"Giáo Hội thiêu sống các nhà khoa học vì tin thuyết nhật tâm" (St). Fr: Tâm Cường

[Minh Nguyen Quang]

Thời xưa, các quốc gia đều là những quốc gia Kitô giáo chứ không phải thế tục như ngày nay, nên tội dị giáo được xem là ngang hàng như tội phản quốc...

Trang Hỏi Đáp Tôn Giáo

Hỏi: Bởi đâu mà tin đồn thất thiệt "Giáo Hội thiêu sống các nhà khoa học vì tin thuyết nhật tâm" lại lan truyền quá rộng rãi như ngày nay?

Nếu mình đến thăm Campo de’ Fiori (dịch ra là Vườn Hoa) ở Rome, mình sẽ bắt gặp một bức tượng nằm giữa quảng trường. Đó là Giordano Bruno - người bị hỏa thiêu tại đây vào năm 1600. Cái tên Bruno vốn đã bị quên lãng cho đến đầu thế kỷ 19 khi các ngòi bút chống Công Giáo nâng ông thành "người tử đạo vì khoa học" vì bảo vệ mô hình Nhật Tâm của Copernicus.

Nhưng sự thật, ông bị xử tử vì quan điểm dị giáo. Ông liên tục bác bỏ Thần Tính của Chúa Giêsu, tín lý Thiên Chúa Ba Ngôi, tín lý Hỏa Ngục. Thời xưa, các quốc gia đều là những quốc gia Kitô giáo chứ không phải thế tục như ngày nay, nên tội dị giáo được xem là ngang hàng như tội phản quốc. Học giả Alfonso Ingegno viết trong lời mở đầu của cuốn sách tái bản của Bruno rằng triết lý của ông "chất vấn giá trị chân lý của toàn bộ Kitô giáo, và ông tuyên bố rằng Đức Kitô đã gây ra sự lừa dối cho nhân loại!"

Giáo sư Sheila Rabin viết trong Từ điển Bách khoa Triết học Stanford (Stanford Encyclopedia of Philosophy): "Năm 1600, Giáo Hội không có quan điểm chính thức về mô hình của Copernicus, và nó chắc chắn không phải dị giáo. Khi Bruno bị hỏa thiêu như một kẻ dị giáo, điều đó không liên quan gì đến việc các sách vở của ông trình bày quan điểm ủng hộ thuyết của Copernicus."

Còn bức tượng Bruno được dựng vào năm 1889. Điêu khắc gia là Ettore Ferrari, và ông là một lãnh tụ cấp cao của hội Tam Điểm Italy. Bức tượng là lời đáp trả cho Thông điệp Humanum Genus (1884) của ĐGH Leo XIII mà trong đó ngài kết án bè Tam Điểm này.

Khá đáng buồn là chiến dịch tuyên truyền của nhóm Tam Điểm khá thành công, và nhiều người ngày nay vẫn lầm tưởng câu chuyện "người hùng" Bruno là sự thật. Trong truyện Kính Vạn Hoa của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, ở tập Nhà Ảo Thuật chương 8 có đoạn:

"Quý ròm khăng khăng - Hồi trước ông Bruno thà bị thiêu sống trên giàn hỏa chứ không chịu thừa nhận mặt trời quay quanh trái đất đấy! - Là sao? Cháu nói gì bà chẳng hiểu! - Thế này này! - Quý ròm hùng hồn giải thích - Trước kia có một thời người ta cho rằng mặt trời quay chung quanh trái đất, còn trái đất thì đứng yên vì nó là trung tâm của vũ trụ. Ðó cũng là quan điểm của Nhà thờ. Về sau, ông Copernicus rồi đến các ông Bruno, Galileo đều nói ngược lại, rằng mặt trời đứng yên và chính trái đất mới quay chung quanh mặt trời. Ông Bruno bị Giáo hội bắt giam tám năm và đưa ra Tòa án Tôn giáo nhưng ông thà bị hỏa thiêu chứ nhất định không chịu nói khác với suy nghĩ của mình! Thế đấy! - Lạy chúa! - Bà trợn mắt - Sao cái ông Bruno gì gì đó điên quá vậy hở cháu? Cái nào quay quanh cái nào thì liên quan gì đến mình mà phải đưa lưng ra chịu chết? Người ta bảo sao cứ nói theo vậy có phải hơn không? - Ðâu thể nó như bà được! - Quý ròm bật cười - Người ta là nhà khoa học mà lại! Nhà khoa học thì không thể nói sai sự thật được!- - Nhưng cháu có phải là nhà khoa học đâu! - Bà nhấp nháy mắt - Cháu cứ chép tướng cái câu đó thì đã sao! Mặc cho bà dụ dỗ, Quý ròm vẫn không nao núng. Nó nói, vẻ kiên quyết: - Bây giờ cháu còn đi học nhưng biết đâu sau này cháu sẽ trở thành một nhà khoa học. Vì vậy cháu cần phải học tập theo ông Bruno. Thấy không lay chuyển được đứa cháu cứng đầu, bà thở dài giận dỗi: - Ðã vậy thì mặc cháu! Nhưng mai mốt nhỡ có chuyện gì thì đừng có kiếm bà mà nhè đấy nhé! - Cháu sẽ không nhè đâu! - Quý ròm nheo mắt trêu bà - Nhà khoa học ai lại nhè!"

KN