Nhà thờ Công giáo đầu tiên tại VN | Trịnh Xuân Giáo

[Mikali Nguyễn]

NHÀ THỜ CÔNG GIÁO ĐẦU TIÊN TẠI VIỆT NAM

Có việc ở Hội An, tôi đến tham dự thánh lễ chiều thứ 7 và bất ngờ với thông tin: “Đây là ngôi nhà thờ đầu tiên của Việt Nam”. Sau khi tìm hiểu các tài liệu thì được biết:

Đầu thế kỷ 17, Chúa Nguyễn cho phép người nước ngoài đến làm ăn buôn bán chính thức tại Hội An. Dòng Tên cử 3 tu sĩ gồm Francisco Buzoni, Diego, Carvalho (người Bồ Đào Nha), Jose và Paulo (2 người Nhật) đến Tourane (Đà Nẵng), sau đó họ vào Faifo (Hội An) truyền đạo. Đó là ngày 18/01/1615.

Khi đến Hội An cư trú, các nhà truyền giáo không biết tiếng An Nam (tiếng Việt) vì vậy họ phải đến vùng Thanh Chiêm (cách Hội An khoảng 10km) truyền đạo cho người địa phương và học tiếng.

Hai năm sau (1617) linh mục Francisco de Pina (người Bồ Đào Nha) đến xứ Đàng Trong (Hội An). Ông là người giỏi tiếng Nhật nên có thể truyền giáo cho những thương nhân Nhật Bản ở đây. F.Pina đến vùng Thanh Chiêm bỏ tiền ra mua đất làm nhà thờ, rồi ông ở đó để học tiếng địa phương.

Là cái nôi của chữ Quốc ngữ:

Trong tất cả những người truyền đạo thì linh mục F.Pina là người duy nhất không cần thông dịch. Ông nghiên cứu tiếng nhờ những người dân địa phương, đến năm 1622, F.Pina cơ bản hoàn tất việc chuyển hóa ngôn ngữ từ âm tiếng Việt sang chữ viết Latinh. Ông mở trường dạy tiếng Việt cho các giáo sĩ trong đó có linh mục Antonio de Fontes (người Bồ Đào Nha) và linh mục Alexander de Rhodes (người Pháp).

Vào một ngày đầu tháng 12 năm 1625, linh mục F.Pina đi nhận hàng ở Cửa Đại (Hội An) rồi bị chết đuối. Cái chết của F.Pina đã làm công trình biên soạn tiếng Việt dang dở. Sau đó hai nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha khác là Gaspar de Amaral (1549-1646) và Antonio Barbosa (1594-1647) tiếp tục công trình.

Năm 1625, linh mục Alexxander De Rhodes bị trục xuất ở xứ Đàng Ngoài vào Hội An đến Thanh Chiêm, rồi lại tiếp tục công trình của linh mục F.Pina, biên soạn thành tự điển Việt La Bồ (Việt Nam-La tinh-Bồ Đào Nha).

Một ngôi thánh đường giản dị như hàng ngàn ngôi thánh đường khác, nhưng chứa đựng những điều thật đáng trân trọng và quý giá xiết bao…