Skip to first unread message
Mikali Nguyễn
Feb 13, 2026, 4:19:42 PMFeb 13
to Alphons...@googlegroups.com
Những tranh cãi xoay quanh Khăn liệm thành Turin
*Vatican News vừa đăng bài sau đây. Nhân dịp ta tìm hiểu về chủ đề này trong các bài tiếp theo.
Vatican News 11/2/2026
Các chuyên gia phê bình giả thuyết nói rằng “Khăn liệm thành Turin được giả mạo vào thời Trung cổ bằng kỹ thuật phù điêu”
Bài phê bình của các tác giả Ý được đăng trên tạp chí Archaeometry, cũng chính là tạp chí đã đăng tải giả thuyết của nhà nghiên cứu Cicero Moraes về nguồn gốc của "Khăn liệm thành Turin".
Mùa hè năm ngoái, nhà nghiên cứu Cicero Moraes đã công bố một bài báo ủng hộ luận điểm cho rằng "Khăn liệm thành Turin" được giả mạo vào thời trung cổ. Ông công bố một mô hình tái dựng bằng kỹ thuật số, lập luận rằng sự tiếp xúc giữa vải và một bề mặt điêu khắc cho kết quả phù hợp với các đường nét trên khăn hơn là với thể tích của cơ thể người thật. Từ đó, ông ủng hộ luận điểm cho rằng tấm khăn có nguồn gốc nghệ thuật thời Trung Cổ.
Tuy nhiên, ngay từ khi được công bố, bài báo của Moraes đã gây ra nhiều nghi ngờ trong giới chuyên gia. Trong tuyên bố của mình, Đức Hồng y Repole cũng bày tỏ lo ngại về sự hời hợt của một số kết luận mà khi được xem xét kỹ hơn thì thấy rằng chúng không vững chắc.
Những sai sót trong phân tích của Moraes
Trong bài viết mới, ba chuyên gia Tristan Casabianca, Emanuela Marinelli và Alessandro Piana cho rằng nghiên cứu của Moraes có nhiều mục tiêu mơ hồ, sai sót phương pháp và lập luận thiếu chặt chẽ. Họ nhắc lại những dè dặt từng được nêu bởi Đức Hồng y Roberto Repole ngay khi nghiên cứu của Moraes được công bố.
Các tác giả phản biện chỉ ra hàng loạt vấn đề: mô hình thiếu chính xác về mặt giải phẫu khi chỉ tái tạo hình ảnh chính diện, đảo ngược phải – trái ở tay và chân, chọn chiều cao 180 cm thay vì mức đồng thuận 173–177 cm, và sử dụng những thuật ngữ chung chung mà không kèm số đo cụ thể. Việc dựa chủ yếu vào ảnh chụp năm 1931, trong khi hiện có nhiều tư liệu mới hơn, cũng bị xem là thiếu thuyết phục. Ngoài ra, mô phỏng được thực hiện trên vải cotton thay vì vải lanh.
Quan trọng hơn, nhóm chuyên gia nhấn mạnh rằng mô hình 3D của Moraes đã bỏ qua các đặc điểm cốt lõi của “Khăn liệm thành Turin”: độ sâu cực kỳ nông của hình ảnh (một phần năm của một phần nghìn milimét) và nhiều xác nhận độc lập về sự hiện diện của máu, điều không phù hợp với bất kỳ thực tiễn nghệ thuật thời trung cổ nào. Do đó, các tác giả đặt vấn đề về tính thích đáng của một lối tiếp cận mô hình hóa vốn không tái tạo trung thực các đặc điểm giải phẫu của người trên Khăn liệm và bỏ qua các đặc tính hóa-lý quan trọng nhất của nó.
Thiếu nền tảng lịch sử
Các nhà bình luận cũng cho rằng nền tảng lịch sử của giả thuyết Moraes rất yếu, khi ông ghép nối những thời kỳ và địa điểm không liên hệ để giải thích về “tác giả” Khăn liệm thực hiện hình ảnh Chúa Giêsu. Họ gọi đó là ngụy biện, khó đứng vững trong sử học nghệ thuật.
Về phần mình, Moraes bảo vệ kết luận và nói nghiên cứu của ông chủ yếu mang tính phương pháp. Dẫu vậy, cuộc tranh luận cho thấy việc giải thích nguồn gốc của “Khăn liệm thành Turin” đòi hỏi mức độ nghiêm ngặt rất cao, cả về khoa học lẫn lịch sử.
Trong bài viết mới, ba chuyên gia Tristan Casabianca, Emanuela Marinelli và Alessandro Piana cho rằng nghiên cứu của Moraes có nhiều mục tiêu mơ hồ, sai sót phương pháp và lập luận thiếu chặt chẽ. Họ nhắc lại những dè dặt từng được nêu bởi Đức Hồng y Roberto Repole ngay khi nghiên cứu của Moraes được công bố.
Các tác giả phản biện chỉ ra hàng loạt vấn đề: mô hình thiếu chính xác về mặt giải phẫu khi chỉ tái tạo hình ảnh chính diện, đảo ngược phải – trái ở tay và chân, chọn chiều cao 180 cm thay vì mức đồng thuận 173–177 cm, và sử dụng những thuật ngữ chung chung mà không kèm số đo cụ thể. Việc dựa chủ yếu vào ảnh chụp năm 1931, trong khi hiện có nhiều tư liệu mới hơn, cũng bị xem là thiếu thuyết phục. Ngoài ra, mô phỏng được thực hiện trên vải cotton thay vì vải lanh.
Quan trọng hơn, nhóm chuyên gia nhấn mạnh rằng mô hình 3D của Moraes đã bỏ qua các đặc điểm cốt lõi của “Khăn liệm thành Turin”: độ sâu cực kỳ nông của hình ảnh (một phần năm của một phần nghìn milimét) và nhiều xác nhận độc lập về sự hiện diện của máu, điều không phù hợp với bất kỳ thực tiễn nghệ thuật thời trung cổ nào. Do đó, các tác giả đặt vấn đề về tính thích đáng của một lối tiếp cận mô hình hóa vốn không tái tạo trung thực các đặc điểm giải phẫu của người trên Khăn liệm và bỏ qua các đặc tính hóa-lý quan trọng nhất của nó.
Thiếu nền tảng lịch sử
Các nhà bình luận cũng cho rằng nền tảng lịch sử của giả thuyết Moraes rất yếu, khi ông ghép nối những thời kỳ và địa điểm không liên hệ để giải thích về “tác giả” Khăn liệm thực hiện hình ảnh Chúa Giêsu. Họ gọi đó là ngụy biện, khó đứng vững trong sử học nghệ thuật.
Về phần mình, Moraes bảo vệ kết luận và nói nghiên cứu của ông chủ yếu mang tính phương pháp. Dẫu vậy, cuộc tranh luận cho thấy việc giải thích nguồn gốc của “Khăn liệm thành Turin” đòi hỏi mức độ nghiêm ngặt rất cao, cả về khoa học lẫn lịch sử.
Mikali Nguyễn
Feb 14, 2026, 5:54:13 PM (13 days ago) Feb 14
to Alphons...@googlegroups.com
Tập 1. Các lập luận phản biện đối với giả thuyết "kỹ thuật phù điêu" thời Trung Cổ
Khăn liệm Turin vẫn là vật thể được nghiên cứu nhiều nhất trong lịch sử nhân loại nhưng chưa có một thí nghiệm nào có thể tái tạo hoàn hảo 100% tất cả các đặc tính của nó.
Vấn đề về tính xác thực của Khăn liệm thành Turin luôn là một trong những cuộc tranh luận gay gắt nhất giữa khoa học, lịch sử và đức tin. Cuộc đối đầu giữa Cicero Moraes và các chuyên gia Ý (Casabianca, Marinelli, và Piana) là minh chứng mới nhất cho sự phức tạp này.
Dưới đây là phân tích chi tiết về các lập luận phản biện đối với giả thuyết "kỹ thuật phù điêu" thời Trung Cổ:
1. Giả thuyết của Cicero Moraes: Kỹ thuật Phù điêu
Moraes sử dụng kỹ thuật mô phỏng kỹ thuật số để lập luận rằng hình ảnh trên khăn liệm không phải do một thi thể thực sự tạo ra. Ông cho rằng:
Người xưa đã đặt một tấm vải lên trên một bức tượng phù điêu (bas-relief).
Sau đó, họ sử dụng các kỹ thuật như chà xát sắc tố hoặc nung nóng để tạo ra hình ảnh 2D trên vải.
Moraes lập luận rằng nếu phủ vải lên một thi thể 3D thật, hình ảnh thu được sẽ bị biến dạng bề ngang rất lớn (hiệu ứng "mặt rộng") khi trải phẳng tấm vải ra, điều mà ông cho rằng không xuất hiện trên Khăn liệm Turin.
2. Phản biện từ các chuyên gia Ý
Ba chuyên gia Tristan Casabianca, Emanuela Marinelli và Alessandro Piana đã đưa ra những lý lẽ đanh thép để bác bỏ giả thuyết của Moraes:
A. Sai lệch về Phương pháp luận
Các chuyên gia chỉ ra rằng Moraes đã bỏ qua các đặc tính vật lý và hóa học độc đáo của Khăn liệm mà kỹ thuật phù điêu không thể giải thích được:
Tính chất ba chiều (3D Information): Khăn liệm chứa thông tin mã hóa khoảng cách giữa vải và thân thể. Các nghiên cứu bằng máy phân tích VP-8 cho thấy hình ảnh trên khăn liệm có đặc tính của biểu đồ mật độ mà phù điêu khó lòng tái tạo hoàn hảo.
Độ nông của hình ảnh: Hình ảnh trên khăn liệm chỉ nằm ở lớp sợi cực mỏng trên bề mặt (khoảng 200-300 nanomet). Kỹ thuật phù điêu thời Trung cổ thường để lại dấu vết của sắc tố hoặc sự thấm thấu qua các sợi vải, điều không tìm thấy trên Khăn liệm Turin.
B. Thiếu bằng chứng thực nghiệm
Các chuyên gia Ý cho rằng Moraes tập trung quá nhiều vào mô hình kỹ thuật số mà thiếu đi các thí nghiệm vật lý thực tế để chứng minh rằng kỹ thuật phù điêu có thể tạo ra:
Tính âm bản (Negativity): Hình ảnh trên khăn liệm hoạt động như một tấm phim âm bản hoàn hảo.
Sự vắng mặt của sắc tố: Không có dấu vết của màu vẽ, chất kết dính hay thuốc nhuộm—những thứ bắt buộc phải có nếu dùng kỹ thuật thủ công thời Trung cổ.
C. Dấu vết máu và pháp y
Đây là điểm yếu lớn nhất của các giả thuyết "giả mạo":
Trên khăn liệm có các vết máu thực (nhóm máu AB) với hàm lượng bilirubin cao (dấu hiệu của sự tra tấn dữ dội).
Các vết máu này nằm dưới hình ảnh người đàn ông, nghĩa là máu dính vào vải trước khi hình ảnh được hình thành. Một người thợ thủ công thời Trung cổ khó lòng tính toán chính xác trình tự sinh học này.
3. Tại sao cuộc tranh luận này quan trọng?
Cuộc tranh luận này không chỉ là về kỹ thuật mà còn là về phương pháp khoa học. Nhóm chuyên gia Ý cáo buộc Moraes mắc lỗi "ngụy biện xác nhận" (confirmation bias) — tức là cố tình tạo ra một mô hình để khớp với giả thuyết có sẵn (giả mạo) thay vì xem xét toàn bộ các dữ liệu hiện có.
Dưới đây là phân tích chi tiết về các lập luận phản biện đối với giả thuyết "kỹ thuật phù điêu" thời Trung Cổ:
1. Giả thuyết của Cicero Moraes: Kỹ thuật Phù điêu
Moraes sử dụng kỹ thuật mô phỏng kỹ thuật số để lập luận rằng hình ảnh trên khăn liệm không phải do một thi thể thực sự tạo ra. Ông cho rằng:
Người xưa đã đặt một tấm vải lên trên một bức tượng phù điêu (bas-relief).
Sau đó, họ sử dụng các kỹ thuật như chà xát sắc tố hoặc nung nóng để tạo ra hình ảnh 2D trên vải.
Moraes lập luận rằng nếu phủ vải lên một thi thể 3D thật, hình ảnh thu được sẽ bị biến dạng bề ngang rất lớn (hiệu ứng "mặt rộng") khi trải phẳng tấm vải ra, điều mà ông cho rằng không xuất hiện trên Khăn liệm Turin.
2. Phản biện từ các chuyên gia Ý
Ba chuyên gia Tristan Casabianca, Emanuela Marinelli và Alessandro Piana đã đưa ra những lý lẽ đanh thép để bác bỏ giả thuyết của Moraes:
A. Sai lệch về Phương pháp luận
Các chuyên gia chỉ ra rằng Moraes đã bỏ qua các đặc tính vật lý và hóa học độc đáo của Khăn liệm mà kỹ thuật phù điêu không thể giải thích được:
Tính chất ba chiều (3D Information): Khăn liệm chứa thông tin mã hóa khoảng cách giữa vải và thân thể. Các nghiên cứu bằng máy phân tích VP-8 cho thấy hình ảnh trên khăn liệm có đặc tính của biểu đồ mật độ mà phù điêu khó lòng tái tạo hoàn hảo.
Độ nông của hình ảnh: Hình ảnh trên khăn liệm chỉ nằm ở lớp sợi cực mỏng trên bề mặt (khoảng 200-300 nanomet). Kỹ thuật phù điêu thời Trung cổ thường để lại dấu vết của sắc tố hoặc sự thấm thấu qua các sợi vải, điều không tìm thấy trên Khăn liệm Turin.
B. Thiếu bằng chứng thực nghiệm
Các chuyên gia Ý cho rằng Moraes tập trung quá nhiều vào mô hình kỹ thuật số mà thiếu đi các thí nghiệm vật lý thực tế để chứng minh rằng kỹ thuật phù điêu có thể tạo ra:
Tính âm bản (Negativity): Hình ảnh trên khăn liệm hoạt động như một tấm phim âm bản hoàn hảo.
Sự vắng mặt của sắc tố: Không có dấu vết của màu vẽ, chất kết dính hay thuốc nhuộm—những thứ bắt buộc phải có nếu dùng kỹ thuật thủ công thời Trung cổ.
C. Dấu vết máu và pháp y
Đây là điểm yếu lớn nhất của các giả thuyết "giả mạo":
Trên khăn liệm có các vết máu thực (nhóm máu AB) với hàm lượng bilirubin cao (dấu hiệu của sự tra tấn dữ dội).
Các vết máu này nằm dưới hình ảnh người đàn ông, nghĩa là máu dính vào vải trước khi hình ảnh được hình thành. Một người thợ thủ công thời Trung cổ khó lòng tính toán chính xác trình tự sinh học này.
3. Tại sao cuộc tranh luận này quan trọng?
Cuộc tranh luận này không chỉ là về kỹ thuật mà còn là về phương pháp khoa học. Nhóm chuyên gia Ý cáo buộc Moraes mắc lỗi "ngụy biện xác nhận" (confirmation bias) — tức là cố tình tạo ra một mô hình để khớp với giả thuyết có sẵn (giả mạo) thay vì xem xét toàn bộ các dữ liệu hiện có.
Mikali Nguyễn
Feb 15, 2026, 6:24:32 PM (12 days ago) Feb 15
to Alphons...@googlegroups.com
Tập 2: Sự thật về kết quả Carbon-14 – Cú lừa thế kỷ hay sai lầm khoa học?
Cuộc kiểm định Carbon-14 (C14) năm 1988 từng được coi là "án tử" cho tính xác thực của Khăn liệm Turin. Nó là cột mốc quan trọng nhất củng cố cho giả thuyết "giả mạo thời Trung cổ", nhưng đồng thời cũng mở đầu cho một cuộc chiến pháp lý và khoa học kéo dài hơn 30 năm qua.
Dưới đây là cái nhìn chi tiết về sự kiện chấn động này và lý do tại sao các chuyên gia hiện đại vẫn chưa hài lòng với kết quả đó.
1. Kết quả chấn động năm 1988: "Án tử" tạm thời
Vào năm 1988, ba phòng thí nghiệm danh tiếng thế giới tại Oxford (Anh), Zurich (Thụy Sĩ) và Tucson (Mỹ) đã tiến hành đo tuổi bằng phương pháp phóng xạ Carbon-14 trên một mẩu vải nhỏ cắt từ góc của Khăn liệm.
Kết quả: Các nhà khoa học tuyên bố với độ tin cậy 95% rằng tấm vải có niên đại từ khoảng 1260 đến 1390 sau Công nguyên.
Hệ quả: Trước bằng chứng dường như "không thể chối cãi", Nhà thờ Công giáo lúc đó đã chấp nhận kết quả và tuyên bố Khăn liệm không phải là di vật thực sự của Chúa Jesus, mà chỉ là một "biểu tượng" (icon) được tạo ra vào thời Trung cổ.
2. Những "lỗ hổng" chết người về mẫu thử (The Sample Problem)
Các chuyên gia phản biện hàng đầu như Tristan Casabianca và Emanuela Marinelli khẳng định rằng mẫu thử năm 1988 không hề đại diện cho toàn bộ tấm vải dài hơn 4 mét vì những lý do sau:
Vùng lấy mẫu bị ô nhiễm nặng: Mẫu được lấy từ góc dưới bên trái — đây là khu vực bị tác động nhiều nhất bởi con người qua hàng thế kỷ trưng bày (mồ hôi, dầu mỡ, bụi bẩn). Những tạp chất này chứa Carbon "trẻ", làm sai lệch kết quả đo.
Giả thuyết "Mảnh vá vô hình": Nhà nghiên cứu Ray Rogers (thuộc dự án STURP) lập luận rằng vùng lấy mẫu nằm đúng vào phần vải đã được các nữ tu vá lại bằng kỹ thuật Invisible Reweaving sau vụ cháy năm 1532. Họ đã khéo léo dùng sợi bông nhuộm để vá vào sợi lanh nguyên bản, khiến máy đo C14 thực chất đang đo một "hỗn hợp" vải cũ và mới.
Dữ liệu thô bị che giấu: Mãi đến năm 2019, sau một vụ kiện pháp lý kéo dài, các nhà khoa học mới tiếp cận được dữ liệu thô từ Bảo tàng Anh. Họ phát hiện sự thiếu đồng nhất thống kê giữa ba phòng thí nghiệm, chứng minh rằng mẫu thử năm đó không hề đồng nhất về mặt hóa học như tuyên bố ban đầu.
3. Cuộc lật đổ từ các phương pháp định tuổi thay thế
Khi công nghệ tiến bộ, các phương pháp mới (ít xâm lấn hơn) đã được áp dụng và đưa ra những con số hoàn toàn trái ngược với năm 1988:
4. Tại sao vẫn chưa có kết luận cuối cùng?
Dù có nhiều bằng chứng mới, cuộc tranh luận vẫn chưa thể khép lại vì:
Vatican bảo vệ nghiêm ngặt: Hiện tại, Vatican không cho phép lấy thêm bất kỳ mẫu vải nào để kiểm định lại nhằm tránh hư hại di vật.
Môi trường bảo quản: Khăn liệm hiện được giữ trong môi trường khí trơ đặc biệt, khiến việc tiếp cận để nghiên cứu trực tiếp trở nên cực kỳ khó khăn.
Lời kết của các chuyên gia Ý: Các nhà khoa học tin rằng việc chỉ dựa vào một lần kiểm định C14 duy nhất trên một mảnh vải nhỏ bị ô nhiễm để phủ nhận hàng loạt bằng chứng lịch sử, khảo cổ và pháp y khác là một cách tiếp cận thiếu khách quan và phiến diện.
Vatican bảo vệ nghiêm ngặt: Hiện tại, Vatican không cho phép lấy thêm bất kỳ mẫu vải nào để kiểm định lại nhằm tránh hư hại di vật.
Môi trường bảo quản: Khăn liệm hiện được giữ trong môi trường khí trơ đặc biệt, khiến việc tiếp cận để nghiên cứu trực tiếp trở nên cực kỳ khó khăn.
Lời kết của các chuyên gia Ý: Các nhà khoa học tin rằng việc chỉ dựa vào một lần kiểm định C14 duy nhất trên một mảnh vải nhỏ bị ô nhiễm để phủ nhận hàng loạt bằng chứng lịch sử, khảo cổ và pháp y khác là một cách tiếp cận thiếu khách quan và phiến diện.
Mikali Nguyễn
Feb 17, 2026, 11:22:45 PM (10 days ago) Feb 17
to Alphons...@googlegroups.com, Giaitri...@googlegroups.com
Tập 3: Vụ cháy năm 1532 – Chìa khóa giải mã sai lầm của Carbon-14
1. Đêm kinh hoàng và sự biến đổi hóa học
Vào đêm ngày 4/12/1532, nhà nguyện chứa Khăn liệm bị bốc cháy dữ dội. Khăn liệm lúc đó được gấp gọn trong một chiếc ròm bạc.
- Sức nóng và Bạc nóng chảy: Nhiệt độ cao đến mức làm bạc từ chiếc ròm nóng chảy và rơi xuống tấm vải. Nó cháy xuyên qua nhiều lớp vải, tạo nên những vết cháy đối xứng hình tam giác đặc trưng mà chúng ta thấy ngày nay.
- Sự xâm nhập của Carbon mới: Dưới nhiệt độ cực cao, các phân tử Carbon từ khói, gỗ cháy và không khí đã bị "nấu" và liên kết hóa học trực tiếp vào các sợi lanh. Điều này giống như việc pha thêm mực mới vào một lọ mực cũ, khiến kết quả đo niên đại bằng C14 sau này bị "trẻ hóa" hàng ngàn năm.
2. Bí ẩn về "Mảnh vá vô hình"
- Sức nóng và Bạc nóng chảy: Nhiệt độ cao đến mức làm bạc từ chiếc ròm nóng chảy và rơi xuống tấm vải. Nó cháy xuyên qua nhiều lớp vải, tạo nên những vết cháy đối xứng hình tam giác đặc trưng mà chúng ta thấy ngày nay.
- Sự xâm nhập của Carbon mới: Dưới nhiệt độ cực cao, các phân tử Carbon từ khói, gỗ cháy và không khí đã bị "nấu" và liên kết hóa học trực tiếp vào các sợi lanh. Điều này giống như việc pha thêm mực mới vào một lọ mực cũ, khiến kết quả đo niên đại bằng C14 sau này bị "trẻ hóa" hàng ngàn năm.
2. Bí ẩn về "Mảnh vá vô hình"
Sau vụ cháy, các nữ tu dòng Poor Clare đã được giao nhiệm vụ phục hồi tấm vải vào năm 1534. Đây chính là mắt xích quan trọng nhất:
- Kỹ thuật dệt đan xen (Invisible Reweaving): Để che đi các phần rìa bị sờn và cháy xém, các nữ tu đã sử dụng kỹ thuật dệt cực kỳ tinh xảo để đan thêm các sợi lanh và sợi bông mới vào phần vải cũ.
- Sai lầm tại vị trí lấy mẫu: Thật không may, vị trí mà các nhà khoa học cắt để kiểm định C14 năm 1988 lại nằm đúng vào vùng rìa này. Nhà hóa học Ray Rogers sau đó đã chứng minh rằng mẫu thử chứa sợi bông (cotton) và chất nhuộm, trong khi toàn bộ Khăn liệm nguyên bản chỉ được làm từ sợi lanh (linen).
3. Lớp màng sinh học "Plastic"
Vụ hỏa hoạn không chỉ gây hư hại vật lý mà còn tạo điều kiện cho một hiện tượng sinh học kỳ lạ:
- Màng Polymer sinh học: Sau khi dập lửa bằng nước, môi trường ẩm cùng với các chất hữu cơ từ khói đã tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển trên bề mặt sợi vải.
- Lớp vỏ bọc: Chúng tạo ra một lớp màng polymer cực mỏng bao quanh các sợi lanh. Các dung dịch làm sạch tiêu chuẩn tại phòng thí nghiệm năm 1988 không thể loại bỏ lớp màng này, dẫn đến việc máy đo đã tính toán luôn cả tuổi đời của lớp vi khuẩn (từ thế kỷ 16) thay vì chỉ đo tuổi của tấm vải.
4. Bằng chứng "Bản thảo Pray" (Pray Codex)
Để chứng minh Khăn liệm có trước năm 1260 (thời điểm C14 tuyên bố), các nhà sử học đã đưa ra Bản thảo Pray của Hungary (định kỷ năm 1192–1195).
-Sự trùng khớp khó tin: Hình minh họa trong bản thảo này vẽ lại cảnh an táng Chúa với những chi tiết độc nhất vô nhị chỉ có trên Khăn liệm:
- Tư thế đặt tay bắt chéo (không có ngón cái).
- Sơ đồ các lỗ thủng hình chữ "L" y hệt vết cháy cổ xưa (có trước vụ cháy 1532).
Kết luận: Nếu bản thảo từ năm 1192 đã mô tả lại Khăn liệm, thì tấm vải không thể được tạo ra vào năm 1260 như kết quả C14.
Lời kết của Tập 3: Vụ cháy năm 1532 không chỉ để lại những vết sẹo trên tấm vải, mà còn tạo ra một "mê cung hóa học" đánh lừa các nhà khoa học thế kỷ 20.
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages