Mikali Nguyễn
Mỗi độ xuân về, đất trời như được tái sinh trong một nhịp thở mới của tạo hóa. Hoa mai vàng rực rỡ bên hiên, nụ đào hồng khoe sắc trong sương sớm, và lòng người cũng bừng lên những niềm hy vọng mới mẻ. Chúng ta bước vào năm mới với những lời chúc tụng tốt đẹp nhất: Phúc, Lộc, Thọ; chúc cho vạn sự như ý, chúc cho tiền tài hanh thông và gia đạo bình an. Đó là những ước vọng chính đáng của kiếp nhân sinh. Thế nhưng, đối với người Kitô hữu, chúng ta được mời gọi đi xa hơn thế, sâu hơn thế. Chúng ta không chỉ đón Xuân bằng những lễ hội rộn ràng bên ngoài, mà còn bằng một hành trình tâm linh nội tại. Đó là hành trình đi vào vương quốc của hạnh phúc đích thực mà Chúa Giêsu đã vạch ra trên núi năm xưa: Tám Mối Phúc Thật. Tám Mối Phúc không phải là những khẩu hiệu khô khan, mà là bản Hiến chương của tình yêu, là linh hồn của Mùa Xuân Vĩnh Cửu. Đón Xuân trong Tám Mối Phúc Thật là một cuộc hoán cải ngoạn mục, đưa chúng ta từ những giá trị chóng qua của trần gian đến với sự viên mãn của Nước Trời ngay tại giây phút này.
Mở đầu bản Hiến chương ấy, Chúa Giêsu phán: “Phúc cho ai có tâm hồn nghèo khó.” Giữa một thế giới luôn hối hả tích trữ, nơi người ta đánh giá nhau bằng kích thước của ngôi nhà hay con số trong tài khoản ngân hàng, lời chúc này nghe thật ngược đời. Nhưng đón Xuân trong tinh thần nghèo khó chính là học cách trút bỏ. Nghèo khó ở đây không phải là sự túng quẫn hay bần hàn, mà là một thái độ nội tại: biết mình không là gì nếu thiếu vắng Thiên Chúa. Một tâm hồn nghèo khó là một tâm hồn rộng mở, không bị lấp đầy bởi những cái “tôi” cồng kềnh hay những tham vọng ích kỷ. Khi ta buông bỏ được sự bám víu vào vật chất, ta mới có chỗ cho ân sủng. Xuân nghèo khó là khi ta nhìn vào những gì mình có và nhận ra tất cả đều là quà tặng của Cha trên trời, để rồi từ đó, ta biết sống khiêm nhường và phó thác hoàn toàn. Khi trái tim ta thanh thản vì không còn những gánh nặng của lòng tham, đó chính là lúc mùa xuân thực sự gõ cửa tâm hồn.
Tiếp nối tinh thần ấy là lời mời gọi: “Phúc cho ai hiền lành.” Trong những ngày giáp Tết, chúng ta thường thấy cảnh người người chen chúc, vội vã, đôi khi chỉ vì một va chạm nhỏ trên đường cũng đủ làm bùng lên cơn giận dữ. Sự hiền lành giữa một thế giới đầy bạo lực và cạnh tranh là một món quà xa xỉ nhưng vô giá. Người hiền lành không phải là người yếu đuối hay bạc nhược, mà là người có đủ sức mạnh để làm chủ bản năng của mình, để trả oán bằng ân, trả thù bằng sự bao dung. Đón Xuân trong sự hiền lành là làm dịu đi những góc cạnh sắc nhọn trong các mối quan hệ gia đình và xã hội. Một lời nói nhẹ nhàng, một ánh mắt cảm thông khi người thân làm điều sai sót, hay một sự nhẫn nại trước những ồn ào của cuộc sống... tất cả tạo nên một bầu khí xuân ấm áp. Sự hiền lành là ngôn ngữ của tình yêu, và chỉ những ai hiền lành mới thực sự “chiếm được Đất Hứa” – vùng đất của sự bình an nội tâm mà không tiền bạc nào mua nổi.
Có một thực tế là không phải ai cũng đón Xuân trong niềm vui rạng rỡ. Có những gia đình vắng bóng người thân, có những tâm hồn vẫn còn mang nặng nỗi đau của sự mất mát hay thất bại trong năm cũ. Chúa Giêsu thấu hiểu điều đó khi Ngài nói: “Phúc cho ai sầu khổ.” Ngài không ca tụng nỗi đau, nhưng Ngài thánh hóa nó. Đón Xuân trong sự sầu khổ là biết kết hiệp những giọt nước mắt của mình với cuộc thương khó của Chúa. Mùa xuân không xóa nhòa những vết sẹo, nhưng nó mang lại ánh sáng của sự phục sinh để chiếu rọi vào những góc tối ấy. Thiên Chúa là Đấng ủi an, và chính trong sự yếu đuối nhất, ta lại cảm nhận được sự nâng đỡ dịu dàng của Ngài. Những ai biết khóc với người khóc, biết chia sẻ nỗi đau của đồng loại, họ sẽ tìm thấy một niềm vui sâu thẳm hơn cả tiếng cười vang dội bên ngoài. Đó là niềm vui được Thiên Chúa ôm ấp vào lòng.
Lời chúc phúc thứ tư hướng chúng ta đến một lý tưởng cao đẹp: “Phúc cho ai khát khao nên công chính.” Đầu năm mới, chúng ta thường lập ra những kế hoạch, những mục tiêu cho sự nghiệp và sức khỏe. Thế nhưng, người Kitô hữu còn có một khao khát cháy bỏng hơn: khao khát được sống đúng với tư cách là con cái Thiên Chúa. Sống công chính là sống trung thực trong một thế giới đầy rẫy sự dối trá, là chọn con đường hẹp của lẽ phải thay vì con đường thênh thang của sự thỏa hiệp bất chính. Đón Xuân với lòng khát khao công chính là quyết tâm đổi mới lương tâm, làm sạch những vết nhơ của sự bất công và giả hình. Khi mỗi người chúng ta khao khát sự thánh thiện như người lữ hành khát nước giữa sa mạc, cuộc đời chúng ta sẽ trở thành một bài ca chúc tụng Thiên Chúa, và mùa xuân sẽ không bao giờ tàn phai vì nó được nuôi dưỡng bằng sự thật.
“Phúc cho ai biết xót thương người.” Đây chính là cốt lõi của Tin Mừng và cũng là linh hồn của ngày Tết dân tộc. Xuân là mùa của sum họp, của nghĩa tình. Nhưng sự xót thương không chỉ dừng lại ở những gói quà từ thiện hay những lời thăm hỏi xã giao. Xót thương là có một trái tim biết rung động trước nỗi khổ của anh em, là biết ra khỏi vỏ ốc của chính mình để đến với những người bị lãng quên, những người nghèo khổ nơi lề đường xó chợ. Đón Xuân bằng lòng thương xót là mở rộng bàn tiệc gia đình để đón nhận cả những người cô đơn. Một cử chỉ nhân ái, một sự tha thứ trọn vẹn cho những lỗi lầm của người khác chính là đóa hoa xuân đẹp nhất dâng lên Thiên Chúa. Khi ta thương xót người, ta mới thực sự hiểu được thế nào là lòng thương xót của Chúa dành cho mình.
Để mùa xuân luôn tươi mới, chúng ta cần một tâm hồn thanh khiết: “Phúc cho ai có tâm hồn trong sạch.” Sự trong sạch không chỉ là giữ mình khỏi những tội lỗi xác thịt, mà còn là một cái nhìn đơn sơ, không vụ lợi, không tà tâm. Trong một xã hội đầy rẫy những hình ảnh và trào lưu vật chất hóa, việc giữ cho tâm hồn trong sạch là một thách đố lớn lao. Đón Xuân với tâm hồn trong sạch là gột rửa những bụi bặm của hận thù, tị hiềm và ích kỷ. Khi tâm hồn thanh tịnh, chúng ta sẽ nhìn thấy Thiên Chúa hiện diện trong mọi sự: trong nụ cười của trẻ thơ, trong sự hy sinh của cha mẹ, và cả trong những biến cố thăng trầm của cuộc đời. Một tâm hồn trong sạch chính là một tấm gương phản chiếu vầng ô của tình yêu Thiên Chúa, làm cho mùa xuân trở nên lung linh và thánh thiện.
Và khi đã có sự bình an trong lòng, chúng ta được gọi để trở thành sứ giả của hòa bình: “Phúc cho ai xây dựng hòa bình.” Hòa bình không chỉ là vắng bóng chiến tranh, mà là hoa trái của công lý và tình yêu. Đón Xuân bằng việc xây dựng hòa bình bắt đầu từ ngay chính gia đình mình. Đó là lời xin lỗi chân thành với bạn đời, là sự hòa giải với anh chị em sau những chia rẽ, là nhịp cầu nối lại những tình thân đã rạn nứt. Một người xây dựng hòa bình là người mang lại hơi ấm cho những nơi lạnh lẽo, mang lại niềm tin cho những nơi thất vọng. Mùa xuân của đất trời sẽ thực sự có ý nghĩa khi chúng ta biết dẹp bỏ những rào cản của định kiến để cùng nhau xây dựng một cộng đoàn yêu thương.
Cuối cùng, Chúa Giêsu nhắc nhở về một thực tế phũ phàng nhưng đầy hy vọng: “Phúc cho ai bị bách hại vì sống công chính.” Sống theo Tám Mối Phúc Thật chưa bao giờ là điều dễ dàng. Có thể chúng ta sẽ bị chê cười là dại dột, bị bách hại vì không chịu cuốn theo những dòng chảy tiêu cực của xã hội. Nhưng chính trong sự thử thách ấy, phần thưởng Nước Trời lại thuộc về chúng ta. Đón Xuân với tinh thần can trường là dám sống khác biệt, dám là “muối cho đời” và “ánh sáng cho trần gian”. Dù bão táp có nổi lên, niềm vui của người có Chúa vẫn không hề lay chuyển, vì họ biết rằng mùa xuân đích thực không nằm ở sự an nhàn giả tạo, mà nằm ở sự trung tín với Thiên Chúa đến cùng.
Anh chị em thân mến, những ngày đầu năm mới là khoảng thời gian linh thiêng để chúng ta dừng lại và nhìn sâu vào tâm hồn mình. Đừng để mùa xuân trôi qua chỉ với những bàn tiệc linh đình hay những cuộc vui chóng vánh. Hãy để Tám Mối Phúc Thật thấm đẫm vào từng suy nghĩ, lời nói và hành động của chúng ta. Tôi nguyện chúc cho mỗi người, mỗi gia đình, đặc biệt là những người đang gặp thử thách, cảm nhận được sự hiện diện đầy yêu thương của Chúa Xuân. Xin Chúa chúc lành cho những dự định tốt đẹp của anh chị em, ban cho anh chị em một đức tin vững vàng, một đức cậy kiên vàng và một đức mến nồng nàn. Ước gì cuộc đời mỗi người chúng ta trở thành một bài giảng sống động về Tám Mối Phúc, để đi đến đâu, chúng ta cũng gieo vãi hương thơm của Tin Mừng và hơi ấm của lòng nhân hậu.
Lạy Chúa Giêsu, Ngài là Mùa Xuân vĩnh cửu của chúng con. Xin Ngài ngự trị trong lòng chúng con, để mỗi ngày trong năm mới này đều là một ngày hồng phúc. Xin cho chúng con biết sống trọn vẹn tinh thần của Tám Mối Phúc, để chúng con không chỉ đón Xuân mà còn trở thành mùa xuân cho anh chị em mình. Chúc một năm mới tràn đầy ân sủng, bình an và hạnh phúc trong tình yêu của Thiên Chúa Ba Ngôi. Amen.
Lm. Anmai, CSsR