Nltt và bdkh thay đổi mt, gió

[Du Van Toan]

Báo cáo của WMO–IRENA cho thấy biến đổi khí hậu ngày càng ảnh hưởng đến hiệu suất năng lượng tái tạo.

Bởi Alex Pack, 13.1.2026

Theo một báo cáo mới từ Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA), biến đổi khí hậu và thay đổi khí hậu dài hạn đang đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với hiệu suất và độ tin cậy của các hệ thống năng lượng tái tạo trên toàn thế giới.

Báo cáo WMO–IRENA 2024 Tổng kết: Nguồn năng lượng tái tạo toàn cầu và nhu cầu năng lượng do biến đổi khí hậu xem xét cách các hiện tượng khí hậu cực đoan và sự thay đổi mô hình thời tiết đang ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng tái tạo và nhu cầu điện năng khi công suất năng lượng sạch toàn cầu tiếp tục mở rộng.

Báo cáo cho thấy năm 2024 là năm nóng nhất được ghi nhận, với nhiệt độ toàn cầu đạt khoảng 1,55°C trên mức trước thời kỳ công nghiệp. Trong năm đó, nhu cầu năng lượng toàn cầu do biến đổi khí hậu tăng khoảng 4% so với mức trung bình giai đoạn 1991-2020. Đồng thời, công suất năng lượng tái tạo toàn cầu đã vượt quá 4.400GW, làm tăng tính nhạy cảm của các hệ thống năng lượng đối với điều kiện khí hậu.

Theo phân tích, biến đổi khí hậu đã và đang ảnh hưởng đến sản lượng điện mặt trời, điện gió và thủy điện ở các khu vực khác nhau. Thủy điện được xác định là đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi sự biến động lượng mưa, trong khi nắng nóng cực độ góp phần làm tăng nhu cầu điện năng và gia tăng áp lực lên hệ thống điện.

“Biến đổi khí hậu không còn là yếu tố thứ yếu đối với ngành năng lượng nữa – mà là yếu tố vận hành then chốt,” Giáo sư Celeste Saulo, Tổng thư ký Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), cho biết. “Khi các hệ thống năng lượng tái tạo mở rộng, hiệu suất và độ tin cậy của chúng ngày càng bị ảnh hưởng bởi các hiện tượng nắng nóng cực đoan, sự biến đổi lượng mưa và sự thay đổi của các mô hình khí quyển.”

Sử dụng các chỉ số như hệ số công suất gió và mặt trời, các chỉ số thủy điện dựa trên lượng mưa và các chỉ số nhu cầu năng lượng dựa trên nhiệt độ, báo cáo nêu bật sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực trong năm 2024. Khu vực Nam Phi chứng kiến ​​tiềm năng gió và mặt trời tăng lên nhưng sản lượng thủy điện vẫn dưới mức trung bình và nhu cầu năng lượng đạt mức cao kỷ lục. Tại Nam Á, hiệu suất gió và mặt trời giảm trong khi nhu cầu làm mát tăng mạnh. Đông Phi được hưởng lợi từ lượng mưa trên mức trung bình giúp tăng sản lượng thủy điện, trong khi một số khu vực ở Nam Mỹ trải nghiệm sản lượng thủy điện giảm cùng với nhu cầu cao hơn trong điều kiện nóng và khô hạn.

Báo cáo cũng lần đầu tiên đánh giá tính hữu ích của dự báo khí hậu theo mùa đối với việc lập kế hoạch năng lượng. Báo cáo cho thấy một số hệ thống dự báo có thể dự đoán được những bất thường trong khu vực về tiềm năng năng lượng mặt trời và nhu cầu điện năng trước nhiều tháng, mang lại lợi ích tiềm năng cho việc quản lý lưới điện, vận hành hồ chứa và lập kế hoạch cơ sở hạ tầng.

Tổng giám đốc IRENA, Francesco La Camera, cho biết việc lập kế hoạch dựa trên thông tin về khí hậu là rất quan trọng khi việc triển khai năng lượng tái tạo tăng tốc: “Hiểu rõ sự biến đổi khí hậu là điều cần thiết để đưa ra các quyết định đầu tư thông minh, tăng cường an ninh năng lượng và đảm bảo rằng công suất năng lượng tái tạo đang tăng nhanh sẽ cung cấp điện năng đáng tin cậy.”

Báo cáo kết luận rằng việc tích hợp dữ liệu khí hậu, dự báo và hệ thống cảnh báo sớm vào quy hoạch năng lượng sẽ rất cần thiết để hỗ trợ các hệ thống năng lượng sạch bền vững và đáng tin cậy.

Theo Meteorological Technology International