Đất có lề, quê có thói | Dominique Vu Truong Phuc (BL)

[Mikali Nguyễn]

ĐẤT CÓ LỀ, QUÊ CÓ THÓI

Gia đình có nề nếp, xã hội có pháp luật, và Giáo hội cũng có Giáo luật, kỷ luật và thẩm quyền.

Không một cộng đồng nào có thể tồn tại nếu mỗi người đều cho rằng mình có quyền muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm, chỉ vâng phục khi điều đó hợp với ý mình và chống đối khi không vừa ý mình.

Trong thời gian qua, tôi đã nhiều lần viết bài chia sẻ liên quan đến Giáo hội. Hôm nay, ngày 08.09.2026, Đức cha Anphong đã ban hành một sắc lệnh hình sự ngoại tư pháp đối với cha Antôn Đặng Hữu Nam.

Tất nhiên, sau quyết định này sẽ có người đồng tình, có người phản đối, thậm chí có những phản ứng rất gay gắt.

Nhưng dù đứng ở phía nào, có những nguyên tắc không nên quên:

• Đức tin không xóa bỏ kỷ cương.

• Lòng đạo đức không đặt một người đứng trên Giáo luật.

• Sự yêu mến dành cho một cá nhân cũng không thể thay thế cho trật tự và thẩm quyền trong Giáo hội.

Càng không nên viện dẫn Thiên Chúa, đức tin hay những yếu tố tâm linh để tạo cho một cá nhân một vị thế dường như không ai được quyền nhắc nhở, sửa dạy hay áp dụng kỷ luật.

Người Công giáo có quyền đặt câu hỏi, góp ý và trình bày quan điểm. Khi cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm, Giáo luật cũng có những con đường để bảo vệ quyền lợi ấy.

Chính sắc lệnh này cũng nói rõ cha Nam có quyền xin Giám mục sửa đổi sắc lệnh và có quyền thượng cầu lên thẩm quyền được nêu trong sắc lệnh theo quy định của Giáo luật.

Đó mới chính là điều đáng suy nghĩ:

• Không đồng ý với một quyết định? Có con đường Giáo luật.

• Cho rằng mình bị xử lý không đúng? Có quyền thượng cầu.

• Có chứng cứ và lý lẽ? Hãy trình bày bằng chứng cứ và lý lẽ.

Nhưng không thể vì yêu mến một linh mục mà cho rằng linh mục ấy có quyền đứng trên kỷ luật của Giáo hội.

— Kỷ cương không phải là kẻ thù của đức tin.

— Vâng phục cũng không có nghĩa là không được suy nghĩ.

— Nhưng tự do và lương tâm không có nghĩa là mỗi người được quyền nói gì thì nói, làm gì thì làm theo ý riêng của mình.

Tự do luôn đi cùng trách nhiệm; và hành động theo lương tâm không có nghĩa là đặt mình ra ngoài sự thật, luật lệ và những bổn phận chính đáng đối với cộng đồng.

Giáo hội là một cộng đoàn đức tin, nhưng cũng là một cộng đoàn có trật tự, trách nhiệm và kỷ luật.

Vì thế, trước những lời kêu gọi phản đối hay bênh vực đang xuất hiện, có lẽ điều cần nhất lúc này không phải là biến mạng xã hội thành một “tòa án” khác.

• Hãy để những vấn đề thuộc Giáo luật được giải quyết bằng Giáo luật.

• Hãy để người có quyền thượng cầu thực hiện quyền thượng cầu.

• Hãy để thẩm quyền có trách nhiệm thực hiện trách nhiệm của mình.

Đất có lề, quê có thói.

Giáo hội cũng có kỷ cương.

SỰ THẬT – CÔNG LÝ – HIỆP THÔNG.

Burkina Faso, ngày 08.09.2026

Lm. Đa Minh Vũ Trường Phúc

Giáo phận Diébougou – Burkina Faso

Bình luận của Minh Nguyễn

Việc gì phải đến đã đến. Dự kiến vụ này sẽ tạo nên làn sóng phản đối dữ dội tiếp theo của những người bênh vực và tung hê Chí Nam, không biết đến bao giờ sẽ ngừng 

Tuy vẫn còn mang chức thánh nhưng hậu quả pháp lý theo giáo luật và theo luật đời đáng để xem xét ở những điểm sau:

1. Linh mục Đặng Hữu Nam vẫn mang ấn tích Chức Thánh và vẫn chịu sự quản lý kỷ luật của Giám mục Giáo phận Vinh. Nếu ông vi phạm tiếp hoặc không ăn năn hối cải, Giáo phận có thể tiến hành các bước xử lý giáo luật nặng hơn (như gửi hồ sơ lên Bộ Giáo Lý Đức Tin để xin trục xuất khỏi hàng giáo sĩ - laicization).

2. Quan trọng hơn:

 Quyết định của Tòa Giám mục là chế tài nội bộ của Giáo hội Công giáo. Tuy nhiên, về mặt xã hội, ông không còn tư cách đại diện cho tổ chức tôn giáo hợp pháp trước chính quyền.

 Mọi hành vi, phát ngôn hay hoạt động cá nhân của ông từ thời điểm này hoàn toàn thuộc trách nhiệm pháp lý cá nhân với tư cách một công dân, không liên quan đến Giáo phận Vinh hay Giáo hội Công giáo.

Lời khuyên của Đức cha Long ở đoạn cuối rất chí tình, còn ông ta có nghe hay không là chuyện hãy đón coi và cầu nguyện. Nếu không... thì hãy coi chừng hậu quả sẽ càng khắc nghiệt hơn!