Thiệp vi phạm quy định "thoát Trung"
Về chủ đề "thoát Trung", Groups có đăng bài nói về vấn đề này:
Lựa chọn nào để "thoát Trung" trong văn hóa Tết Việt - Google Groups
https://groups.google.com/g/giaitrikienthuc/c/c5b_bF4sMpITrong đó có đề cập: trong "Thông báo phát động gửi thiệp Tết âm lịch" hàng năm (cả Tết Dương Lịch, Noel) của Groups đều có điều khoản nói rõ "sẽ bị coi là phạm quy và bị loại, không duyệt đăng ở Google Groups nếu gửi Thiệp có hình hay lời chúc có yếu tố Tàu (chữ, cách ăn mặc...)". Điều khoản hạn chế này không áp dụng với các members là người Hoa, người Việt gốc Hoa, hay Việt kiều sống lâu năm ở các nước và dĩ nhiên không áp dụng đối với lời chúc Tết bằng nhiều thứ Tiếng hay có mục đích giới thiệu về đồ cổ, nghệ thuật Trung Hoa...
Rất tiếc trong nhiều năm qua (2018-2026, nỗ lực đó đã không đạt được thành quả bao nhiêu, 1 số lớn thiệp đã bị loại hàng năm. Riêng trong dịp Tết Bính Thân 2026 này có khoảng 30% thiệp bị loại chỉ vì lý do trên. Trên đây là 1 hình vi phạm quy định đó.
Hình này thoạt nhìn không thấy có yếu tố Tàu nào: đây là Thần Tài, dùng câu chúc "Vạn sự như ý" bằng chữ Việt. Tuy nhiên đây là Thần tài Caishen của TQ. Caishen (Thần Tài, chữ Hàn 財神) có mối liên hệ mật thiết và sâu sắc với Đạo Lão và tín ngưỡng dân gian Trung Hoa, gồm Văn Thần Tài (như Tỷ Can, Phạm Lãi) và Võ Thần Tài (như Triệu Công Minh, Quan Vũ).
Sau này khi du nhập vào VN, Thần Tài đã được Việt hóa...
Sau đây ta hãy phân biệt Thần tài TQ và Việt Nam
Hình trên là Thần tài Caishen TQ với các yếu tố tạo hình như sau:
Nhân vật mặc áo bào đỏ thêu họa tiết rồng/mây, đội mũ cánh chuồn, râu dài đen và gương mặt hỉ hả. Đây là tạo hình điển hình của Văn Thần Tài trong văn hóa Trung Hoa. Chi tiết:
👉 Mắt xếch và híp, kéo dài sang hai bên, râu cá chốt, đen dài, rậm như các quan Thái Thú thời xưa
👉 Mặc triều phục quan nhà Minh/Thanh đặc trưng phong cách quan lại TQ
👉 Đội mũ cánh chuồn to vươn dài ngang, là Ô Sa – loại mũ quan phổ biến thời Minh.
👉 Có chấm đỏ giữa trán: Chu sa điểm
👉 Cầm thỏi vàng (元宝 - Yuánbǎo) — biểu tượng tiền tệ cổ Trung Quốc. Đồng tiền xu vàng phía sau — motif trang trí truyền thống Trung Hoa
👉 Bụng to, tượng trưng cho sung túc
👉 Thường đặt cao, trang trọng trong nhà hoặc cửa hàng (theo phong thủy Trung Quốc).
Đặc điểm của Thần tài VN:
Thần Tài trong tín ngưỡng Việt Nam thường mang tính giản dị "bình dân hóa" và gần gũi hơn hẳn Thần Tài TQ
Thần Tài Việt Nam thường được thờ chung với Ông Địa trên cùng một bàn thờ, tạo thành một bộ đôi không thể tách rời. Trong khi Thần Tài giữ tiền bạc, thì Ông Địa (vị thần bụng phệ, cầm quạt) đại diện cho đất đai, cai quản sự bình yên và thổ nhưỡng.
Ở Trung Quốc không có cặp Thần Tài – Thổ Địa phổ biến như ở Việt Nam.
👉 Tạo hình là ông già râu bạc, hiền từ, cười tươi, mặc áo đỏ, cầm thỏi vàng, ngồi thấp với Ông Địa
👉 Ăn mặc mang đậm nét quyền quý và cổ điển của các vị quan lại hoặc thần tiên trong văn hóa Á Đông.
👉 Thần Tài thường mặc áo bào (thường là áo gấm), với màu sắc chủ đạo là màu đỏ, vàng hoặc cam – đây là những màu tượng trưng cho tài lộc, sự may mắn và thịnh vượng. Áo bào thường được thêu các họa tiết tinh xảo như rồng, mây, hoặc các họa tiết chữ "Thọ" và chữ "Phúc".
👉 Đội khăn đóng hay mũ quan kiểu Việt
👉 Thường không có Chu sa điểm
👉 Đặt thấp ở xó nhà, dưới đất (gần sàn), thường ở góc quầy thu ngân hoặc xó bếp – tượng trưng gần gũi với đất đai, dân dã.
Tóm lại: Thần Tài VN mang đậm tính dân gian, bình dị và luôn gắn với Thổ Địa, trong khi Thần Tài Trung Quốc uy nghi, hoành tráng và có nhiều vị khác nhau theo Đạo giáo.