Podcast hazirlama rehberi
OBA
Yaraticiliginizi gösterip kendi podcast'lerinizi hazirlamaya
ne dersiniz? Ayrintilar bu yazimizda.
1- Tarzinizi seçin
Podcast hazirlamaya baslamadan önce, üzerinde konusmaktan
hoslandiginiz bir konu bulun. Bunu yaparken de tutarli olmaya
çalisin. Diyelim ki mizahi seçtiniz. Ilk podcast'iniz komikken
ikincisi bir anda ciddilesirse, olan dinleyicilerinize olur; kafalari
karisir. Iste bu yüzden kisisel tarzinizi bulup sürdürmeniz
önem tasiyor. Unutmayin, podcast'iniz er ya da geç bir web
sitesinde siniflandirilacaktir. O yüzden daldan dala atlarsaniz
"çesitli" ya da "diger" kategorisine düsebilir veya
yanlis bir kategoride takilip kalabilirsiniz.
2- Kaliteli bir mikrofon kullanin
Her köse basinda satilan ucuz mikrofonlardan bir sey beklemeyin.
Ciddi kayit isleri için tasarlanmamis olan bu aletler, rezonansa
ve dip gürültüsüne yol açar. Çogu zaman podcast'lerinizi
evinizden ya da büronuzdan kaydedeceginiz için, ya genis
diyaframli ya da yönlü (cardioid) kondenser mikrofon kullanin.
Genis bir diyaframin, konustugunuz sirada olusan ses
titresimlerini yakalayacak genis bir yüzeyi vardir. Yönlü
kondenser mikrofon ise sadece mikrofona karsidan gelen sesi yakalar
ve dinamik mikrofonlarinkinden çok daha berrak bir ses sunar.
3- Mikrofonun konumuna dikkat edin
Dogru dürüst bir mikrofon almak isin sadece baslangiç kismi.
Mikrofon konumlandirmak ise, ustasi olmaniz gereken bir diger konu.
Genel bir kaide, mikrofonu kendinizden bir karis öteye koymaniz.
Basparmaginizi yanaginiza, küçük parmaginizi mikrofona
dayayin. Iste, bu mesafeyi korumaniz gerekiyor.
4- Düzenleme yazilimlarindan faydalanin
Evdeyseniz ya da dikkatinizi vermenizi gerektiren baska seyler varsa,
uzun uzadiya oturup podcast'i bir defada kaydedemeyebilirsiniz. Bu
yüzden kayitlari parçalara bölmeyi, küçük bölümler halinde
kaydetmeyi ve sonradan birlestirmeyi deneyin. Bu is için, iyi bir
ses kayit ve düzenleme yazilimi olan Audacity'yi
(audacity.sourceforge.net) kullanabilirsiniz. Ses kalitesini de
abartmayin. Eger podcast'leriniz yalnizca konusma içeriyorsa,
64kbps ve mono kayit is görecektir. Bu, hem depolama alanindan hem
de indirme süresinden tasarruf saglar. Bununla birlikte, isin
içinde müzik de varsa, 128 kbps ve stereo degerleri uygun olur.
Unutmayin, kaydin kalitesi ne kadar yüksekse, dinleyicilerin
dosyalari indirmesi için gereken süre de uzar ve bu bazi kisileri
yildirabilir.
5- Gürültüyü engelleyin
Isterseniz dünyanin en iyi mikrofonunu kullanin, sayet
gürültülü bir mekândaysaniz size faydasi dokunmaz. Çevreden
gelen sesi en aza indirgemek için basvurabileceginiz ücretsiz
birkaç teknik var: Gece kayit yapmak, kapi ve pencereleri kapamak,
tüm açikliklari kalin battaniyelerle örtmek, kapi altlarina
bez tikamak, bir örtünün altindan konusmak... Fanlar, klimalar,
bilgisayarlarin kasa fanlari veya masaya kazara çarpisiniz
gürültüye yol açabilir. Bu yüzden etrafinizdaki gürültüyle
ilgili sorunlari n farkinda olmaniz ve önlemini almaniz sart.
6- Senaryo yazmayin, hazirlanin yeter
Mikrofonun önüne geçip dogaçlama konusmak o kadar da kolay
degil. Çogumuzun, tipki radyo sunuculari gibi, önceden biraz
hazirlik yapmasi gerekebilir. Ama bu, her seyi harfiyen bir plana
göre yapacaginiz anlamina da gelmemeli. Bahsetmek istediginiz
konularin bir listesini çikarin, sonra kendinizi konusmanin
akisina birakin. Aksi takdirde podcast'iniz dinleyiciye çok
planli ve tutuk gelebilir. Uzun podcast'leri birkaç bölüme ya da
basliga ayirin, yoksa dinleyenler hayatlarindan bezebilir.
7- Bir elin nesi var!
Bir podcast'i tek basina idare edebilmek için epey çaba ve
deneyim gerekir. Birkaç arkadas bir araya gelip ortak bir konuda
podcast hazirlayabilirsiniz. Böylesi hem daha eglenceli olur hem de
karsinizdaki kisi lafini bitirene kadar size ne diyeceginizi
düsünme vakti kalir. Bununla beraber, siz siz olun, hep bir
agizdan konusmayin. Söylediklerinizin tek kelimesi bile
anlasilmazsa dinleyicilerin sinirleri bozulabilir.
8- Dakik olun, plana uyun
Podcasting ugrasini ciddiye aliyorsaniz dakik olmaniz
gerektigini unutmayin. Kendi gösteriniz için bir gün ve saat
belirleyin. Bu hem dinleyicilerinizin isini kolaylastirir hem de
programinizin uzun ömürlü olmasini saglar. Haftalik
takviminizi gözden geçirip bir günü ve saati bu ise ayirin.
Kaydettiklerinizi ayni gün yayinlayacaksiniz diye bir kural da
yok. Söz gelimi, kaydi bugün yaptiysaniz yarin kayit sonrasi
ses temizlemeyle ugrasabilir, yayini da diger gün yapabilirsiniz.
Unutmayin ki, 15 dakikalik kayit, oturum basina iki saat ya da
daha fazla sürebilir.
9- Hizinizi ayarlayin, aceleye getirmeyin
Sayet dogustan hatip degilseniz, mikrofonda konusmak ve kendi
sesinizi duymak heyecana ve gerginlige yol açabilir. Insan
gerildigi vakit genelde daha hizli konusma egilimindedir. Bu,
amatörlerin çok düstügü bir hatadir. Kontrollü konustugunuz
vakit dogru yerlerde duraklayip sözü sürdürmek hiç kolay bir is
degildir. Bu yüzden önceden alistirma yapin ve önünüzde bir
kural listesi bulundurun. Ayrica dikkat edin, agziniz hiç
kurumasin. Yani sovdan evvel sigara, soda ya da kahve içmek yok. En
iyisi su ya da meyve suyu içmek. Rahat bir nefes alin, kendinizden
imkânsizi beklemeyin. Devamliligi saglamanin ve kendinizi
motive etmenin en iyi yollarindan biri, daha önceki gösterilerinizi
gözden geçirip daha iyisini yapmaya çalismak.
10- Dinleyicilerin zihninde bir tablo çizin
Bu ise "zihin sahnesi" de denir. Dinleyicilerin zihninde,
konustugunuz konuya dair bir tablo olusturmalisiniz. Diyelim ki
bir magaranin kesfini anlatiyorsunuz. Malumu ilam etmeyin,
magarani n nasil koktugunu, nasil gözüktügünü, tekinsiz ya
da karanlik bir yer oldugunu, isittiginiz tuhaf sesleri vb. iyice
tarif edin. Bu sadece konuyu ilgi çekici kilmakla kalmaz,
öykünüzün hizini da ayarlar. Ses efektleri ekleyebilirseniz
güzel, ama kendi sesinizle yaptiginiz efektler de pekâlâ olur.
PODCASTING NEDIR?
Podcasting (pod yayini) aslinda yaniltici bir terim, zira bu is
için ne iPod'a ihtiyaciniz var ne de tasinabilir bir müzik
çalara. Tek gereken, internet baglantisi olan bir PC. Podcast'ler
indirilebilen ses dosyalarindan baska bir sey degildir. Farki bu
servisin abonelik temeline dayanmasi ve XML etiketli dosyalarin
tasinabilir aygitlara yüklenebilmesi için özel bir arabirim
gerektirmesi. Çogu kisi podcasting yerine "blogcasting" (blog
yayini) ya da "audioblogging" (ses blog'u) terimlerinin
kullanilmasini öneriyor.