THÔNG ĐIỆP MAGNIFICA HUMANITAS CỦA ĐỨC GIÁO HOÀNG LÊÔ XIV: TRÍ TUỆ NHÂN TẠO PHẢI PHỤC VỤ NHÂN LOẠI, CHỨ KHÔNG TẬP TRUNG QUYỀN LỰC | HĐGMVN
ĐTC Lêô XIV: Giáo hội phải khôi phục “sự tin tưởng đối với công nghệ” và hướng dẫn mọi người đến với Chúa Kitô | DCCT
24-05-2026
Trong cuộc gặp gỡ với các tham dự viên của một hội nghị tại Vatican về trí tuệ nhân tạo, Đức Thánh Cha Lêô XIV khuyến khích những nỗ lực giáo dục mọi người về AI, đồng thời hướng họ đến với Chúa Kitô và “khôi phục sự tin tưởng đối với công nghệ”.
ĐTC Lêô XIV phát biểu trước các đại biểu tham dự hội nghị Trí tuệ nhân tạo của Vatican vào ngày 22 tháng 5 năm 2026 (Ảnh: Truyền thông Vatican)
Hôm thứ Sáu, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp gỡ các tham dự viên tham gia Hội nghị Quốc tế về Trí tuệ Nhân tạo với chủ đề: “Gìn giữ khuôn mặt và tiếng nói con người”.
Sự kiện kéo dài một ngày này do Bộ Truyền thông (cơ quan chủ quản của Vatican) cùng với Bộ Văn hóa và Giáo dục tổ chức, quy tụ các chuyên gia trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, giáo dục và thần học nhằm đào sâu thông điệp của Đức Thánh Cha nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội năm nay.
Trong bài phát biểu của mình, Đức Thánh Cha Lêô khẳng định vai trò của Giáo hội trong việc góp phần định hướng sự phát triển của các công nghệ kỹ thuật số, đồng thời giúp giáo dục mọi người biết cách sử dụng chúng cách khôn ngoan.
Sắc lệnh về các phương tiện truyền thông xã hội của Công đồng Vaticanô II khẳng định rằng Giáo hội được Chúa Kitô thiết lập để mang ơn cứu độ của Tin Mừng đến cho mọi người bằng những phương thế mà Giáo hội có thể sử dụng.
“Ước muốn để mọi người ‘được cứu độ và nhận biết chân lý’”, Đức Thánh Cha nói, “vì thế phải định hướng không chỉ các quyết định và hành động của chúng ta, mà cả cách thức sử dụng và định hướng dành cho truyền thông, công nghệ kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo, nhằm bảo đảm rằng những công cụ này thực sự phục vụ con người.”.
Tuy nhiên, ngài lưu ý rằng việc việc ứng dụng công nghệ một cách bừa bãi, bất chấp phẩm giá con người, sẽ dẫn đến những công cụ lợi dụng chính nhu cầu về các tương quan nhân bản của con người.
Vì thế, Đức Thánh Cha Lêô kêu gọi Giáo hội giúp mọi người tái khám phá “ý nghĩa đích thực và sự cao cả của nhân tính theo ý định của Thiên Chúa”.
Thách đố mà nhân loại đang phải đối diện, ngài nói thêm, không đơn thuần là vấn đề công nghệ nhưng là vấn đề nhân học, bởi vì nó chạm đến chính cốt lõi ý nghĩa của việc làm người.
Theo Đức Thánh Cha, khi chiêm ngắm Chúa Kitô, Ngôi Lời Nhập Thể, chúng ta sẽ hiểu rõ chính mình hơn, bởi vì chúng ta không thể hiểu được trái tim mình nếu tách rời khỏi trái tim của Chúa Kitô.
Đức Thánh Cha mời gọi Giáo hội và các nhà lãnh đạo Giáo hội cộng tác với các hệ thống giáo dục nhằm thúc đẩy việc giáo dục truyền thông và hiểu biết về AI cho giới trẻ, để họ học cách tư duy phản biện.
Khi Giáo hội tìm kiếm thiện ích thiêng liêng cho người trẻ, ngài nói, Giáo hội phải giúp họ “học biết sự điều độ và kỷ luật trong việc sử dụng” công nghệ.
“Đặc biệt, người trẻ luôn rộng mở trước chân lý này và khao khát khám phá ý nghĩa cuộc sống”, Đức Thánh Cha nói thêm. “Vì thế, chúng ta phải giúp họ gặp gỡ Chúa Kitô hằng sống và dạy họ biết tích hợp việc sử dụng công nghệ vào một lối sống Kitô giáo toàn diện”.
Kết thúc bài phát biểu của mình, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh rằng thời đại trí tuệ nhân tạo và phản ứng của chúng ta đối với nó là một chủ đề thiết yếu đối với Giáo hội trong sứ mạng giúp mọi người đạt tới sự trưởng thành viên mãn.
“Tôi hy vọng rằng những suy tư này sẽ dẫn tới việc khôi phục sự tin tưởng đối với công nghệ như thành quả của thiên tài con người trong sự hòa hợp với kế hoạch sáng tạo của Thiên Chúa”, Đức Thánh Cha Lêô kết luận.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
Hội nghị Quốc tế tại Vatican về Trí tuệ Nhân tạo | Vatican News
Tại Hội nghị quốc tế về trí tuệ nhân tạo được tổ chức tại Đại học Giáo hoàng Urbaniana ở Roma, các diễn giả cảnh báo về nguy cơ giám sát cực đoan, deepfake, cô lập xã hội và đánh mất tương quan nhân bản. Tuy nhiên, hội nghị cũng truyền tải niềm hy vọng và sự lạc quan khi những người có thiện chí được kêu gọi hành động vì lợi ích chung.
Vatican News
Trong bối cảnh Đức Thánh Cha Lêô XIV chuẩn bị công bố thông điệp “Magnifica humanitas, về việc bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo”, và sau Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội với chủ đề “Giữ gìn khuôn mặt và tiếng nói con người”, Bộ Truyền Thông và Bộ Văn hóa và Giáo dục đã tổ chức một hội nghị quốc tế về trí tuệ nhân tạo tại Đại học Giáo hoàng Urbaniana với chủ đề “Bảo tồn khuôn mặt và tiếng nói con người”.
Hội nghị quy tụ các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ kỹ thuật số, giáo dục và văn hóa, cùng suy tư về tác động của AI đối với xã hội và ba trụ cột được Đức Thánh Cha nêu bật: trách nhiệm, hợp tác và giáo dục.
Đặt các bảo đảm đạo đức lên trên lợi nhuận
Các diễn giả cảnh báo rằng nhân loại đang đứng trước một ngã rẽ, nơi khuôn mặt con người không thể bị thay thế bằng thuật toán, và tiếng nói con người không thể bị làm câm lặng bởi những âm vang tổng hợp. Trách nhiệm, theo các tham dự viên, đòi hỏi phải đặt các bảo đảm đạo đức lên trên lợi nhuận, để AI phục vụ phẩm giá con người thay vì khai thác con người.
Hợp tác để tiến bộ thuật toán luôn đi đôi với tiến bộ luân lý
Về hợp tác, hội nghị nhấn mạnh rằng một tương lai bị chi phối bởi giám sát cực đoan, deepfake và xa lạ xã hội không phải là điều tất yếu, nhưng là một lời cảnh báo. Vì thế, cần có một liên minh giữa các công ty công nghệ, các nhà hoạch định chính sách, các nhà thần học và xã hội dân sự, để tiến bộ thuật toán luôn đi đôi với tiến bộ luân lý.
Đào luyện tư duy phản biện, lòng cảm thông và khả năng phân định thiêng liêng
Trong lĩnh vực giáo dục, các diễn giả cho rằng điều quan trọng không chỉ là dạy kỹ năng kỹ thuật hay lập trình, nhưng còn đào luyện tư duy phản biện, lòng cảm thông và khả năng phân định thiêng liêng.
Cần biết khi nào dùng AI và khi nào không dùng AI
Bằng cách tập trung những tiến bộ công nghệ của chúng ta vào việc bảo tồn chân thực khuôn mặt và giọng nói của con người, các thành viên tham dự nhất trí rằng nhân loại có thể vượt qua ranh giới kỹ thuật số này.
Kết thúc hội nghị, Đức cha Paul Tighe, Tổng Thư ký Bộ Văn hóa và Giáo dục, nhấn mạnh rằng tương lai của AI không phải là điều không thể thay đổi. Theo ngài, con người cần biết “khi nào dùng AI và khi nào không dùng AI”, để giữ gìn quyền chủ động, phẩm giá và ơn gọi cộng tác vì công ích.
ĐTC phê chuẩn việc thành lập Ủy ban Liên Bộ về Trí tuệ Nhân tạo | Vatican News
Theo một Phúc chiếu đề ngày 12/5/2026 và được công bố hôm 16/5/2026, được ký bởi Đức Hồng y Michael Czerny, Tổng trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã phê chuẩn việc thành lập một Ủy ban Liên Bộ về Trí tuệ Nhân tạo, nhằm nghiên cứu, phối hợp và thúc đẩy cách tiếp cận của Giáo hội trước những thách đố do trí tuệ nhân tạo đặt ra đối với phẩm giá con người, công lý và lao động.
Vatican News
Văn kiện cho biết quyết định này được đưa ra sau khi xem xét “sự phát triển của hiện tượng trí tuệ nhân tạo trong những thập niên gần đây và sự gia tăng nhanh chóng trong việc sử dụng rộng rãi công nghệ này; những tác động tiềm tàng của nó đối với con người và toàn thể nhân loại; cũng như mối quan tâm của Giáo hội đối với phẩm giá của mỗi con người, đặc biệt trong tương quan với sự phát triển toàn diện của họ”.
Đức Thánh Cha đã phê chuẩn việc thành lập cơ quan này sau cuộc tiếp kiến Đức Hồng y Czerny hôm 3/5. Trong năm đầu tiên, Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện sẽ đảm trách vai trò điều phối hoạt động của Ủy ban.
7 Bộ của Tòa Thánh làm việc chung
Ủy ban gồm đại diện của 7 cơ quan Vatican: Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện, Bộ Giáo lý Đức tin, Bộ Văn hóa và Giáo dục, Bộ Truyền thông, Hàn lâm viện Tòa Thánh về Sự sống, Hàn lâm viện Tòa Thánh về Khoa học và Hàn lâm viện Tòa Thánh về Khoa học Xã hội.
Theo văn kiện, cơ quan điều phối có trách nhiệm thúc đẩy sự cộng tác và trao đổi thông tin giữa các thành viên về các hoạt động và dự án liên quan đến trí tuệ nhân tạo, bao gồm cả các chính sách sử dụng nó trong nội bộ Tòa Thánh, đồng thời cổ võ đối thoại, hiệp thông và tham gia.
Ủy ban được thành lập dựa trên Điều 28 của Tông hiến Praedicate Evangelium, cho phép người đứng đầu một Bộ thiết lập một ủy ban liên bộ để giải quyết những vấn đề liên quan đến nhiều cơ quan khác nhau của Giáo triều Roma và đòi hỏi “sự tham vấn lẫn nhau và thường xuyên”.
Đây không phải là lần đầu tiên các Bộ cùng nhau giải quyết vấn đề này. Vào tháng 1/2025, Bộ Giáo lý Đức tin và Bộ Văn hóa và Giáo dục đã công bố bản ghi chú Antiqua et Nova về mối quan hệ giữa trí tuệ nhân tạo và trí tuệ con người.
Chủ đề Đức Thánh Cha Lêô XIV đặc biệt quan tâm
Hơn nữa, chủ đề trí tuệ nhân tạo là mối quan tâm nổi bật trong triều đại giáo hoàng của Đức Lêô XIV. Ngay từ ngày 10/5/2025, chỉ ít ngày sau khi được bầu chọn, ngài đã nhấn mạnh rằng Giáo hội cần vận dụng kho tàng học thuyết xã hội của mình “để đáp lại một cuộc cách mạng công nghiệp mới và những phát triển của trí tuệ nhân tạo, vốn đang đặt ra nhiều thách đố mới đối với việc bảo vệ phẩm giá con người, công lý và lao động”.