
สาร biodata ฉบับที่ 184
โดยจิรภัทร ศรัทธาธรรมกุล
เว็บมาสเตอร์ สกว.
เรียนสมาชิก biodata ทุกท่าน สัปดาห์นี้ฝ่ายนโยบายชาติและความสัมพันธ์ข้ามชาติ (ฝ่าย 1) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ประกาศรับข้อเสนอโครงการ ชุดโครงการวิจัย “มาเลเซีย : นัยที่สำคัญต่อไทย” รุ่นที่ 3 ซึ่งเปิดรับข้อเสนอโครงการ หรือเอกสารเชิงหลักการ ภายในวันที่ 31 พฤษภาคม 2554 (รายละเอียดในปิดท้ายสาร biodata)
สาร biodata ฉบับที่แล้ว (สาร biodata ฉบับที่ 183) พูดถึงงานวิจัยเพื่อพัฒนาพื้นที่ (งาน ABC) สาร biodata ฉบับนี้จึงขอยกตัวอย่างความสำเร็จจากกรณีศึกษาในจังหวัดนำร่อง โดยใช้ “บัญชีครัวเรือน” เป็นเครื่องมือ จนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงตนเอง ไปสู่ชุมชน และพัฒนาไปยังจังหวัด ดังนี้ครับ
ชัยนาท เมืองแห่งข้าว จากการสำรวจพบว่าเกษตรกรจังหวัดชัยนาทมีหนี้สินเฉลี่ยครอบครัวละ 200,000 บาท โดยที่เกษตรกรมีรายได้เฉลี่ยต่อปี 300,000 บาท และมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อปี 200,000 บาท เมื่อหักลบแล้วเกษตรกรจึงมีรายได้ไม่เพียงพอต่อการชำระหนี้สิน
จักรินทร์ เกษตรกรจากตำบลนางลือ อำเภอเมือง จังหวัดชัยนาท เป็นหนึ่งในคนที่มีหนี้สินต้องชำระเช่นกัน ดังนั้นจักรินทร์จึงพยายามเช่าที่นามากขึ้นเพื่อหวังให้มีรายได้จากการปลูกข้าวมากขึ้น แต่ยิ่งจักรินทร์ทำนาพื้นที่มากขึ้น รายได้จากการทำนากลับลดลง โดยที่จักรินทร์ไม่ทราบสาเหตุ และเมื่อมีนักพัฒนาในพื้นที่แนะนำให้จักรินทร์ทำบัญชีครัวเรือนและนำข้อมูลมาวิเคราะห์ จักรินทร์จึงพบว่าเหตุใดเมื่อทำนาพื้นที่มากขึ้นรายได้กลับลดลง
จากข้อมูลในบัญชีครัวเรือนของจักรินทร์
พบว่าเมื่อเช่าที่นาเพื่อปลูกข้าวมากขึ้น กลับมีค่าใช้จ่ายในด้านอื่น ๆ
เพิ่มขึ้นตาม เช่น ค่าปุ๋ยเคมี ค่าแรงคนงาน ค่าน้ำมันรถยนต์ เป็นต้น
เมื่อจักรินทร์ได้เห็นข้อมูลจากบัญชีครัวเรือนของตนเอง
จึงปรับเปลี่ยนรูปแบบการปลูกข้าวของตนเองใหม่ โดยการลดพื้นที่เช่านาเพื่อปลูกข้าวลง
เปลี่ยนจากการทำเกษตรสำเร็จรูป มาเป็นการทำเกษตรปราณีต ลดการใช้ปุ๋ยเคมี
หันมาพึ่งสมุนไพร และสารชีวภาพ ปรากฏว่าจากที่จักรินทร์เคยทำนา 60 ไร่ ได้ผลผลิต 30
ตัน ปัจจุบันจักรินทร์ทำนาเพียง 26 ไร่ ได้ผลผลิต 25 ตัน สามารถลดต้นทุนจาก
8,000
บาท ต่อไร่ เหลือเพียง 4,000 บาทต่อไร่
เป็นการพึ่งพาตนเองโดยใช้บัญชีครัวเรือนเป็นเครื่องมือในการวิเคราะห์ข้อมูล
และเมื่อนำตัวเลขต่าง ๆ
ที่ได้จากการจดบันทึกบัญชีครัวเรือนมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันในกลุ่มเพื่อน
ขยายไปสู่หมู่บ้าน และตำบลนางลือ
พบว่าต้นทุนการผลิตที่เป็นประเด็นปัญหาร่วมของชาวบ้านทั้งตำบลในอันดับแรกได้แก่
ค่าปุ๋ยเคมี
เมื่อชาวบ้านในตำบลนางลือเห็นภาพประเด็นปัญหาร่วมกันแล้ว จึงกำหนดประเด็นปัญหาดังกล่าวไว้ในแผนชุมชน โดยเปลี่ยนปัญหาเป็นเป้าหมายที่จะรวมพลังกันเพื่อพัฒนาจากพึ่งตนเอง เป็นพึ่งพากันเอง เกิดเป็นกลุ่มผลิตปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยชีวภาพขึ้นที่ตำบลนางลือ มีชาวบ้านในตำบลเป็นเจ้าของร่วมกันในลักษณะหุ้นส่วน ได้รับงบประมาณในการจัดซื้อเครื่องจักรจากจังหวัด มีผู้รู้คอยให้คำแนะนำ กลายเป็นวิสาหกิจชุมชนที่สามารถผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพดีจำหน่ายให้สมาชิกและเกษตรกรทั่วไปในราคาที่เป็นธรรม แต่มีคุณภาพเทียบเท่าปุ๋ยเคมีที่มีราคาแพงกว่า จากบัญชีครัวเรือนซึ่งเป็นเครื่องมือเล็ก ๆ สู่การเปลี่ยนแปลงตนเอง ขยายสู่ชุมชนจนเป็นการพึ่งพากันเอง ไปสู่การกำหนดเป็นยุทธศาสตร์ในการขับเคลื่อนด้วยพลังความรู้และความร่วมมือ
พูดถึงคำว่า “ความร่วมมือ” ท่าน ว.วชิรเมธี ได้ยกตัวอย่างในหนังสือ “เคล็ดลับเศรษฐี” โดยพูดถึงการค้าขาย ซึ่งหากทำการค้าขายคนเดียวคงประสบความสำเร็จยาก ต้องมีอย่างน้อยคน 3 ประเภทล้อมหน้า ล้อมหลัง จึงจะทำมาค้าขายประสบความสำเร็จ นั่นก็คือ ต้องมีนายดึง ลูกน้องดัน คนเสมอกันช่วย
นายดึง หมายความว่า ต้องมีแหล่งเงินกู้ ต้องมีผู้ใหญ่ ต้องมีใครสักคนหนึ่งคอยเป็นแหล่งเงินต้นของเรา เป็นแหล่งเงินทุนของเรา (ในงาน ABC หมายถึง ส่วนจังหวัดซึ่งมีศักยภาพด้านการจัดสรรงบประมาณ)
ลูกน้องดัน หมายความว่า ในการทำงานซึ่งต้องมีหน้าที่รับผิดชอบหลายส่วน จำเป็นต้องมีคนคอยดูแลในแต่ละส่วนอย่างไม่ให้ขาดตกบกพร่อง หากส่วนใดเกิดข้อผิดพลาด อาจส่งผลให้ส่วนงานอื่น ๆ เกิดการติดขัดได้ (ในงาน ABC หมายถึง ทีมงานที่มาร่วมแรง ร่วมใจกัน)
คนเสมอกันช่วย หมายความว่า มีเพื่อนฝูง มีเพื่อนคู่คิด มีที่ปรึกษาคอยปรึกษาหารือว่าควรทำอย่างไร ควรแก้ปัญหาอย่างไร (ในงาน ABC หมายถึง คนในชุมชน คนในพื้นที่ ผู้มีความรู้)
เมื่อประกอบด้วยคน 3
ประเภท ล้อมหน้า ล้อมหลัง งานที่ประสงค์จะตั้งต้นก็ย่อมสำเร็จได้
งานวิจัยเพื่อพัฒนาพื้นที่ (งาน ABC) ก็เช่นกันครับ เมื่อมีผู้รู้คอยให้ความรู้
มีคนในพื้นที่มาร่วมแรง ร่วมใจกันแก้ไขปัญหา
และมีส่วนจังหวัดเห็นผลของการแก้ไขปัญหาดังกล่าวนำไปขยายผลสู่การพัฒนาในรูปแบบต่าง
ๆ ก็จะทำให้เกิดผลสำเร็จในการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน
และจากกรณีศึกษาจังหวัดนำร่องที่ผมได้กล่าวมาแล้วข้างต้น ผู้อ่านสังเกตเห็น “นายดึง ลูกน้องดัน และคนเสมอกันช่วย” ไหมครับ ? (ท่านสามารถดาวน์โหลดไฟล์วิดีโอ “ขับเคลื่อนประเทศด้วยพลังความรู้และความร่วมมือ” ได้ที่ http://abc.trf.or.th)
ปิดท้ายสาร biodata ฉบับนี้กับข่าวที่น่าสนใจดังนี้
1. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ประกาศรับข้อเสนอโครงการวิจัย ชุดโครงการวิจัย "มาเลเซีย: นัยที่สำคัญต่อไทย” รุ่นที่ 3 ผู้สนใจส่งข้อเสนอโครงการ หรือเอกสารเชิงหลักการ ภายในวันอังคารที่ 31 พฤษภาคม 2554 (ดูรายละเอียดเพิ่มเติม)
2. ประชาสัมพันธ์การเปิดรับบทความวารสารวิจัยและสาระสถาปัตยกรรม/การผังเมือง (JARS) ปีที่ 8 ฉบับที่ 1 และ 2 ผู้สนใจแสดงความจำนงขอเสนอบทความได้ภายในวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2554 (ดูรายละเอียดเพิ่มเติม)
3. ประชาสัมพันธ์งานประชุมวิชาการนานาชาติ Postharvest Pest and Disease Management in Exporting Horticultural Crops (PPDM2011) ในวันที่ 3-6 ธันวาคม 2554 ณ Golden Tulip Sovereign Hotel, Bangkok (ดูรายละเอียดเพิ่มเติม)
4. ประชาสัมพันธ์การจัดงาน workshop : ASEAN Workshop on X-ray Absorption Spectroscopy and X-ray Fluorescence (AWX 2011) ระหว่างวันที่ 20-22 มิถุนายน 2554 ที่สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) จังหวัดนครราชสีมา (ดูรายละเอียดเพิ่มเติม)
พบเรื่องราวดี ๆ และข่าวสารที่น่าสนใจในฉบับหน้า สวัสดีครับ (สัปดาห์หน้าสาร biodata งด 1 สัปดาห์)
ข่าวสารความเคลื่อนไหวประจำฉบับ
ข่าวสารทุนวิจัย สกว.
1. ฝ่ายสวัสดิภาพสาธารณะ (ฝ่าย3) ประกาศรับข้อเสนอโครงการ “ชุดโครงการวิจัยการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ” เปิดรับข้อเสนอโครงการภายในวันที่ 15 พ.ค. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
2. ฝ่ายเกษตร (ฝ่าย 2) ประกาศรับข้อเสนอโครงการชุดโครงการปลาทู เปิดรับข้อเสนอโครงการ (Concept Paper) ภายในวันที่ 18 เม.ย. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
3. ฝ่ายเกษตร (ฝ่าย 2) ประกาศรับข้อเสนอโครงการวิจัย ชุดโครงการโอกาสและอุปสรรคของผักและผลไม้ไทยในอาเซียน หมดเขตรับสมัครวันที่ 18 เม.ย. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
4. ประเด็นโจทย์วิจัยยางพารา โครงการวิจัยแห่งชาติ: ยางพารา สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ปี 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
5. โครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษก (คปก.) ประกาศรับสมัครทุน คปก.รุ่นที่ 13 เพิ่มเติม สำหรับสาขาที่ขาดแคลน และการวิจัยที่เร่งด่วนต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ผู้สนใจต้องส่งหลักฐานให้กับ สกว. ภายในเดือนสิงหาคม 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
ข่าวสารทั่วไปเกี่ยวกับ สกว.
1. เอกสารการประชุม “ขับเคลื่อนประเทศด้วยพลังความรู้และความร่วมมือ” เมื่อวันที่ 25 – 26 มี.ค. 2554 ณ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ กรุงเทพมหานคร สามารถดาวน์โหลดเอกสารทั้งหมดได้ที่เว็บไซต์ http://abc.trf.or.th
2. แผนยุทธศาสตร์วิจัยด้านโลจิสติกส์และโซ่อุปทานแห่งชาติ ฉบับที่ 1 (พ.ศ.2554 - 2555) รายละเอียดเพิ่มเติม
ข่าวสารทุนวิจัยของหน่วยงานอื่น
1. สมาคมวิทยาการจราจรและขนส่งแห่งประเทศไทย (TSTS) ประชาสัมพันธ์ทุนการศึกษาต่อปริญญาเอกจำนวน 6 ทุน ด้านวิศวกรรมขนส่งและจราจร หมดเขตรับสมัครวันที่ 15 เม.ย. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
ข่าวสารทั่วไปของหน่วยงานอื่น
1. การประชุมวิชาการระดับชาติเครือข่ายวิจัยสถาบันอุดมศึกษาทั่วประเทศ ประจำปี 2554 การประชุมวิชาการและเสนอผลงานวิจัยมหาวิทยาลัยทักษิณครั้งที่ 21 ประจำปี 2554 และ การประชุมวิชาการระดับนานาชาติทางด้านพลังงานทดแทนในประเทศกำลังพัฒนาและเศรษฐกิจใหม่ “วิถีคน วิถีชุมชน วิถีแห่งปัญญา” วันที่ 25 – 28 พ.ค. 2554 ณ โรงแรม เจ บี หาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา รายละเอียดเพิ่มเติม
2. หน่วยปฏิบัติการเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์ สังกัดศูนย์พันธุวิศวกรรมเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์ (BIOTEC) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) รับสมัครงาน (ผู้ช่วยนักวิจัย) หมดเขตรับสมัครวันที่ 30 เม.ย. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
3. งานเสวนา KM เรื่อง “ถอดรหัส Nonaka: ภาวะผู้นำและการประเมินแนวใหม่” ในวันที่ 29 เม.ย. 2554 ณ โรงแรมริชมอนด์ จ. นนทบุรี รายละเอียดเพิ่มเติม
4. คณะวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ม.ธรรมศาสตร์มีความประสงค์จะรับสมัครอาจารย์ประจำศูนย์รังสิต วุฒิ ป.เอก Food Science หรือสาขาใกล้เคียง เปิดรับสมัครถึงวันที่ 12 พ.ค. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
5. International Conference: The Role of Agriculture and Natural Resources on Global Change during November 7-9, 2011 at Imperial Mae Ping Hotel, Chiang Mai (More Information)
6. The Second International Conference of Thai Society for Transportation & Traffic Studies 2011 (TSTS 2011) 14 - 15 October 2011 Jomtien Thani Hotel, Pattaya Thailand (More Information)
7. การเสนอรายงานการวิจัยและ/หรือวิทยานิพนธ์(ระดับปริญญาโทและปริญญาเอก) เพื่อขอรับรางวัลประจำปี 2554 สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) หมดเขตรับรายงานวันที่ 9 พ.ค. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
8. งานประชุมวิชาการประจำปีครั้งที่ 23 ของสมาคมเทคโนโลยีชีวภาพแห่งประเทศไทย (TSB2011) ระหว่างวันที่ 27-28 ต.ค. 2554 ณ โรงแรม อิมพีเรียล ควีนสปาร์ค กรุงเทพฯ รายละเอียดเพิ่มเติม
9. งานประชุมทางวิชาการระดับนานาชาติเรื่อง Managing People for Sustainability ระหว่างวันที่ 9 -11 พ.ย. 2554 เพื่อเฉลิมฉลองวโรกาศที่ในหลวงทรงเจริญพระชนม์พรรษาครบเจ็ดรอบ รายละเอียดเพิ่มเติม
10. งานประชุมวิชาการระดับนานาชาติ "The 2011 IEEE International Conference on Quality and Reliability" ในวันที่ 14-17 ก.ย. 2554 เวลา 9.00 – 16.00 น. ณ โรงแรมเซ็นจูรี่ปาร์ค กรุงเทพฯ รายละเอียดเพิ่มเติม
11. Chiang Mai International Conference on Biomaterials & Applications (CMICBA 2011) 9-10 August 2011 (More Information)
12. การสัมมนาเรื่อง “Technology and Innovation management for sustainable development in a disruptive time” ในวันที่ 16-17 มิ.ย. 2554 เวลา 9.00 – 16.00 น. รายละเอียดเพิ่มเติม
13. งานประชุมวิชาการระดับนานาชาติเรื่อง Patient Safety: From Product to Patient Care and Translational Research ระหว่างวันที่ 20 - 21 ก.ค. 2554 ณ โรงแรมสุนีย์แกรนด์ อุบลราชธานี รายละเอียดเพิ่มเติม
14. งานประชุมวิชาการระดับชาติ 2nd Conference on Industrial Operations Development 2011 (CIOD2011) วันที่ 11 พ.ค. 2554 ณ โรงแรมอมารี กรุงเทพฯ รายละเอียดเพิ่มเติม
15. การประชุมวิชาการวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 16 จัดขึ้น ณ โรงแรม The Zign พัทยา จังหวัดชลบุรี ระหว่างวันที่ 18 - 21 พ.ค. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
16. การประชุมวิชาการนานาชาติเทคโนโลยีการขึ้นรูปวัสดุ International Conference on Materials Processing Technology 2011 (MAPT2011) ในวันที่ 2-3 มิ.ย. 2554 ที่จังหวัดภูเก็ต รายละเอียดเพิ่มเติม
9 เมษายน 2554