|
Konuşma ve Yazım Dilinde “hane” Eki
Türkçe konuşma ve yazım dilinde tanık olduğum bir yanlış sanki ısrarla yapılıyor!
Bilhassa gençlerin paylaşımlarında bu yazım hatasını gördükçe çok üzülüyorum. Belki küçük bir ayrıntıdır. Ancak bu küçüklük, Türkçe’nin önemsenmesi yönünden büyüktür.
“Hastahane”, “Pastahane”, “Postahane”, gibi yazılımlar ve söylemler yanlıştır!
Doğru yazılım ve söylemi:
“Hastane”, “Pastane”, “Postane”, “Eczane” olmalıdır.
Sonuna “hane” kelimesi alan birleşik kelimelerde, ilk kelimenin sonu sesli harfle bitiyorsa “hane” kelimesinin “ha” hecesi düşer.
Hasta-Hastane,
Pasta-Pastane,
Posta-Postane,
Ecza-Eczane
Sonuna “hane” kelimesi alan birleşik kelimelerde, ilk kelimenin sonu sessiz harfle bitiyorsa “hane” kelimesi yazılır ve söylenir.
Çay-Çayhane, Yatak-Yatakhane, Ders- Dershane, Tımar-Tımarhane, Darp-Darphane, Doğum-Doğumhane, Aş- Aşhane...
Yalnız burada istisna bir kelime var ki, her gün içinde olduğumuz veya duyduğumuz, toplum hayatımızın vaz geçilmez mekanlarından olan “Kahvehane”
İlk kelimenin sonu sesli bitmesine rağmen, yazımda “ha” hecesi düşmemiştir. “hane” kelimesini olduğu gibi almıştır. Bu durum ancak konuşma dilimiz de düzeltilmektedir. “Kahveye gidiyorum, kahvedeyim, kahvede bekliyorum” gibi söylemlerde bulunuruz. “Kahvehaneye gidiyorum, kavehanedeyim, Kahvehane de bekliyorum” gibi söylemlerde bulunmayız. “Kahvehane” kelimesi yazım ve konuşma dilinde farklılık arz etmektedir.
“Hane” kelimesi, “ev” anlamını taşır. Sonuna “ev” alan birleşik kelimelerimiz de vardır.
Çayevi, Polisevi, Öğretmenevi, Aşevi, Doğumevi, Yayınevi, Kitapevi...
Türkçe kimliğimizdir. Dilimizi kaybedersek, varlığımızı da kaybetmiş oluruz. Türk dilini güzel konuşmak ve doğru yazmak için mutlaka Türkçe sözlükleri, kitap okur gibi okumak gerekir.
YILMAZ KARAHAN
http://www.yenidenergenekon.com/245-konusma-ve-yazim-dilinde-hane-eki/