Isletim sistemleri, bilgisayar kullanicilarinin her istegine
cevap veremez; genellikle ihtiyaç duyulan belirli uygulamalari
standart olarak sunarlar. Buna bagli olarak da kullanicilar kendi
ihtiyaçlarina uygun isletim sistemini, üçüncü parti
yazilimlarla destekleyerek islevsel hale getirirler. Bu açidan
bakildiginda üçüncü parti yazilimlarin ne denli önem
tasidigini rahatlikla görebiliriz. Bilgisayarinizi
biçimlendirdikten sonra sisteminize kaç adet yazilim kurdugunuzu
bir düsünün. Eger isletim sistemi disinda bir yazilim
kullanmasaydiniz, bir bosluk hissi yasamaz miydiniz? Bilgisayar
kullanicilari olarak her türlü ihtiyacimiz için hazirlanmis
birçok yazilima internet üzerinden yapabilecegimiz küçük bir
arama ile kolayca ulasabiliyoruz. Ancak genel olarak çogu bilgisayar
kullanicisi, en popüler üçüncü parti yazilimlari tercih
ederek bu aliskanligina taviz vermeden devam ediyor.
Peki ama aliskanliklarimizi bu popüler yazilimlarla mi
sürdürmeliyiz? Tabii ki hayir, bilgisayar kullanicilarinin
hizmetine sunulmus tüm yazilimlari n mutlaka alternatifleri var ve
her daim olacaktir da. Bu ayki yazimizin temel amaci, ismi pek
duyulmamis fakat en popüler yazilim kadar yararli küçük
yazilimlari sizlerle paylasmak ve söhret sahibi olmayan bu
uygulamalarin aslinda ne kadar ise yaradigini ispatlamak.
Sistem optimizasyon yazilimi: CCleaner
Ücretsiz bir yazilim olan CCleaner, zamanla kullanilirligini
yitirmis ve iyice hantallasmis isletim sistemlerinin üzerindeki
gereksiz yükü hafifletmek amaciyla hazirlanmis, basarili bir
yazilim. Programi Türkçe olarak bilgisayariniza yükleyip
rahatlikla kullanabilirsiniz. CCleaner, sisteminize kurup daha
sonradan kaldirmis oldugunuz uygulamalardan arta kalan kayit
dosyalarini temizleyebiliyor olmasinin yani sira, internet
geçmisinizi ve geçici dosyalari silerek sabit diskinizde fazladan
açabiliyor. Windows isletim sisteminin en önemli bileseni olan
registry, yani kayit defteri üzerinde tarama islemi yapan yazilim,
buldugu hatalari gidermeden önce, kayit defterinin yedegini
almanizi da saglayarak, herhangi bir yanlis islem sonucu
olusabilecek aksiliklerin de önüne geçiyor.
Windows isletim sistemi baslatildiginda otomatik olarak
çalisan uygulamalari da rahatlikla devre disi birakmanizi
saglayan program, böylece isletim sisteminizin daha hizli
açilmasini mümkün kiliyor. Gereksiz uygulamalari n
baslangiç asamasinda çalismasinin da önüne geçmis oluyor.
Küçük gibi görünen tüm bu detaylar, sistemli bir optimizasyon
islemi sonunda isletim sisteminize tahmin bile edemeyeceginiz
ölçüde rahatlama sagliyor.
Pratik dosya isimlendirici: Lupas Rename
Bazen elinizde bulunan yüzlerce dosyayi, belirli bir biçimde
isimlendirmek gerekebilir. Her biriyle ayri ayri ugrasip tek tek
isim vermek iskenceden farksiz bir hale dönüsebilir. Bu durumlarda
kullanilmasi için hazirlanmis birçok yardimci yazilim
bulunuyor. Lupas Rename bunlardan sadece bir tanesi. Program o kadar
genis isimlendirme seçenekleri sunuyor ki, yüzlerce dosyayi sadece
birkaç islemle dilediginiz gibi isimlendirebiliyorsunuz. Öncelikle
yeniden isimlendirmek istediginiz dosyalari tek bir klasör altina
topluyorsunuz. Daha sonra programi çalistirip bu klasörü
açiyorsunuz ve son olarak alt kisimdaki tanimlama bölümünden
ayarlamalarinizi yapiyorsunuz.
Dilerseniz tüm dosyalari bastan otomatik olarak isimlendirebilir,
dilerseniz de isimler üzerinde degisiklikler yapilmasini
saglayabilirsiniz. Örnegin dosya isimlerindeki karakterleri sag
veya soldan dilediginiz sayida kesebilir, dosya ismi içinde geçen
belirli bir metnin degistirilmesini saglayabilir veya otomatik
olarak numara atanmasini isteyebilirsiniz. Isimlendirme seçenekleri
bunlarla sinirli degil elbette, programi kullandiktan sonra
farkli seçenekleri ve ne gibi etki yarattiklarini rahatlikla
çözebilirsiniz. Tanimlamalardan sonra klasör içindeki tüm
dosyalari seçili duruma getirip, sag alt kisimdaki Rename
dügmesine basin. Lupas Rename'in belirlediginiz ölçütlere
bagli kalarak dosyalarinizi yeniden isimlendirmesi için tüm
yapmaniz gereken bu.
Disable Windows Messenger Remover Tool
Bilgisayarimiza Windows XP isletim sistemini kurdugumuzda, Windows
Messenger yazilimi da sistemimize standart olarak kuruluyor. Fakat
bu program yerine MSN Messenger'i tercih eden veya gereksiz görüp
sistemden kaldirmak isteyen kullanicilar, maalesef Denetim Masasi
altindaki Program Ekle veya Kaldir bölümünden Windows
Messenger'i rahatlikla silemiyor. Bunun için belirli birkaç
islem yapmak gerekiyor ama artik bu islemleri sizin için
yapabilecek minik bir yazilim var. Windows Messenger Remover Tool,
Windows Messenger yazilimini sisteminden kaldirmak isteyen
kullanicilara yardimci olarak, bu islemi kolayca
gerçeklestirebilmelerini sagliyor.
Yazilim, Windows Messenger'i sistemlerinden tamamen kaldirmak
istemeyen kullanicilar için de çesitli çözümler sunuyor.
Dilerseniz, Windows Messenger'i devre disi birakarak
çalismasini engelleyebilir ve istediginiz zaman tekrar
etkinlestirebilirsiniz. Bunun disinda, yazilimin sistemle
açilmasini istemeyen kullanicilar ise sadece bu özelligi iptal
ederek yazilimin baslangiçta açilmasini önleyebilirler.
Bunlarin disinda, Windows Messenger'in Outlook Express ile
baglantili çalismasini engelleyerek, yazilimin Outlook
Express içersinde görünmemesi de saglayabilirsiniz.
Dokunulmaz dosyalara hükmedin: Unlocker
Tamamen ücretsiz bir yazilim olan Unlocker, aslinda her
bilgisayarda bulunmasi gereken, küçük ama oldukça islevsel bir
araç. Windows isletim sistemi üzerinde çalisirken, bazen bir
klasör veya dosyayi tasimamiz, ismini degistirmemiz veya
silmemiz gerekebilir. Bu gibi durumlarda, üzerinde islem
yaptigimiz dosya, Windows tarafindan kullanilmaya devam ediyorsa,
bir hata mesajiyla karsilasiriz ve ilgili dosyanin kullanimda
oldugunu, üzerinde herhangi bir islem yapamayacagimizi bildiren
bir hata penceresi ekrana gelir.
Bu tür durumlarla karsilasan kullanicilar sistemlerine
kuracaklari Unlocker yazilimiyla, isletim sistemi tarafindan
kullanilan dosyalarin üzerindeki dokunulmazligi kolayca
kaldirabiliyor. Yapmaniz gereken tek sey ilgili dosyaya sag
tiklamak ve açilan menüden Unlocker komutunu çalistirmaktan
ibaret. Böylece bu yararli araç, kendisine sevk edilen dosyanin,
baglantida oldugu uygulamalari devre disi birakacak ve
üzerinde dilediginiz islemi kolaylikla gerçeklestirebileceksiniz.
Özellikle sistemden acil olarak temizlenmesini istediginiz
dosyalarin, sinir bozucu bir hata iletisiyle silinemeyecek olmasinin
bildirilmesi, bu yazilimi sisteminize kurmanizla birlikte tarihe
gömülüyor.
Clipboard Yöneticisi: ArsClip
Ücretsiz ve kullanisli bir Clipboard yöneticisi olan ArsClip,
Windows isletim sisteminde, kopyaladiginiz tüm ögeleri
hafizasinda tutarak, daha sonradan dilediginizi kullanma olanagi
sagliyor. Diyelim ki bir metin editöründe çalisiyorsunuz ve
belirli bir metin alanini seçip kopyaladiniz. Normal olarak bu
islemden sonra bir baska bölümü seçip kopyalarsaniz, ilk metin
alani etkisiz hale gelecek ve sadece ikinci kopyaladiginiz
bölümü kullanabileceksiniz. ArsClip, bu gibi durumlarda
kopyaladiginiz her ögeyi kullanabilmenizi saglamak için
hazirlanmis basarili bir yazilim.Kopyalama islemlerinden
sonra, programin kisayol tuslarini kullanarak Clipboard'a
kopyalanmis tüm ögeleri ekrana getirebilir ve dilediginizi
kullanabilirsiniz. Özellikle bu tür islemleri siklikla kullanan
bilgisayar kullanicilari, ArsClip yazilimini sistemlerine
kurduktan sonra islemleri çok daha pratik bir sekilde yapabiliyor.
Yazilimin ücretsiz olmasi alternatifleri arasindaki tercihinizi
bu programdan yana kullanmaniz için önemli bir etken.
Sabit disk performans monitörü: HDDlife
HDDlife'i tek bir cümleyle özetlememiz gerekirse, basarili bir
sabit disk performans monitörü demek yerinde olacakti r. Sabit
diskiniz ile ilgili bilmeniz gereken tüm detaylari sizlere sunabilen
program, donaniminizin nasil bir performansla çalistigini
test ederek sizleri bilgilendiriyor. Sabit diskinizin isisindan,
hangi performansla çalistigina kadar...
Programi sisteminize kurup çalistirdiginizda, yazilim sabit
diskinizi inceleyerek, kendi degerlendirmesine göre nasil bir
performansla çalistigini sizlere yansitiyor. Bu
degerlendirmeye göre, size belirli tavsiyelerde bulunabilen program,
sabit diskiniz için kendi kistaslari ölçüsünde yorumlar yaparak
neler yapmaniz gerektigi konusunda fikir veriyor. Bunlarin haricinde
HDDlife, görev çubuguna yerleserek arka planda çalismaya devam
ediyor ve sizin gerçek zamanli olarak sabit diskinizin
performansini izlemenize de olanak sagliyor. Türkçe dil
destegine de sahip olan yazilim, kötü sansi yenmek için haftada
en az bir kere sistem yedeginizi almaniz gerektigini de her
firsatta dile getiriyor.
Görev Çubugu düzenleyici: TaskArrange
Bildiginiz gibi, Windows isletim sisteminde çalistirdiginiz
her uygulama, Taskbar yani Görev Çubugu'na yerlesir ve
kullanici ekrana getirmek istedigi uygulamayi Görev Çubugu
üzerinden seçerek geçis yapabilir. Tanitacagimiz TaskArrange
yazilimi, Görev Çubugu'nda yer alan uygulamalari, dilediginiz
gibi siralamanizi saglayarak, Taskbar'a tamamiyla hükmetmenizi
sagli- yor. Düzenli çalismayi ilke edinen bilgisayar
kullanicilari, bu yazilimi kullanarak, çalisan uygulamalarin
belirli bir sirayla Görev Çubugu'nda siralanmasini
saglayabilir.
Sadece 83 KB büyüklügündeki bu minik programi bilgisayariniza
kurmani z gerekmiyor bile. Zip biçimindeki dosyayi açip programi
çalistiriyorsunuz ve o sirada Görev Çubugu'nda hangi
uygulamalar yer aliyorsa TaskArrange bunlari listeliyor. Bu asamadan
sonra sizin yapmaniz gereken [Up] ve [Down] dügmelerini kullanarak
uygulamalari n dizilis sirasini degistirmek. Düzenleme
islemini tamamladiktan sonra OK dügmesine tiklarsaniz, yapmis
oldugunuz degisikligin Görev Çubugu'na dogrudan
yansidigini ve uygulamalarin sizin belirlediginiz siralamayla
dizildigini görürsünüz.
Gelismis dosya arama yazilimi: Agent Ransack
Agent Ransack, sabit diskinizde yer alan dosya ve bilgileri, hizli ve
verimli bir sekilde arayabilen basarili bir yazilim. Programi
sisteminize kurduktan sonra dosya isimleri veya içeriklerine göre
arama yapabiliyorsunuz. Sabit diskinizi tarayan program, buldugu tüm
sonuçlari arabirimin sol kismina listeliyor ve ilgili dosyanin
üzerine tiklayarak içerigini sag kisimdan rahatlikla
görebiliyorsunuz. Böylece bulunan her dosya ile ilgili detayli bilgi
sahibi olmaniz saglaniyor. Asil görevi kod ve metin aramak olan
Agent Ransack, normal arama kosullariyla istediginiz sonucu elde
edemezseniz, sizlere yardimci olabilecek çesitli sihirbazlari da
kullaniminiza sunuyor. Bu sayede izini sürdügünüz dosyaya
ulasabilmek için birden fazla yöntem kullanarak basarili
sonuçlar elde edebilmeniz saglaniyor. Windows'un arama islevine
de kendini entegre eden yazilim, tüm bunlarin yaninda gayet
kapsamli yardi m dokümanlarini da kullanicilarina sunarak, tüm
detaylariyla kullanim olanagi sagliyor.
Diyalog penceresi capture yazilimi: CopyMessageBox
Bazi durumlarda, isletim sistemimizde karsimiza çikan diyalog
kutularindaki bilgi veya hata mesajlarini bir yere not etmemiz
gerekir. Böyle bir durumda, diyalog kutusunun içinde yazan mesaja
dogrudan müdahale edemeyecegimizden, bu islemi kopyala-yapistir
metodu ile yapmamiz mümkün olmayacaktir. CopyMessageBox programi,
bu asamada yardimimiza kosarak bizi, diyalog kutularinin
içindeki mesajlari elle yazma zahmetinden kurtariyor.
Programi bilgisayariniza yükleyip çalistirdiktan sonra,
öncelikle arabirimin alt kisminda bulunan Copy entire dialog
kutucugunu isaretli hale getirin. Daha sonra kaydetmek istediginiz
diyalog kutusu ekrana gelince [Alt+C] kisayol tusunu kullanarak, söz
konusu diyalog kutusunu programa aktariyorsunuz.
Program sol kisimda diyalog kutularindaki metinleri, sag kisimda
da diyalog kutularinin resmini listeleyecektir. Metnin üzerine
tiklayip Copy text to clipboard seçenegini çalistirdiktan
sonra, diyalog kutusundaki metni istediginiz yere yapistirmak
üzere kopyalamis olursunuz. Bunun yaninda Copy image to clipboard
seçenegini kullanarak da, diyalog kutusunu resim halinde
kopyalayabilirsiniz.
Silinmis Dosyalari Kurtarin: Restoration
Verilerinizin yanlislikla bilgisayarinizdan silinmesi, eger
yedegini almadiysaniz korkunç bir olaydir. Hele ki silinen
dosyalarin önemi büyükse, bu trajedinin boyutlarini daha da
arttiracaktir. Kimse basina böyle bir olayin gelmesini istemez
ama günün birinde ayni sorunla karsi karsiya kalirsaniz hemen
umutsuzluga kapilmayin. Restoration programi sayesinde, imkânsiz
gibi görünen bu durumdan kurtulma sansiniz var.
Bilgisayarinizdan silmis oldugunuz dosyalar, hiçbir zaman disk
üzerinden tamamen silinmez. Her zaman bu dosyalari geri getirme
sansiniz, yüzdelerle ifade edilse de vardir. Restoration adindaki
bu küçük yazilim, sabit diskinizden sildiginiz dosyalari
kurtarmanizi sagliyor. Yapmaniz gereken programi yükledikten
sonra, Drives kismindan arama yapacaginiz disk bölümünü
seçmek ve Search Deleted Files dügmesine tiklayarak aramayi
baslatmak. Bu islem bilgisayarinizin hizina ve diskinizin
büyüklügüne göre biraz zaman alabilir.
Bu asamadan sonra bulunan dosyalar tabloda listelenecektir, eger
listede silmis oldugunuz dosyayi görürseniz, seçili duruma
getirip Restore by Copying dügmesine tiklayarak daha önceden
silmis oldugunuz bu dosyayi tekrar bilgisayariniza
kaydedebilirsiniz. Unutmayin ki bazi durumlarda silmis oldugunuz
dosyalari geri getirmeniz imkânsiz olabilir.
Ongun Batuhan Altan