Z Neslinden Sonraki Nesil
Julia Heaslet
Arapa bir kelime olan tbin, "tebi-e" fiilinden gelmektedir. Bu fiil, birinin izinde yrmek, ona tabi olmak, beraberinde bulunmak, cematin namazda imama tabi olması gibi manaları ifde eder. Bu fiilden ismi faili, "tbiun" dur. Sonuna nispet ya'sı bitişince, "tabi" olur. Bunun oğulu da, "tbin" dur. Kelime olarak Trke karşılığı; uyanlar, tabi olanlar demektir. Din anlamda da, Hz. Muhammed (a.s)'ın sahabelerine tabi olan, onları takib eden nesil iin kullanılır. Arap gramerine gre, tbin kelimesi ref' halindedir, yani treli okunma durumundadır. Bunun nasb ve cer (kesreli ve fethalı) okunma hali ise, "tbin"dir. Buna gre "tbin" ve "tbin", aynı anlamda olan iki kelimedir.
İlk tabinin kim olduğu hususunda alimlerin farklı yorumları vardır. Bazı alimler, "Yalnız bir sahabiyi gren kişi Tabindan sayılır" demişler, diğer bazı alimler de, yalnız grmeyi, bir araya gelmiş olmayı yeterli kabul etmemişlerdir. Onlara gre, bir kişinin Tbindan sayılabilmesi iin, Sahabelerle sohbette bulunmuş olması gerekir. Onun iin Tabin'un başlangıcı net bir şekilde tesbit edilmemiştir.[26]
Tbin devri hicri 120 tarihlerine kadar devam etmiştir. Tbin devri, İslm kltr hayatının son derece gelişen ve parlak olan devridir. Siysi iktidar bakımından bu dnem, Emevilerin hakimiyetine rastlar.
Sahbilerin tabakaları hakkında olduğu gibi, Tbin'un tabakaları hakkında da alimlerin farklı yorumları olmuştur. Herkes onları kendilerine gre farklı bir şekilde tabakalara ayırmıştır. İmam Mslim, Tabileri , İbn Sa'd drt, Hkim de onbeş tabakaya ayırmışlardır. Hkim'e gre ilk tabaka, Aşere-i Mbeşşere (Cennetle mjdelenen on sahab)'yi grenlerdir. Onlar da şu zatlardır: Kays b. Ebi Hazm el-Becel, Ebu Osman en-Nehd, Kays b. Ubd el-Kays, Ebu Sasan Hseyn b. el-Mnzir er-Reks, Ebu Vil, Sakik b. Seleme el-Kufi, Ebu Rec el-Utarid.
Bunlar muhadremndandırlar. Muhadremn, hem cahiliye dneminde ve hem de İslm dneminde bulunduğu halde, Hz. Muhammed (a.s) ile buluşamayan Mslmanlara verilen bir nvandır. "Sahih" sahibi Mslim, bunların sayısını yirmi olarak zikretmiştir.
Tbin neslinin hadis rivyetinde, Tefsirde, nahv'ın gelişmesinde, fıkh konuların oluşmasında ve diğer eşitli ilimlerde byk hizmetleri olmuştur. Hadislerin yazılması ve tasnif edilip konularına gre kısımlara ayrılması onların nclğnde gelişmiştir. Tabin neslinden hadis yazan ok kişi vardır. Bunların en meşhurları İbn Şihb ez-Zhr, Said İbnu'l-Mseyyeb, Said b. Cbeyr, Hasan el-Basri, İbrhim en-Nehai vb.dirler.
Tbin neslinden fıkıh ilmi ile de meşgul olan, bu sahada hizmeti geen bir ok kişi vardır. Medine'de, arkadaşları arasında fıkıh ilminde temyz eden, ileri derecelere ulaşan yedi zat olmuştur ki, bunlara "fukah-yı seb'" adı verilir ve onlar da şunlardır: Sad b. el-Mseyyeb, Kasım b. Muhammed b. Ebi Bekr es-Sıddk, Urve b. ez-Zubeyr, Harice b. Zeyd b. Sabit, Ebu Seleme b. Abdurrahman b. Avf, Ubeydullah b. Utbe b. Mes'd ve Ebu Eyyb Sleyman b. Yesr el-Hill.
Tbin'un tefsirdeki grşlerinin delil olarak kabul edilip edilmemesi hususunda, alimlerin farklı grşleri vardır. Bazı alimler onların grşlerini delil olarak kabul ederken, diğer bazı alimler de, onların grşlerini delil olarak kabul etmemişlerdir.
Tbin, dneminde Mekke, Medine ve Irak'ta tefsir okulları gelişmiştir. Bu okullarda, Tbin neslinden byk tefsir alimleri yetişmiştir. Bu alimlerden bazıları şunlardır: Tvus b. Keysn, İkrime, At b. Ebi Rabah, Zeyd b. Eslem, Alkame b. Kays, Mesrk, Uveys b. Zeyd, Mrre el-Hamedn, Muhammed b. Ka'b el-Kurez.[27]
وَالَّذينَ جَاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِاِخْوَانِنَا الَّذينَ سَبَقُونَا بِالْايمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فى قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذينَ امَنُوا رَبَّنَا اِنَّكَ رَؤُفٌ رَحيمٌ
"Onlardan sonra gelenler derler ki: Rabb'imiz, bizi ve bizde nce inanan kardeşlerimizi bağışla. Kalplerimize de inananlara karşı bir kin bırakma! Rabb'imiz, sen ok şefkatli, ok merhametlisin!"[28]
Ayette ifde edildiği gibi, insanlar arasında ırk, mekn, vatan, kabile, renk gibi hi bir ayırım yapmadan, btn imn ehli iin dua etmişlerdir. Tbin, tevhid, imn ve inan kervanı, duaları da imn duasıdır. Onlar, ne şerefli bir kervan ve duaları, ne gzel bir duadır![29]
وَالسَّابِقُونَ الْاَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرينَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذينَ اتَّبَعُوهُمْ بِاِحْسَانٍ رَضِىَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرى تَحْتَهَا الْاَنْهَارُ خَالِدينَ فيهَا اَبَدًا ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظيمُ
"Muhcirlerden ve Ensrdan (İslm'a girmekte) ilk nce geenler ile bunlara gzelce tabi olanlar... Allah onlardan razı olmuştur, onlar da O'ndan razı olmuşlardır. (Allah) onlara, altlarından ırmaklar akan, iinde ebed kalacakları cennetler hazırlamıştır. İşte byk kurtuluş budur."[30]
Ayette geen "tabi olanlar" ifdesi, mfessirler tarafından iki mana da yorumlanmıştır. Birincisi, onları takip eden, onlardan sonra gelen Tbin nesli demektir. İkincisi ise, kıymet gnne kadar din, imn, ahlak ve takvada onlara tabi olan insanlar olarak kabul edilmiştir.[31]
Tbin'un son tabakasını, en son len Sahabeyi grenler oluşturmuştur. Buna gre son tabi, Mekke'de Ebu'tTufeyl Amir b. Vasile'yi gren Halef b. Halifedir. Halef'in lmyle Tbin'un sona erdiği kabul edilir.
Sahbe gibi Tbin'in tabakalara ayrılmasında da ihtilf edilmiştir. Bunları Mslim , İbnu Sa'd drt tabakaya ayırır. Hkim onbeş tabaka teklif ederse de btn tabakaları aık seik beyan edip, her tabakaya ait isimleri zikredememiştir. Bu sebeple hepsini zikretmekten ziyade iki noktaya temas edip geeceğiz:
Hkim'in Ma'rifetu Ulum'l-Hadis'te belirttiğine gre ilk tabakayı Aşere-i Mbeşşere ile karşılaşanlar teşkil eder: Sad İbnu'l-Mseyyeb, Kays İbnu Eb Hzım, Ebu Osman en-Nehd, Kays İbnu Ubd, Ebu Ssan... gibi.
Sad İbnu'l-Mseyyeb, Ebu Osman en-Nehd, Kays İbnu Eb Hzim (Esved İbnu Yezd'in amcası ve İbrahim İbnu Yezd'in dayısı olan), Alkame İbnu Kays, Mesrk İbnu Ecd, İmam Ahmed İbnu Hanbel, bunlardan her birini Tbin'e tafdil etmiştir.
iPad Air, iPad Mini'ye benzer ince bir tasarıma sahiptir. Dış grnm yeni nesil iOS cihazlara gre uyarlanmıştır. Kasa materyali alminyumdur. nceki neslinden %28 daha hafif, %20 daha ince ve %24 daha kk bir hacme sahiptir. nceki nesillerden farklı olarak şarj soketinin iki tarafında da hoparlr vardır. Ekran boyutu nceki nesiller gibi 9.7 intir. Tabletin n yznde izilmeye ve kırılmaya karşı dayanıklı IGZO ekran ve 1.2 MP 720p kamera, arka yznde ise 5 MP 1080p HD kamera bulunmaktadır. Tabletin arkasında donuk bir renk kullanılırken n yz btnyle camdan oluşmaktadır. Ayrıca Apple, iPad iin Smart Cover ve Smart Case adı verilen iki farklı kılıf retmektedir.
Getiğimiz aylarda Microsoft tarafından tanıtılan ve ıkışı iin 5 Ekim tarihi verilen Windows 11, nihayet tm dnyada kullanıma sunuldu. Birbirinden farklı yenilikler ieren yeni Windows 11 hakkında bilmeniz gereken tm bilgileri aktarıyoruz!
Sistem gereksinimleri, gncel tm makineler iin uygun grnse de eski nesil cihazlar iin bazı nemli sınırlara sahip. Yeni srmde işletim sistemi artık sadece 64-Bit işlemciler ile alışacak. 32-Bit uygulamaların alışmasında da herhangi bir problem yaşanmayacak ancak 32-Bit Windows 11 srm yayınlanmayacak.
te yandan işlemci desteği tarafında da dikkat eken bir bilgi var ki yeni Windows 11, Intel tarafında bazı 7. Nesil modelleri ve sonraki nesle dahil işlemcileri destekleyecek. Yani 7. Nesilden nce sahip olduğunuz bir Intel işlemci varsa, Windows 11 srm sizin iin tam uyumlu olmayacak.
AMD tarafında ise yeni Ryzen serisi işlemcilerin 2. Neslinden sonraki modelleri tam uyumlu olarak alışacak. Dolayısı ile sistem gereksinimlerinin yanında, destekli işlemci listesine de gz atmakta fayda var.
Son husus ise TPM modl. Windows 11, gvenlik tarafında birok geliştirme sunuyor ve bu gvenlik geliştirmelerini donanım bazlı destekleyerek daha korunaklı bir işletim sistemi hazırlamaya alışıyor. Bu yzden ilk kez TPM modl şartlı bir Windows srm gryoruz.
TPM modl, anakartların zerinde bulunan bir gvenlik yongası. Yeni anakart modellerinde dahili olarak gelen bu modl aynı zamanda gncel işlemcilerde de yazılım tabanlı destek sunuyor. TPM kontrol iin mevcut anakart modelinizin teknik detaylarında araştırma yapmanız gerekebilir.
Ayrıca masastnde kullanıma odaklı alışan ve işlevselliği arttıran yepyeni Widgetlar Windows 11 ile tekrar hayatımıza dahil oluyor. Sistem genelinde menlerden uygulama simgelerine birok detayda da yeni bir tasarım grmek mmkn.
Tasarımdan sonra yeni Windows 11, dokunma tarafında da eşitli geliştirmeler sunuyor. Her ne kadar dokunmatik panel kullanımı daha ok eğitim ve iş odaklı sistemlerde yaygın olsa da yeni işletim sistemi tm dokunmatik dzeyler iin daha rahat bir kullanım kolaylığı sunuyor.
Windows 11, yeni bir uygulama mağazasına da sahip. Yeni mağaza, Windows 10 srmnn daha gelişmiş bir yapısını kullanıyor ve birok uygulama iin doğrudan kurulum hizmeti veriyor. Ayrıca yeni Windows 11 srm, Android tabanlı tm uygulamaları da mağazada sunacak ve işletim sisteminde harici bir emulator olmadan rahatlıkla alışatıracak.
Windows 11, hali hazırda sistemlerinde Windows 10 srmn lisanslı olarak kullanan tm kullanıcılar iin cretsiz olarak kullanılabilecek. Yeni bir lisans anahtarı almaya gerek kalmayacak. Ancak sisteminizde kurulu bir Windows 10 srm yoksa, yeni Windows 11 iin cret demeniz gerekecek.
Microsoft Windows 11, daha nce Windows 10 srmnde grdğmz byk gncelleme paketlerini srekli olarak alacak. Bunun iin firma, her yıl bir adet byk gncelleme paketini tm kullanıcılara cretsiz olarak sunacak. Bylelikle sisteme eklenecek yeni zellikler her yıl gelişerek artacak. Yıl ierisinde ise srekli olarak gvenlik ve kk yama paketleri sunulacak.
d3342ee215