Windows Vista Sistem Gereksinimleri
Rodrigo Rauer
Microsoft, Windows Vista'yı alıştırabilecek en temel gereksinimleri "Windows Vista'ya Uygun" ya da orijinal haliyle "Windows Vista Capable" başlığında topluyor. Eğer satın aldığınız donanımın ya da bilgisayarın kutusunda bu ibare varsa, bu, cihazın Windows Vista'yı en temel haliyle alıştırabileceği anlamına geliyor. Yalnız burada kritik nokta "en temel haliyle" ifadesi. Satın aldığınız donanım, Vista'yı alıştırabilir ama Vista'nın tm grsel ihtişamını sunamayabilir. rneğin olduka yaşlı bir ATI Radeon 9250'de, gncel bir Radeon X1950'de "Vista Capable" durumdadır, ama X1950,de etkinleştirebileceğiniz grsel efektlere karşılık, 9250 size sadece en temel masastn sunacaktır.
Bu nitelikleri sağlayan bir PC, "Vista Capable" etiketini taşımaya hak kazanıyor ama elde edeceğiniz performansın tatmin edici olacağını sylemek zor. Gncel bir bilgisayara yakışır keyifli bir alışma ortamı iin, zerinde "Vista Premium Ready" etiketi taşıyan bir bilgisayar gerekiyor.
Vista'yı tm zellikleri ve tm grsel zenginliğiyle kullanmak iin, "Windows Vista Premium Ready" etiketli bir PC gerekiyor. Byle bir bilgisayar, Vista'nın grsellik aısından en byk yeniliği olan Aero arayzn, zel Aero Glass efektlerini kullanarak alıştırabiliyor.
Bu zelliklerin yanında, Vista'nın bazı srmlerinde bulunabilen TV izleme, disk şifreleme gibi ek zellikler iin bunları destekleyecek donanımlar gerekiyor. Tabii bu ek donanımlar, ana şartlar arasında sayılmıyor.
Vista, alışırken bilgisayarınızın işlemcisine Windows XP'den daha fazla yk bindiriyor ama bu yk size sorun yaratacak boyutta değil. Pentium 4 ya da AMD Athlon XP serisi herhangi bir işlemci, Windows Vista'lı bilgisayarınıza yetecektir. Tabii burada en alt sınırları konuşuyoruz, yoksa Vista'nın sisteminizde gncel ift ekirdekli işlemcilerden birini bulmaktan hayli hoşnut kalacağını sylememize gerek bile yok. Vista ift ve drt ekirdekli işlemcileri destekliyor, hatta daha doğrusu, Vista'da işlemci ekirdek sayısı konusunda sınırlama yok.
Vista Basic srm tek bir işlemci destekliyor, diğer tm srmlerde bu sınır iki işlemci dzeyinde. Yani AMD'nin yeni duyurduğu QuadFX platformu gibi, zerinde iki işlemci soketi ve iki işlemci bulunan bir sisteminiz varsa, Vista Basic srmn kuramıyorsunuz.
Windows Vista, 32 ve 64 bit srmler halinde sunuluyor. Eğer 32 bit bir işlemciniz varsa 64 bit Vista kurma şansınız maalesef bulunmuyor ama 64 bit destekli bir işlemciniz varsa, Vista kurulumunuzu 32 ya da 64 bit srmlerden biri olarak seme şansınız var. Şimdilik 32 bit srm kurup, 64 bit uygulamalar biraz daha yaygınlaşınca sisteminizi 64 bit Vista'ya geirmeniz akıllıca bir yaklaşım olabilir.
Windows Vista'dan nce hibir Windows srm, ekran kartı konusunu sistem gereksinimleri arasında bu kadar ne ıkartmamıştı. Vista, ekran kartının gcn masastne taşıyor ve bu yzden de bazı grafik zellikleri artık sistem gereksinimleri arasında yer alıyor.
ncelikle bir konu sizi yanıltmasın: Her ne kadar "Windows Vista'ya Uygun" etiketi kazanmak iin DirectX 9 destekli bir ekran kartı şart olsa da, Vista'yı kurmak iin byle bir gereklilik yok. Vista'yı SVGA standardında, 800 x 600 piksel znrlk sağlayan her ekran kartıyla kullanabilirsiniz.
rneğin elinizdeki DirectX 8 destekli GeForce 4 kartınız, Vista ile sorunsuz alışacaktır. Biz yaptığımız denemelerde, neredeyse 10 yaşındaki, 4 MB bellekli bir PCI kartla bile Vista'yı sorunsuz kurup kullanabildik. Kullanabildik ama tm grsel efektleri kaybetmemiz gerekti.
Microsoft'un belirttiği zellikler arasında ncelikle DirectX 9 ve Shader Model 2.0 desteği var. Bu da eğer nVidia işlemcili ekran kartlarını kullanıyorsanız en az GeForce FX, ATI işlemcili ekran kartlarını kullanıyorsanız en az Radeon 9500 dzeyi bir ekran kartı demek. Son yıl iinde satın aldığınız orta dzey bir kart, bu şartları sağlayacaktır.
Gereksinimler bunlarla bitmiyor, bir de ekran kartının grafik belleği konusu var. Aero Glass efektleri iin 128 MB ekran kartı belleği şart. Eğer sisteminizde yonga setine tmleşik bir grafik işlemcisi varsa, ayrıca ekran kartı belleği aranmıyor, ama bu sefer de ift kanal bellek erişimi olması şart koşuluyor. Bu tr sistemlerde tek kanal bellek erişimi performansı ok dşren bir durum, dolayısıyla byle bir sınır getirilmiş.
Eğer sisteminizde ayrı bir ekran kartı yok, yonga setine tmleşik bir grafik işlemcisi kullanıyorsanız, Vista biraz nazlanacak elemektir. Az nce bahsettiğimiz ift kanal bellek erişimi şartını yerine getirseniz bile Aero Glass efektlerine kavuşamayabilirsiniz nk dahili grafik işlemcilerinin desteklediği teknolojiler pek gncel sayılmaz.
rneğin Intel'in ok yaygın kullanılan 865G ve 915G yonga setleri, Vista'nın Aero arayzn destekleyemiyor. Intel, Aero Glass dzeyine 945G ve zeri yonga setlerinde erişebilecek. Bu zellikle dizst kullanıcılarını ok ilgilendiren bir durum.
nVidia cephesinde, nForce 6100 serisi yonga setlerine sahip anakartların Vista ile sorunsuz alışacakları kesin, ama aynı yonga setlerinin mobil srmleri Vista Premium dzeyini desteklemiyor. ATI ise Radeon Xpress 1100 yonga setinin masast srmyle de, mobil srmyle de Vista Premium desteklediği iddiasında.
PC reticilerinin seri retim yoluyla bilgisayar retirken, işletim sistemini farklı yollardan ykleyebilecekleri gz nne alınarak bu detay minimum zellikler arasına eklenmemiş ama bilgisayarına Vista'yı kendi kuracak her kullanıcıya bir DVD-ROM ya da DVD-RW optik src gerekli olacak.
Microsoft'un Vista iin belirttiği en dşk bellek miktarı 512 MB. Şu anda da birok kullanıcının sistemi bu miktarda bellekle donatılmış durumda. Peki, 512 MB Vista'yı ne kadar tatmin edecek ve keyifli bir Vista sistemi iin ne kadar bellek gerekli?
eşitli bellek byklkleriyle Vista'yı test ettiğimizde, sistemin bellek konusunda Windows XP,ye gre ok daha agzl olduğunu fark ettik. Deneyimlerimizin ışığında, Vista'da 512 MB bellekle alışmayı Windows XP'de 256 MB bellekle alışmaya benzetebiliriz. Tamam, sistem alışıyor ama var olan belleğin neredeyse tamamı işletim sisteminin kendine gittiği iin, uygulamalara pek yer kalmıyor. Bu durumda da sistem her trl işlem iin disk zerindeki takas dosyasını kullanıyor, yapmak istediğiniz her işlem sizi bekletiyor. ok iyi bir gerekeniz olmadıka, 512 MB bellekle Vista kullanmanızı nermiyoruz. Mele oyun meraklıları, 512 MB beli ekli sistemlerine Vista yklemeyi dşnmesinler bizce.
Vista, 1 GB bellekli bir sistemde gerekten gzel alışıyor. Sistem akıcı, yetersiz bellekten kaynaklanan takılmalar yok. Hem oyunlar, hem de diğer uygulamalar iin yeterli bellek alanı olduğu iin, kullanım sırasında bir aksama yaşanmıyor. Bizce 1 GB, kullanıcıyı zmeyecek bir Vista sistemi iin minimum bellek değeri.
1 ve 2 GB kapasiteli bellek modlleri piyasada rahat bulunuyor, hani sistem belleğini yapmışken 4 GB yapmak işten bile değil. Eğer byle bir dşnceniz varsa, bizce ok acele etmeyin. 4 GB şu an iin gereksiz bir yatırım olacaktır, stelik 32 bit Vista kurarsanız bu belleğin ancak 3,5 GB kadarını kullanabileceksiniz. 64 bit Vista srmlerinde byle bir kısıtlama yok ama bu sefer de başka uyumsuzluklar canınızı sıkabilir. Dolayısıyla, eğer acilen bu kadar ok belleğe gerek duymuyorsanız, 4 GB bellek iin btenizi zorlamayın.
Windows Vista, şu anda var olan Windows XP srclerini kullanmıyor, kendine zel yazılmış srcler gerektiriyor. Şanslıysanız, bazı donanımların Windows XP srcleri Vista'da da alışabiliyor ama bu konuda ne kadar başarı elde edeceğiniz biraz belirsiz ve ekran kartı gibi kritik donanımlar iin zel Vista srcs şart. Src gereksinimi, bazı kullanıcılar iin baş ağrısı yaratabilir. rneğin ok yaygın olarak kullanılan nForce2 yonga seti iin nVidia zel bir Vista src yazmayacağını aıkladı. Vista'nın kendi iinden ıkan srclerle nForce2 anakartlar şimdilik sorunsuz alışıyor ama bunun ne zamana kadar byle gideceği belirsiz. İleride olası bir Vista gncellemesinin, yeni srcler gerektirebilmesi her zaman sz konusu bir olasılık. Microsoft, donanım srclerini gncellemekle sorumlu değil, donanımın ana reticisi de desteğini kesince, kullanıcının durumu belirsizleşiyor.
Vista'da src konusunda en ok sorun yaratacak rnlerin televizyon kartları olacağını tahmin ediyoruz. zellikle 64 bit Vista kurmak isteyenler, televizyon kartları konusunda sorun yaşayacağa benziyorlar. Bu gncel ve popler donanım trnn, src bakımından en zayıf donanım tr olması ilgin bir durum. Sorun yaratması olası bir diğer paraysa SCSI kontrol kartları. Getiğimiz yıllarda SCSI pazarında ciddi klmeler oldu ve bazı kart reticileri pazardan ekildi. İşte bu reticilerin kartlarından birine sahipseniz, Vista konusunda sıkıntı yaşayacaksınız.
Vista'nın sistem gereksinimleri yksek. Bazı eski donanımlar da srcleri ıkmayacağı iin desteklenmeyecek ama konunun bir de ilk bakışta grnmeyen yanı var. Vista sayesinde reticilerin hala ısrarla retip sattıkları bazı eski donanımlar piyasadan kalkacak. rneğin, Vista Premium desteği veremeyen ATI Radeon 9250 ve nVidia GeForce MX4000 gibi rnler, Vista sayesinde sonunda tarih olacaklar. Bu rnler her ne kadar Vista Basic dzeyini destekleseler de, tketicilerin sadece Vista Premium logolu rnlerle ilgilenecekleri tahmin ediliyor. Dolayısıyla da aslında oktan piyasadan kalkmış olması gereken bu eski modeller, 2007 yılı iinde lecek. Bylece kullanıcıların elindeki minimum donanımın gncel bir dzeye ykselmesi, zellikle oyun yapımcılarını daha iyi grafikler geliştirme ynnde cesaretlendirebilir.
Windows Vista ile ilgili bilgileri incelerken, bir grlp bir kaybolan bir "Vista Starter" srm dikkatinizi ekebilir. Bu srmn zelliği, en dşk sistem gereksinimlerine sahip olacak Vista srm olması. Tabii bununla birlikte, yetenekleri en kısıtlı Vista srm de bu olacak. Sadece 32 bit srm olan Vista Starter'ın aynı anda sadece uygulama alıştırabilmek gibi ciddi kısıtlamaları da var. Vista Starter iin sistem gereksinimleri halen duyurulmuş değil ama bu srmn sadece 512 MB bellekle alışacağı biliniyor. Vista Starter srm diğer srmler gibi perakende satılmayacak. Bu srm sadece PC'ler zerine n ykl OEM paketi halinde satılacak. Dşk sistem gereksinimlerinin zellikle gelişmekte olan lkelere cazip grneceği tahmin ediliyor.
d3342ee215