ข่าวจาก สกว.(จดหมายข่าว biodata ฉบับที่ 183 วันที่ 2 เมษายน 2554)
bio...@trf.or.th
สาร biodata ฉบับที่ 183
โดยจิรภัทร ศรัทธาธรรมกุล
เว็บมาสเตอร์ สกว.
เรียนสมาชิก biodata ทุกท่าน เมื่อวันที่ 25 และ 26 มีนาคม 2554 ที่ผ่านมา สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) โดยฝ่ายชุมชนและสังคม (ฝ่าย 4) ได้จัดงานประชุมวิชาการ “ขับเคลื่อนประเทศด้วยพลังความรู้และความร่วมมือ” ณ โรงแรม มิราเคิล แกรนด์ กรุงเทพมหานคร มีผู้เข้าร่วมงานประชุมประมาณ 700 คน
เป็นที่ทราบกันครับว่า สกว. ในฐานะหน่วยงานสนับสนุนทุนเพื่อทำวิจัย ได้ริเริ่มสนับสนุนการวิจัยเพื่อพัฒนาพื้นที่ (Area-Based Collaborative Research) หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า งาน ABC ตั้งแต่ปี 2550 โดยงานวิจัย ABC ดังกล่าวเป็นงานวิจัยรูปแบบใหม่ที่เอาพื้นที่เป็นตัวตั้ง (สกว. พบว่าขอบเขตของ”พื้นที่” นั้นน่าจะเป็น “จังหวัด”) และพยายามสร้างการเปลี่ยนแปลงโดยการพัฒนาจากฐานราก คือ ครัวเรือน ชุมชน ตำบล จังหวัด บนฐานความรู้และความร่วมมือ ปัจจุบันมีพื้นที่ของงานวิจัย ABC รวม 25 จังหวัด (ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสาร “สร้างสรรค์ปัญญา : ชุดบริหารการวิจัย ลำดับที่ 16” การวิจัยเพื่อพัฒนาพื้นที่ : ABC โดย ดร.สีลาภรณ์ บัวสาย ผู้อำนวยการฝ่ายชุมชนและสังคม ได้ที่เว็บไซต์ http://abc.trf.or.th)
ในช่วง 4 ปีที่ผ่านมาของ สกว. กับการพัฒนางานวิจัยเชิงพื้นที่ สกว. ได้ค้นพบข้อคิดที่ว่าหากประเทศเปรียบเหมือนรถยนต์ รถยนต์จะวิ่งได้นั่นหมายถึงล้อรถยนต์ต้องหมุน เครื่องยนต์ต้องทำงาน เช่นเดียวกันครับ ประเทศจะพัฒนาได้คนที่เป็นฐานรากจะต้องมีการขับเคลื่อน ซึ่งฐานรากที่เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนได้แก่ เกษตรกร นั่นเองครับ
เกษตรกรจะขับเคลื่อนได้ไม่ใช่แต่การจะใส่งบประมาณเข้าไปในระบบเพียงอย่างเดียว เพราะจะทำให้เกษตรกรยึดติดกับคำว่า “พึ่งพาคนอื่น” ดังนั้นสิ่งที่สกว. ได้ทำคือ การใส่ความรู้เข้าไปเพื่อให้เกษตรกรเกิดการขับเคลื่อน เปลี่ยนจากคำว่า “พึ่งพาคนอื่น” มาเป็นคำว่า “พึ่งพาตนเอง” นอกจากนี้ สกว. ยังได้ค้นพบว่า พลังความรู้อย่างเดียวนั้นไม่เพียงพอ ต้องมีความร่วมมือด้วย เพื่อพัฒนาจากการพึ่งพาตนเอง ไปสู่การพัฒนาแบบ “พึ่งพากันเอง”
ด้วยเหตุนี้ปี 2550 สกว. จึงได้ทำโครงการนำร่องที่ชื่อว่า โครงการความร่วมมือ เพื่อแก้ปัญหาความยากจน พัฒนาสังคม และสุขภาวะ โดยใช้ “บัญชีครัวเรือน” เป็นเครื่องมือในการจัดเก็บข้อมูล และให้เกษตรกรเป็นผู้บันทึกข้อมูล (นักวิจัยทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงในการบันทึกข้อมูล) เมื่อเกษตรกรนำข้อมูลที่จดบันทึกไว้มาวิเคราะห์แล้วจึงพบข้อมูลต่าง ๆ มากมาย หลายคนมีรายจ่ายที่สูญเสียไปกับค่าปุ๋ย ค่าน้ำมัน ค่าแรงงาน หลายคนเสียรายได้ไปกับค่าสุรา ค่าบุหรี่ เป็นต้น
เปรียบเหมือนคนตักน้ำใส่โอ่ง ตักเท่าไรน้ำก็ไม่เต็มโอ่งสักที ตักจนท้อ เมื่อท้อก็ไม่มีแรงตัก นั่นเพราะคนตักอาจไม่ได้สังเกตว่าถังที่นำไปตักน้ำนั้นมีรูมากขนาดไหน และแต่ละรูมีความเล็กความใหญ่แตกต่างกันมากเพียงใด รูที่ใหญ่น้ำก็จะไหลออกเร็ว ดังนั้นสิ่งแรกของเครื่องมือที่เรียกว่า “บัญชีครัวเรือน” ก็คือการทำให้คน ๆ นั้นได้ทราบก่อนว่าทุกวันนี้ถังที่ตนเองตักน้ำใส่โอ่งนั้นมีรูรั่วกี่รู ขนาดเท่าไร เพื่อที่จะได้ทราบปัญหาของรายจ่ายที่สูญเสียไป ต่อจากนั้นจึงฝึกให้เกษตรกรได้วิเคราะห์และหาทางแก้ไขปัญหาเพื่ออุดรูรั่ว โดยเริ่มต้นจากรูรั่วที่ใหญ่และน้ำไหลออกมากที่สุดก่อน
เมื่อเกษตรกรสามารถแก้ไขปัญหารูรั่วได้แล้ว จึงทำให้การตักน้ำแต่ละครั้งมีปริมาณมากขึ้น เวลาที่ใช้ในการตักน้ำก็จะลดลง น้ำในโอ่งก็เต็มเร็วขึ้น มีเวลาเหลือสำหรับการคิดและการพัฒนา จากที่เคยท้อเพราะตักน้ำเท่าไรก็ไม่เต็มโอ่ง ต้องคอยพึ่งพิงแรงจากคนอื่นในการช่วยเหลือ ก็เปลี่ยนมาเป็นการพึ่งพาตนเอง ต่อจากนั้นก็พัฒนาไปจนหาเครื่องมือมาช่วยในการขนน้ำ ทำให้สามารถขนน้ำได้ครั้งละมากขึ้น
แน่นอนครับว่าเมื่อต้องขนน้ำมากขึ้น ลำพังคน ๆ เดียวอาจไม่สามารถทำได้ (แม้รู้วิธีในการขนน้ำก็ตาม) ต้องมีเพื่อนด้วยครับ คนหนึ่งอาจทำหน้าที่ในการหาเครื่องมือ คนหนึ่งอาจทำหน้าที่ในการบอกทาง อีกคนหนึ่งอาจทำหน้าที่ในการใช้เครื่องมือสำหรับขนน้ำ ซึ่งการพัฒนาเช่นนี้ก็จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจากการพึ่งพาตนเอง ไปสู่การพึ่งพากันเอง เกิดพลังในการขับเคลื่อนอย่างเข้มแข็ง บนพื้นฐานความรู้และความร่วมมือจากทุกส่วนในพื้นที่…
(โปรดติดตามสาร biodata ฉบับต่อไป จากกรณีศึกษาในจังหวัดนำร่อง “บัญชีครัวเรือน” เครื่องมือเล็ก ๆ นี้สามารถทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในตนเอง เปลี่ยนแปลงชุมชน และพัฒนาไปยังจังหวัดได้อย่างไร)
ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสารจากงานประชุมวิชาการ “ขับเคลื่อนประเทศด้วยพลังความรู้และความร่วมมือ” ได้ที่เว็บไซต์ http://abc.trf.or.th
ปิดท้ายสาร biodata ฉบับนี้กับข่าวที่น่าสนใจดังนี้
1. เอกสารการประชุม และรูปภาพการประชุมวิชาการ “ขับเคลื่อนประเทศด้วยพลังความรู้และความร่วมมือ” เมื่อวันที่ 25 – 26 มีนาคม 2554 ณ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ กรุงเทพมหานคร สามารถดาวน์โหลดเอกสารทั้งหมดได้ที่เว็บไซต์ http://abc.trf.or.th
2. ประชาสัมพันธ์ การประชุมวิชาการระดับชาติเครือข่ายวิจัยสถาบันอุดมศึกษาทั่วประเทศ ประจำปี 2554 การประชุมวิชาการและเสนอผลงานวิจัยมหาวิทยาลัยทักษิณครั้งที่ 21 ประจำปี 2554 และ การประชุมวิชาการระดับนานาชาติทางด้านพลังงานทดแทนในประเทศกำลังพัฒนาและเศรษฐกิจใหม่ “วิถีคน วิถีชุมชน วิถีแห่งปัญญา” วันที่ 25 – 28 พฤษภาคม 2554 ณ โรงแรม เจ บี หาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา (ดูรายละเอียดเพิ่มเติม)
พบเรื่องราวดี ๆ และข่าวสารที่น่าสนใจในฉบับหน้า สวัสดีครับ
ข่าวสารความเคลื่อนไหวประจำฉบับ
ข่าวสารทุนวิจัย สกว.
1. ฝ่ายสวัสดิภาพสาธารณะ (ฝ่าย3) ประกาศรับข้อเสนอโครงการ “ชุดโครงการวิจัยการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ” เปิดรับข้อเสนอโครงการภายในวันที่ 15 พ.ค. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
2. ฝ่ายเกษตร (ฝ่าย 2) ประกาศรับข้อเสนอโครงการชุดโครงการปลาทู เปิดรับข้อเสนอโครงการ (Concept Paper) ภายในวันที่ 18 เม.ย. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
3. ฝ่ายเกษตร (ฝ่าย 2) ประกาศรับข้อเสนอโครงการวิจัย ชุดโครงการโอกาสและอุปสรรคของผักและผลไม้ไทยในอาเซียน หมดเขตรับสมัครวันที่ 18 เม.ย. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
4. ประเด็นโจทย์วิจัยยางพารา โครงการวิจัยแห่งชาติ: ยางพารา สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ปี 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
5. โครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษก (คปก.) ประกาศรับสมัครทุน คปก.รุ่นที่ 13 เพิ่มเติม สำหรับสาขาที่ขาดแคลน และการวิจัยที่เร่งด่วนต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ผู้สนใจต้องส่งหลักฐานให้กับ สกว. ภายในเดือนสิงหาคม 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
ข่าวสารทั่วไปเกี่ยวกับ สกว.
1. แผนยุทธศาสตร์วิจัยด้านโลจิสติกส์และโซ่อุปทานแห่งชาติ ฉบับที่ 1 (พ.ศ.2554 - 2555) รายละเอียดเพิ่มเติม
ข่าวสารทุนวิจัยของหน่วยงานอื่น
1. สมาคมวิทยาการจราจรและขนส่งแห่งประเทศไทย (TSTS) ประชาสัมพันธ์ทุนการศึกษาต่อปริญญาเอกจำนวน 6 ทุน ด้านวิศวกรรมขนส่งและจราจร หมดเขตรับสมัครวันที่ 15 เม.ย. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
ข่าวสารทั่วไปของหน่วยงานอื่น
1. หน่วยปฏิบัติการเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์ สังกัดศูนย์พันธุวิศวกรรมเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์ (BIOTEC) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) รับสมัครงาน (ผู้ช่วยนักวิจัย) หมดเขตรับสมัครวันที่ 30 เม.ย. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
2. โครงการวารสารวิชาการวารสารวิจัยและสาระสถาปัตยกรรม/การผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้สนใจสามารถส่งบทความเพื่อพิจารณาภายในวันที่ 30 เม.ย. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
3. งานเสวนา KM เรื่อง “ถอดรหัส Nonaka: ภาวะผู้นำและการประเมินแนวใหม่” ในวันที่ 29 เม.ย. 2554 ณ โรงแรมริชมอนด์ จ. นนทบุรี รายละเอียดเพิ่มเติม
4. บริษัทอินเตอร์เนชั่นแนล ไบโอ เซอร์วิส จำกัด (บริษัทในเครือมหาวิทยาลัยมหิดล) มีความประสงค์จะรับบุคลากร ตำแหน่งนักวิจัยอาวุโสและนักวิจัยที่จบการศึกษาระดับปริญญาเอก , โท รายละเอียดเพิ่มเติม
5. คณะวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ม.ธรรมศาสตร์มีความประสงค์จะรับสมัครอาจารย์ประจำศูนย์รังสิต วุฒิ ป.เอก Food Science หรือสาขาใกล้เคียง เปิดรับสมัครถึงวันที่ 12 พ.ค. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
6. International Conference: The Role of Agriculture and Natural Resources on Global Change during November 7-9, 2011 at Imperial Mae Ping Hotel, Chiang Mai (More Information)
7. The Second International Conference of Thai Society for Transportation & Traffic Studies 2011 (TSTS 2011) 14 - 15 October 2011 Jomtien Thani Hotel, Pattaya Thailand (More Information)
8. การเสนอรายงานการวิจัยและ/หรือวิทยานิพนธ์(ระดับปริญญาโทและปริญญาเอก) เพื่อขอรับรางวัลประจำปี 2554 สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) หมดเขตรับรายงานวันที่ 9 พ.ค. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
9. งานประชุมวิชาการประจำปีครั้งที่ 23 ของสมาคมเทคโนโลยีชีวภาพแห่งประเทศไทย (TSB2011) ระหว่างวันที่ 27-28 ต.ค. 2554 ณ โรงแรม อิมพีเรียล ควีนสปาร์ค กรุงเทพฯ รายละเอียดเพิ่มเติม
10. งานประชุมทางวิชาการระดับนานาชาติเรื่อง Managing People for Sustainability ระหว่างวันที่ 9 -11 พ.ย. 2554 เพื่อเฉลิมฉลองวโรกาศที่ในหลวงทรงเจริญพระชนม์พรรษาครบเจ็ดรอบ รายละเอียดเพิ่มเติม
11. งานประชุมวิชาการระดับนานาชาติ "The 2011 IEEE International Conference on Quality and Reliability" ในวันที่ 14-17 ก.ย. 2554 เวลา 9.00 – 16.00 น. ณ โรงแรมเซ็นจูรี่ปาร์ค กรุงเทพฯ รายละเอียดเพิ่มเติม
12. Chiang Mai International Conference on Biomaterials & Applications (CMICBA 2011) 9-10 August 2011 (More Information)
13. การสัมมนาเรื่อง “Technology and Innovation management for sustainable development in a disruptive time” ในวันที่ 16-17 มิ.ย. 2554 เวลา 9.00 – 16.00 น. รายละเอียดเพิ่มเติม
14. งานประชุมวิชาการระดับนานาชาติเรื่อง Patient Safety: From Product to Patient Care and Translational Research ระหว่างวันที่ 20 - 21 ก.ค. 2554 ณ โรงแรมสุนีย์แกรนด์ อุบลราชธานี รายละเอียดเพิ่มเติม
15. งานประชุมวิชาการระดับชาติ 2nd Conference on Industrial Operations Development 2011 (CIOD2011) วันที่ 11 พ.ค. 2554 ณ โรงแรมอมารี กรุงเทพฯ รายละเอียดเพิ่มเติม
16. การประชุมวิชาการวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 16 จัดขึ้น ณ โรงแรม The Zign พัทยา จังหวัดชลบุรี ระหว่างวันที่ 18 - 21 พ.ค. 2554 รายละเอียดเพิ่มเติม
17. การประชุมวิชาการนานาชาติเทคโนโลยีการขึ้นรูปวัสดุ International Conference on Materials Processing Technology 2011 (MAPT2011) ในวันที่ 2-3 มิ.ย. 2554 ที่จังหวัดภูเก็ต รายละเอียดเพิ่มเติม
18. การประชุมวิชาการประจำปี 2554 Built Environment Research Associates’ Conference, BERAC II, 2011 วันศุกร์ที่ 8 เม.ย. 2554 ตั้งแต่เวลา 8.30 – 16.30 น. รายละเอียดเพิ่มเติม
19. การประชุมวิชาการ พันธุศาสตร์แห่งชาติ ครั้งที่ 17 "การวิจัยพันธุศาสตร์เพื่อแปลผลสู่การประยุกต์" วันที่ 7-9 เม.ย. 2554 ณ โรงแรมอิมพีเรียล แม่ปิง อ.เมือง จ.เชียงใหม่ รายละเอียดเพิ่มเติม
2 เมษายน 2554