ျမန္မာစကား အသံုးအႏႈန္းမ်ား
Hsu Wai
စကားလံုးအသံုးအႏႈန္းေတြ ေျပာင္းလဲလာတာ၊ ဘန္းစကားေတြ၊ လမ္းစကားေတြ
ေပၚေပါက္လာတာ ဒါေတြဟာလည္း ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ပါ။ မသံုးၾကေတာ့တဲ့၊
အသံုးနည္းလာၾကတဲ့ စကားလံုးေတြလည္း အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အဲဒီထဲကမွ
ကၽြန္မတို႔ သိသလိုလိုနဲ႔ ေမ့ေနတဲ့ ေဆြမ်ိဳးစပ္ပံုေလးကို ေျပာခ်င္ပါတယ္။
ျမန္မာစကားမွာ အေခၚအေ၀ၚကို ၾကားရံုနဲ႕တင္ ေဆြမ်ိဳးစပ္ၿပီးသားျဖစ္တဲ့
ေ၀ါဟာရေတြ ရွိပါတယ္။
အစ္ကို၊ ညီ၊ ႏွမ၊ ညီမ၊ အစ္မ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ ေျပာသူနဲ႔
ဘယ္လိုေတာ္တယ္ဆိုတာသိႏိုင္ပါတယ္။ (အဂၤလိပ္စကားမွာေတာ့ brother, sister
ပဲရွိတယ္ထင္တယ္။) ကိုယ့္ထက္အၾကီး ေယာက္်ားေလးဆိုရင္ အစ္ကို၊
မိန္းကေလးဆိုရင္ အစ္မ။ ေယာက္်ားေလးႏွစ္ေယာက္မွာဆိုရင္ ငယ္သူကို ညီ။
ေယာက္်ားေလးနဲ႔ မိန္းကေလးမွာ ေယာက္်ားေလးက အငယ္ဆိုရင္ ေမာင္။
မိန္းကေလးအခ်င္းခ်င္းဆိုရင္ အစ္မနဲ႔ ညီမ။ မိန္းကေလးကအငယ္
ေယာက္်ားေလးကအၾကီးဆိုရင္ အစ္ကိုနဲ႔ ႏွမ ေတာ္ပါတယ္။ အစ္မနဲ႔ညီမ၊
အစ္ကိုနဲ႔ႏွမ ေတာ္စပ္ပံုပဲရွိပါတယ္။ ဒီဘက္ေခတ္မွာေတာ့ ႏွမဆိုတဲ့
အသံုးေလးက ေပ်ာက္သေလာက္ရွိပါၿပီ။ အစ္မနဲ႔လည္းညီမ၊ အစ္ကိုနဲ႔လည္းညီမ
လို႔ပဲ သံုးႏႈန္းၾကပါေတာ့တယ္။ တကယ္တမ္းေတာ့ ညီမဆိုတာ မိန္းကေလးခ်င္း
ေတာ္စပ္မႈ အသံုးစကားပါ။
မိမိမိဘမ်ားထက္ ၾကီးသူလား၊ ငယ္သူလား၊ အေဖဘက္ကအမ်ိဳးလား၊ အေမဘက္ကေတာ္တာလား
ဆိုတာလည္း အေခၚအေ၀ၚၾကည့္ရံုနဲ႔ သိႏိုင္တဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြရွိပါတယ္။
အေဖ့ရဲ႕အစ္ကိုဆိုရင္ ဘၾကီး၊ အေမ့ရဲ႕အစ္ကိုျဖစ္ရင္ ဦးၾကီး၊ အေဖ့ညီက
ဘေထြး၊ အေမ့ေမာင္က ဦးေလး၊ အေဖ့အစ္မဆိုရင္ အရီးၾကီး၊ ႏွမဆိုရင္ အရီးေလး၊
အေမ့အစ္မဆိုရင္ေတာ့ ၾကီးေတာ္၊ ညီမဆိုရင္ ေဒြးေလး
စသည္ျဖင့္ေတာ္စပ္ၾကပါတယ္။ ခုေခတ္မွာေတာ့ အေမ့ဘက္ေရာ၊ အေဖ့ဘက္ေရာ၊
အဆင္ေျပသလိုေခၚေနၾကေတာ့တာပါပဲ။ အန္တီ၊ အန္ကယ္ဆိုတဲ့ အေခၚေတြက
ပိုေတာင္မ်ားလာပါေသးတယ္။
ကၽြန္မဒီစာကိုေရးတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္က ျမန္မာစကားထဲက
ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ျဖစ္ေနတဲ့ ေတာ္စပ္ပံုေလးေတြကို
အမွတ္ရေစခ်င္ရံုသက္သက္ပါ။ စာေရးဆရာ၊ ဒါရိုက္တာ ၾကည္စိုးထြန္းရဲ႕
ေမာင္ေက်ာက္ခဲေဆာင္းပါးေတြ စုစည္းထားတဲ့စာအုပ္ထဲက အႏာၱရယ္ေမာင္ေက်ာက္ခဲ
ကိုဖတ္ရာက ဒီလိုေတာ္စပ္ပံုေတြကို အမွတ္ရမိၿပီး၊ အားလံုးကိုလည္း ဒါက
ဒီလိုေလးရွိပါလား ဆိုတာ မွတ္မိေနေစခ်င္လို႔ ေ၀မွ်ျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။
ဒီလိုရွိလို႔ ဒီလိုျပင္ေခၚရမယ္ လို႔ဆရာလုပ္ျခင္းမဟုတ္ပါ။
လူထုစိန္၀င္းေရးသားတဲ့ နန္းစကား၊ မန္းစကား၊ ျမန္မာတို႔ရဲ႕ျမန္မာစကား
စာအုပ္ကိုဖတ္ရင္လည္း ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါးျဖစ္ေနတဲ့
ျမန္မာအရပ္သံုးစကားေတြကို သိႏိုင္ပါတယ္။
အလင္းေစတမန္
စကားလံုးေတြက ေပါၾကြယ္၀ပါတယ္။
တစ္ခ်ိဳးစကားလံုးေတြက သံုးေနၾက မဟုတ္ေတာ့လို႔ သံုးရမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို
ခက္ေနျပီေနာ္။
ဥပမာ....ႏွမ ဆိုတာကို သံုးဖို႔ လြယ္ေတာ့မယ္ မထင္ဘူး။
ၾကားရတာကိုက တမ်ိဳးၾကီးျဖစ္ေနျပီလို႔ ထင္တယ္။
တခ်ိဳ႔ေနရာေတြမွာ သံုးေနေသးရင္ သံုးေနေသးႏိုင္ေပမယ့္ ျမိဳ႔ျပလူမႈမွာေတာ့
သိပ္မသံုးၾကေတာ့ဘူးေနာ္။
အခုက Global ေခတ္ဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း ေဒသသံုး စကားလံုး အခ်ိဳ
႔ေနရာမွာ အဆင္ေျပတဲ့
ေျပာရလြယ္တဲ့ စကားလံုးေတြကို သံုးေနၾကျပီ။
ဘာသာစကားမ်ိဳးစံု ေလ့လာေနတဲ့သူေတြဆိုရင္ ကို္ယ့္ပတ္၀န္းက်င္မွာ
သံုးႏွဳန္းတဲ့ စကားလံုးေတြက အဲဒီဘာသာ စကားေတြရဲ ႔ လႊမ္းမိုးမႈကို
ခံရျပီး လူမ်ိဳးျခားစကားေတြကို ပိုမိုသံုးျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
ဒါကလည္း တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ျဖစ္ေနၾက Case ေတြပါပဲ။ ကမၻာမွာကို
အထူးအဆန္းမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။
ကမၻာဦးအစကတည္းက မတူတဲ့ လူမ်ိဳးစကားေတြက အသံုးအႏွဳန္းေတြကို
ေမြးစားသံုးဆဲြခဲ့ၾကတာ အစဥ္အလာကို ျဖစ္ေနပါျပီ။
စကားလံုးေတြဆိုတာက လူအခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္ရာမွာ သံုးႏွဳန္းတဲ့ Tool တစ္ခု
ျဖစ္တာမို႔ လူသားေတြက အဆင္ေျပသလို သံုးဆြဲၾကတာ ဓမၼတာ လိုျဖစ္ေနတာပါ။
လူေတြအတြက္ အဆင္ေျပဖို႔က အေရးၾကီးတယ္ မဟုတ္လား။
ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြကလည္း ေခတ္မွီတဲ့ သူေတြဆိုေတာ့ ဒီလိုပဲ သင့္တင့္
အဆင္ေျပရာကို သံုးေနၾကတာပါ။
ဘာပဲေျပာေျပာ ကိုယ့္ႏုိင္ငံဘာသာ စကားရဲ ႔ အေၾကာင္းေလးေတြကို သိထားရင္ေတာ့
အဆင္ေျပတာေပါ့။
ေလးစားစြာျဖင့္
kg