Giáo Hội Năm Châu 29/04/2019: Vành khăn tang với Giáo Hội tại Sri Lanka
VietCatholic Network 28/Apr/2019
Chúng tôi xin gởi đến quý vị và anh chị em, những tin tức cập nhật về ngày Chúa Nhật Phục sinh đẫm máu ở Sri Lanka.
1. Chính phủ Sri Lanka xin lỗi đồng bào đã để xảy ra vụ khủng bố vào ngày Chúa Nhật Phục sinh
Chính
phủ Sri Lanka thừa nhận đã không có các hành động cần thiết trước nhiều
cảnh báo về một loạt các cuộc tấn công phối hợp nhắm vào các nhà thờ và
khách sạn vào Chúa Nhật Phục sinh, và nói rằng họ lo sợ một nhóm khủng
bố quốc tế có thể đứng đằng sau bạo lực kinh hoàng này.
Phát ngôn
viên của chính phủ, ông Rajitha Senaratne, cho biết nhiều cảnh báo đã
nhận được trong nhiều ngày trước vụ tấn công, khiến 290 người thiệt mạng
và ít nhất 500 người bị thương. Ít nhất một cảnh báo đã đề cập đến nhóm
Hồi Giáo cực đoan National Thowheeth Jama’ath, là một tổ chức khủng bố
Hồi giáo cực đoan ít được biết đến trên thế giới. Nhóm này trước đây chỉ
giới hạn trong phạm vi phá hoại các bức tượng Phật giáo.
Ông
Senaratne, cũng là bộ trưởng y tế, cho biết ông không tin rằng một nhóm
địa phương có thể hành động một mình. “Phải có một mạng lưới quốc tế
rộng hơn đằng sau nó,” ông nói.
Chính phủ Sri Lanka đã tỏ ra quan
ngại đặc biệt sau khi khám phá ra nhiều thiết bị gây nổ sau vụ tấn
công. Cảnh sát tìm thấy 87 kíp nổ trong một khu vực sửa chữa xe tư nhân
thuộc trạm xe buýt chính ở thủ đô Colombo vào hôm thứ Hai. Chín quả bom
tự chế đã được phát hiện gần Sân bay Quốc tế Bandaranaike vào tối Chúa
Nhật.
“Thất bại không hành động theo các cảnh báo sẽ được điều
tra,” ông Senaratne nói. “Chúng tôi đã thấy các cảnh báo và chúng tôi đã
thấy các chi tiết được đưa ra,” Bộ trưởng Senaratne nói trong một cuộc
họp báo. “Chúng tôi thành thực xin lỗi, trong tư cách một chính phủ
chúng tôi phải nói điều này - chúng tôi phải xin lỗi các gia đình và các
tổ chức về biến cố này.”
Ông Senaratne cho biết thêm chính phủ sẽ trả mọi chi phí chôn cất những người Sri Lanka bị thiệt mạng.
2. Quan hệ Công Giáo - Phật Giáo
Trong
số 290 người bị thiệt mạng, cộng đoàn Công Giáo nhỏ bé tại quốc gia này
bị thiệt hại nặng nhất. Chỉ riêng tại đền thánh Antôn, là đền thánh
quốc gia của Sri Lanka, ở quận Kochchikade của thủ đô Colombo đã có
khoảng 170 anh chị em tín hữu bị thiệt mạng.
Tại đền thánh Antôn,
một nhiếp ảnh gia AFP đã nhìn thấy các thi thể nằm trên sàn nhà, được
đắp tạm bợ bằng khăn và quần áo. Anh cho biết phần lớn mái nhà thờ đã bị
thổi tung đi trong vụ nổ này; gạch, kính và gỗ vụn vương vãi trên sàn
nhà - cùng với những vũng máu.
Ngay khi hay tin, một nhóm các chư
tăng Phật giáo trong áo cà sa đã đến đền thánh này để thăm hỏi và chia
buồn. Sri Lanka là một đất nước có sự đa dạng tôn giáo rất lớn, vượt qua
các biên giới chủng tộc.
Theo dữ liệu điều tra dân số hồi năm
ngoái 2018, 70.2% người Sri Lanka nhận mình là Phật giáo, 12% theo Ấn
Giáo, 9.7% theo Hồi giáo và 7.4% theo Kitô giáo, trong số này rằng 82%
các Kitô hữu Sri Lanka là người Công Giáo.
Người Công Giáo tại
quốc gia này, với 1.5 triệu tín hữu, được chia thành 1 tổng giáo phận và
11 giáo phận. Sứ thần Tòa Thánh hiện nay là Đức Tổng Giám Mục Phêrô
Nguyễn Văn Tốt được Đức Thánh Cha Phanxicô bổ nhiệm ngày 22 tháng Ba,
2014.
Tuy là quốc gia chủ yếu theo Phật Giáo, các Kitô hữu chỉ là
một thiểu số nhỏ, nhưng đã có 3 vị Giáo Hoàng đến thăm quốc gia này.
Đức Giáo Hoàng Phaolô VI là vị Giáo Hoàng đầu tiên thăm đảo quốc này vào
năm 1970. Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã đến thăm vào 24 năm trước
đây, tức là vào năm 1995. Đức Thánh Cha Phanxicô là vị Giáo hoàng thứ
ba đến thăm đất nước này từ ngày 13 đến 15 tháng Giêng, 2015.
Đức
Thánh Cha Phanxicô là vị đã đóng góp rất lớn vào sự hiểu biết chung
giữa Phật Giáo và Công Giáo. Thật thế, sau khi kết thúc cuộc nội chiến
với Phiến quân Hổ Tamil kéo dài 25 năm 9 tháng và 3 ngày khiến từ 80,000
đến 100,000 người phải thiệt mạng, Sri Lanka rơi vào một tình trạng cô
lập. Phần lớn là do cựu tổng thống Mahinda Rajapaksa đã từ chối hợp tác
với Liên Hợp Quốc để thực hiện một cuộc điều tra tội ác chiến tranh
trong giai đoạn cuối cùng của cuộc chiến kéo dài gần 26 năm từ
22/07/1983 đến 18/05/2009.
Sau một thời gian dài gánh chịu những
xung đột về sắc tộc và tôn giáo, người dân Sri Lanka đã chú ý lắng nghe
bài diễn văn của Đức Thánh Cha được trực tiếp truyền thanh và truyền
hình. Đức Thánh Cha giải thích rằng lý do duy nhất của chuyến tông du
của ngài là “để giúp một quốc gia bị tàn phá bởi một cuộc nội chiến hơn
một phần tư thế kỷ xây dựng lại và lấy lại sự bình an.” Câu nói này làm
nhiều người cảm động bất kể là Phật tử, tín hữu Hồi Giáo, Ấn Giáo hay
Kitô hữu. Ngài nói thêm: “Hy vọng của tôi là các nhà lãnh đạo chính trị,
tôn giáo và văn hóa ở Sri Lanka, cân nhắc mỗi từ ngữ và hành động của
họ xem nó có thể mang lại những điều tốt lành và chữa lành nào, sẽ đóng
góp lâu dài cho đời sống vật chất và tâm linh của người dân Sri Lanka ra
sao.”
Sau cuộc nội chiến với Hổ Tamil, Sri Lanka còn vướng vào
một cuộc xung đột tôn giáo trầm trọng gây ra bởi nhóm Bodu Bala Sena -
Buddhist Power Force (“Lực lượng quyền lực Phật Giáo”), gọi tắt là BBS.
Nhóm này được thành lập vào năm 2012 với tôn chỉ Sri Lanka phải là một
quốc gia Phật Giáo và sẵn sàng bảo vệ “bản sắc Phật giáo Sri Lanka” bằng
bạo lực.
Một tuần trước khi Đức Thánh Cha Phanxicô đến Sri
Lanka, nhà sư Ashin Wirathu khét tiếng bài Hồi Giáo của Miến Điện đã đến
Colombo thúc giục nhóm BBS tẩy chay chuyến tông du của Đức Giáo Hoàng.
Tuy nhiên, trong video kế bên, chúng ta có thể thấy hằng trăm nhà sư
Phật Giáo đã đến dự cuộc gặp gỡ với Đức Thánh Cha và im lặng lắng nghe
chăm chú lời kêu gọi sống chung hòa bình vì thiện ích quốc gia và dân
tộc của nhà lãnh đạo tối cao của Công Giáo.
Chuyến viếng thăm bất
ngờ của Đức Thánh Cha đến một ngôi chùa Phật Giáo vào hôm 14 tháng
Giêng, 2015 càng củng cố thêm tình cảm giữa hai tôn giáo.
3. Chính quyền quy trách nhiệm cho Hồi Giáo cực đoan
Cảnh
sát Sri Lanka đã bắt giữ 24 người bị tình nghi có liên quan đến một
loạt các vụ đánh bom tự sát tàn khốc tại các khách sạn và nhà thờ vào
Chúa Nhật Phục sinh.
Bộ Nội Vụ Sri Lanka đổ lỗi cho nhóm Hồi Giáo
cực đoan National Thowheeth Jama’ath, là một tổ chức khủng bố Hồi giáo
cực đoan ít được biết đến trên thế giới. Hơn hai tuần trước, cụ thể là
ngày 4 tháng Tư, một quan chức cảnh sát đã cảnh báo về mối đe dọa đối
với các nhà thờ của nhóm này, nhưng chính quyền đã chậm trễ hành động.
Một
phân tích pháp y về các bộ phận cơ thể được tìm thấy tại sáu địa điểm
xác định rằng 7 tên đánh bom tự sát đã tiến hành các cuộc tấn công tại
ba nhà thờ và ba khách sạn. Hầu hết các cuộc tấn công được thực hiện bởi
một tên nổ bom tự sát duy nhất, nhưng hai người đàn ông đã tham gia vào
vụ tấn công ở khách sạn Shangri-La ở thủ đô Colombo.
Tại khách
sạn Cinnamon Grand, tên đánh bom tự sát đã kiên nhẫn chờ đợi trong một
hàng dài người chờ đến phiên mình lấy thức ăn trong bữa sáng tự chọn.
Cầm trên tay một chiếc đĩa, người đàn ông, có tên Mohamed Azzam Mohamed, đột ngột bước lên đầu hàng và giật dây kích nổ.
“Một
trong những người quản lý của chúng tôi đang chào đón khách là một
trong số những người bị giết ngay lập tức,” khách sạn cho biết.
Kẻ đánh bom cũng chết. Các bộ phận cơ thể của anh ta được cảnh sát tìm thấy nguyên vẹn và mang đi.
Giờ
giới nghiêm từ hoàng hôn đến bình minh vẫn được thực hiện vào tối thứ
Hai rạng sáng thứ Ba tại thủ đô Colombo. Và các dịch vụ nhắn tin và
truyền thông xã hội lớn, bao gồm Facebook và WhatsApp, đã bị chính phủ
ngăn chặn nhằm chống lại việc lan truyền các thông tin sai lệch.
4. Phản ứng của Đức Thánh Cha Phanxicô và các Giám Mục Á Châu trước vụ tấn công khủng bố tại Sri Lanka
Các
Giáo Hội, các tổ chức và cá nhân đã hiệp cùng Đức Thánh Cha Phanxicô
khi ngài lặp lại sự gần gũi về tinh thần và tình cảm của mình với người
dân Sri Lanka sau các cuộc tấn công khủng bố vào 3 nhà thờ và 3 khách
sạn vào hôm Chúa Nhật Phục sinh.
Trong diễn từ với đông đảo các
tín hữu và du khách hành hương đứng chật quảng trường Thánh Phêrô vào
hôm thứ Hai trong tuần Bát Nhật Lễ Phục sinh để tham dự buổi đọc kinh
Lạy Nữ Vương Thiên Đàng, Đức Thánh Cha nói ngài gần gũi với Đức Hồng Y
Malcolm Ranjith và Tổng Giáo Phận thủ đô Colombo, và cầu nguyện cho các
nạn nhân và những người bị thương. Đức Thánh Cha cũng kêu gọi cộng đồng
quốc tế cung cấp những trợ giúp cần thiết cho Sri Lanka. Ngài cũng lên
tiếng thúc giục chính phủ các nước đừng ngần ngại lên án những hành động
khủng bố và vô nhân đạo không bao giờ có thể biện minh được này.
Trong khi đó, các Giáo hội tại Á châu cũng bày tỏ sự đoàn kết và chia buồn với Giáo hội Sri Lanka.
“Cho
phép tôi bày tỏ nỗi buồn chân thành của mình trước thảm kịch đã gây
thiệt hại cho cuộc sống của con người vô tội vào đúng ngày chúng ta cử
mừng trên thế giới chiến thắng của sự sống và sự thiện đối với cái chết
và cái ác,” Đức Hồng Y Charles Bo của Miến Điện, Chủ tịch Liên Hội đồng
Giám mục Á Châu (FABC) đã viết như trên, trong một lá thư gửi Đức Hồng Y
Ranjith.
Không có nhóm nào tự nhận trách nhiệm về các vụ nổ bom
tự sát ngày 21 tháng 4 giết chết gần 300 người và làm bị thương 500
người khác. Đây là cuộc tấn công nguy hiểm nhất ở đảo quốc này kể từ khi
kết thúc cuộc nội chiến với phiến quân Hổ Tamil vào năm 2009. Trong số
những người thương vong có nhiều người nước ngoài.
Hôm thứ Hai,
Bộ Nội Vụ Sri Lanka chính thức quy trách nhiệm vụ này cho nhóm Hồi Giáo
cực đoan National Thowheeth Jama’ath, là một tổ chức khủng bố Hồi giáo
cực đoan ít được biết đến trên thế giới. Tuy nhiên, dựa vào cách thế nổ
bom tự sát để tấn công, từ giữa trưa ngày Chúa Nhật, trên các mạng xã
hội, người dân Sri Lanka đã cho rằng các nhóm Hồi Giáo cực đoan đã gây
ra vụ này. Chính vì thế, lúc 10g30 tối đã xảy vụ đánh bom xăng vào một
đền thờ Hồi giáo và các vụ tấn công đốt phá hai cửa hàng của người Hồi
giáo ở hai khu vực khác nhau của Sri Lanka.
Đức Hồng Y Malcolm Ranjith đã đưa ra lời kêu gọi người dân Sri Lanka nên bình tĩnh vì “bạo lực sẽ gây thên bạo lực”.
Hôm
Chúa Nhật, ngài mô tả các cuộc tấn công là “súc vật và vô nhân đạo” và
gửi lời chia buồn đến gia đình của những người chết và bị thương. Ngài
cũng kêu gọi các chuyên gia y tế giúp cứu sống những người bị thương.
Đức Hồng Y nói: “Đây là một ngày rất buồn cho tất cả chúng ta.”
“Do
đó, tôi muốn bày tỏ nỗi buồn và sự cảm thông sâu sắc nhất với tất cả
những gia đình vô tội đã mất những người thân, và cả những người bị
thương và bị thiệt hại. Tôi cực lực lên án hành động này. Nó đã gây ra
rất nhiều cái chết và đau khổ cho người dân.”
Đức Hồng Y Ranjith
cũng kêu gọi chính phủ Sri Lanka tổ chức một cuộc điều tra “rất vô tư,
mạnh mẽ và phải tìm cho ra ai chịu trách nhiệm đằng sau những hành vi
này.”
Bày tỏ sự nâng đỡ trong tình huynh đệ, Đức Tổng Giám Mục
Yangon nói: “Khi tôi dâng những lời cầu nguyện khiêm nhường của mình cho
tất cả các nạn nhân của bạo lực vô nghĩa này, tôi cũng cầu nguyện cho
những người chăm sóc và các nhân viên cứu trợ.”
“Chúng ta cần
phải cầu xin lòng thương xót của Chúa Giêsu phục sinh, Hoàng tử Hy vọng
và Hòa bình, ban thêm sức mạnh cho tất cả mọi người thiện chí đang giúp
ổn định tình trạng sợ hãi và nghi ngờ xảy ra sau các vụ nổ”.
Trong
một thông điệp riêng, Giáo Hội Công Giáo tại Ấn Độ cũng bày tỏ nỗi đau
của mình đối với các vụ nổ ở Sri Lanka vào Chúa Nhật Phục sinh.
Đức
Hồng Y Oswald Gracias, chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Ấn Độ
(CBCI), đã viết thư cho Đức Hồng Y Ranjith vào ngày 21 tháng 4 nói rằng
Giáo hội ở Ấn Độ đang rất buồn và đau đớn vì các cuộc tấn công.
“Chúng
tôi bày tỏ tình liên đới và dâng lời cầu nguyện cho các nạn nhân, gia
đình của họ và những người bị thương sau vụ đánh bom các nhà thờ,” Đức
Hồng Y Gracias viết. “Vào ngày đại lễ này của niềm hy vọng Phục sinh,
anh chị em của chúng tôi ở Sri Lanka đã bị tàn phá bởi bạo lực vô nghĩa
này. Chúng tôi cầu nguyện xin Chúa Giêsu Phục sinh ban hòa bình cho anh
chị em.”
Tình cảm tương tự đã được thể hiện bởi các cá nhân, các
Giáo Hội và các tổ chức từ khắp nơi trên thế giới. Trong số đó có các
Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ, Hung Gia Lợi, và Đức, Hội đồng các vị bản
quyền Công Giáo ở Thánh địa, Cộng đồng Thánh Egidio, Tổng thống Sergio
Mattarella của Ý, Tổ chức Trợ Giúp Các Giáo Hội Đau Khổ, và Hội đồng
Giáo hội Thế giới.
5. Phó Tổng thống Hoa Kỳ Mike Pence gọi các vụ nổ tại Sri Lanka là một cuộc tấn công vào Kitô giáo.
Ngay
sau vụ nổ bom vào 3 nhà thờ và 3 khách sạn tại Sri Lanka, Hoa Kỳ đã
nhanh chóng lên án các hành vi bạo lực này, gọi đó là “các cuộc tấn công
khủng bố bạo ngược”.
“Hoa Kỳ lên án bằng những từ ngữ mạnh mẽ
nhất các cuộc tấn công khủng bố kinh hoàng ở Sri Lanka đã cướp đi rất
nhiều sinh mạng quý giá vào Chúa Nhật Phục sinh này,” tuyên bố của Tòa
Bạch Ốc viết.
“Lời chia buồn chân thành của chúng tôi gửi đến các
gia đình của hơn 200 người thiệt mạng và hàng trăm người khác bị
thương. Chúng tôi đứng về phía chính phủ và người dân Sri Lanka trong cố
gắng đưa ra trước công lý những thủ phạm của những hành động đê hèn và
vô nghĩa này,” tuyên bố nói tiếp.
Trong khi đó, Phó Tổng thống
Mike Pence đã gọi các vụ nổ nhắm vào các nhà thờ vào ngày Chúa Nhật Phục
sinh là một cuộc tấn công vào Kitô giáo và tự do tôn giáo ở khắp mọi
nơi. “Potus và tôi đang theo dõi các cuộc tấn công kinh hoàng vào những
người dự lễ Phục sinh ở Sri Lanka. Trái tim và lời cầu nguyện của chúng
tôi hướng về các nạn nhân và gia đình của họ. Sự tàn bạo này là một cuộc
tấn công vào Kitô giáo và tự do tôn giáo ở khắp mọi nơi. Lẽ ra không ai
phải sợ hãi khi đến cầu nguyện ở một nơi thờ tự,” ông Pence Pence viết
trên Twitter.
Lên án vụ tấn công, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo
cho biết “Hoa Kỳ gửi lời chia buồn sâu sắc nhất tới các gia đình và bạn
bè của những người thiệt mạng và mong những người bị thương có thể phục
hồi nhanh chóng.”
Ngoại trưởng Sri Lankan cho biết: 9 người
nước ngoài đã được báo cáo mất tích và 25 thi thể chưa xác định được là
ai đang được quàn tại nhà xác của cơ quan pháp y ở Colombo. Những thi
thể này được cho là của người nước ngoài. Ông Pompeo nói rằng một số
người Mỹ đã bị ảnh hưởng bởi các vụ tấn công, nhưng không đưa ra con số
chính xác.
“Đại sứ quán Hoa Kỳ đang làm việc không mệt mỏi để
cung cấp mọi hỗ trợ có thể cho các công dân Mỹ bị ảnh hưởng bởi các cuộc
tấn công và gia đình của họ,” ông nói thêm. Ít nhất 290 người đã thiệt
mạng và hơn 500 người khác bị thương trong một loạt tám vụ nổ tại các
nhà thờ và các khách sạn cao cấp ở Sri Lanka. Cộng đồng quốc tế đã mạnh
mẽ lên án các vụ nổ này. Các nhà lãnh đạo từ Ấn Độ, Vương quốc Anh,
Nepal, Liên minh châu Âu và một số quốc gia khác đã bày tỏ lời chia buồn
với Sri Lanka.
6. Tâm tình của sơ Ramoshini Fernando
Nói
chuyện với CNN bên ngoài Đền thờ Thánh Antôn, nơi thương vong được ghi
nhận là nghiêm trọnh nhất, sơ Ramoshini Fernando cho biết một số bạn bè
và anh chị em giáo dân mà sơ quen biết đã chết trong vụ tấn công.
Cha của sơ ở sát bên chỗ bom nổ, và đã phải vào bệnh viện với những vết thương nghiêm trọng từ các mảnh bom
Sơ
Fernando cho biết sơ hy vọng tất cả người Công Giáo sẽ hiệp nhất với
nhau trong lời cầu nguyện trong các cuộc tấn công. Mặc một chiếc áo
choàng màu xanh và cây thánh giá nổi bật, sơ Fernando nói rằng sơ ý thức
mình có thể là mục tiêu và không cảm thấy an toàn.
“Tôi không sợ
chết,” sơ nói, sơ cho biết đã cống hiến cả đời mình cho đức tin thì
không còn gì phải sợ. “Tuy nhiên, giết những người vô tội và các gia
đình thì thật là một điều đáng kinh tởm.”
7. Tấm ảnh cuối cùng
Người dân Sri Lanka đã bày tỏ sự thương tiếc dành cho bà Chaiha Mayadunne, một người dạy gia chánh trên đài truyền hình.
Bà
có ba mươi năm kinh nghiệm trong nghệ thuật ẩm thực và trở thành một
trong những đầu bếp truyền hình nổi tiếng nhất Sri Lanka. Cô đã học các
kỹ thuật nấu ăn quốc tế tiên tiến tại các trường dạy nấu ăn có uy tín ở
nhiều quốc gia như Úc, Anh, Singapore, Thái Lan và Ấn Độ. Bà đã xuất bản
hai cuốn sách về gia chánh, cuốn đầu tiên vào năm 2001, và cuốn thứ hai
là vào năm 2005
Bà và con gái Nisanga Mayadunne đã thiệt mạng
trong vụ nổ tại khách sạn Shangri-La, thủ đô Colombo. Ngay trước khi vụ
nổ xảy ra, cô con gái đưa lên Facebook tấm hình bên dưới với dòng ghi
chú rằng: “Ăn sáng ngày lễ Phục sinh với gia đình”.