre dışı bırakmak için bu menü ögesinin işaretini kaldırın.
Konuşma görüntüleyicisi etkinken, konuşulan metinleri göstermek için düzenli bir biçimde güncellenecektir. Ancak, Görüntüleyiciye tıklar veya odaklanırsanız, güncelleme geçici olarak duracak ve böylece mevcut içeriği kopyalama şansınız olacaktır.
9.3. Eklenti Yöneticisi
NVDA Araçlar menüsü altında, Eklentileri Yönet ögesini seçerek ulaşacağınız Eklenti Yöneticisi, NVDA için geliştirilmiş eklenti paketlerini kurmanıza ve kaldırmanıza olanak tanır. BU paketler camia tarafından sağlanırlar ve NVDA'nın özelliklerini geliştiren ya da değiştiren kodlar barındırırlar. Hatta extra kabartma ekran ya da sentezleyici için destek sağlayabilirler.
Eklenti yöneticisi, mevcut kullanıcı konfigürasyon dizininde kurulu olan tüm eklentileri listeler. Her bir eklenti için, Paket adı, versiyon ve yazar bilgisi gösterilir, Eklenti Hakkında düğmesine basılarak seçili eklentiye dair daha fazla bilgi alınabilir.
Bir eklenti kurmak için Eklenti Kur düğmesini kullanın. Bu, bilgisayarınızda ya da bağlı olduğunuz ağda kayıtlı olan bir NVDA eklenti paketini (.nvda-addon dosyası) bulmanız için bir iletişim kutusunu açacaktır. Eklenti paketini bulup Aç dediğinizde, NVDA bu eklentiyi kurmak istediğinize emin olup olmadığınızı sorar. NVDA eklentilerinin işlevleri sınırlanmadığı için, sistemde kurulu olan NVDA kopyasıyla birlikte çalışan eklentilerin, en azından teoride kişisel bilgilerinize ya da tüm sisteminize ulaşması mümkün olduğundan, yalnızca güvendiğiniz kaynaklardan edindiğiniz eklentileri kurmanız çok önemlidir. Eklenti kurulduktan sonra, etkin olabilmesi için NVDA'nın yeniden başlatılması gerekir. Bu yapılana kadar eklenti durumu kur olarak gösterilir.
Seçili bir eklentiyi silmek için, Kaldır düğmesine basın. NVDA bunu gerçekten yapmak isteyip istemediğinizi soracaktır. Kurarken olduğu gibi, eklentinin tamamen kaldırılması için NVDA yeniden başlatılmalıdır. Bu yapılana kadar, eklenti durumu Kaldır olarak gösterilecektir.
Yönetici, iletişim kutusunu kapatmak için kullanacağınız Kapat düğmesini de içerir. Bir eklenti kurduysanız ya da kaldırdıysanız, NVDA değişikliklerin etkili olması için yeniden başlatmak isteyip istemediğinizi soracaktır.
Önceki sürümlerde NVDA'nın işlevlerini zenginleştiren çeşitli plug-in ya da sürücüleri NVDA konfigürasyon dizininde ilgili klasörlere kopyalayarak kullanmak mümkündü. NVDA 2012.2 versiyonu için de bu tür plug-in ve sürücüleri kullanabilmenize rağmen, manuel olarak kopyaladığınız bu plug-inler NVDA Eklenti Yöneticisi tarafından görüntülenmez. En iyisi, bulabilirseniz bu tür plug-inlerin yeni sisteme uygun olarak hazırlanmış hallerini kurup eski versiyonlarını konfigürasyon dizininden silmenizdir.
9.4. Python Konsolu
NVDA menüsündeki araçlar altında bulunan Pithon konsolu, ayıklama, NVDA iç yapısının saptanması ve bir uygulamanın erişilebilirlik hiyerarşisinin saptanması gibi noktalar için yararlı olan bir geliştirme aracıdır. Daha fazla bilgi için lütfen NVDA web sayfasındaki Python Konsolu makalesine bakın.
9.5. Pluginleri Yeniden Yükle
Bu öge etkinleştirildiğinde, uygulama modüllerini ve genel pluginleri NVDA'yı yeniden başlatmaya gerek duymadan yeniden yükler, ve bu, geliştiriciler için oldukça yararlıdır.
10. Desteklenen Konuşma Sentezleyicileri
Bu bölümde NVDA tarafından desteklenen sentezleyici bilgileri yer almaktadır. NVDA ile kullanılabilecek ticari ve ücretsiz konuşma sentezleyicileri satın alabilmeniz ya da indirebilmeniz için çok daha geniş bir listeyi, bu sayfada bulabilirsiniz http://www.nvda-project.org/wiki/ExtraVoices.
10.1. eSpeak
eSpeak sentezleyicisi Doğrudan NVDA içinde gömülüdür ve başka bir sürücü ya da bileşenin yüklenmesini gerektirmez. NVDA varsayılan olarak ESpeak sentezleyicisini kullanarak başlar. Bu sentezleyici NVDA içine gömülü olduğundan, NVDA'yı USB bellek vb medyalar üzerinden başka sistemlerde çalıştırmak için harika bir seçenektir.
ESpeak ile gelen her ses farklı bir dilde konuşmaktadır. ESpeak tarafından desteklenen 43'den fazla dil bulunmaktadır.
Sesin duyuluşunu değiştirebilecek ayrıca bir çok konuşucu da bulunmaktadır.
10.2. Microsoft Speech API sürüm 4 (SAPI 4)
SAPI 4, yazılım konuşma sentezleyicileri için Microsoft'un eski bir standardıdır. Bu standartlara uyan birçok sentezleyici şirketlerden veya web sayfalarından satın alınabilir veya ücretsiz olarak indirilebilir. Bu sentezleyicileri NVDA ile kullanırken, Ses Ayarları iletişim kutusundan veya Hızlı Sentezleyici Değiştir) bölümünden erişilebilen) mevcut sesler içinde, sisteminizde bulunan tüm SAPI 4 motorlarının sesleri yer alacaktır.
Eğer yüklü SAPI 4 sesleriniz olduğu halde, sentezleyiciniz NVDA sentezleyici listesinde görünmüyorsa, lütfen SAPI 4.0 runtime binaries ögesini http://activex.microsoft.com/activex/controls/sapi/spchapi.exe adresinden yükleyin.
10.3. Microsoft Speech API sürüm 5 (SAPI 5)
SAPI 5, yazılım konuşma sentezleyicileri için bir Microsoft standardıdır. Büyük olasılıkla sisteminizin önceden kurulu bir SAPI 5 sesiyle gelmesine karşın, Birçok SAPI 5 sentezleyicisi şirketlerden satın alınabilir veya ücretsiz olarak çeşitli web sayfalarından indirilebilir. Bu sentezleyicileri NVDA ile kullanırken, Ses Ayarları iletişim kutusundan veya Hızlı Sentezleyici Değiştir) bölümünden erişilebilen) mevcut sesler içinde, sisteminizde bulunan tüm SAPI 5 motorlarının sesleri yer alacaktır.
10.4. Microsoft Konuşma Platformu (Microsoft Speech Platform)
Microsoft Konuşma Platformu normalde sunucu tabanlı konuşma uygulamaları geliştirilmesinde kullanılan bir çok dili destekleyen sesler sağlamaktadır. Bu sesler NVDA tarafından da kullanılabilmektedir.
Bu sesleri kullanabilmek için iki bileşeni indirip kurmanız gerekmektedir:
• Microsoft Speech Platform - Server Runtime (Version 11), x86: http://www.microsoft.com/download/en/details.aspx?id=27225
• Microsoft Speech Platform - Server Runtime Languages (Version 11): http://www.microsoft.com/download/en/details.aspx?id=27224
• Bu sayfa, konuşma tanıma ve konuşma sentezlemeyle ilgili birçok dosyayı içermektedir. İstediğiniz dil ve seslerle ilgili konuşma sentezleme (TTS) verilerini içeren dosyaları seçin. Örneğin, MSSpeech_TTS_en-US_ZiraPro.msi adlı dosya, ABD İngilizcesi konuşan bir sestir. -
10.5. Audiologic Tts3
Bu, italyanca diline özel ücretli bir konuşma sentezleyicisidir. NVDA ile kullanılabilmesi için, sentezleyicinin bilgisayarınızda yüklü olması gerekir. Daha fazla bilgi için, lütfen Audiologic web sayfasını www.audiologic.it adresinden ziyaret edin.
Bu sentezleyici kodlama işlevini desteklemez.
10.6. Newfon
Newfon, Sergey Shishmintzev tarafından üretilen, rusça ve Ukraynacayı destekleyen ücretsiz bir sentezleyicidir. Bu sentezleyiciyi indirmek için lütfen Rusça NVDA sayfasını ziyaret edin. http://ru.nvda-community.org/?page_id=10
Bu sentezleyici kodlama işlevini desteklemez.
11. Desteklenen braille ekranlar
Bu bölümde NVDA tarafından desteklenen braille ekran bilgileri yer almaktadır.
11.1. Freedom Scientific Focus/PAC Mate Serisi
USB veya bluetooth ile bağlandıklarında, Freedom Scientific tarafından üretilen tüm Focus ve PAC Mate ekranlar desteklenmektedir. Freedom Scientific Braille Ekran sürücülerinin sisteminizde yüklü olması gerekecektir. Eğer henüz bu sürücüler elinizde yoksa, bunları http://www.freedomscientific.com/downloads/focus-40-blue/focus-40-blue-downloads.asp . adresinden edinebilirsiniz. Bu sayfada Yalnızca Focus 40 Blue sürücülerinden bahsedilmesine karşın, bu sürücüler tüm Freedom Scientific ekranlarını desteklemektedir. Sisteminiz 64 bit Windows ise ve sürücüler başka bir ekran okuyucu tarafından yüklenmiş olsa bile, NVDA'nın ihtiyaç duyduğu dosyalar yüklenmiş olmayabileceği için muhtemelen bu bağlantıdaki sürücüleri ayrıca yüklemeniz gerekecektir..
Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.
Ad
Kısayol tuşu
Scroll braille display back
topRouting1 (first cell on display)
Scroll braille display forward
topRouting20/40/80 (last cell on display)
Scroll braille display back
leftAdvanceBar
Scroll braille display forward
rightAdvanceBar
Toggle braille tethered to
leftGDFButton+rightGDFButton
sol tekerlek hareketini açıp kapama
Sol tekerleğe basma
Sol tekerlek hareketini kullanarak geri gitme
Sol tekerlek yukarı
Sol tekerlek hareketini kullanarak ileri gitme
Sol tekerlek aşağı
sağ tekerlek hareketini açıp kapama
Sağ tekerleğe basma
Sağ tekerlek hareketini kullanarak geri gitme
Sağ tekerlek yukarı
Sağ tekerlek hareketini kullanarak ileri gitme
Sağ tekerlek aşağı
imleci parmağın üzerinde bulunduğu Braille hücresine taşıma
hücre üzerindeki braille iğnesi
backspace key
dot7
enter key
dot8
shift+tab key
brailleSpaceBar+dot1+dot2
tab key
brailleSpaceBar+dot4+dot5
upArrow key
brailleSpaceBar+dot1
downArrow key
brailleSpaceBar+dot4
control+leftArrow key
brailleSpaceBar+dot2
control+rightArrow key
brailleSpaceBar+dot5
leftArrow
brailleSpaceBar+dot3
rightArrow key
brailleSpaceBar+dot6
home key
brailleSpaceBar+dot1+dot3
end key
brailleSpaceBar+dot4+dot6
control+home key
brailleSpaceBar+dot1+dot2+dot3
control+end key
brailleSpaceBar+dot4+dot5+dot6
alt key
brailleSpaceBar+dot1+dot3+dot4
alt+tab key
brailleSpaceBar+dot2+dot3+dot4+dot5
escape key
brailleSpaceBar+dot1+dot5
windows key
brailleSpaceBar+dot2+dot4+dot5+dot6
space key
brailleSpaceBar
windows+d key (minimize all applications)
brailleSpaceBar+dot1+dot2+dot3+dot4+dot5+dot6
Report Current Line
brailleSpaceBar+dot1+dot4
NVDA menu
brailleSpaceBar+dot1+dot3+dot4+dot5
For newer Focus models that contain rocker bar keys (focus 40, focus 80 and focus blue):
Name
Key
Move braille display to previous line
leftRockerBarUp, rightRockerBarUp
Move braille display to next line
leftRockerBarDown, rightRockerBarDown
For Focus 80 only:
Name
Key
Scroll braille display back
leftBumperBarUp, rightBumperBarUp
Scroll braille display forward
leftBumperBarDown, rightBumperBarDown
11.2. Optelec ALVA BC640/680
USB veya bluetooth ile bağlandıklarında, Optelec tarafından üretilen ALVA BC640 ve BC680 ekranlarının her ikisi de desteklenmektedir. Bu ekranları kullanmak için belirli bir sürücüye gereksiniminiz bulunmamaktadır. Yalnızca ekranı takın ve kullanmak için NVDA'yı ayarlayın.
Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.
Ad
Kısayol Tuşu
Braille ekranı geri kaydır back
t1
Braille ekran önceki satır
t2
Braille ekran sonraki satır
t4
Braille ekranı ileri kaydır
t5
Odağı braille konumuna taşı
routing
shift+tab tuşu
sp1
alt tuşu
sp2
esc tuşu
sp3
tab tuşu
sp4
Yukarı ok tuşu
spUp
Aşağı ok tuşu
spDown
Sol ok tuşu
spLeft
Sağ ok tuşu
spRight
enter tuşu
spEnter
NVDA Menüsü
sp1+sp3
windows+d tuşu (Tüm uygulamaları küçült)
sp1+sp4
windows tuşu
sp2+sp3
alt+tab tuşu
sp2+sp4
11.3. Handy Tech Displays
NVDA USB veya bluetooth ile bağlandıklarında Handy Tech tarafından üretilen tüm ekranları desteklemektedir. Bazı daha eski USB ekranlar için Handy Tech sürücülerini sisteminize yüklemeniz gerekecektir.
Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.
Ad
Kısayol tuşu
Braille ekranı geri kaydırma
Sol, Yukarı
Braille ekranı ileri kaydırma
Sağ, Aşağı
Braille ekranı önceki satıra götürme
b4
Braille ekranı sonraki satıra götürme
b5
imleci parmağın üzerinde bulunduğu Braille hücresine taşıma
hücre üzerindeki braille iğnesi
Şift+tab tuşu
eskeyp tuşu
alt tuşu
b2+b4+b5
eskeyp tuşu
b4+b6
tab tuşu
enter
enter tuşu
eskeyp+enter
Yukarı yön tuşu
solBoşluk
Aşağı yön tuşu
sağBoşluk
NVDA Menüsü
b2+b4+b5+b6
Handy Tech ayarları
b4+b8
11.4. MDV Lilli
MDV tarafından üretilen Lilli braille ekranı desteklenmektedir. Bu ekranı kullanmak için belirli bir sürücüye gereksiniminiz bulunmamaktadır. Yalnızca ekranı takın ve kullanmak için NVDA'yı ayarlayın.
Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.
Ad
Kısayol tuşu
Braille ekranı geri kaydır
LF
Braille ekranı ileri kaydır
RG
Braille ekran önceki satır
UP
Braille ekran sonraki satır
DN
Odağı braille konumuna taşı
route
shift+tab tuşu
SLF
tab tuşu
SRG
alt+tab tuşu
SDN
alt+shift+tab tuşu
SUP
11.5. Baum/Humanware/APH Braille Ekranlar
Birçok Baum, HumanWare and APH ekran USB veya Bluetooth ile bağlandıklarında desteklenmektedir. Bunlardan bazıları şunlardır:
• Baum: SuperVario, PocketVario
• HumanWare: Brailliant, BrailleConnect
• APH: Refreshabraille
henüz test edilmemelerine karşın, Baum tarafından desteklenen başka ekranlar da NVDA ile çalışabilir.
Eğer USB ile bağlanılıyorsa, öncelikle üretici tarafından sağlanan sürücüyü yüklemeniz gerekmektedir. APH Refreshabraille için USB modu serial olarak ayarlanmalıdır.
Aşağıda bu ekranla kullanılabilecek tuş kombinasyonları yer almaktadır. Lütfen bu tuşların nerede bulunacağıyla ilgili Braille ekran yardım belgelerine bakın.
Ad
Kısayol tuşu
Braille ekranı geri kaydırma
d2
Braille ekranı ileri kaydırma
d5
Braille ekranı önceki satıra götürme
d1
Braille ekranı sonraki satıra götürme
d3
imleci parmağın üzerinde bulunduğu Braille hücresine taşıma
hücre üzerindeki braille iğnesi
Kumanda kolu olan ekranlar için:
Ad
Kısayol tuşu
Yukarı Yön Tuşu
yukarı
Aşağı Yön Tuşu
aşağı
sol Yön Tuşu
sol
sağ Yön Tuşu
sağ
Enter tuşu
seç
11.6. hedo ProfiLine USB
Hedo ProfiLine USB, hedo Reha-Technik desteklenmektedir. Öncelikle üretici tarafından sağlanan USB sürücülerini kurmalısınız.
Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.
Ad
Kısayol tuşu
Braille geri kaydır
K1
Braille ileri kaydır
K3
Braille Önceki satır
B2
Braille Sonraki satır
B5
Braille konumuna taşı
routing
braille imlecin neyi takip edeceğini değiştir
K2
Hepsini oku
B6
11.7. hedo MobilLine USB
hedo MobilLine USB, hedo Reha-Technik desteklenmektedir. Öncelikle üretici tarafından sağlanan USB sürücülerini kurmalısınız.
Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.
Ad
Kısayol tuşu
Braille geri kaydır
K1
Braille ileri kaydır
K3
Braille Önceki satır
B2
Braille Sonraki satır
B5
Braille konumuna taşı
routing
braille imlecin neyi takip edeceğini değiştir
K2
Hepsini oku
B6
11.8. HumanWare Brailliant BI/B Serisi
Brailliant BI ve B serisi braille ekranlar, HumanWare, BI 32, BI 40 ve B 80 dahil, USB ya da bluetooth ile bağlandığında desteklenmektedir. USB bağlantısını kullanıyorsanız, öncelikle üretici tarafından sağlanan USB sürücülerini kurmalısınız.
Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.
Ad
Kısayol tuşu
Braille ekranı geri kaydır
sol
Braille ekranı İLERİ kaydır
SAĞ
braille ekranı önceki satıra taşı
yukarı
braille ekranı sonraki satıra taşı
aşağı
İmleci braille konumuna taşı
routing
Braille'in takip ettiği imleci değiştir
up+down
yukarı yön tuşu
space+dot1
aşağı yön tuşu
space+dot4
sol yön tuşu
space+dot3
sağ yön tuşu
space+dot6
NVDA Menüsü
c1+c3+c4+c5 (command n)
shift+tab tuşu
space+dot1+dot3
tab tuşu
space+dot4+dot6
alt tuşu
space+dot1+dot3+dot4 (space+m)
escape tuşu
space+dot1+dot5 (space+e)
enter tuşu
dot8
windows+d tuşu (tüm uygulamaları küçült)
c1+c4+c5 (command d)
windows tuşu
space+dot3+dot4
alt+tab tuşu
space+dot2+dot3+dot4+dot5 (space+t)
Hepsini oku
c1+c2+c3+c4+c5+c6
11.9. HIMS Braille Sense/Braille EDGE Series
NVDA USB ya da bluetooth ile bağlandıklarında Hims tarafından üretilen Braille Sense ve Braille EDGE ekranlarını destekler. USB üzerinden bağlıyorsanız, sisteminize HIMS tarafından dağıtılan USB sürücülerini kurmanız gerekir.
Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.
Ad
Kısayol tuşu
Scroll braille display back
left side scroll down
Scroll braille display forward
right side scroll down
Move braille display to previous line
left side scroll up
Move braille display to next line
right side scroll up
Route to braille cell
routing
shift+tab key
dot1+dot2+space
alt key
dot1+dot3+dot4+Space
escape key
dot1+dot5+Space
tab key
dot4+dot5+Space
enter key
dot8
backspace key
dot7
upArrow key
dot1+Space
downArrow key
dot4+Space
capsLock
dot1+dot3+dot6+space
shift+alt+tab key
advance2+advance3+advance1
alt+tab key
advance2+advance3
end key
dot4+dot6+space
Control+end key
dot4+dot5+dot6+space
home key
dot1+dot3+space
control+home key
dot1+dot2+dot3+space
leftArrow key
dot3+space
control+shift+leftArrow key
dot2+dot8+space+advance1
control+leftArrow key
dot2+space
shift+alt+leftArrow key
dot2+dot7+advance1
alt+leftArrow key
dot2+dot7
rightArrow key
dot6+space
control+shift+rightArrow key
dot5+dot8+space+advance1
control+rightArrow key
dot5+space
shift+alt+rightArrow key
dot5+dot7+advance1
alt+rightArrow key
dot5+dot7
pageUp key
dot1+dot2+dot6+space
control+pageUp key
dot1+dot2+dot6+dot8+space
control+shift+upArrow key
dot2+dot3+dot8+space+advance1
control+upArrow key
dot2+dot3+space
shift+alt+upArrow key
dot2+dot3+dot7+advance1
alt+upArrow key
dot2+dot3+dot7
shift+upArrow key
left side scroll down + space
pageDown key
dot3+dot4+dot5+space
control+pagedown key
dot3+dot4+dot5+dot8+space
control+shift+downArrow key
dot5+dot6+dot8+space+advance1
control+downArrow key
dot5+dot6+space
shift+alt+downArrow key
dot5+dot6+dot7+advance1
alt+downArrow key
dot5+dot6+dot7
shift+downArrow key
right side scroll down + space
delete key
dot1+dot3+dot5+space
f1 key
dot1+dot2+dot5+space
f3 key
dot1+dot2+dot4+dot8
f4 key
dot7+advance3
windows+b key
dot1+dot2+advance1
windows+d key
dot1+dot4+dot5+advance1
11.10. HIMS SyncBraille
NVDA Hims tarafından üretilen SyncBraille ekranını destekler. Sisteminize HIMS tarafından dağıtılan USB sürücülerini kurmanız gerekir.
Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.
Ad
Kısayol tuşu
Scroll braille display back
left side scroll down
Scroll braille display forward
right side scroll down
Route to braille cell
routing
11.11. Seika Braille Displays
Nippon Telesoft tarafından üretilen Seika Versiyon 3, 4 ve 5 (40 hücreli) ve Seika80 (80 hücreli) braille ekranlar desteklenmektedir. http://www.seika-braille.com/ adresinde bu ekranlar hakkında daha fazla bilgi bulabilirsiniz. Önce üretici tarafından sağlanan USB sürücülerini kurmalısınız.
Aşağıda braille ekranı NVDA ile hangi tuşlarla kullanabileceğinizi bulabilirsiniz. Tuşların yeri ve tarifi için Braille ekranın dokümantasyonunu inceleyin.
Ad
Kısayol tuşu
Scroll braille display back
left
Scroll braille display forward
right
Move braille display to previous line
b3
Move braille display to next line
b4
Toggle braille tethered to
b5
Say all
b6
tab
b1
shift+tab
b2
alt+tab
b1+b2
NVDA Menu
left+right
Route to braille cell
routing
11.12. Papenmeier BRAILLEX Yeni Modelleri
Aşağıdaki Braille ekranlar desteklenmektedir:
• BRAILLEX EL 40c, EL 80c, EL 20c, EL 60c (USB)
• BRAILLEX EL 40s, EL 80s, EL 2d80s, EL 70s, EL 66s (USB)
• BRAILLEX Trio (USB and bluetooth)
If BrxCom is installed, NVDA will use BrxCom. BrxCom is a tool that allows you to use the Braille input independently from a screen reader. A new version of BrxCom which works with NVDA will be released by Papenmeier soon.
Most devices have an Easy Access Bar (EAB) that allows intuitive and fast operation. The EAB can be moved in four directions where generally each direction has two switches. The c-series is the only exception to this rule.
The c-series and some other displays have two routing rows whereby the upper row is used to report formatting information. Holding one of the upper routing keys and pressing the EAB on c-series devices emulates the second switch state. Pressing and holding the up, down, right and left keys (or EAB) causes the corresponding action to be repeated.
Generally, the following keys are available on these braille displays:
Name
Key
l1
Left front key
l2
Left rear key
r1
Right front key
r2
Right rear key
up
1 Step up
up2
2 Steps up
left
1 Step left
left2
2 Steps left
right
1 Step right
right2
2 Steps right
dn
1 Step down
dn2
2 Steps down
Following are the Papenmeier command assignments for NVDA:
Name
Key
Scroll braille display back
left
Scroll braille display forward
right
Move braille display to previous line
up
Move braille display to next line
dn
Route to braille cell
routing
Report current character in review
l1
Activate current navigator object
l2
Move to flat review/focus
r1
Report title
l1+up
Report Status Bar
l2+down
Move to containing object
up2
Move to first contained object
dn2
Move to previous object
left2
Move to next object
right2
Report text formatting
upper routing row
11.13. BRLTTY
BRLTTY çok daha fazla farklı braille ekranı destekleyebilmek için kullanılan ayrı bir programdır. bunu kullanabilmek için,BRLTTY for Windows programını yüklemeniz gerekecektir. En son kurulum sürümünü indirip kurmalısınız. bunun adı şu biçimde olabilir: brltty-win-4.2-2.exe. Ekranı ve kullanılacak portu ayarlarken, özellikle USB sürücüleri kullanıyorsanız ve elinizde üreticilerin sürücüleri varsa, yönergeleri yakından takip ettiğinizden emin olun.
Aşağıda NVDA için BRLTTY tuş komutları bulunmaktadır. Lütfen BRLTTY tuş tabloları yardımına BRLTTY komutlarının braille ekran kontrollerinde nasıl konumlandığı hakkında daha fazla bilgi almak için bakın.
Ad
BRLTTY komutu
Braille ekranı geri kaydırma
fwinlt (bir pencere sola git)
Braille ekranı ileri kaydırma
fwinrt (bir pencere sağa git)
Braille ekranı önceki satıra götürme
lnup (bir satır yukarı git)
Braille ekranı sonraki satıra götürme
lndn (bir satır aşağı git)
imleci parmağın üzerinde bulunduğu Braille hücresine taşıma
route (imleci karektere götür)
12. İleri Düzey Konular
12.1. Tuş kombinasyonlarını Değiştirme ve Diğer Girdi Hareketleri
Kullanıcılar scriptlerdeki tuş komutlarını NVDA kullanıcı dizinindeki özel bir dosyadan değiştirebilir veya yeni tuşlar sağlayabilirler. Bu dosyaya gestures.ini denmektedir.
Bu dosya standart ini sözdizimini kullanmaktadır. Dosya birden fazla bölüm içerebilir ve her bir bölümde bir ya da birden fazla girdi olabilir.
Her bölüm, NVDA içindeki belirli bir Pithon modül ve sınıfındaki scriptler için tuşları belirtir.
• Bölüm adı nokta (.) ile ayrılmış Pithon adı ve Sınıfı olmalıdır.
• Her girdinin anahtarı , mevcut kısayol tuşuyla etkinleştirilen scriptin adıdır. Alternatif olarak, bir kısayol tuşunu daha önce bağlı olduğu scriptten ayırmak için none kullanabilirsiniz. Lütfen, None anahtarını bir dosya içerisinde yalnızca bir kez kullanabileceğinizi not edin. Birden fazla kısayol tuşunu etkisiz kılmak için script adlarını virgül (,) ile ayırarak listeleyip None anahtarına atayabilirsiniz.
• Script için kullanılacak kısayol tuşlarının listelenmesinde ayraç olarak kullanılan girdi değeri (,) virgüldür. liste ayracı olarak kullanılan virgülden farklı bir amaçla kullanıldığının anlaşılması için, Virgülün (,) kullanıldığı kısayol belirtenleri tek tırnak (apostrof) içine alınabilir.
Tuş göstergeleri ya da hareketler 2 harften oluşan araç kodu (Klavye için, kb, braille için, br ve dokunma hareketi için ts), parantez içinde bir alt araç veya klavye düzeni, bir iki nokta işareti ve artı (+) işaretiyle ayrılmış tuş değerlerinden oluşmaktadır.
• Klavye girdileri için araç kodu kb harfleridir. Klavye tuş göstergeleri için [] köşeli parantez içindeki değer klavye düzenini belirtir ve isteğe bağlıdır. Bir değer belirtilmezse, düzenleme tüm klavye düzenleri için geçerli olur. İki nokta üstüste işaretinden sonraki ifade artı işareti (+) ile ayrılmış bir ya da birden fazla tuş adıdır
• Braille ekran girdileri için araç kodu br harfleridir. Braille tuş göstergeleri içinse köşeli parantez içindeki değer braille ekranı belirtir ve değer belirtilmesi zorunludur. İki nokta üstüste işaretinden sonraki ifade artı işareti (+) ile ayrılmış bir ya da birden fazla tuş adıdır
• Dokunma hareketleri için , araç kodu ts harfleridir. Dokunma hareketleri için, parantez içindeki kısım dokunma kipini belirtir ve isteğe bağlıdır. İki nokta üstüste işaretinden sonraki ifade de double_tap, 2fingerflickUp ya da 3finger_tap gibi bir dokunma hareketidir.
Girdi göstergelerini, script adlarını, ve içinde bulundukları class ve modülleri keşfetmek için şunları yapın:
1. Girdi Yardımını açın.
2. Girdi hareketini etkinleştirin (istediğiniz tuşa veya tuş kombinasyonuna basın ya da bir dokunma hareketi yapın).
3. Girdi Yardımını kapatın.
4. NVDA araçlar menüsünden kayıt görüntüleyi (log görüntüle) açın.
5. Son girilen kayıtları inceleyin. Bu kayıtlardan birisinde, bastığınız tuş kombinasyonu, ve eğer varsa bağlı olduğu script, modül ve sınıf bilgisi yer alacaktır.
Aşağıda NVDA+Şift+T tuşlarını DateTime (tarih saat) scriptine nasıl bağlayabileceğinizin örneği bulunmaktadır.
Tarih Saat için doğru script adı, modül ve sınıfı bulmak için, önce girdi yardım kipini açıp, Tarih saatin tuş kombinasyonu olan NVDA+f12'ye basın. Daha sonra girdi yardım kipini kapatın ve log (kayıt) görüntüleyicisini inceleyin.
Sonlara doğru şunu göreceksiniz:
  INFO - inputCore.InputManager._handleInputHelp (13:17:22):
  Input help: gesture kb(desktop):NVDA+f12, bound to script dateTime on globalCommands.GlobalCommands
Buradan, script adının dateTime olduğunu, Modül.sınıfın ise globalCommands.GlobalCommands olduğunu anlayabilirsiniz.
Eğer dosya henüz yoksa, NVDA User Configuration Directory içersinde gestures.ini adında bir metin dosyası oluşturabilir ve içine şunu ekleyebilirsiniz:
  [globalCommands.GlobalCommands]
   dateTime = kb:NVDA+shift+t
Bu, tüm klavye düzenlerinde NVDA+Şift+t tuşlarını tarih saati söylemek üzere ayarlayacak ve bu tuşları DateTime scriptine bağlayacaktır.
Halen Özgün NVDA+F12 bağlantısının çalıştığını aklınızda tutun. Eğer bu bağlantıyı kaldırmak istiyorsanız, şu satırı ekleyebilirsiniz:
   None = kb:NVDA+f12
Scriptleri mevcut tüm tuşlara bağlamakta özgür olmanıza karşın, klavyedeki alt tuşunu kullanmak sorunlu olabilir. NVDA bir scripte bağlanmış olsalar bile, Şift, Alt Kontrol gibi değişken tuşları halen işletim sistemine göndermektedir. Bu nedenle, Alt tuşunu bir girdi hareketinde kullanırsanız, bu tuşa basmak scriptinizi etkinleştirmenin yanında menü çubuğunu da açabilir. Yani, Kontrol, Şift veya NVDA tuşlarını scriptlerde değişken tuş olarak kullanmak daha faydalı olacaktır.
12.2. Noktalama/imla Seslendirmesiyle İlgili İleri Düzey Ayarlamalar
Noktalama ya da başka işaretlerin nasıl seslendirileceğiyle ilgili Noktalama/imla sözlüğü iletişim kutusunu kullanarak değiştirebileceğinizden daha fazla ayarlama da yapmanız mümkündür. Örneğin, Bir işaretin (ona rastlandığında bir süre duraksanması ya da tonlamanın değiştirilmesi için) sentezleyiciye gönderilmesini sağlayabilirsiniz ve sözlükte bulunmayan yeni işaretler ekleyebilirsiniz.
Bunun için, NVDA kullanıcı konfigürasyon dizininde bulunan imla sözlük dosyasını düzenlemeniz gerekmektedir. Dosya symbols-xx.dic adını taşır; xx dil kodu yerine kullanılmıştır. Bu dosyanın nasıl düzenlenmesi gerektiği, NVDA web sayfasındaki geliştirme (Development) bölümünden ulaşabileceğiniz, NVDA geliştirme Rehberinin İmla Seslendirme bölümünde anlatılmaktadır. Öte yandan, kullanıcıların karmaşık semboller için giriş yapabilmesi olanaklı değildir.
13. Daha Detaylı Bilgi
NVDA ile ilgili daha fazla bilgiye veya yardıma ihtiyaç duyarsanız, http://www.nvda-project.org/ adresini ziyaret edebilirsiniz. Burada, ek belgeleri, ve teknik destek ile açık kaynak kodlarını bulabilirsiniz. Bu sayfa ayrıca NVDA geliştirmesiyle ilgili olarak bilgi ve kaynaklar da sağlamaktadır.

 

 

rahmet pınarı adlı sms grubumuzdan siz ve sevdikleriniz faydalanmak istermisiniz?
grubumuzda pazartesi ve cuma günleri ikişer tane dini mesaj, perşembe günleride vefat mesajları atılmaktadır.
grubumuzda, erkek üyelere erkekler, bayan üyelere bayan yöneticilerimiz mesaj atmaktadır.
mesaj atan yöneticilerimiz:
avealılara: Başaran Bayhan.
vodafon: Uğur Ersoy, Mehmet Emin Bakan,
türksel: Onur Simit.
bayan yöneticilerimiz:
avea ve türksel:
Kadriye Doruk.
vodafon:
Sohbet Işık, Fadime Ataseven.
grubumuza üye olmak isterseniz, isim soyisim, telefon numaranızı, kullandığınız operator ismini yazarak,
aşağıdaki iletişim numaradan mesaj gönderebilir,
yada arayabilirsiniz. mehmet emin bakan tel: 0 542 560 39 09..
grubumuz tamamen ücretsizdir..
not:
üyelerimizin çoğu, yöneticilerimizin de tamamı görme engellidir.
ey insanlar:
Allah'u teala kime ne imkan vermişse,
onu Allah yolunda, Allah için sarfetmezse!
namazı terketmiş gibi,
orucu terketmiş gibi,
zekatı terketmiş gibi vebal altında kalacaktır.

--
engelsiz kalem grubuna üye olduğunuz için teşekkür ederiz
gruba mail atmak için şu adresi kullanın:
engels...@googlegroups.com
gruba üye olmak isteyen arkadaşlarınız varsa şu adrese boş mail atsınlar ve
gelen maili boş olarak yanıtlasınlar
engelsizkal...@googlegroups.com
gruptan ayrılmak isteyenler şu adrese boş mail atsınlar:
engelsizkale...@googlegroups.com
grup yönetimine ulaşmak isterseniz
şu adresten bize ulaşın
engels...@gmail.com
grup ana sayfasına şu adresten ulaşın:
https://groups.google.com/group/engelsizkalem
sağlık ve başarı dileklerimizle
engelsiz kalem grup yönetimi.
---
Bu e-postayı Google Grupları'ndaki "engelsizkalem" adlı gruba abone olduğunuz için aldınız.
Bu grubun aboneliğinden çıkmak ve bu gruptan artık e-posta almamak için engelsizkale...@googlegroups.com adresine e-posta gönderin.
Bu gruba kayıt göndermek için engels...@googlegroups.com adresine e-posta gönderin.
Bu grubu http://groups.google.com/group/engelsizkalem adresinde ziyaret edebilirsiniz.
Bu tartışmayı web'de görüntülemek için https://groups.google.com/d/msgid/engelsizkalem/DUB110-DS224BD43196FBE64A2C60BC96E40%40phx.gbl adresini ziyaret edin.
Daha fazla seçenek için, https://groups.google.com/groups/opt_out adresiniz ziyaret edin.

SAYGI VE SEVGİLERİMLE SAKARYALI YUSUF DURDURMUŞ
İLETİŞİM
FACEBOOK
https://www.facebook.com/#!/yusuf.mus.39
TEL 0543 820 48 34
MAİL
hamsiy...@hotmail.com
SKYPE
yusuf.durdurmus
ÖNERİ VE GÖRÜŞLERİNİZİ HERDAYİM İLETE BİLİRSİNİZ
KORKAKLIKDA VAR İLERLEMEKDE ŞEREF VAR