Google Groups no longer supports new Usenet posts or subscriptions. Historical content remains viewable.
Dismiss

De endfed hoeft men niet te aarden ?

920 views
Skip to first unread message

Dennis

unread,
May 18, 2014, 1:29:03 PM5/18/14
to

Ja, een hardnekkig gerucht dat een endfed geen counterpoise
nodig heeft. Klopt dat ?



























.



--- news://freenews.netfront.net/ - complaints: ne...@netfront.net ---

Wimpie

unread,
May 18, 2014, 3:46:24 PM5/18/14
to
El 18-05-14 19:29, Dennis escribi�:
> Ja, een hardnekkig gerucht dat een endfed geen counterpoise
> nodig heeft. Klopt dat ?
>
>

Dag Dennis,

Het is inderdaad een gerucht dat niet juist is. Ook een eindgevoede
antenne heeft een counterpoise nodig, alleen mag de impedantie
aanzienlijk hoger zijn dan bij een kwart golf monopool.

Voor een goed ontworpen eindgevoede draadantenne op HF (impedantie in
orde van enkele kOhm), is een paar honderd ohm verliesweerstand in de
counterpoise geen probleem. zorg wel dat alle retourstroom via de
counterpoise loopt, en niet via de kabelmantel de shack binnenkomt.

Een common mode choke om mantelstroom tegen te gaan moet beter zijn
(lees hogere impedantie hebben) naarmate de counterpoise impedantie
hoger wordt.

Als de eindgevoede antenne minder goed blijkt (nogal eens het geval
bij multiband antennes), is de counterpoise stroom hoger. Om verliezen
in de counterpoise beperkt te houden, zal de verliesweerstand in de
counterpoise lager moeten zijn (P = i^2*R).

--
Wim
PA3DJS
Please remove abc first in case of PM

Hans Remeeus

unread,
May 19, 2014, 6:59:13 AM5/19/14
to
Dennis schreef op 18-5-2014 19:29:
> Ja, een hardnekkig gerucht dat een endfed geen counterpoise
> nodig heeft. Klopt dat ?
>

Hallo Dennis,

De HyEndFed antennes van Rob en Ron gebruik ik al enige jaren, tot zeer
grote tevredenheid. Ook tijdens mijn SOTA-activiteiten, maar ook thuis
in de tuin onder het zonnetje met een glas wijn erbij...

Ik gebruik nooit enige vorm van tegencapaciteit of wat dan ook.
Gewoon het eind van de antenne zo hoog mogelijk ergens vastmaken.
Coaxkabel aansluiten en gaan met die banaan.

In het pension in Oostenrijk en Duitsland hebben wij een hek bevestigd
en op het balkon van de eerste verdieping het begin van de antenne. Ook
dat werkte uitstekend, ook zonder enige vorm van counterpoise o.i.d.

Met mijn KX-1 kan ik nog de ingebouwde antenne aanpaseenheid gebruiken,
maar die heb ik in de meeste gevallen niet nodig.

Mijn praktijkconclusie daarom is: het hoeft niet, het mag wel.


--

Vriendelijke groeten,
Hans Remeeus (PA1HR)
http://www.remeeus.eu
http://www.hansremeeus.nl
Communication is about people, the rest is technology.

Dennis

unread,
May 19, 2014, 3:04:28 PM5/19/14
to

"Hans Remeeus" <ha...@remeeus.eu> schreef in bericht
> Ik gebruik nooit enige vorm van tegencapaciteit of wat dan ook.
> Gewoon het eind van de antenne zo hoog mogelijk ergens vastmaken.
> Coaxkabel aansluiten en gaan met die banaan.

Eeh.. Wim ?

Wat gebeurt er met het stralings-diagram als die tegencapaciteit niet aanwezig is ?
Wat zeggen de computers ? Dat kan toch niet identiek stralen ?
Dan moet in dat geval de kabel meestralen ??

Andre

unread,
May 19, 2014, 3:13:51 PM5/19/14
to
op 19-05-14 21:04, Dennis schreef:
> "Hans Remeeus" <ha...@remeeus.eu> schreef in bericht
>> Ik gebruik nooit enige vorm van tegencapaciteit of wat dan ook.
>> Gewoon het eind van de antenne zo hoog mogelijk ergens vastmaken.
>> Coaxkabel aansluiten en gaan met die banaan.
>
> Eeh.. Wim ?
>
> Wat gebeurt er met het stralings-diagram als die tegencapaciteit niet aanwezig is ?
> Wat zeggen de computers ? Dat kan toch niet identiek stralen ?
> Dan moet in dat geval de kabel meestralen ??
>
Als een endfed halve of hele golf antenne ideaal is zal een eventuele
tegencapaciteit niets doen omdat alle energie in de straler gaat en zal
de kabel ook niet mee stralen, echter is een antenne nooit ideaal en heb
je iets nodig om de non resonantie op te vangen.

73 de Andre PE1RDW

Frans

unread,
May 19, 2014, 3:37:26 PM5/19/14
to
Computers programma's kunnen ze laten zeggen wat ze willen.
Als je daar op moet afgaan ben je fout bezig.
Praktijk ervaring dat is wat we willen horen.
En ik doe het zelfde als Hans alleen zonder wijn en zoals hij al zegt het
hoeft niet maar mag wel.


Frans


"Dennis" <n...@geen.nl> schreef in bericht
news:lldkio$fia$1...@adenine.netfront.net...

Wimpie

unread,
May 19, 2014, 5:01:01 PM5/19/14
to
El 19-05-14 21:04, Dennis escribi�:
> "Hans Remeeus"<ha...@remeeus.eu> schreef in bericht
>> Ik gebruik nooit enige vorm van tegencapaciteit of wat dan ook.
>> Gewoon het eind van de antenne zo hoog mogelijk ergens vastmaken.
>> Coaxkabel aansluiten en gaan met die banaan.
>
> Eeh.. Wim ?
>
> Wat gebeurt er met het stralings-diagram als die tegencapaciteit niet aanwezig is ?
> Wat zeggen de computers ? Dat kan toch niet identiek stralen ?
> Dan moet in dat geval de kabel meestralen ??
>

Als er geen tegencapaciteit is, heb je geen werkende antenne. Je kunt
niet 1 mA in je straler krijgen zonder dat je een reservoir hebt waar
je die elektronen uit kunt halen (of in kunt stoppen).

Als je geen draadje, dakgoot, hek, stuk metaal, etc als
tegencapaciteit gebruikt, dan is de kabelmantel de tegencapaciteit.
Met een draadje bedoel ik iets in orde van 0.1..0.25 lambda.

Vaak gaat het zonder tegencapaciteit best goed. Als er een beetje
antennestroom tijdens zenden je shack binnenkomt, zal ook een beetje
storing vanuit de shack via de kabelmantel je antenne kunnen bereiken.
Ik heb diverse eindgevoede antennes gezien waar een berg ferriet
wonderen deed om het ruisniveau naar beneden te krijgen. Zelfde
situatie overigens ook voor dipolen zonder balun (ferriet scheelde
behoorlijk, dan heb ik het over meer dan 10 dB).

Het gaat fout als de kabelmantel vanuit de antenne bezien in
hoogohmige resonantie komt. Naast de verandering van VSWR kun je
mantelstroom krijgen in orde van de antennestroom (in het midden van
je antenne). Als de boel niet in hoogohmige resonantie komt, is de
invloed op het stralingsdiagram voor HF toepassing niet zo groot. De
spreiding in propagatie is vele malen groter. Er zullen mensen zijn
die dit af zullen doen als theoretisch geneuzel...

Als je op safe wilt spelen, zorg je dat je op zo'n 0.2..0.25 lambda
een (ferrite) choke plaatst die een impedantie heeft van meer dan
grofweg 800 Ohm. Dit kun je eventueel herhalen nog een 0.25 lambda
naar beneden. het nadeel is het gewicht van zulk soort dingen.

Oh ja, als je geen extra tegencapaciteit hebt, plaats nooit een choke
direct bij de antenne (zie je VSWR meter).

In een "veld" of "tuin" situatie kun je een lange coaxiale kabel over
de grond laten lopen, dat geeft ook nog wat demping van common mode
(mantelstroom) en verkleint de kans op rottige CM resonantie aanzienlijk.

Wim
PA3DJS

Wimpie

unread,
May 19, 2014, 5:16:36 PM5/19/14
to
El 19-05-14 21:37, Frans escribi�:
> Computers programma's kunnen ze laten zeggen wat ze willen.
> Als je daar op moet afgaan ben je fout bezig.
> Praktijk ervaring dat is wat we willen horen.
> En ik doe het zelfde als Hans alleen zonder wijn en zoals hij al zegt het
> hoeft niet maar mag wel.
>
>
> Frans
>

Even mijn mening over "Computer programma's":

Ik ontwerp nog wel eens wat antennes (voor mijn brood) en in de meeste
gevallen wordt er eerst gesimuleerd en dan pas gebouwd. Je moet
natuurlijk wel weten hoe je je simulator moet gebruiken, anders is het
op z'n Nederlands gezegd: Bagger in, is Bagger uit.

Daar waar twijfel is, wordt de kabelmantel meegesimuleerd. Dit is
meestal het geval als de antenne voor een meettoepassing bedoeld is.

Over praktijk: als je op HF, of waar dan ook, maar vaak genoeg on the
air bent, werk je best leuke stations. Dit is echter nog geen bewijs
dat je een efficiente antenne hebt. Ik schat zo in de jaren 80 een
keer met Suriname gewerkt, met de drie elements beam nog liggend op de
grond....

Wim

Hans Remeeus

unread,
May 20, 2014, 3:07:46 AM5/20/14
to
Wimpie schreef op 19-5-2014 23:01:
>
> Als er geen tegencapaciteit is, heb je geen werkende antenne. Je kunt
> niet 1 mA in je straler krijgen zonder dat je een reservoir hebt waar je
> die elektronen uit kunt halen (of in kunt stoppen).
>
> Als je geen draadje, dakgoot, hek, stuk metaal, etc als tegencapaciteit
> gebruikt, dan is de kabelmantel de tegencapaciteit. Met een draadje
> bedoel ik iets in orde van 0.1..0.25 lambda.
>

Vanuit mijn Elecraft KX1 "stook" ik ongeveer 1,5 Watt in een HyEndFed
antenne op 40 meter. Aan het begin van de antenne, dus direct na het
kastje dat voor de aanpassing zorgt tussen de antenne en 50 Ohm, zit een
stukje coax van ongeveer 50 cm. Dat gaat direct de KX1 in.

Ik gebruik geen enkele tegencapaciteit of wat dan ook. Ook geen ringkernen.

Toch word ik op 40 meter in meerdere landen gehoord en meestal ook nog
met heel leuke S-rapporten.

En dan maakt weinig tot niets uit of ik nu hier in de tuin op een
stoeltje zit (met een heerlijk glas witte wijn) of in OE op 2.800 meter
hoogte aan een rotswand "hang", met de antenne bengelend in het ravijn...
Zie http://files.qrz.com/r/pa1hr/SOTA_voorzijde_okt_2011_800_600.jpg
Een beter bewijs kan ik niet leveren, dat de antenne zonder
tegencapaciteit gewoon werkt.

73, Hans.

Hans Remeeus

unread,
May 20, 2014, 4:00:06 AM5/20/14
to
Hans Remeeus schreef op 20-5-2014 9:07:
>
> En dan maakt weinig tot niets uit of ik nu hier in de tuin op een
> stoeltje zit (met een heerlijk glas witte wijn) of in OE op 2.800 meter
> hoogte aan een rotswand "hang", met de antenne bengelend in het ravijn...
> Zie http://files.qrz.com/r/pa1hr/SOTA_voorzijde_okt_2011_800_600.jpg
> Een beter bewijs kan ik niet leveren, dat de antenne zonder
> tegencapaciteit gewoon werkt.

Nog een korte aanvulling: Met 'zonder tegencapaciteit' bedoel ik 'zonder
tegencapaciteit van belang'. Het stukje coax van 50 cm en het kastje van
de KX1 zullen er vermoedelijk voor zorgen dat er in mijn geval voldoende
stroom door de antenne gaat lopen. Voldoende om in iets meer dan 20
minuten tijd en 1,5 Watt 7 landen te werken op 40 meter. Ik denk dat dit
de essentie is van deze discussie.

Overigens zegt dit ook iets over de kwaliteit van de HyEndFed antennes
van Rob en Ron. Ik weet dat zij er heel veel tijd en energie in hebben
gestoken om de antennes goed werkend te krijgen.
Message has been deleted
Message has been deleted

hdijk...@home.nl

unread,
May 20, 2014, 5:55:58 AM5/20/14
to
Op zondag 18 mei 2014 19:29:03 UTC+2 schreef Dennis:
> Ja, een hardnekkig gerucht dat een endfed geen counterpoise
>
> nodig heeft. Klopt dat ?
>
> Je hebt end fed antennes die wel een tegen capaciteit nodig hebben met de zgn 9:1 balun end fed om deze wat beter op meerder banden te laten werken (langdraad antenne)en de endfed zoals PAR Electronics de heeft ontworpen en alle overige imitaties daarvan zoals Hy End en Top end fed deze hoeven geen tegen capaciteit.

hdijk...@home.nl

unread,
May 20, 2014, 5:57:11 AM5/20/14
to
Op zondag 18 mei 2014 19:29:03 UTC+2 schreef Dennis:
> Ja, een hardnekkig gerucht dat een endfed geen counterpoise
>
> nodig heeft. Klopt dat ?
>
> Je hebt end fed antennes die wel een tegen capaciteit nodig hebben met de zgn 9:1 balun end fed om deze wat beter op meerder banden te laten werken (langdraad antenne)en de endfed zoals PAR Electronics de heeft ontworpen en alle overige imitaties daarvan zoals Hy End en Top end fed deze hoeven geen tegen capaciteit.
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>

hdijk...@home.nl

unread,
May 20, 2014, 5:58:02 AM5/20/14
to
Op zondag 18 mei 2014 19:29:03 UTC+2 schreef Dennis:
> Ja, een hardnekkig gerucht dat een endfed geen counterpoise
>
> nodig heeft. Klopt dat ?
>
> Je hebt end fed antennes die wel een tegen capaciteit nodig hebben met de zgn 9:1 balun end fed om deze wat beter op meerder banden te laten werken (langdraad antenne)en de endfed zoals PAR Electronics de heeft ontworpen en alle overige imitaties daarvan zoals Hy End en Top end fed deze hoeven geen tegen capaciteit. >
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>

Wimpie

unread,
May 20, 2014, 6:36:14 AM5/20/14
to
El 20-05-14 9:07, Hans Remeeus escribi�:
> Wimpie schreef op 19-5-2014 23:01:
> >
> > Als er geen tegencapaciteit is, heb je geen werkende antenne. Je kunt
> > niet 1 mA in je straler krijgen zonder dat je een reservoir hebt
> waar je
> > die elektronen uit kunt halen (of in kunt stoppen).
> >
> > Als je geen draadje, dakgoot, hek, stuk metaal, etc als
> tegencapaciteit
> > gebruikt, dan is de kabelmantel de tegencapaciteit. Met een draadje
> > bedoel ik iets in orde van 0.1..0.25 lambda.
> >
>
> Vanuit mijn Elecraft KX1 "stook" ik ongeveer 1,5 Watt in een HyEndFed
> antenne op 40 meter. Aan het begin van de antenne, dus direct na het
> kastje dat voor de aanpassing zorgt tussen de antenne en 50 Ohm, zit
> een stukje coax van ongeveer 50 cm. Dat gaat direct de KX1 in.
>
> Ik gebruik geen enkele tegencapaciteit of wat dan ook. Ook geen
> ringkernen.
>
> Toch word ik op 40 meter in meerdere landen gehoord en meestal ook nog
> met heel leuke S-rapporten.
>
> En dan maakt weinig tot niets uit of ik nu hier in de tuin op een
> stoeltje zit (met een heerlijk glas witte wijn) of in OE op 2.800
> meter hoogte aan een rotswand "hang", met de antenne bengelend in het
> ravijn...
> Zie http://files.qrz.com/r/pa1hr/SOTA_voorzijde_okt_2011_800_600.jpg
> Een beter bewijs kan ik niet leveren, dat de antenne zonder
> tegencapaciteit gewoon werkt.

Alle overige geleiders aan de KX1 (externe batterijvoeding,
microfoon), en capacitief gekoppelde geleidende zaken werken ook als
tegencapaciteit. Een kennis van mij doet het met een FT817 net zo (in
het veld), en werkt ook veel landen (SSB).

Raad jij jouw opstelling ook aan als iemand met 100 of 400 W gaat
zitten, eventueel nog een laptop ernaast, etc? Ik in ieder geval niet.

Hans Remeeus

unread,
May 20, 2014, 7:33:31 AM5/20/14
to
Wimpie schreef op 20-5-2014 12:36:
>
> Alle overige geleiders aan de KX1 (externe batterijvoeding, microfoon),
> en capacitief gekoppelde geleidende zaken werken ook als
> tegencapaciteit. Een kennis van mij doet het met een FT817 net zo (in
> het veld), en werkt ook veel landen (SSB).

Zoiets schreef ik al. Maar desondanks heb ik geen hekwerk nodig en ook
geen draad van 0.1 of 0.25 Lambda als tegencapaciteit. Overigens gebruik
ik geen externe batterijvoeding, microfoon of dergelijke attibuten.
Alleen het 50 cm lang stukje RG58U coax, de KX1 en PA1HR... De paddle
zit vast aan het kastje van de KX1.

> Raad jij jouw opstelling ook aan als iemand met 100 of 400 W gaat
> zitten, eventueel nog een laptop ernaast, etc? Ik in ieder geval niet.

Dat gaat ook niet, want mijn HyEndFed antenne is slechts geschikt voor
een uitgangsvermogen van maximaal 25 Watt.

Rob PA3EKE en Ron PA3RF hebben wel ervaring met hogere vermogens en ik
heb nooit vernomen dat zij hekwerken e.d. of lange draden als
tegencapaciteit moeten gebruiken.

PE1R

unread,
May 20, 2014, 7:51:37 AM5/20/14
to
op 20-05-14 13:33, Hans Remeeus schreef:
> De paddle zit vast aan het kastje van de KX1.

Dan ben je zelf de tegencapaciteit ! LOL

http://www.aa5tb.com/efha.html

73 , Ruud


Wimpie

unread,
May 20, 2014, 8:39:56 AM5/20/14
to
El 20-05-14 13:33, Hans Remeeus escribi�:
> Wimpie schreef op 20-5-2014 12:36:
>>
>> Alle overige geleiders aan de KX1 (externe batterijvoeding, microfoon),
>> en capacitief gekoppelde geleidende zaken werken ook als
>> tegencapaciteit. Een kennis van mij doet het met een FT817 net zo (in
>> het veld), en werkt ook veel landen (SSB).
>
> Zoiets schreef ik al. Maar desondanks heb ik geen hekwerk nodig en ook
> geen draad van 0.1 of 0.25 Lambda als tegencapaciteit. Overigens
> gebruik ik geen externe batterijvoeding, microfoon of dergelijke
> attibuten. Alleen het 50 cm lang stukje RG58U coax, de KX1 en PA1HR...
> De paddle zit vast aan het kastje van de KX1.

Zoals PE1R ook schrijft, nu ben jij deel van de tegencapaciteit en dat
geeft normaliter geen elektrische storing. Ik wil in ieder geen
tegencapaciteit zijn in ieder geval van 50W of meer.

Aangezien de vraag nogal ruim gesteld is, geef ik antwoorden die aan
de veilige kant zitten. Daarmee hoop ik de kans op brokken en
teleurstellingen te voorkomen. Mocht je er het fijne van willen
weten, ik heb er ook eens een documentje over geschreven:

http://tetech.nl/divers/HWmonopoleNL1.pdf

Daar staan ook twe voorbeelden in waarbij de kabel of het mastje als
tegencapaciteit gebruikt worden.


>
>> Raad jij jouw opstelling ook aan als iemand met 100 of 400 W gaat
>> zitten, eventueel nog een laptop ernaast, etc? Ik in ieder geval niet.
>
> Dat gaat ook niet, want mijn HyEndFed antenne is slechts geschikt voor
> een uitgangsvermogen van maximaal 25 Watt.
>
> Rob PA3EKE en Ron PA3RF hebben wel ervaring met hogere vermogens en ik
> heb nooit vernomen dat zij hekwerken e.d. of lange draden als
> tegencapaciteit moeten gebruiken.

Ik heb die ervaring ook, en een ander pad dan mantel van de coaxiale
kabel is echt aan te bevelen.

>
> 73, Hans.

Dennis

unread,
May 20, 2014, 1:15:40 PM5/20/14
to

En wanneer gaat de set dan hot aanvoelen ? Als de swr niet 1 : 1 is?
Of kan die ook hot voelen bij swr 1 : 1 ?

BugHunter

unread,
May 20, 2014, 1:18:24 PM5/20/14
to
Dennis <n...@geen.nl> schreef:
>
> En wanneer gaat de set dan hot aanvoelen ? Als de swr niet 1 : 1 is?
> Of kan die ook hot voelen bij swr 1 : 1 ?


Dat is per radio verschillend, maar inderdaad, ook bij 1:1
kunnen ze best wel aardig warm worden bij lange doorgangen.


--
Bye, BugHunter.
-
27mc: http://27mc.woelmuis.nl

Gerard

unread,
May 20, 2014, 2:07:39 PM5/20/14
to
Een 1:9 balun is precies dat: een trafo van 50 naar 450 ohm. Wie 'm
gebruikt als 'multiband random wire antenna' heeft een dummyload met
aftakking. Werking is afhankelijk van een hoop factoren waarvan de
onderlinge samenwerking niet te voorspellen is. Dan moet er ook nog een
tuner aan, waardoor alle voorspelbaarheid het raam uit is. Je kunt er
verbindingen mee maken, schijnt het, maar geen mens kan uitleggen waarom
precies.

Schoolvoorbeeld in de categorie: het is bijna onmogelijk iets te maken
wat niet straalt.

Met vriendelijke groet,

Gerard - PE1OUD

Andre

unread,
May 20, 2014, 2:37:10 PM5/20/14
to
op 20-05-14 20:07, Gerard schreef:
Correct, daarom wordt een klassieke endfed halfegolf antenne aangepast
met een kwart golf openlijn, veel minder verliezen dan een
transformerende balun.

73 de Andre PE1RDW

Hans Hopstaken

unread,
May 21, 2014, 10:28:42 AM5/21/14
to

Correct, daarom wordt een klassieke endfed halfegolf antenne aangepast
met een kwart golf openlijn, veel minder verliezen dan een
transformerende balun.

73 de Andre PE1RDW


Andre, dat is dus de klassieke ZEPP-antenne!

73
Hans, pa0hop


Dennis

unread,
May 21, 2014, 1:25:58 PM5/21/14
to

"Dennis"schreef in bericht
>
> En wanneer gaat de set dan hot aanvoelen ? Als de swr niet 1 : 1 is?
> Of kan die ook hot voelen bij swr 1 : 1 ?
.

Met 'hot' bedoelt men dat de mic en set onder stroom staat bij aanraken.
Hoe dat nu komt ? (niet zeuren dat dat spanning is)

Gerard

unread,
May 21, 2014, 2:28:52 PM5/21/14
to
Juist, Hans.
Wat nu als 'Hy End Fed' door het leven gaat, vindt men in de literatuur
terug als 'Fuchs antenne'.

Met vriendelijke groet,

Gerard

Hans Remeeus

unread,
Aug 9, 2014, 2:34:11 PM8/9/14
to
Wimpie schreef op 19-5-2014 23:01:
>
> Als er geen tegencapaciteit is, heb je geen werkende antenne. Je kunt
> niet 1 mA in je straler krijgen zonder dat je een reservoir hebt waar je
> die elektronen uit kunt halen (of in kunt stoppen).
>
> Als je geen draadje, dakgoot, hek, stuk metaal, etc als tegencapaciteit
> gebruikt, dan is de kabelmantel de tegencapaciteit. Met een draadje
> bedoel ik iets in orde van 0.1..0.25 lambda.

Vandaag heb ik de proef eens op de som genomen.

Zendontvanger: Elecraft KX1.
Locatie: de tuin in Zieuwent.

A. Een halve golf straler voor 7.030 Mhz (een draad van 21,35 meter) met
als tegencapaciteit een draad van 5,35 meter. Aangesloten op de
ingebouwde antennetuner van de KX1.

B. De Hy End Fed QRP Multi-Band 40-20-10 meter. Zonder tegencapaciteit,
behalve het kastje van de KX1.

Ik vond het echt een wereld van verschil, in het voordeel van de Hy End
Fed antenne! Zowel de ontvangst als de ontvangen RST rapporten waren met
deze antenne aanzienlijk beter.

Hoezo; geen werkende antenne?

Eind deze maand hoop ik negen SOTA bergtoppen te mogen activeren en dan
neem ik zeker de Hy End Fed mee.

73, Hans.

PE1R

unread,
Aug 9, 2014, 2:59:01 PM8/9/14
to
On 09-08-14 20:34, Hans Remeeus wrote:
> Wimpie schreef op 19-5-2014 23:01:
>>
>> Als er geen tegencapaciteit is, heb je geen werkende antenne. Je kunt
>> niet 1 mA in je straler krijgen zonder dat je een reservoir hebt waar je
>> die elektronen uit kunt halen (of in kunt stoppen).
>>
>> Als je geen draadje, dakgoot, hek, stuk metaal, etc als tegencapaciteit
>> gebruikt, dan is de kabelmantel de tegencapaciteit. Met een draadje
>> bedoel ik iets in orde van 0.1..0.25 lambda.
>
> Vandaag heb ik de proef eens op de som genomen.
>
> Zendontvanger: Elecraft KX1.
> Locatie: de tuin in Zieuwent.
>
> A. Een halve golf straler voor 7.030 Mhz (een draad van 21,35 meter) met
> als tegencapaciteit een draad van 5,35 meter. Aangesloten op de
> ingebouwde antennetuner van de KX1.
>
> B. De Hy End Fed QRP Multi-Band 40-20-10 meter. Zonder tegencapaciteit,
> behalve het kastje van de KX1.
>
> Ik vond het echt een wereld van verschil, in het voordeel van de Hy End
> Fed antenne! Zowel de ontvangst als de ontvangen RST rapporten waren met
> deze antenne aanzienlijk beter.
>
> Hoezo; geen werkende antenne?
>
> Eind deze maand hoop ik negen SOTA bergtoppen te mogen activeren en dan
> neem ik zeker de Hy End Fed mee.
>
> 73, Hans.
>
>
Uh , dat lijkt me nogal logisch Hans want de ingebouwde tuner kan
helemaal geen hoogohmige antennes aanpassen !
Er had dus nog een resonant parrallel kringetje tussen gemoeten !

73 , Ruud

Wimpie

unread,
Aug 9, 2014, 3:06:29 PM8/9/14
to
El 09-08-14 20:34, Hans Remeeus escribi�:
> Wimpie schreef op 19-5-2014 23:01:
>>
>> Als er geen tegencapaciteit is, heb je geen werkende antenne. Je kunt
>> niet 1 mA in je straler krijgen zonder dat je een reservoir hebt
>> waar je
>> die elektronen uit kunt halen (of in kunt stoppen).
>>
>> Als je geen draadje, dakgoot, hek, stuk metaal, etc als tegencapaciteit
>> gebruikt, dan is de kabelmantel de tegencapaciteit. Met een draadje
>> bedoel ik iets in orde van 0.1..0.25 lambda.
>
> Vandaag heb ik de proef eens op de som genomen.
>
> Zendontvanger: Elecraft KX1.
> Locatie: de tuin in Zieuwent.
>
> A. Een halve golf straler voor 7.030 Mhz (een draad van 21,35 meter)
> met als tegencapaciteit een draad van 5,35 meter. Aangesloten op de
> ingebouwde antennetuner van de KX1.
>
> B. De Hy End Fed QRP Multi-Band 40-20-10 meter. Zonder
> tegencapaciteit, behalve het kastje van de KX1.
>
> Ik vond het echt een wereld van verschil, in het voordeel van de Hy
> End Fed antenne! Zowel de ontvangst als de ontvangen RST rapporten
> waren met deze antenne aanzienlijk beter.
>
> Hoezo; geen werkende antenne?
>
> Eind deze maand hoop ik negen SOTA bergtoppen te mogen activeren en
> dan neem ik zeker de Hy End Fed mee.
>
> 73, Hans.
>
>
Gewoon een kwestie van goed lezen Hans, vooral het stukje over de
kabelmantel. Zie ook deze tekst uit eerder bericht van mij:

BEGIN
Alle overige geleiders aan de KX1 (externe batterijvoeding,
microfoon), en capacitief gekoppelde geleidende zaken werken ook als
tegencapaciteit. Een kennis van mij doet het met een FT817 net zo (in
het veld), en werkt ook veel landen (SSB).

Raad jij jouw opstelling ook aan als iemand met 100 of 400 W gaat
zitten, eventueel nog een laptop ernaast, etc? Ik in ieder geval niet.
EIND

Hans Remeeus

unread,
Aug 9, 2014, 3:27:50 PM8/9/14
to
Wimpie schreef op 9-8-2014 21:06:

> Gewoon een kwestie van goed lezen Hans, vooral het stukje over de
> kabelmantel. Zie ook deze tekst uit eerder bericht van mij:
>
> BEGIN
> Alle overige geleiders aan de KX1 (externe batterijvoeding, microfoon),
> en capacitief gekoppelde geleidende zaken werken ook als
> tegencapaciteit. Een kennis van mij doet het met een FT817 net zo (in
> het veld), en werkt ook veel landen (SSB).
>
> Raad jij jouw opstelling ook aan als iemand met 100 of 400 W gaat
> zitten, eventueel nog een laptop ernaast, etc? Ik in ieder geval niet.

Hallo Wim,

De batterijen zitten in de KX1. Dus geen externe voeding.
Ik doe CW. De paddle zit aan de KX1 en is met rubber omkleed.
Geen microfoon o.i.d.

De discussie ging over de Hy End Fed antenne. Of daarmee tegencapaciteit
noodzakelijk is. De praktijk wijst uit: Nee, tegencapaciteit is niet
noodzakelijk.
Ook zonder tegencapaciteit werkt de antenne gewoon en nog eens heel goed
ook! Zelfs beter dan met een halve golf draad en een kwart golf draad
als tegencapaciteit.

Hans Remeeus

unread,
Aug 9, 2014, 3:35:41 PM8/9/14
to
PE1R schreef op 9-8-2014 20:59:

> Uh , dat lijkt me nogal logisch Hans want de ingebouwde tuner kan
> helemaal geen hoogohmige antennes aanpassen !
> Er had dus nog een resonant parrallel kringetje tussen gemoeten !

Dit tunertje krijgt zeer veel aangepast Ruud. Is mijn ervaring. De
aanpassing is het probleem niet. Zeker niet met een eind draad aan
aarde. De SWR was nog redelijk; ook dat heb gemeten.

De afstraling van de Hy End Fed antenne (zonder het eind draad aan
aarde, dus zonder tegencapaciteit van 0,1-0,25 golflengte waar Wim het
over had) blijkt gewoon beter te zijn.

De theorie klopt dus niet, zoals Wim stelde, dat je geen mA in je
straler krijgt! Dit heb ik proberen te bewijzen met dit praktijkvoorbeeld.

Het gaat ook niet om 400 Watt. Het gaat er alleen om dat Wim ten
onrechte stelt dat je met een Hy End Fed antenne zonder tegencapaciteit
geen mA in je straler krijgt. Dit is onjuist.

PE1R

unread,
Aug 9, 2014, 3:56:59 PM8/9/14
to
On 09-08-14 21:35, Hans Remeeus wrote:
> Dit tunertje krijgt zeer veel aangepast Ruud. Is mijn ervaring.
> De aanpassing is het probleem niet.


Hi Hans ,

Lees even met me mee op pagina 9 van het manual

Avoid lengths which are close to a half-wavelength long or any multiple
thereof, which will be out of the KXAT1's matching range.

het tuner schema bevat 3 vaste spoeltjes en 3 vaste condensatoren dat
zijn dus de enige afstem variabelen

http://www.elecraft.com/manual/KXAT1%20man%20rev%20A.pdf

Ik denk eerder dat je de radiaal "automatisch" in afstemming hebt
gebracht en dat je daarop gezonden hebt , bewijzen kan ik het niet maar
ik heb een sterk vermoeden ;-)


73 , Ruud

Hans Remeeus

unread,
Aug 10, 2014, 1:41:44 AM8/10/14
to
PE1R schreef op 9-8-2014 21:56:
Ruud,

Ik heb met verschillende lengtes straler en tegencapaciteit
geexperimenteerd. Wim schreef: "Met een draadje bedoel ik iets in orde
van 0.1..0.25 lambda.". Dit heb ik aangehouden.

Toch blijkt de Hy End Fed - *zonder tegencapaciteit* - betere resultaten
te leveren. Het is niet zomaar dat een bedrijf als WiMO de Hy End Fed in
zijn programma opgenomen heeft:
https://www.wimo.com/hyendfed-wire-antennas_e.html

Wat mij in deze discussie stoorde is dat Wim soms dingen beweert die in
de praktijk anders uitpakken. "Als er geen tegencapaciteit is, heb je
geen werkende antenne. Je kunt niet 1 mA in je straler krijgen..." Dit
klopt niet, is veel te theoretisch en niet getoetst in de praktijk.

Voor wat antennes (en vele andere onderwerpen betreffende onze
radiohobby) aangaat: eerst toetsen in de praktijk!

Wat mij vaker opvalt is dat onze hobby en commerciele belangen weleens
teveel strengelen.

PE1R

unread,
Aug 10, 2014, 3:52:54 AM8/10/14
to
Op 10-08-14 om 07:41 schreef Hans Remeeus:
> Toch blijkt de Hy End Fed - *zonder tegencapaciteit* - betere resultaten
> te leveren.

zoals je zelf al hebt vastgesteld klopt dat voor deze antenne in de
praktijk , maar deze antenne vergelijken met een stukje draad aan je
automatische antennetunertje gaat mank , je kunt geen half lambda
afstemmen met dat tunertje , dat het in de praktijk wel gaat zegt meer
iets over de Q van de gebruikte onderdelen en het gebruikte
afstemalgoritme ( kastje belazer ) en dus daaruit volgend de commerci�le
belangen van Elecraft

Je kunt de Endfed gerust gebruiken ( en zal het beter doen dan welk
stukje draad aan de ingebouwde tuner ) op de aankomende Sota
Ik hoop dat je mooi weer hebt en dat de klim voorspoedig is en de
condities goed zijn ;-)

Ten overvloede nog maar weer eens de link naar AA5TB en bekijk dan
figuur 16 eens m.b.t. de onzichtbare "tegencapaciteit"
En lees de alinea eronder

Rob

unread,
Aug 10, 2014, 4:08:52 AM8/10/14
to
Nou dat doe je zelf toch ook? Je meet de kwaliteit van de antenne af
aan de wil van een verkoper om deze te verkopen. Dat lijkt me niet de
juiste benadering. Als je alles wat verkocht wordt door WiMo per
definitie goed vindt dan ben je wel erg commercieel bezig.

Een dergelijke antenne zal in de praktijk best werken, maar dat maakt
de theorie niet minder waar. Er zijn heel veel antennes waar je verbindingen
mee kunt maken maar dat betekent nog niet dat ze zo werken als de
verkoper beweert.

Hans Remeeus

unread,
Aug 10, 2014, 4:09:49 AM8/10/14
to
PE1R schreef op 10-8-2014 9:52:
>
> zoals je zelf al hebt vastgesteld klopt dat voor deze antenne in de
> praktijk , maar deze antenne vergelijken met een stukje draad aan je
> automatische antennetunertje gaat mank , je kunt geen half lambda
> afstemmen met dat tunertje , dat het in de praktijk wel gaat zegt meer
> iets over de Q van de gebruikte onderdelen en het gebruikte
> afstemalgoritme ( kastje belazer ) en dus daaruit volgend de commerci�le
> belangen van Elecraft
>
> Je kunt de Endfed gerust gebruiken ( en zal het beter doen dan welk
> stukje draad aan de ingebouwde tuner ) op de aankomende Sota
> Ik hoop dat je mooi weer hebt en dat de klim voorspoedig is en de
> condities goed zijn ;-)
>
> Ten overvloede nog maar weer eens de link naar AA5TB en bekijk dan
> figuur 16 eens m.b.t. de onzichtbare "tegencapaciteit"
> En lees de alinea eronder
>
> http://www.aa5tb.com/efha.html


Hallo Ruud,

Ik heb heel veel geexperimenteerd (in de praktijk) met allerlei
draadlengtes aan de KX1 met ingebouwde antennetuner. Vooral ook om te
kijken hoe kort de draadlengte kan zijn, om toch nog geslaagde
verbindingen te kunnen maken op 7.030 MHz.

Ook na twee zeer geslaagde SOTA experimenten ben ik nog steeds zeer
tevreden over de endfed (zonder tegencapaciteit). Het is ook veel
handiger dan nog een extra stuk draad van 0.1-0.25 golflengte te moeten
gebruiken. "Hangend" aan een bergtop van 2.800 meter is dat namelijk
niet zo slim...

En natuurlijk zal het kastje van de KX1 enige invloed hebben, maar dit
is vast en zeker niet wat Dennis bedoelde...

Hans Remeeus

unread,
Aug 10, 2014, 5:41:15 AM8/10/14
to
Rob schreef op 10-8-2014 10:08:
>
> Nou dat doe je zelf toch ook? Je meet de kwaliteit van de antenne af
> aan de wil van een verkoper om deze te verkopen. Dat lijkt me niet de
> juiste benadering. Als je alles wat verkocht wordt door WiMo per
> definitie goed vindt dan ben je wel erg commercieel bezig.
>
> Een dergelijke antenne zal in de praktijk best werken, maar dat maakt
> de theorie niet minder waar. Er zijn heel veel antennes waar je verbindingen
> mee kunt maken maar dat betekent nog niet dat ze zo werken als de
> verkoper beweert.

Zo kun je het ook uitleggen. Ik bedoelde er iets anders mee ;-)

Wimpie

unread,
Aug 10, 2014, 6:23:42 AM8/10/14
to
El 09-08-14 21:27, Hans Remeeus escribi�:
> Wimpie schreef op 9-8-2014 21:06:
>
>> Gewoon een kwestie van goed lezen Hans, vooral het stukje over de
>> kabelmantel. Zie ook deze tekst uit eerder bericht van mij:
>>
>> BEGIN
>> Alle overige geleiders aan de KX1 (externe batterijvoeding, microfoon),
>> en capacitief gekoppelde geleidende zaken werken ook als
>> tegencapaciteit. Een kennis van mij doet het met een FT817 net zo (in
>> het veld), en werkt ook veel landen (SSB).
>>
>> Raad jij jouw opstelling ook aan als iemand met 100 of 400 W gaat
>> zitten, eventueel nog een laptop ernaast, etc? Ik in ieder geval niet.
>
> Hallo Wim,
>
> De batterijen zitten in de KX1. Dus geen externe voeding.
> Ik doe CW. De paddle zit aan de KX1 en is met rubber omkleed.
> Geen microfoon o.i.d.
>
> De discussie ging over de Hy End Fed antenne. Of daarmee
> tegencapaciteit noodzakelijk is. De praktijk wijst uit: Nee,
> tegencapaciteit is niet noodzakelijk.
> Ook zonder tegencapaciteit werkt de antenne gewoon en nog eens heel
> goed ook! Zelfs beter dan met een halve golf draad en een kwart golf
> draad als tegencapaciteit.
>
> 73, Hans.
>
>
Hans,

Je hebt een F-licentie, dus je zou zelf in staat moeten zijn om te
kunnen bepalen dat iedere monopool tegencapaciteit nodig heeft, de
halve golf eindgevoede antenne alleen minder.

Nogmaals: bij jou is de coaxiale kabel (mantel), set en alle andere
zaken die aan je TRX zitten de tegencapaciteit. Bij QRP en geen
storingsbronnen die via de mantel de antenne kunnen bereiken, is het
op zich geen probleem om de kabelmantel als tegencapaciteit te
gebruiken. Dennis stelde zijn vraag algemeen zonder andere info, dan
krijg je ook een ietwat algemeen antwoord.

Ik heb eerder aangegeven dat PD5WL een zelfde soort QRP opzet gebruikt
als jij hebt waarbij de kabelmantel voor tegencapaciteit zorgt.

Sluit je end fed eens met een heel kort kabeltje (bijv 30 cm) aan op
de KX1, en gebruik de in/aangebouwde paddle. Kijk dan eens naar de
VSWR. Je zult zien dat deze verandert als je de KX1 beetpakt. Je eigen
lijf wordt dan ook tegencapaciteit. Bij QRP geen probleem, maar bij
QRO wel.

Heb je een goede HF choke met > 1.5 kOhm impedantie (common mode
filter, line isolator)? Koppel deze eens direct aan de end-fed en ga
dan met een kabel naar de KX1. Kijk dan eens naar de VSWR.

Over de vergelijking met een halve golf aan een mini-tuner:
Zoals Ruud ook aangeeft, je kunt met een mini-tuner geen halve golf
aanpassen naar 50 Ohm. Ja, het lukt wellicht wel, maar je mini-tuner
met halve golf draad is dan een dummy load (met goede VSWR).

Als je vertrouwen hebt in een simulatie, kun je daar ook wat mee. Je
kunt dan mooi zien waar stroom loopt.

Hans Remeeus

unread,
Aug 10, 2014, 6:43:23 AM8/10/14
to
Wimpie schreef op 10-8-2014 12:23:
Wim,

Maandenlang (beter gezegd: jarenlang, want hij staat al vanaf 2008) heb
ik gemeten en geexperimenteerd (en vooral duizenden QRO-verbindingen
gemaakt) met mijn 20,6 meter lange vertical op 160, 80 en 40 meter. Ook
met HF chokes, met de AIM-4170 antenne analyser, SWR-meter en op de
achtergrond de ondersteuning van Bob van Donselaar ON9CVD. Deze vertical
is een halve golf straler voor 40 meter. Ik weet er dus wel iets van.

Ondanks jouw uitleg blijf ik van mening dat een endfed antenne (waar het
onderwerp over gaat) geen tegencapaciteit nodig heeft en gewoon
uitstekend kan werken! Of laat ik het dan anders zeggen: geen EXTRA
tegencapaciteit en ook geen aarde. Daar ging het over. Er loopt gewoon
stroom door de antenne, ook zonder hulpmiddelen e.d. Voldoende stroom om
heel mooie verbindingen mee te maken.

Toch bedankt voor je uitleg. Antennes blijven altijd interessante
onderwerpen.

PE1R

unread,
Aug 10, 2014, 7:37:03 AM8/10/14
to
Op 10-08-14 om 12:43 schreef Hans Remeeus:
> en ook geen aarde.

Oeps ,...nooit statisch geladen regen die de antenne tot 600 V oplaad
meegemaakt ?

Hans Remeeus

unread,
Aug 10, 2014, 8:57:40 AM8/10/14
to
PE1R schreef op 10-8-2014 13:37:
>
> Oeps ,...nooit statisch geladen regen die de antenne tot 600 V oplaad
> meegemaakt ?

Nee, nooit. In de bergen ben ik dan allang weer terug in de berghut,
achter een glas wijn ;-)
0 new messages