بررسی سند و رجال روایت اصبغ بن نباته : مولودی از نسل فرزند یازدهم امام علی(ع)

[سید احمد الحسن ع وصی و جانشین امام مهدی ع‎]

بسم الله الرحمن الرحیم

والحمد لله رب العالمین

وصلی الله علی محمد وآل محمد الائمة والمهدیین وسلم تسلیما کثیرا

 

مولودی که از نسل فرزند یازدهم امام علی علیه السلام است

 

مقدمه

متاسفانه ! بعضی از مخالفین این دعوت مبارک ، دائما با اتهاماتی غیر منصفانه ، این دعوت مبارک و انصار امام مهدی (ع) را مورد هجوم قرار می دهند . طبیعتا کسی که می خواهد با این دعوت مقابله کند ، بایستی شرف و وجدان را ، حتی در مخالفت کردن نیز زیر پا نگذارد.

یکی از مواردی که مخالفان این دعوت مبارک و انصار امام مهدی (ع) ، بدون در نظر گرفتن حقایق موجود در مصادر متعدد ، ما را متهم می سازند ، حدیث اصبغ بن نباته از امیر المومنین علی (ع) می باشد.

در این مبحث ، این حدیث را به طور کامل و با مستندات دقیق و محکم ، مورد بررسی قرار می دهیم.

 

متن حدیث

عن الأصبغ بن نباتة قال: أتیت أمیر المؤمنین علیه السلام فوجدته متفکرا ینکت فی الأرض، فقلت: یا أمیر المؤمنین ما لی أراک متفکرا تنکت فی الأرض، أرغبة منک فیها؟ قال: لا والله ما رغبت فیها ولا فی الدنیا یوما قط، ولکنی فکرت فی مولود یکون من ظهر الحادی عشر من ولدی، هو المهدی الذی یملأها عدلا وقسطا کما ملئت ظلما وجورا، یکون له حیرة وغیبة یضل فیها أقوام ویهتدی فیها آخرون.

اصبغ بن نباته گوید : محضر امیر المومنین (ع) رسیدم و ایشان را متفکرانه ، در حال خط کشیدن بر روی زمین دیدم . پس گفتم : ای امیر مومنان ، چه شده است که شما را متفکرانه ، در حال خط کشیدن بر روی زمین می بینم ؟ آیا شما در آن میل و رغبت و آرزو دارید ؟ امیر المومنین (ع) فرمود : به خدا سوگند که هرگز نه در آن و نه در دنیا ، راغب و آرزومند نبوده ام . ولیکن به مولودی فکر می کنم که از نسل فرزند یازدهم من است . او همان مهدی است که دنیا را پر از عدل و داد می کند ، همانطور که پر از ظلم و ستم شده است . برای او حیرت و غیبتی است که گروهی در آن زمان زمان گمراه و گروهی دیگر نیز هدایت می شوند.

در این حدیث به روشنی به امام احمد الحسن (ع) که وصی و از نسل امام مهدی (ع) است ، به عنوان مولودی از نسل فرزند یازدهم امام علی (ع) که همان امام مهدی (ع) می باشد ، اشاره شده است.

 

مصادر و سندهای این حدیث

مصادر و سندهایی که در آن ، این حدیث شریف با لفظ : (مولود یکون من ظهر الحادی عشر من ولدی)(مولودی که از نسل فرزند یازدهم من است) ، وارد شده است.

 

۱ ) عن علی بن محمد، عن عبد الله بن محمد بن خالد قال: حدثنی منذر بن محمد بن قابوس، عن منصور بن السندی، عن أبی داود المسترق، عن ثعلبة بن میمون، عن مالک الجهنی، عن الحارث بن المغیرة، عن الأصبغ بن نباتة.

الکافی الکلینی ج۱ ص۳۳۸

شرح أصول الکافی ج۶ ص۲۵۵

۲ ) عن سعد بن عبد الله، عن محمد بن الحسین بن أبی الخطاب، عن الحسن بن علی بن فضال، عن ثعلبة بن میمون، عن مالک الجهنی، عن الأصبغ بن نباتة

الغیبة الطوسی ص۱۶۴ ح۱۲۷

الغیبة الطوسی ص۳۳۶ ح۲۸۲

۳ ) عن عبد الله بن محمد بن خالد الکوفی، عن منذر بن محمد بن قابوس عن نصر بن السندی، عن أبی داود سلیمان بن سفیان المسترق، عن ثعلبة بن میمون، عن مالک الجهنی، عن الحارث بن المغیرة، عن الأصبغ بن نباتة

الغیبة الطوسی ص۱۶۴ ح۱۲۷

۴ ) حدثنا (أبی (علی بن الحسین بن موسى بن بابویه) ، ومحمد بن الحسن رضی الله عنهما) قالا : حدثنا (سعد بن عبد الله، وعبد الله بن جعفر الحمیری، ومحمد بن یحیى العطار، وأحمد بن إدریس) جمیعا ، عن (محمد ابن الحسین بن أبی الخطاب، وأحمد بن محمد بن عیسى، وأحمد بن محمد بن خالد البرقی وإبراهیم بن هاشم) جمیعا ، عن الحسن بن علی بن فضال، عن ثعلبة بن میمون، عن مالک الجهنی، عن الحارث بن المغیرة النصری، عن الأصبغ ابن نباتة

کمال الدین وتمام النعمة الصدوق ص۲۸۸ باب۲۶ ح۱

مکیال المکارم محمد تقی الأصفهانی ج۱ ص۱۱۳ : (مولود یکون من ظهر الحادی عشر من ولدی) به نقل از کمال الدین

۵ ) حدثنا محمد بن الحسن بن أحمد بن الولید رضی الله عنه قال: حدثنا (محمد بن الحسن الصفار، وسعد بن عبد الله) ، عن عبد الله بن محمد الطیالسی، عن منذر بن محمد بن قابوس، عن النصر بن أبی السری، عن أبی داود سلیمان بن سفیان المسترق، عن ثعلبة بن میمون، عن مالک الجهنی، عن الحارث بن المغیرة النصری، عن الأصبغ ابن نباتة

کمال الدین وتمام النعمة الصدوق ص۲۸۸ باب۲۶ ح۱

مکیال المکارم محمد تقی الأصفهانی ج۱ ص۱۱۳ : (مولود یکون من ظهر الحادی عشر من ولدی) به نقل از کمال الدین

۶ ) حدثنا محمد بن قولویه قال: حدثنا سعد بن عبد الله، عن محمد بن خالد الطیالسی، عن المنذر بن محمد، عن النصر بن السندی، عن أبی داود سلیمان بن سفیان المسترق، عن ثعلبة بن میمون، عن مالک الجهنی، عن الحارث بن المغیرة، عن الأصبغ بن نباتة

الاختصاص المفید ص۲۰۹

نهج السعادة المحمودی ج۷ ص۴۶۴

۷ ) أخبرنا محمد بن یعقوب، قال: حدثنا علی بن محمد، عن عبد الله (احمد=در خطی) بن محمد بن خالد، قال: حدثنی نصر بن محمد بن قابوس، عن منصور بن السندی، عن أبی داود المسترق، عن ثعلبة بن میمون، عن مالک الجهنی، عن الحارث بن المغیرة، عن الأصبغ بن نباتة

الغیبة النعمانی ص۶۸ جدید و ص۲۹ نسخه خطی

۸ ) أخبرنی أبو الحسین محمد بن هارون، عن أبیه، عن أبی علی محمد بن همام، عن عبد الله بن جعفر، عن الحسن بن علی الزبیری، عن عبد الله بن محمد بن خالد الکوفی، عن منذر بن محمد بن قابوس، عن نصر بن السندی، عن أبی داود، عن ثعلبة بن میمون، عن مالک الجهنی، عن الحارث بن المغیرة، عن الأصبغ بن نباتة

دلائل الامامة الطبری ص۵۲۹

۹ ) عن الحسن بن جمهور، عن أبیه، عن محمد بن عبد الله بن مهران الکرخی، عن ماهان الابلی، عن جعفر بن یحیى الرهاوی، عن سعید بن المسیب، عن الأصبغ بن نباتة

الهدایة الکبرى الخصیبی ص۳۶۲

۱۰ ) عن الأصبغ بن نباتة

اثبات الوصیة المسعودی ص۲۷۹

رجال موجود در سندهای این حدیث

واسطه اول

الأصبغ بن نباتة المجاشعی کان من خاصة أمیر المؤمنین علیه السلام . رجال النجاشی ص۸ رقم۵

اصبغ بن نباته : نجاشی گوید : از اصحاب خاص امیر المومنین (ع) بوده است.

 

واسطه دوم

سعید بن المسیب بن حزن أبو محمد المخزومی: عده الإمام الکاظم صلوات الله علیه من حواری الإمام السجاد علیه السلام ، عن أبی جعفر علیه السلام قال: سمعت علی بن الحسین صلوات الله علیه یقول: سعید بن المسیب أعلم الناس بما تقدمه من الآثار وأفقههم فی زمانه . مستدرکات علم رجال الحدیث النمازی ج۴ ص۸۰ رقم۶۳۱۶

سعید بن مسیب : نمازی گوید : امام کاظم (ع) او را ، از حواریون امام سجاد (ع) شمرده است . همچنین امام باقر (ع) فرمود : شنیدم امام سجاد (ع) می فرمود : سعید بن مسیب عالمترین مردم به احادیث و فقیه ترین آنها در زمانش می باشد.

سعید بن المسیب بن حزن أبو محمد المخزومی : اصحاب الامام علی بن الحسین علیه السلام . رجال الطوسی ص۱۱۴ رقم۱۱۳۱

شیخ طوسی نیز سعید بن مسیب را از اصحاب امام سجاد (ع) شمرده است.

حارث بن المغیرة النصری من بنی نصر بن معاویة، بصری، روى عن أبی جعفر وجعفر وموسى بن جعفر وزید بن علی علیهم السلام، ثقة، ثقة، له کتاب . رجال النجاشی ص۱۳۹ رقم۳۶۱

حارث بن مغیره : نجاشی گوید : از امام باقر (ع) و امام صادق (ع) و امام کاظم (ع) روایت می کرده است . ثقه ثقه است . صاحب کتاب است.

حارث بن المغیرة النصری : اصحاب الامام الباقر علیه السلام و اصحاب الامام الصادق علیه السلام . رجال الطوسی ص۱۳۲ رقم۱۳۶۳ و ص۱۹۱ رقم۲۳۷۳

شیخ طوسی نیز حارث بن مغیره را از اصحاب امام باقر (ع) و اصحاب امام صادق (ع) ذکر کرده است.

 

واسطه سوم

مالک بن أعین الجهنی: روى محمد بن یعقوب الکلینی فی الکافی بإسناده الصحیح، عن ابن مسکان، عن مالک الجهنی، قال: قال لی أبو عبد الله علیه السلام: یا مالک، إنه لیس من قوم ائتموا بإمام فی الدنیا إلا جاء یوم القیمة یلعنهم ویلعنونه إلا وأنتم ومن کان على مثل حالکم، یا مالک إن المیت والله منکم على هذا الامر لشهید بمنزلة الضارب بسیفه فی سبیل الله . الکافی ج۸ ص۱۴۶ ح۱۲۲ . معجم رجال الحدیث الخوئی ج۱۵ ص۱۶۲ رقم۹۸۱۶

مالک جُهنی : سید خوئی گوید : کلینی در کافی با سند صحیح از مالک جهنی نقل کرده که گوید : امام صادق (ع) به من فرمود : ای مالک ، احدی از مردم در این دنیا برای خود امامی نمی گیرد (امامی که خدا تنصیب نکرده باشد) ، مگر آن که روز قیامت آنها را لعنت می کند و آنها نیز او را لعنت می کنند ، مگر شما و کسانی که مانند شما باشند . ای مالک ، به خدا سوگند ، کسانی از شما که بر این امر از دنیا می روند ، قطعا شهید هستند و به منزله ی کسی می باشند که با شمشیرش در راه خدا جهاد کرده است.

مالک بن أعین الجهنی: اصحاب الامام الباقر علیه السلام و اصحاب الامام الصادق علیع السلام . رجال الطوسی ص۱۴۵ رقم۱۵۸۰ و ص۳۰۲ رقم۴۴۳۳

شیخ طوسی نیز مالک جهنی را از اصحاب امام باقر (ع) و اصحاب امام صادق (ع) ذکر کرده است.

 

واسطه چهارم

ثعلبة بن میمون مولى بنی أسد مولى بنی سلامة منهم، أبو إسحاق النحوی، کان وجها فی أصحابنا، قارئا، فقیها، نحویا، لغویا، راویة، وکان حسن العمل، کثیر العبادة و الزهد، روى عن أبی عبد الله وأبی الحسن علیهما السلام . رجال النجاشی ص۱۱۷ رقم۳۰۲

ثعلبة بن میمون : نجاشی گوید : از اصحاب وجیه ما ، قاری ، فقیه ، … ، و نیکوکار و دارای عبادت و زهد بسیار فراوان بود . و از امام صادق (ع) و امام کاظم (ع) روایت می کرده است.

قال الکشی: ثعلبة بن میمون – ذکر حمدویه عن محمد بن عیسى: أن ثعلبة بن میمون مولى محمد بن قیس الأنصاری وهو ثقة . معجم رجال الحدیث الخوئی ج۴ ص۳۱۷ رقم۲۰۰۱

سید خوئی به نقل از کشی گوید : ثعلبة بن میمون ثقه است.

ثعلبة بن میمون : اصحاب الامام الصادق علیه السلام . رجال الطوسی ص۱۷۴ رقم۲۰۵۸

شیخ طوسی نیز ثعلبة بن میمون را از اصحاب امام صادق (ع) ذکر کرده است.

 

نصر بن محمد بن قابوس: نصر بن قابوس اللخمی القابوسى: روى عن أبی عبد اللّه الصادق وأبی ابراهیم الکاظم وأبی الحسن الرضا علیهم السلام ، وکان ذا منزلة عندهم ، له کتاب . رجال النجاشی ص۴۲۷ رقم۱۱۴۶

نصر بن محمد بن قابوس : نجاشی گوید : از امام صادق (ع) و امام کاظم (ع) و امام رضا (ع) روایت می کرده و در نزد آنها دارای جایگاه و منزلت خاصی بوده است . همچنین صاحب کتاب است.

نصر بن محمد بن قابوس: اصحاب الامام الصادق و الامام الکاظم علیهما السلام . رجال الطوسی ص۳۱۴ رقم۴۶۷۵ و ص۳۴۵ رقم۵۱۵۰

شیخ طوسی نیز او را از اصحاب امام صادق (ع) و اصحاب امام کاظم (ع) ذکر کرده است.

عده الشیخ المفید من خاصة أبی الحسن موسى علیه السلام ، وثقاته ، وأهل الورع والعلم والفقه من شیعته . معجم رجال الحدیث الخوئی ج۲۰ ص۱۵۴ رقم۱۳۰۵۳

همچنین سید خوئی گوید : شیخ مفید نصر بن محمد بن قابوس را از اصحاب خاص امام کاظم (ع) شمرده است . و نیز او را از ثقات و اهل ورع و عالم و فقیه از شیعیان امام کاظم (ع) می شمارد.

واسطه پنجم

الحسن بن علی بن فضال ذکره أبو عمرو فی أصحاب الرضا علیه السلام خاصة . رجال النجاشی ص۳۶ رقم۷۲

حسن بن علی بن فضال : نجاشی به نقل از ابو عمرو گوید : حسن بن علی بن فضال از اصحاب خاص امام رضا (ع) است.

روى عن الرضا علیه السلام، وکان خصیصا به، کان جلیل القدر، عظیم المنزلة زاهدا ورعا، ثقة فی الحدیث وفی روایاته . الفهرست الطوسی ص۹۸ رقم۱۶۴

شیخ طوسی گوید : حسن بن علی بن فضال از امام رضا (ع) روایت می کرده و از خواص ایشان است . جلیل القدر ، عظیم المنزلة ، زاهد ، با ورع ، و ثقه می باشد.

أبى داود المسترق: قال محمد بن مسعود: سألت علی بن الحسن بن علی بن فضال عن أبی داود المسترق؟ قال: کان ثقة . اختیار معرفة الرجال الطوسی ج۲ ص۶۰۶ رقم۵۷۷

ابی داود مسترق : شیخ طوسی گوید : محمد بن مسعود گفت : از علی بن حسن بن علی بن فضال درباره ابی داود مسترق پرسیدم ؟ گفت : ثقه است.

واسطه ششم

أحمد بن محمد بن عیسى بن عبد الله بن سعد بن مالک بن الأحوص بن السائب بن مالک بن عامر الأشعری … یکنى أبا جعفر … أبو جعفر رحمه الله شیخ القمیین، ووجههم، وفقیههم، ولقى الرضا علیه السلام، وله کتب . رجال النجاشی ص۸۱ رقم۱۹۸

احمد بن محمد بن عیسی : نجاشی گوید : احمد بن محمد بن عیسی … کنیه اش ابا جعفر است … ابو جعفر رحمه الله شیخ قمیین ، وجیه آنها و فقیه آنها است . امام رضا (ع) را ملاقات کرده است . و صاحب کتاب است

أحمد بن محمد بن عیسى الأشعری القمی : ثقة ، اصحاب الامام علی بن محمد الهادی علیه السلام . رجال الطوسی ص۳۸۳ رقم۵۶۳۲

شیخ طوسی نیز او را از اصحاب امام هادی (ع) و ثقه ذکر کرده است.

 

محمد بن الحسین بن أبی الخطاب أبو جعفر الزیات الهمدانی – واسم أبی الخطاب: زید – جلیل من أصحابنا، عظیم القدر، کثیر الروایة، ثقة . رجال النجاشی ص۳۳۴ رقم۸۹۷

محمد بن حسین بن ابی الخطاب : نجاشی گوید : از اصحاب صاحب جلالت ما است . عظیم القدر است . روایات فراوانی نقل کرده است . ثقه است.

محمد بن الحسین بن أبی الخطاب : اصحاب ابی جعفر محمد بن علی الجواد علیه السلام . رجال الطوسی ص۳۷۹ رقم۵۶۱۵

شیخ طوسی نیز او را از اصحاب امام جواد (ع) ذکر کرده است.

منذر بن محمد بن المنذر بن سعید بن أبی الجهم القابوسی أبو القاسم، من ولد قابوس بن النعمان بن المنذر ناقلة إلى الکوفة، ثقة . رجال النجاشی ص۴۱۸ رقم۱۱۱۸

منذر بن محمد بن قابوس : نجاشی گوید : منذر بن محمد بن قابوس ثقه است.

منذر بن قابوس : اصحاب ابی جعفر محمد بن علی الجواد علیه السلام . رجال الطوسی ص۳۷۸ رقم۵۶۰۴

شیخ طوسی نیز او را از اصحاب امام جواد (ع) شمرده است.

أحمد بن محمد بن خالد بن عبد الرحمن بن محمد بن علی البرقی أبو جعفر أصله کوفی ثقة . رجال النجاشی ص۷۶ رقم۱۸۲

احمد بن محمد بن خالد : نجاشی گوید : احمد بن محمد بن خالد ثقه است.

إبراهیم بن هاشم أبو إسحاق القمی أصله کوفی، قال أبو عمرو الکشی: تلمیذ یونس بن عبد الرحمن من أصحاب الرضا علیه السلام . رجال النجاشی ص۱۶ رقم۱۸

ابراهیم بن هاشم : نجاشی گوید : کشی گفت : ابراهیم بن هاشم از شاگردان یونس بن عبد الرحمن از اصحاب امام رضا (ع) است.

لا ینبغی الشک فی وثاقة إبراهیم بن هاشم . معجم رجال الحدیث الخوئی ج۱ ص۲۹۱ رقم۳۳۲

سید خوئی گوید : هیچ شکی در ثقه بودن ابراهیم بن هاشم نیست.

 

واسطه هفتم

عبد الله بن أبی عبد الله محمد بن خالد بن عمر الطیالسی أبو العباس التمیمی رجل من أصحابنا، ثقة . رجال النجاشی ص۲۱۹ رقم۵۷۲

عبد الله بن محمد بن خالد : نجاشی گوید : از اصحاب ما و ثقه است.

عبد الله بن محمد بن خالد الطیالسی : اصحاب ابا محمد الحسن بن علی العسکری . رجال الطوسی ص۴۰۰ رقم۵۸۶۶

شیخ طوسی نیز او را از اصحاب امام حسن عسکری (ع) ذکر کرده است.

 

عبد الله بن جعفر بن الحسین بن مالک بن جامع الحمیری أبو العباس القمی. شیخ القمیین و وجههم، وصنف کتبا کثیرة . رجال النجاشی ص۲۱۹ رقم۵۷۳

عبد الله بن جعفر حمیری : نجاشی گوید : شیخ قمیین و وجیه آنها است و کتب زیادی تصنیف کرده است.

عبد الله بن جعفر الحمیری، قمی، ثقة ، اصحاب الامام الحسن العسکری . رجال الطوسی ص۴۰۰ رقم۵۸۵۷

شیخ طوسی نیز او را از اصحاب امام حسن عسکری (ع) و ثقه شمرده است.

 

سعد بن عبد الله بن أبی خلف الأشعری القمی أبو القاسم، شیخ هذه الطائفة وفقیهها و وجهها . رجال النجاشی ص۲۱۹ رقم۵۷۲

سعد بن عبد الله : نجاشی گوید : شیخ این طایفه و فقیه آن و وجیه آن است.

سعد بن عبد الله القمی، یکنى أبا القاسم، جلیل القدر، واسع الاخبار، کثیر التصانیف، ثقة . الفهرست الطوسی ص۱۳۵ رقم۳۱۶

شیخ طوسی نیز او را جلیل القدر و ثقه ذکر کرده است.

 

محمد بن یحیى أبو جعفر العطار القمی، شیخ أصحابنا فی زمانه، ثقة، کثیر الحدیث، له کتب . رجال النجاشی ص۳۵۳ رقم۹۴۶

محمد بن یحیی : نجاشی گوید : از شیوخ اصحاب ما در زمانش می باشد و ثقه است . همچنین احادیث فراوانی نقل کرده است و صاحب کتاب است.

 

أحمد بن إدریس بن أحمد أبو علی الأشعری القمی کان ثقة، فقیها، فی أصحابنا، کثیر الحدیث، صحیح الروایة، له کتاب . رجال النجاشی ص۹۲ رقم۲۲۸

احمد بن ادریس : نجاشی گوید : ثقه و فقیه و از اصحاب ماست . احادیث فراوانی نقل کرده است و روایاتش صحیح است . او صاحب کتاب است.

 

محمد بن أبی بکر همام بن سهیل الکاتب الإسکافی شیخ أصحابنا ومتقدمهم، له منزلة عظیمة، کثیر الحدیث . رجال النجاشی ص۳۷۹ رقم۱۰۳۲

محمد بن همام : نجاشی گوید : شیخ اصحاب ما است و از متقدمین آنها . دارای منزلتی عظیم است . احادیث فراوانی نقل کرده است.

محمد بن همام البغدادی، یکنى أبا علی، وهمام یکنى أبا بکر، جلیل القدر، ثقة . رجال الطوسی ص۴۳۸ رقم۶۲۷۰

شیخ طوسی درباره او گوید : جلیل القدر و ثقه است.

 

هارون بن موسى بن أحمد بن سعید بن سعید، أبو محمد، التلعکبری من بنی شیبان، کان وجها فی أصحابنا، ثقة . رجال النجاشی ص۴۳۹ رقم۱۱۸۴

هارون بن موسى : شیخ نجاشی گوید : از اصحاب وجیه ما است و ثقه است.

 

الحسن بن محمد بن جمهور العمی أبو محمد بصری ثقة . رجال النجاشی ص۶۲ رقم۱۴۴

حسن بن محمد بن جمهور : نجاشی گوید : ثقه است.

 

محمد بن قولویه القمی : ثقة . مستدرکات علم رجال الحدیث النمازی ج۷ ص۲۹۷ رقم۱۴۳۴۴

محمد بن قولویه : نمازی گوید : ثقه است.

 

واسطه هشتم

شیوخ متقدم : ابن بابویه ، الصفار ، الکلینی ، الطوسی ، الصدوق ، المفید ، النعمانی ، الطبری ، المسعودی ، الخصیبی

نتیجه : صدور این حدیث با لفظ مورد نظر قطعی است.

 

پس شیوخ بسیار عالی قدر ، از طرق مختلف ، از روات ثقه و اکثرا اصحاب امامان (ع) ، در طبقات مختلف ، این حدیث را با لفظ (مولود یکون من ظهر الحادی عشر من ولدی)(مولودی که از نسل فرزند یازدهم من است) آورده اند.

همانطور که دیدیم ، این حدیث که از یاوران و خواص از اصحاب امامان (ع) ، در طبقات مختلف و در هر طبقه با چند راوی نقل شده است ، حد اقل شبیه متواتر است . البته اگر نتوان به آن ، متواتر گفت.

پس این حدیث بدین ترتیب قطعی الدلالة و الصدور است و موافق محکمات و متواترات دیگر . و دلالت بر فرزند و وصی و رسول امام مهدی (ع) ، یعنی امام احمد الحسن (ع) می کند.

 

شبهه: در برخی از کتب چاپ جدید ، این حدیث مقداری تغییر داده شده است و از : ( من ظهر الحادی عشر)، به : (من ظهری الحادی عشر) ، تبدیل شده است.

مثلا در کمال الدین و تمام النعمة و غیبت نعمانی ، که به تحقیق و تصحیح علی اکبر غفاری صورت گرفته است ، این تغییر بوجود آمده است.

 

پاسخ به شبهه: در مورد کمال الدین و تمام النعمة ، تصاویر چاپ های قدیمی تر در قسمت عکس های مربوط به این مبحث وجود دارد که در کتاب کمال الدین با چاپ های قبلی و قدیمی تر بدون تغییر است . همچنین به کتاب مکیال المکارم محمد تقی الأصفهانی ج۱ ص۱۱۳ احتجاج کردیم . زیرا در آن کتاب که این حدیث را از کمال الدین نقل کرده است ، حدیث به صورت قدیمی و اصلی و با لفظ (من ظهر الحادی عشر) ذکر کرده است.

در مورد حدیث کتاب غیبت نعمانی نیز همین مشکل وجود دارد.

اولا : شیخ نعمانی این حدیث را به نقل از شیخ کلینی ، یعنی محمد بن یعقوب ، نقل کرده است . و شیخ کلینی در کافی همانطور که دیدیم ، این حدیث را به صورت (من ظهر الحادی عشر) ، نقل کرده است . پس شیخ نعمانی نیز باید حدیث را در کتاب الغیبة ، دقیقا مانند الکافی نقل کرده باشد ، یعنی بدون حرف یاء.

دوما : در کتاب نسخه خطی موجود از کتاب الغیبة نعمانی ، با همان لفظ اصلی یعنی (من ظهر الحادی عشر) ذکر شده است ، که تصویر آن نیز در عکس ها موجود است.

اما در مورد کتب الامامة والتبصرة ص۱۲۰ ، الملاحم والفتن ص۳۵۳ ،  کفایة الاثر ص۲۱۹ ، نیز موضوع به همین شکل است . اولا برخی از این کتب اصلا نسخه خطی ندارند . و بعضی نیز منکر اختصاص این کتب به شیوخی هستند که امروز به آنها نسبت داده می شود.

همچنین باید توجه داشت که رجال این کتب نیز ، همانند رجالی می باشد که در کتاب های مذکور با متن صحیح ذکر شدند . یعنی در اصل در این کتب نیز بایستی همان لفظ صحیح (من ظهر الحادی عشر) را در نظر بگیریم . زیرا به احتمال بسیار قوی (تقریبا به صورت قطعی) در این کتب نیز در گذشته به همان لفظ وارد شده باشد.

 

توضیحات تکمیلی

اما چرا در برخی کتب ، مولفان و تصحیح کنندگان آنها ، به این تغییر روی آوردند ؟ دلیل آن واضح است . چون آنها به وصی سیزدهم آگاه نبودند . در نتیجه گمان می کردند که متن این حدیث ، باید حتما و فقط به امام مهدی محمد بن الحسن (ع) بازگردد . زیرا آنها به اوصیای بعد از امام مهدی (ع) آگاه نبودند . در نتیجه ، سعی کردند این حدیث را به امام مهدی (ع) نسبت دهند و به این تغییر روی آوردند . زیرا این حدیث به وضوح به فرزند امام مهدی (ع) یعنی امام احمد الحسن (ع) که از نسل و فرزندان ایشان هستند ، دلالت می کند.

البته حتی اگر بگوییم که تغییر در حدیث ، از روی خیرخواهی بوده است ، اما باید بخاطر امانت داری علمی ، از این امر دوری کرد.

 

نتیجه پایانی : اثبات حدیث با لفظ صحیح و قدیمی

بدین ترتیب کاملا واضح و با دلایل محکم ، اثبات شد که این حدیث شریف از امیر المومنین (ع) ، با لفظ : (مولود یکون من ظهر الحادی عشر من ولدی)(مولودی که از نسل فرزند یازدهم من است) ، از مشایخ بزرگ و از اصحاب و خواص امامان اطهار (ع) ، وارد شده است و صدور این حدیث قطعی و دلالت آن بر وصی سیزدهم امام احمد الحسن (ع) محکم می باشد.

 

حدیث کامل

عن الأصبغ بن نباتة قال: أتیت أمیر المؤمنین علیه السلام فوجدته متفکرا ینکت فی الأرض، فقلت، یا أمیر المؤمنین مالی أراک متفکرا تنکت فی الأرض، أرغبة منک فیها؟ فقال: لا والله ما رغبت فیها ولا فی الدنیا یوما قط ولکنی فکرت فی مولود یکون من ظهری، الحادی عشر من ولدی، هو المهدی الذی یملأ الأرض عدلا وقسطا کما ملئت جورا وظلما، تکون له غیبة وحیرة، یضل فیها أقوام ویهتدی فیها آخرون، فقلت: یا أمیر المؤمنین! وکم تکون الحیرة والغیبة؟ قال: ستة أیام أو ستة أشهر أو ست سنین، فقلت: وإن هذا لکائن؟ فقال: نعم کما أنه مخلوق وأنى لک بهذا الامر یا أصبغ أولئک خیار هذه الأمة مع خیار أبرار هذه العترة، فقلت: ثم ما یکون بعد ذلک فقال: ثم یفعل الله ما یشاء فإن له بداءات وإرادات وغایات ونهایات.

اصبغ بن نباته گوید : محضر امیر المومنین (ع) رسیدم و ایشان را متفکرانه ، در حال خط کشیدن بر روی زمین دیدم . پس گفتم : ای امیر مومنان ، چه شده است که شما را متفکرانه ، در حال خط کشیدن بر روی زمین می بینم ؟ آیا شما در آن میل و رغبت یا آرزو دارید ؟ امیر المومنین (ع) فرمود : به خدا سوگند که هرگز نه در آن و نه در دنیا ، راغب و آرزومند نبوده ام . ولیکن به مولودی فکر می کنم که از نسل فرزند یازدهم من است . او همان مهدی است که دنیا را پر از عدل و داد می کند ، همانطور که پر از ظلم و ستم شده است . برای او حیرت و غیبتی است که گروهی در آن زمان زمان گمراه و گروهی دیگر نیز هدایت می شوند . پس گفتم ای امیر مومنان ، آن حیرت و غیبت چه میزان است ؟ امام علی (ع) فرمود : شش روز یا شش ماه یا شش سال . گفتم : آیا این امر واقعا اتفاق می افتد ؟ فرمود : بله ، همانطور که او خلق شده است . و تو را چه به این امر ای اصبغ ؟ آنها بهترین های این امت هستند به همراه بهترین های ابرار این عترت . پس گفتم : بعد از آن چه می شود ؟ امیر المومنین امام علی (ع) فرمود : سپس خداوند هرچه بخواهد انجام می دهد . بداء و تغییرات و ارادات و خواسته ها و غایات و هدف ها و نهایات و پایان ها برای اوست.

 

تصاویر کتبی که این حدیث را با لفظ صحیح (من ظهر الحادی عشر) ذکر کرده اند

 

  برای دیدن تصاویر در اندازه واقعی بر روی آن کلیک کنید

 

والحمد لله وحده وحده وحده

وصلی الله علی محمد وآل محمد الائمة والمهدیین وسلم تسلیما کثیرا

والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته