पदवीनंतर काय?

11 views

Skip to first unread message

चेतन Chetan

unread,

Sep 27, 2014, 5:52:32 AM9/27/14

to adi...@googlegroups.com

पदवीनंतर काय?

http://maharashtratimes.indiatimes.com/career/Degree-What/articleshow/43091712.cms

आनंद मापुस्कर, करिअर मार्गदर्शक

एकदा पदवी हातात पडली की पुढे काय करायचं हा मोठा प्रश्न विद्यार्थ्यांच्या समोर असतो. कॉलेजचे फुलपंखी दिवस संपून करिअरची सुरूवात झालेली असते. या दिवसांत शांतपणे स्वतःबद्दल विचार करून स्वतःलाच ओळखलं पाहिजे. करिअरच्या वेगवेगळ्या पर्यायांवर विचार करताना, विविध विद्यापीठं तसंच एमएसबीटीईमध्ये उपलब्ध असलेल्या पदव्युत्तर पदवी तसेच डिप्लोमा अभ्यासक्रमांवर एक नजर टाकूया.

पदवी मिळाल्यानंतर पुढे काय करायचं, हा मोठा प्रश्न विद्यार्थ्यांच्या समोर उभा ठाकतो. आतापर्यंतच्या शिक्षणाच्या आधारावर चांगली नोकरी कशी मिळवावी हा प्रश्न बहुसंख्य विद्यार्थ्यांना पडतो. काहीजण नोकरी किंवा व्यवसायासाठीचा योग्य एखादा चांगला अभ्यासक्रमाच्या शोधात असतात. शिक्षण संपवून नोकरी मिळवण्याचा काळ हा थोडा अस्थिरतेचा असतो.

बऱ्याच विद्यार्थ्यांनी, करिअर कोणत्या क्षेत्रात करायचं याचा विचारदेखील केलेला नसतो. या विद्यार्थ्यांची अवस्था अवघड असते. दिशा स्पष्ट ठरत नसते. यावेळी शांतपणे स्वत:बद्दल विचार करणं आवश्यक असतं. मुळात स्वत:ला ओळखणं हे खूप गरजेचं आहे. नोकरी वा व्यवसायाचा निर्णय घेताना खूप विचार करून घेणं आवश्यक आहे. आयुष्याची येणारी ४० वर्ष ज्या क्षेत्रात घालवायची त्याबाबतच निर्णय खूप विचारपूर्वक केला पाहिजे. चांगली नोकरी मिळवण्यासाठी पदवीनंतर एखादा चांगला अभ्यासक्रम केल्यास पगारामध्ये तसंच हुद्यांमध्ये फरक पडतो.

आतापर्यंतचं शिक्षण हे पालकांच्या दबावाखाली घेतलं असेल व आतापर्यंत घेतलेल्या शिक्षणावर आधारित क्षेत्रामध्ये नोकरी करायची नसेल तर पोस्ट ग्रॅज्युएशनला वेगळ्या प्रकारच्या अभ्यासक्रमाची निवड करता येईल. (उदा. पालकांच्या आग्रहाखातर इंजिनीअरिंग केलं असेल पण त्यामध्ये रस नसेल तर मॅनेजमेंटचं शिक्षण वा स्पर्धा परीक्षा यासारखे पर्याय आपल्यासमोर असू शकतात.)

पदवीनंतर मॅनेजमेंटच्या विविध अभ्यासक्रमांकडे वळता येईल. तसेच यु.पी.एस.सी.,एम.पी.एस.सी., स्टाफ सिलेक्शन कमिशन व आय.बी.पी.एस.द्वारे घेतल्या जाणाऱ्या विविध स्पर्धा परीक्षांनादेखील बसता येईल. या लेखामध्ये प्रामुख्याने आपण विविध विद्यापीठं तसंच एम.एस.बी.टी.ई.मध्ये उपलब्ध असलेल्या पदव्युत्तर पदवी तसेच डिप्लोमा अभ्यासक्रमांची माहिती घेणार आहोत.

पदवीनंतरचे शिक्षणाचे पर्याय

पदवीनंतर दोन वर्ष कालवधीचे मास्टर्स अभ्यासक्रम (एम.एस्सी., एम.ए., एम.कॉम. वगैरे) विद्यापीठांमध्ये उपलब्ध असतात. पण या अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेण्यापूर्वी हे अभ्यासक्रम पूर्ण केल्यावर आपल्याला काय करायचं आहे हे स्पष्ट असलं पाहिजे. मास्टर्स अभ्यासक्रम हे थिअरॉटिकल असतात. ज्यांना संशोधन वा अध्यापनाकडे वळायचं आहे त्या विद्यार्थ्यांसाठी असतात. हे अभ्यासक्रम पूर्ण करून खासगी क्षेत्रात नोकरी मिळेलच याची शाश्वती नाही. त्यामुळे केवळ काहीतरी शिकायचं म्हणून या अभ्यासक्रमांकडे वळू नका. पदरी निराशा पडेल.

मुंबई विद्यापीठामध्ये तसेच एसएनडीटी महिला विद्यापीठामध्ये पदवीनंतर अनेक उपयोजित (अप्लाईड) व स्पेशलाईज्ड कोर्सेस उपलब्ध आहेत. चांगली नोकरी मिळवण्यासाठी पदवीनंतरच्या या अभ्यासक्रमांचा उपयोग होईल.

गरवारे इन्स्टिट्यूट ऑफ करिअर एज्युकेशन व डेव्हलपमेंट, मुंबई विद्यापीठ

विविध उद्योगक्षेत्रात जाऊन करिअर करण्याच्या दृष्टीने हे अभ्यासक्रम उपयुक्त ठरतात.

पदवीनंतरील पूर्णवेळ डिप्लोमा अभ्यासक्रम खालीलप्रमाणे आहेत.

डिप्लोमा इन अ‍ॅग्री बिझनेस मॅनेजमेट (कालावधी-२ वर्षे)

डिप्लोमा इन अ‍ॅनिलिटिकल टेक्निक्स (कालावधी-२ वर्षे)

डिप्लोमा इन एन्व्हायर्मेंटल पोल्युशन कंट्रोल टेक्नोलॉजी

(कालावधी-दीड वर्षे)

डिप्लोमा इन फिल्म अ‍ॅण्ड टेलिव्हिजन (कालावधी-दीड वर्ष)

डिप्लोमा इन हॉस्पिटल अ‍ॅडमिनीस्ट्रेशन (कालावधी-१ वर्ष)

डिप्लोमा इन इन्फोर्मेशन टेक्नोलॉजी (कालावधी-१ वर्ष)

डिप्लोमा इन इंटिरियर डिझाइन (कालावधी-२ वर्षे)

डिप्लोमा इन ज्वेलरी मॅनेजमेंट (कालावधी-१ वर्ष)

डिप्लोमा इन मॅनेजमेंट (कालावधी-१ वर्ष)

डिप्लोमा इन मॅनेजमेंट ऑफ इन्शुरन्स सेक्टर

(कालावधी-२ वर्षे)

डिप्लोमा इन फार्मा मॅनेजमेंट (कालावधी-१ वर्ष)

डिप्लोमा इन रिटेल मॅनेजमेंट (कालावधी-१ वर्ष)

डिप्लोमा इन टूरिझम अ‍ॅण्ड ट्रॅव्हल इंडस्ट्री मॅनेजमेंट

(कालावधी - दीड वर्षे)

अर्धवेळ डिप्लोमा अभ्यासक्रम

डिप्लोमा इन अ‍ॅडव्हर्टायझिंग व मिडीया (कालावधी-१ वर्ष)

डिप्लोमा इन बिझनेस मॅनेजमेंट (कालावधी-१ वर्ष)

डिप्लोमा इन कम्युनिकेशन अ‍ॅण्ड जर्नालिझम

(कालावधी-१ वर्ष)

डिप्लोमा इन कॉम्प्युटर प्रोग्रॅमिंग व सिस्टीम अ‍ॅनॅलिसिस (कालावधी - १ वर्ष)

डिप्लोमा इन हॉस्पिटल मॅनेजमेंट व हेल्थ केअर

(कालावधी-२ वर्षे)

अभ्यासक्रमांची प्रवेश प्रक्रिया, पात्रता याच्या माहितीसाठी http://giced.edu.in/ ही वेबसाईट पहावी.

दूरध्वनी - ०२२-२६५३०२५८

एसएनडीटी विद्यापीठातले काही पदव्युत्तर अभ्यासक्रम

एम.ए. (अप्लाइड लिंग्विस्टिक्स)

एम.ए. इन एज्युकेशन टेक्नोलॉजी

एम.एस्सी. (फूड सायन्स अ‍ॅण्ड न्यूट्रिशन)

एम.एस्सी. (क्लिनिकल न्यूट्रिशन अ‍ॅण्ड डायटेटिक्स)

एम.एस्सी. (इंटिरियर डिझाईन)

एम.एस्सी. (टेक्सटाईल सायन्स अ‍ॅण्ड अ‍ॅपरल डिझाईन)

एम.एस्सी.( कम्युनिकेशन मिडीया फॉर चिल्ड्रेन)

एम.एस्सी. (न्यूट्रिशन अ‍ॅण्ड हेल्थ कम्युनिकेशन)

एम.एस्सी. (न्यूट्रिशन अ‍ॅण्ड फूड प्रोसेसिंग)

एम.फार्म. (हर्बल ड्रग टेक्नोलॉजी)

अधिक माहितीसाठी www.sndt.ac.in ही वेबसाईट पहावी.

महाराष्ट्र स्टेट बोर्ड ऑफ टेक्निकल एज्युकेशन

राज्य सरकारच्या अखत्यारीतील ही संस्था देखील पदवीनंतरील विविध तांत्रिक पदविका अभ्यासक्रमांना मान्यता देते. उद्योगाना आवश्यक अशी मनुष्यशक्ती घडवण्याचे काम हे विविध अभ्यासक्रम करतात.

कोणत्याही शाखेतील पदवीनंतरचे विविध विषयातील काही अ‍ॅडव्हान्स्ड डिप्लोमा अभ्यासक्रम

कॉल सेंटर मॅनेजमेंट

इम्पोर्ट एक्सपोर्ट मॅनेजमेंट

एक्सपोर्ट इंपोर्ट मॅनेजमेंट

रिटेल मॅनेजमेंट

ब्युटीकल्चर व हेअर ड्रेसिंग

फ्रंट ऑफिस मॅनेजमेंट व टूरिझम

हॉस्पिटॅलिटी मॅनेजमेंट

सोशल कम्युनिकेशन मिडीया

ट्रॅव्हल अँड टूरिझम

फर्मेंटेशन, डिस्टीलरी व वाईन टेक्नोलॉजी

अधिक माहितीसाठी www.msbte.com

विज्ञानशाखेतले पदवीनंतरचे विविध विषयातील अ‍ॅडव्हान्स्ड डिप्लोमा अभ्यासक्रम

इंडस्ट्रिअल सेफ्टी (कालावधी - १ वर्ष)

एन्व्हायर्मेंटल इंजिनीअरिंग (कालावधी -१ वर्ष)

ब्लड बँक टेक्नोलॉजी व मॅनेजमेंट (कालावधी-१ वर्ष)

डायटेटिक्स

मेडिकल लॅब टेक्नोलॉजी

फार्मास्युटिकल बिझनेस मॅनेजमेंट

एक्स-रे, रेडिओग्राफी व अल्ट्रा सोनोग्राफी टेक्निक्स

रेडिओथेरपी टेक्निशियन

टेक्निकल अ‍ॅण्ड अ‍ॅनेलेटिकल केमिस्ट्री

क्लिनिकल रिसर्च

मेडिकल इमेज टेक्नोलॉजी

चेतन व. गुराडा.

Chetan V. Gurada.

Assistant Professor,

University Department of Physics (Autonomous),
University of Mumbai
Lokmanya Tilak Bhavan, Vidyanagari, Santacruz (E), Mumbai - 400 098.(India)
mobile - 9869197376
e-mail: che...@physics.mu.ac.in
che...@mu.ac.in

Reply all

Reply to author

Forward

0 new messages