หลักฐาน..การยืนดื่มน้ำของท่านนบี ศ็อลฯ
Salma Useng
السلام عليكم ورحمة الله وبركا ته
ไม่ดื่มพลางยืน
1. มีรายงานจากอบีสะอีด อัล คุดรียฺ ว่า :
أَنَّ النَّبِىَّ -صلى الله عليه وسلم- زَجَرَ عَنِ الشُّرْبِ قَائِمًا.
ความว่า : ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ได้ห้ามการดื่มพลางยืน
(บันทึกโดยมุสลิม หมายเลข 2025)
2.มีรายงานจากอบีฮุร็อยเราะฮฺ ว่า :
أنَّ النَّبِىِّ -صلى الله عليه وسلم- رَآى ِرَجُلاً يَشْرَبُ قَائِماً فقالَ لَهُ:«قِه». قَالَ: لِمَه؟ قَالَ :«أَيَسُرُّكَ أَنْ يَشْرَبَ مَعَك الْهِرُِّ؟». قَالَ : لا. قَالَ :« فَقَدْ شَرِبَ مَعَكَ مَنْ هُوَ شَرٌّ مِنْهُ الشَّيْطَانُ».
ความว่า : ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ได้เห็นชายคนหนึ่งกำลังยืนดื่ม ท่านเลยกล่าวกับเขาว่า “จงอาเจียนออกซะ” เขาถามว่า “ทำไม่หล่ะ ? ท่านตอบว่า “ท่านชอบหรือที่จะให้แมวดื่มพร้อมกับท่าน ? เขาตอบว่า “ไม่” ท่านกล่าวว่า “ เพราะแท้จริงแล้ว มีตัวที่เลวกว่ามันอีกที่ร่วมดื่มพร้อมกับท่าน มันคือชัยฏอนอย่างไรล่ะ”
(เศาะฮีหฺ บันทึกโดยอะห์มัด หมายเลข 7990 และบันทึกโดยอัลดาริมีย์ หมายเลข 2052 ดู อัลสิลสิละฮฺ อัลเศาะฮีหฺะฮฺ หมายเลข 175)
اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي حُبَّكَ، وَحُبَّ مَنْ يَنْفَعُنِي حُبُّهُ عِنْدَكَ
ความว่า “โอ้พระผู้เป็นเจ้าของฉัน โปรดประทานความรักต่อพระองค์แก่ฉัน
และ(โปรดประทาน) ความรักต่อผู้ที่ความรักที่ฉันมีต่อเขายังประโยชน์ต่อฉัน ณ
ที่ พระองค์
[บันทึกโดยอัต-ตัรมิซี ลำดับหะดีษที่ 3557, เป็นหะดีษที่หะสัน]
ขออนุญาตชี้แจงเรื่องหะดิษที่ว่าด้วย ไม่ดื่มพลางยืน
ก่อนอื่นผมก็ขออนุญาตปรับความเข้ากับพี่น้องที่กำลังอ่านข้อมูลที่เรามาแลกเปลี่ยนความรู้ในเบื่องต้นผมอยากให้พี่น้องเข้าใจก่อนนะครับ
" ว่าสิ่งที่มาจากอัลกุรอานจะไม่ขัดกับกุรอานเอง สิ่งที่มาจากอัลกุรอานก็จะไม่ขัดกับอัลฮะดีษ และสิ่งที่มาจากอัล ฮะดีษก็จะไม่ขัดกับอัล ฮะดีษเอง "
(อยากให้พี่น้องอ่านจนกระทั่งจบ เพราะมันเป็นเรื่องละเอียดอ่อน)
เมื่อพี่น้องเข้าใจองค์ประกอบรวมแล้วที่นี้เรามาดูทีละประเด้นนะครับ
หลักฐานที่ท่านนบียืนดื่มมีเยอะครับแต่นำมาแค่นี้
จากอินนฺ อับบาส เล่าว่า
“ท่านนบี(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม)เคยดื่มน้ำซัมซัมโดยยืนดื่ม”
(เศาะฮิหฺบุคอรี และ มุสลิม สุนันติรมีซี,นะซาอี,อิบนุมาญะฮฺ)
จากอัมรฺ อิบนุ ชุอัยบฺ โดยนำคำพูดของปู่ของเขามา ซึ่งนำมาจากบิดาของปู่อีกต่อหนึ่ง “ฉันเคยเห็นท่านรสูล(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม)ดื่มทั้งยืนและนั่ง”
(ในสุนันติรมีซี)
จากสะอฺด อิบนุ อบีวักกอศ เล่าว่า
“แท้จริงท่านนบี(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม)ได้ดื่มน้ำโดยยืนดื่ม”
( ในสุนันติรมีซี)
จากท่านกับชะฮฺ เล่าว่า
“ท่านนบี(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม)ได้เข้ามาหาฉัน(ที่บ้าน) ท่านได้ดื่มน้ำจากถุงหนังใส่น้ำแขวนไว้ โดยท่านยืนดื่ม ภายหลังฉันได้ลุกขึ้นไปที่ถุงน้ำนั้น ฉันจึงได้ตัดเชือก(ที่ปิดปากถุงแขวนอยู่) เพื่อให้ท่านนบี(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม)นั่งดื่ม”
(ในสุนันติรมีซี และอิบนุมาญะฮฺ)
จากท่านอนัส อิบนุมาลิกเล่าว่า
“ท่านนบี(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม)ได้เข้าไปที่(บ้าน)ของอุมมุสุลัยมฺ ซึ่งมีถุงน้ำแขวนอยู่ท่านได้ดื่มจากปากถุงนั้น โดยยืนดื่ม อุมมุสุลัยมฺจึงได้ยืนขึ้นไปที่ปากถุง แล้วตัดมัน(เพื่อให้ท่านนบี (ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม)นั่งดื่ม)”
(ในมุสนัตอิม่ามอะฮฺหมัด และสุนันติรมีซี)
ส่วนที่พี่น้องได้นำเสนอนั้น ก็มีหลักฐานเหมือนกันว่าห้ามยืนดื่ม
“ท่านนบีห้ามยืนดื่มน้ำ” เช่น
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : { لَا يَشْرَبَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَائِمًا فَمَنْ نَسِيَ فَلْيَسْتَقِئْ } رَوَاهُ مُسْلِمٌ )
จากอบูฮุรัยเราะฮ กล่าวว่า
"รซูลุ้ลลอฮ กล่าวว่า คนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านอย่าได้ยืนดื่มน้ำ ดังนั้น ผู้ใดลืม เขาจงทำให้อาเจียนออกมา – รายงานโดยมุสลิม
(อ่านไปเรื่อยๆแล้วท่านจะไม่สับสน)
ทัศนะจากสะลัฟ
อบูบักร ได้เล่าเรา โดยกล่าวว่า อิบนุฟะฏีล ได้เล่าเรา ว่า รายงานจาก อบีสะนาน จากอบีอัลมุอารอ็ก กล่าวว่า ข้าพเจ้าได้ถามอบูฮุรัยเราะฮ เกี่ยวกับการยืนดื่มน้ำ เขาได้กล่าวว่า "ไม่เป็นไร"
หะดิษบทนี้ เชื่อถือได้ เพราะมีหะดิษสนับสนุนมาก
Ahmad (797) narrated that ‘Ali ibn Abi Taalib (may Allah be pleased with him) drank whilst standing, and the people looked at him as if they objected to that. He said: “What are you looking at? If I drink whilst standing, I saw the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) drink whilst standing, and if I drink sitting, I saw the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) drink whilst sitting.”
ท่านอะลี(รด)ดื่มในขณะยืน และได้มีผู้คนมองไปที่ท่าน ท่านอลีได้กล่าวว่า
“พวกท่านมองอะไรกันหรือ ถ้าฉันดื่มในขณะยืน ฉันเคยเห็นท่านนบี(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม) ดื่มในขณะยืน และถ้าฉันดื่มในขณะที่นั่ง ฉันเห็นท่านนบีดื่มในขณะที่นั่ง”
( บันทึกโดยอะหฺมัด)
Al-Bukhaari (5615) narrated from ‘Ali (may Allaah be pleased with him) that he drank whilst standing then he said: Some people say it is makrooh for one of you to drink whilst standing, but I saw the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) doing what you have seen me do.
ท่านอะลีดื่มในขณะที่ยืนแล้วท่านก็พูดว่า บางคนกล่าวว่ามันมักรูฮฺ สำหรับใครที่ดื่มขณะยืน แต่ฉันเห็นท่านนบี(ศอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม)
ทำในสิ่งที่ท่านได้เห็นฉันกระทำ
(บันทึกโดยบุคอรี)
อย่างที่เราได้ปรับความเข้าใจแล้วข้างต้น "ว่าสิ่งที่มาจากอัล กุรอานจะไม่ขัดกับกุรอานเอง สิ่งที่มาจากอัล กุรอานก็จะไม่ขัดกับอัล ฮะดีษ และสิ่งที่มาจากอัล ฮะดีษก็จะไม่ขัดกับอัล ฮะดีษเอง"
ดังนั้น จะต้องพิจารณาและวิเคราะห์ฮะดีษทั้งหมด
อุลามะฮฺได้ตีความฮะดีษไปในหลายแนว บ้างก็ว่าฮะรอม บ้างก็ว่ามักรุฮฺ
บ้างก็บอกว่ามุสตะฮับ(อนุญาต) บ้างก็กล่าวว่าเป็นสุนนะฮฺ
(1) ซุนนะฮฺ
อุลามะฮฺบางท่านตีความจากตัวบทที่ว่า
จากอินนฺ อับบาส เล่าว่า
“ท่านนบี(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม)เคยดื่มน้ำซัมซัมโดยยืนดื่ม”
ในเศาฮิหฺบุคอรี และ มุสลิม สุนันติรมีซี,นะซาอี,อิบนุมาญะฮฺ
จึงให้ทัศนะว่าการยืนดื่มน้ำซัมซัมถือเป็นสุนนะฮฺ
(2) ฮะรอม
อุลามะฮฺบางท่านตีความว่าเป็นฮารอม โดยยึดจาก
หะดีษของสาวก อะบีสะอีดฯ รายงานว่า
" แท้จริงท่านศาสดา(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม) ได้ห้ามยืนดื่ม "
(บันทึกโดยมุสลิมและอาหมัด)
โดยอ้างจากสำนวนของฮะดีษ
(3) มักรูฮฺ
และมีผู้ถาม(ท่านอิบนุตัยมียะฮ)ขออัลลอฮตะอาลาเมตตาต่อท่าน เกี่ยวกับการยืนรับประทานอาหารและยืนดื่มน้ำ ว่า หะลาล หรือ หะรอม หรือ มักรูฮ ที่น่าเกลียด? และอนุญาตให้(ยืน)รับประทานหรือดื่มน้ำ หรือไม่ เมื่อมีเหตุจำเป็น เช่น อยู่ระหว่างเดินทาง หรือ กินและดื่ม ในขณะเดินอยู่บนถนน จะได้หรือไม่?
ท่านตอบว่า
สำหรับในกรณีมีความจำเป็น ย่อมไม่เป็นไร เพราะแท้จริงมีรายงานยืนยันว่า(แท้จริงท่านนบี ได้ดื่มน้ำซัมซัม ในขณะที่ท่านกำลังยืน ) เพราะสถานที่นั้น ไม่มีสถานที่ ที่จะให้นั่ง และสำหรับในกรณีที่ไม่มีความจำเป็น ก็ถือเป็นมักรูฮ เพราะปรากฏรายงานยืนยันว่าท่านนบี ได้ห้ามจากมัน และด้วยรายละเอียดนี้ ได้รวมระหว่างสองตัวบท(ที่ขัดแย้งกัน) วัลลอฮุอะลัม
- จาก มัจญมัวะอัลฟะตาวา เล่ม 22 หน้า 211(อิบนุตัยมียะฮฺ)
(4) ท่านอิบนุหะญัรได้แถลงใน "อัลฟัตห์" ว่า แนวทางที่ดีและความปลอดภัยมากว่าคือ ทัศนะที่ว่า ต้องนำหะดีษที่ระบุห้ามยืนดื่มนั้น เป็นเพียงมักรู๊ห์ ส่วนหะดีษที่มีการดื่มขณะยืนนั้นให้ถือเป็นการอนุญาต (ญะวาซ) ส่วนที่ประเสริฐสุดคือ "นั่งดื่ม"
(5) อื่นๆ บ้างให้ทัศนะว่าการนั่งดื่มเป็นสุนนะฮฺ แต่การยืนดื่มเป็นมักเราะฮฺ
วิเคราะห์
หากฮะดีษที่กล่าวมาข้างต้นเป็นฮะดีษที่ศอฮิหฺ(แข็งแรง)แล้วการตีความจะต้องเป็นไปด้วยความระมัดระวัง
เพราะหลักฐานทั้งคู่นั้นดูแล้วขัดแย้งกัน(หากดูผิวๆ)
ขอย้ำอีกครั้งว่า
" สิ่งที่มาจากอัล กุรอานจะไม่ขัดกับกุรอาน สิ่งที่มาจากอัล กุรอานก็จะไม่ขัดกับอัล ฮะดีษ และสิ่งที่มาจากอัล ฮะดีษก็จะไม่ขัดกับอัล ฮะดีษ "
หากกล่าวว่าเป็นสิ่งที่ฮะรอมก็อาจหมายความว่าท่านนบี(ศอลลัลลอฮิอลัยฮิวะสัลลัม)ทำในสิ่งที่เป็นฮะรอม
หากกล่าวว่าเป็นสิ่งที่มักรูฮฺก็อาจหมายความว่าท่านนบี(ศอลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม)ทำในสิ่งที่เป็นมักรูฮฺ
หากกล่าวว่าฮะรอม หรือมักรูฮฺ อาจจะขัดกับหลักฐานที่กล่าวว่า
“โดยแน่นอน ในรอซูลของอัลเลาะฮฺมีแบบฉบับอันดีงามสำหรับพวกเจ้าแล้ว สำหรับผู้ที่หวัง (จะพบ) อัลเลาะฮฺและวันปรโลกและรำลึกถึงอัลเลาะฮฺอย่างมาก”
(ซูเราะฮฺอัล อะหฺซาบ อายะฮฺที่ 21)
จากหลักฐานดังกล่าวหมายความว่าท่านจะต้องไม่ทำในสิ่งที่ ฮะรอม และรวมถึง มักรูฮฺ ด้วย
ในเรื่องนี้ อัลมาซีรีย์ได้กล่าวว่า : ปัญหานี้นักวิชาการมีความเห็นต่างกันคือ นักวิชาการส่วนใหญ่ (ญุมฮูร) บอกว่า อนุญาตให้ยืนดื่มโดยไม่มักรู๊ห์
ข้างต้นพอจะหาข้อสรุปได้แล้วระดับหนึ่ง หากตัวบทหลักฐานไม่มีทางที่จะขัดแย้งกันหากหลักฐานนั้นแข็ง(ซอฮิฮฺ)ทั้งสองฝ่าย แสดงว่ามันต้องมีข้อผิดพลาดไม่ที่ใดก็ที่หนึ่ง
ที่นี้มาดูหะดิษที่ท่านนบีกล่าวว่า “ว่าท่านนบี ห้ามยืนดื่มน้ำ” เช่น
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : { لَا يَشْرَبَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَائِمًا فَمَنْ نَسِيَ فَلْيَسْتَقِئْ } رَوَاهُ مُسْلِمٌ )
จากอบูฮุรัยเราะฮ กล่าวว่า "รซูลุ้ลลอฮ กล่าวว่า คนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านอย่าได้ยืนดื่มน้ำ ดังนั้น ผู้ใดลืม เขาจงทำให้อาเจียรออกมา – รายงานโดยมุสลิม”
.....เป็นฮะดีษที่ดออีฟ(อ่อนหลักฐาน)
ฮะดีษข้างต้นเป็นหะดีษที่ศอฮิหฺโดยมีสายรายงานที่ศอฮิหฺไม่ต่ำกว่า 7 สาย โดยที่ไม่มีตอนท้ายที่ว่า “ดังนั้น ผู้ใดลืม เขาจงทำให้อาเจียนออกมา”
อุลามาอฺในด้านฮะดีษหลายท่าน(อีมามอะหฺมัด ยะหฺยาอิบนฺมาอีล(อาจารย์ของอิหม่ามบุคอรี) เชคอัลบานีและอีกหลายท่าน)กล่าวว่า...
บุคคลหนึ่งในสายรายงานที่มีต่อท้ายว่า “ดังนั้น ผู้ใดลืม เขาจงทำให้อาเจียรออกมา” คือ อุมัร อิบนฺ ฮัมซะฮฺ นั้นเป็นบุคคล ดออีฟ ไม่สามารถรายงานฮะดีษได้ซึ่งเขาได้เพิ่ม “ดังนั้น ผู้ใดลืม เขาจงทำให้อาเจียรออกมา”ลงไปในฮะดีษ
(สำหรับพี่น้องท่านใดที่มีโปรแกรม มักตาบะฮฺ ชามีละฮฺ สามารถเอาส่วนหนึ่งของตัวบทไปตรวจสอบได้ โดยพิมพ์ลงไปในโปรแกรมนั้นมันก็จะออกคำอธิบายให้เราได้กระจ่างกันแต่เป็นภาษาอาหรับนะครับ)
รายงานที่กล่าวว่า “คนหนึ่งคนใดในหมู่พวกท่านอย่าได้ยืนดื่มน้ำ” อันนี้ศอฮิหฺ ชัดเจน เพราะได้รับการสนับสนุนไม่ต่ำกว่า 7 สายรายงาน แต่หะดิษที่ผ่านสายรายงานจาก อุมัร อิบนฺ ฮัมซะฮฺ ถือว่าเป็นหะดิษที่เชื่อถือไม่ได้ เพราะ นักวิเคราะห์หะดิษและอุลามาอฺหลายท่านได้ระบุว่า อุมัร อิบนฺ ฮัมซะฮฺ นั้นเป็นบุคคลดออีฟไม่สามารถยึดเป็นสายรายงานได้
ท่านอลี เห็นว่าท่านนบี 
เคยยืนดื่ม และมีหะดีษหลายต่อหลายบท ที่เศาะหาบะฮฺท่านอื่นๆ รายงานว่าท่านนบี เคยยืืนดื่ม หรือยอมรับให้ยืนดื่มได้ เช่นกัน เช่น:
- ท่านอิบนุอับบาส เล่าว่าท่านเคยยื่นน้ำซัมซัมให้ท่านนบี แล้วท่านก็ยืนดื่ม"
(บุคอรี 1637 และมุสลิม 2027)
- ท่านอิบนุอุมัร กล่าวว่า บรรดาเศาะหาบะฮฺเคยทานพลางเดิน และดื่มพลางยืน ในขณะที่ท่านนบีมีชีวิตอยู่ (ติรมิซีย์ 1881)
และหะดีษบทอื่นๆ
ซึ่งอุละมาอ์ส่วนใหญ่ (เช่นอัลค็อฏฏอบีย์, อิบนุบัฏฏอล, อัฏเฏาะบะรีย์, อันนะวะวีย์, อิบนุหะญัร ฯลฯ) ก็ได้ให้คำอธิบายหะดีษยืนดื่มน้ำ (ซึ่งมีทั้งหะดีษที่ห้ามให้ยืนดื่ม และหะดีษที่บ่งบอกชัดเจนว่าท่านนบีเองก็เคยยืนดื่ม หรือยอมรับให้ทำได้) ว่าการห้ามในที่นี้ ไม่ใช่การห้ามแบบ "ตะหฺรีม" (เป็นสิ่งที่หะรอมห้ามให้ทำ) แต่เป็นการ "อิรชาด" (ชี้แนะสิ่งที่ดีกว่า) หรืออย่างมากก็เป็น "มักรูฮฺ" (ไม่ควรทำ)
ซึ่งการกระทำของท่านนบี ที่ท่านยืนดื่มให้เศาะหาบะฮฺเห็นเป็นบางครั้งนั้น ชัดเจนว่าเป็นการบ่งบอกว่าสามารถทำได้ แม้ว่าการนั่งดื่มจะดีกว่าอย่างแน่นอน ซึ่งในเรื่องนี้ มีตัวอย่างให้เห็นมากมาย เช่น ท่านนบีเคยอาบน้ำละหมาดโดยล้างส่วนต่างๆแค่ครั้งเดียว หรือสองครั้ง ในบางครั้ง ทั้งที่การล้างที่สมบูรณ์ที่สุดคือต้องล้าง 3 ครั้ง ทั้งนี้ ก็เพื่อบอกให้รู้ว่าทำได้ และตัวอย่างอื่นๆอีกมากมาย
และคณะกรรมการถาวรเพื่อการฟัตวาฯ ของซาอุฯ ได้ให้คำตอบว่า:
"ตามหลักแล้ว ให้ดื่มน้ำในท่านั่ง นั่นคือสิ่งที่ประเสริฐกว่า แต่ก็อนุญาตให้ยืนดื่มได้ ซึ่งท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ได้เคยทำทั้งสองอย่าง เพื่อชี้ให้เห็นว่ามันเป็นเรื่องที่ล้วนอนุญาตให้ทำได้ทั้งสิ้น"
(รวมฟัตวาคณะกรรมการฯ เล่ม 22 หน้า 133)
สรุปคือ ที่ดีที่สุด คือการนั่งดื่ม แต่ถ้าไม่สะดวกจะนั่ง ก็อนุญาตให้ยืนดื่มได้ อินชาอัลลอฮฺ
แต่ทั้งนี้ ก็มีอุละมาอ์บางท่านเห็นว่า การห้ามในหะดีษ บ่งชี้ว่าหุก่มการยืนดื่มนั้นเป็น "หะรอม" ซึ่งก็ไม่ใช่ปัญหาแต่อย่างใด เพราะความเข้าใจของอุละมาอ์แต่ละท่านที่มีต่อตัวบท ก็แตกต่างกันไป ซึ่งเรื่องเช่นนี้ ไม่จำเป็นต้องนำมาเปิดประเด็นให้เป็นเรื่องใหญ่แต่อย่างใด
อนึ่ง ตามหลักวิชาการแล้ว การจะทำความเข้าใจตัวบทหลักฐาน ไม่ว่าจะเป็นอัลกุรอาน หรือหะดีษนั้น จำเป็นต้องดูให้ครอบคลุมทั้งหมด และพิจารณาจากทุกแง่มุม เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง หรือใกล้เคียงมากที่สุด จะหยิบเอาหะดีษบทเดียวที่อ่านเจอมาตัดสินทันทีไม่ได้ วัลลอฮุอะลัม
สุดท้าย ผมหวังเป็นอย่างยิ่งว่าพระองค์อัลลอฮฺทรงประทานความบารอกัต ความจำเริญให้แก่พี่น้องผู้แสวงหาสัจธรรมแล้วทั้งหลาย...อามีน
หากผิดพลาดประการใด ผมก็ขออภัยโทษต่อพระองค์ และขออภัยต่อพี่น้อง ณ โอกาสนี้ด้วยครับ...
วาบิลลาฮิตเตาฟิก วัลฮีดายะฮฺ วัลลอฮุอะอฺลัม บิซซาหวาบ
ซุบฮานากัลลอฮุมมา วาบีฮัมดีกา อัชฮาดูอัลลาอีลาฮา อิลลาอันตา
วัซตัฆฟิรูกา วาอาตุบูอีลัยกฺ
วะอะลัยกุมสลาม วะเราะหฺมะตุลลอฮฺ วะบะเราะกาตุฮฺ
( ที่มา.....http://www.iqraforum.com ) &nbs
--
Wansalma Useng
dayutp
คงจะประยุกต์มาใช้กับตัวเองได้ว่า จะคิดจะทำอะไรซักอย่างคงต้องยั้งคิดให้รอบคอบถี่ถ้วน คิดหน้าคิดหลังให้ดี ก่อนจะตัดสินใจทำอะไรลงไป
Jazakumullahukhoiron kap :)
--
"Allah won't appreciate your outer appearance and your wealth, but what's in your heart and your deeds."
DECHA BUERAHENG
CIVIL ENGINEERING STUDENT
UNIVERSITI TEKNOLOGI PETRONAS
+60165026362
suhaidee yusoh
--
SUHAIDEE YUSOH
Petroleum Geosciences (PGS) student
Universiti Teknologi PETRONAS
