STANY POUDAROWE MÓZGU
Krystyna*Opty*
----------------------------------------------------------------
LEKARZE O... STANACH POUDAROWYCH MÓZGU
Poniżej publikujemy dwie opinie na temat stanów poudarowych mózgu, wyrażone
przez przedstawiciela medycyny konwencjonalnej i lekarza optymalnego.
Udar mózgu jest chorobą zagrażającą życiu pacjenta jego objawy powstają
nagle na skutek niedokrwienia mózgu i mają charakter ogniskowy. Choroba ta
wymaga bezwzględnej hospitalizacji. Objawy ogniskowe mogą dotyczyć różnych
okolic: półkul mózgowych, móżdżku lub pnia mózgu. Każdy udar mózgu dowodzi
załamania się krążenia mózgowego i powoduje trwałe kalectwo. W okresie
pierwszych 2 tygodni po udarze rozwija się zespół ubytków funkcji mózgu,
niekiedy ubytki te w pewnym stopniu mogą się cofać. O ciężkości choroby
świadczy śmiertelność sięgająca 30%. Następstwem udaru, który udało się
choremu przebyć jest najczęściej kalectwo poudarowe, dotyczy ono
najczęściej sprawności ruchowej i upośledzenia mowy, a co za tym idzie
kontaktu z otoczeniem. Do częstych zespołów poudarowych należy niedowład
połowiczy po przeciwnej stronie i otępienie umysłowe rozwijające się
u ok. 30% chorych po udarze, zależy ono od miejsca martwicy mózgu i od
rozległości, funkcje intelektualne słabną. Zespół otępienia objawia się
zaburzeniem pamięci i funkcji poznawczych mózgu. Może wystąpić nietrzymanie
afektu, polegające na płaczu lub śmiechu przymusowym, bez wyraźnego powodu.
Innym występującym zespołem jest ból poudarowy, dotyczący 8% chorych,
obejmuje on zwykle połowę ciała dotkniętą udarem. Ból poudarowy jest bardzo
trudny do wyleczenia.
Padaczka poudarowa powstaje, gdy rozwinie się ognisko padaczkorodne
w pobliżu pozawałowej blizny glejowej, występuje ona u ok. 10% chorych
po udarze. Padaczkę poudarową cechują napady ogniskowe ze skłonnością do
uogólnienia się z obrazem dużego napadu kloniczno-tonicznego.
Depresja poudarowa jest kolejnym zespołem poudarowym, dotyczy aż 30%
chorych.
Występuje szczególnie często po udarze prawostronnej półkuli mózgu.
Głównym objawem jest obniżenie nastroju i brak chęci do życia, apatia.
Parkinsonizm poudarowy występuje po udarze mózgu obejmującym jądra podkorowe
lub po kilku udarach zatokowych. Rozwija się obraz sztywności przypominający
parkinsonizm. Twarz chorego staje się maskowata, chodzi małymi kroczkami,
bez balansowania rękami, mowa monotonna.
Leczenie stanów poudarowych jest trudne i wymaga wdrożenia rehabilitacji
wczesnej, stosowania leków fibrynolitycznych i neuroprotekcyjnych, aby
zapobiec nawrotowi udaru, jak również przywrócić przynajmniej podstawowe
czynności ustroju. Celem jest przywrócenie choremu zdolności do samodzielnej
egzystencji.
dr n. med. Aleksander Grigorjew
Ordynator w Szpitalu im. M. Skłodowskiej-Curie
w Lidzbarku Warmińskim
------------------------------------------------------
Udary mózgu najczęściej są powikłaniem chorób układu krążenia. Dochodzi do
nich zwykle w czasie gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego, co powoduje
oderwanie blaszki miażdżycowej i zaczopowanie światła naczynia krwionośnego
lub pęknięcie tętnicy mózgu i wynaczynienie krwi. Z tego powodu można je
podzielić na udary niedokrwienne (zawały} i wylewy. W obu przypadkach mamy
do czynienia z niedokrwieniem określonego obszaru tkanki nerwowej dającym
specyficzne zaburzenia neurologiczne zależne od tego która część mózgu
została dotknięta oraz od masywności uszkodzenia. Objawy mogą być
identyczne, a rozstrzygnięcie daje często badanie tomograficzne lub rezonans
magnetyczny - jest to ważne ze względu na wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Zawsze jest to jednak stan nagły, wymagający szybkiego ręczenia.
Po przejściu stanu ostrego pozostają zwykle zaburzenia niektórych czynności
spowodowane uszkodzeniem centralnego układu nerwowego. Nasilenie objawów
jest zależne od ciężkości przebytego udaru. Najczęściej mamy do czynienia ze
spastycznymi niedowładami po drugiej stronie od uszkodzenia, dotyczącym
twarzy i kończyn. Dolegliwości z czasem stopniowo łagodnieją, począwszy
od kończyn dolnych, później kończyn górnych następnie mięśni twarzy, czasami
objawy nie ulegają regresji.
W wyniku uszkodzeń tkanki nerwowej mogą również powstawać blizny, których
objawy utrzymują się często do końca życia (np. padaczka).
Zaburzenia ruchomości kończyn cofają się na skutek przejmowania funkcji
uszkodzonych nerwów przez komórki zdrowe oraz regeneracji uszkodzonych.
W tym czasie ogromne znaczenie ma oczywiście odżywianie i dostarczanie
organizmowi odpowiednich białek i energii potrzebnej do przebudowy. Dieta
szpitalna nie stwarza oczywiście odpowiednich warunków do szybkiego powrotu
do zdrowia. Żywienie optymalne jest najlepszym w rekonwalescencji, również i
w przypadku udarów, w połączeniu oczywiście z leczeniem farmakologicznym lub
chirurgicznym.
W diecie należy uwzględnić zwiększenie ilości białka do 1-1,5 g na kg masy
ciała (jeżeli oczywiście chory jest w stanie tyle zjeść) z zachowaniem
proporcji B:T jak 1:2-3. Po okresie intensywnej terapii szpitalnej możliwe
jest wdrożenie leczenia prądami selektywnymi. Po udarach niedokrwiennych
można zastosować prądy PS na centralny układ nerwowy po 10-15 min.,
natomiast świeże wylewy są przeciwwskazaniem do stosowania zabiegów.
W obu przypadkach można jednak stosować zabiegi obwodowo na kończyny górne
i dolne. W wyniku uszkodzenia centrum kontroli, jakim jest mózg, nerwy
obwodowe wykazują wzmożoną aktywność synaptyczną z powodu braku "hamowania"
ze struktur nadrzędnych, daje to nasilenie skurczu mięśni szkieletowych i
spastyczne niedowłady - sztywne kończyny dolne i zgięcia w łokciu kończyn
górnych. Przykładając elektrody na chore kończyny uzyskuje się zmniejszenie
wydzielania synaptycznych mediatorów układu synaptycznego (acetylocholiny)
w zakończeniach nerwowo-mięśniowych co zmniejsza skurcz i poprawia
ruchomość w stawach.
Czasem zdarza się, że pełna funkcja kończyn wraca już po 10-15 zabiegach.
Również szybko można pozbyć się zaburzeń wymowy i afazji. Poudarowa padaczka
jest przeciwwskazaniem do leczenia prądami selektywnymi. Długotrwałe
stosowanie żywienia optymalnego powoduje wyleczenie z większości chorób
układu krążenia i ryzyko wystąpienia udaru spada prawie do zera.
lek. med. Przemysław Pala
----------------------------------------------------------
Krystyna